TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/
KARAR NO: 2024/
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACILAR : 1- ... -
2- ... -
3- ... -
4- ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALILAR :1- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ:Av.
:2- ... ... İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ -
VEKİLİ: Av.
: 3- ...
VEKİLİ: Av.
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/07/2022
KARAR TARİHİ: 29/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/06/2024
Öncesinde ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/... esas 2022/... sayılı görevsizlik kararı ile gönderilen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 10.07.2021 tarihinde müteveffa ...'in mesleki yeterlilik belgesi almak için ... ... İşletme Müdürlüğüne ait ... ... Deposuna giderek depo önünde bulunan banka oturduğu esnada sürücülüğünü şüpheli ...'ın yaptığı ... plaka sayılı aracın müteveffaya çarpması soncunda merhumun hastanede ölümüne neden olması sonucu müvekkili ...'nin en küçük evladı, ablaları ve abisinin en küçük kardeşleri aynı zamanda çok sevdikleri, yokluğuna hala ağıtlar yaktıkları ...'in davalılardan ... ... İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ' tarafından açılan benzin motorlu testere kullanma sertifika sınavı için gittiği ... ... DEPOSU iş yerinde sınav saatini beklediği bankta oturduğu sırada Sürücü ...' ın kullandığı ... plaka sayılı aracın müteveffa'ya çarpması soncunda hastaneye kaldırılmış ve bütün müdahalelere rağmen kurtarılamayarak vefat ettiğini, davalı ... ... İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ tarafından her hangi bir İş sağlığı ve güvenliği tedbirinin alınmadığı, ayrıca Müteveffa dahil Başka sınava giren acemi Benzinli Testere Sertifika sınavına girenlerin olması sebebiyle sağlık personeli ve ambulansın olmadığı, bununla beraber bankın bulunduğu yerin aynı zamanda sınav alanı olmasına rağmen hiç bir önlemin alınmamış olduğu hem kamera kayıtlarında hem de ... 1. Asliye Ceza Mahkemesi 2021/... esas sayılı dosyada mevcut olduğunu, dosyanın halen derdest olup ... dan rapor beklenmekte olduğunu, ceza dosyasında bulunan ... plakalı aracın tüm fren sistemi ve balatalarının aşınmış olması sebebiyle frenlerin tutmaması sonucunda müvekkilin fark etmesine dahi fırsatı olmadan bankla birlikte çarparak tepeden aşağıdaki dereye uçması ve üzerine aracında düşmüş olması sonucunda ağır yaralandığı, davalının asli kusurlu ... ... İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ' ambulans temin etmediği gibi ... deposunun olduğu yerde Cep telefonlarının da çekmemesi sonucu saatlerce beklediğini, diğer yanda sınava giren ve tanık olarak da dinletecekleri kişilerin saatlerce dağdan inerek ancak telefon edebildiklerini, ayrıca ambulansın gelmesi ve saatler sonra ... Devlet Hastanesine yetiştirilmiş olmasına rağmen ne yazık ki Hekimlerin tüm gayretlerine rağmen kurtarılamadığını, aracın Mali Mesuliyet Sigortası ... SİGORTA A.Ş tarafından yapılmış ve poliçelendirildiğini, diğer davalı ...'ın ise mevsimlik işçi olduğunu, araca bin dedikleri için bindiğini, işçi olduğunu, ne emredilirse onu yaptığını, araçtan anlamadığını, freni varmıydı yokmuydu bilmediğini beyan ettiği, yani ...'ın kendisi mevsimlik işçi olması sebebiyle kendisine görevi olmaması sebebiyle verilen görev olan ... plakalı aracı sürmeyi reddetmesi gerektiğini, kanunsuz olarak verilen görevi reddetmemesi sebebiyle de asli kusurlu olduğunu, kaza mahalline gelen trafik polisi ekibi tarafından tutulan 10.07.2021 Trafik Kazası Tespit Tutanağı’nda, kazanın, aracın frenlerinin tutmaması sonucu kontrolünü kaybeden ... sevk ve idaresindeki aracın, sınav yeri bankında oturan Samet Alpere çarpması sonucu, davalının kusurunun 8/8 olarak belirlendiğini, belirterek ölümlü kaza tarihinden itibaren belirsiz alacak olarak ve bilirkişi tarafından belirlenecek miktar yönünden ıslah hakkı saklı kalmak kaydıyla tüm davalılardan müşterek ve müteselsil olarak şimdilik 10.000,00 TL maddi, Sigorta Şirketi hariç Müvekkillerden ... için; 900.000,00 TL diğer Müvekkillere de ayrı ayrı 400,000,00 er TL manevi tazminatın diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... ... İşletmesi Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu olay günü müteveffa ... ... Mühendisleri Odası İktisadi İşletmesi tarafından düzenlenen ... Üretim İşçisi Seviye 3 Sınavına katılmak üzere olay yerinde bulunmakta iken kaza meydana geldiğini, söz konusu sınavın idareleri tarafından yapılan bir sınav olmadığından iş bu davada taraf sıfatı olmaması gerekmekte olduğunu, konu ile ilgili imzalanan ... Genel Müdürlüğü ile ... ... Mühendisleri Odası Arasında Mesleki Yeterlilik Sınavları Uygulama İşbirliği 2021 Yılı Protokolünün ekte sunulduğunu, davacılar vekilinin dava dilekçesinde müteveffa ...'in mesleki yeterlilik belgesi olan motorlu testere kullanma sertifikası almak için "... ... İşletme Müdürlüğü tarafından açılan" sınava gittiğini, kazanın bu esnada meydana geldiğini belirtmiş ise de, davacılar vekilinin beyanının gerçeği yansıtmadığını, müteveffa ...'in ... köylüsü olup, işletme Müdürlüğü tarafından ... kooperatif üyesi olan ... köylülerine iş verilmesi için Mesleki Yeterlilik Belgesi olması şartı aranmakta olduğunu, söz konusu belgenin ... ... Mühendisleri Odası İktisadi İşletmesi tarafından düzenlenen ... Üretim İşçisi Seviye 3 Sınavı ile ... ... Mühendisleri Odası tarafından verilmekte olduğunu, müteveffanın kazanın olduğu 10.07.2021 tarihinde ... ... Mühendisleri Odası İktisadi İşletmesi tarafından düzenlenen sınava katılmak üzere olay yerinde bulunmakta iken kaza meydana geldiğini, davaya konu kazanın olduğu tarihte yapılan sınav ... ... Mühendisleri Odası İktisadi İşletmesi tarafından düzenlendiğinden ve İdare tarafından yapılan bir sınav olmadığından İdarenin sınav yeri ile ilgili gerek iş sağlığı ve güvenliği, gerekse başka hususlarda tedbir alma gibi bir yükümlülüğü de bulunmadığını, ayrıca müteveffanın idare işçisi olmayıp, idare ile arasında iş akdine dayalı bir ilişki de bulunmadığını, davacılar vekili iş güvenliği tedbiri almadıklarını belirtmiş ise de, hangi gerekçe ile böyle bir tedbir almaları gerektiğini açıklayamadığını, dava dilekçesinde ceza dosyasında ... plakalı aracın tüm fren sistemi ve balatalarının aşınmış olması sebebiyle frenlerin tutmaması sonucu kazanın meydana geldiğinin belirtildiğini, oysa kazadan 8 gün öncesine ait ... tarafından yapılan Araç Muayene Raporunda frenler ile ilgili herhangi bir kusur kaydı bulunmamakta olduğunun görülmekte olduğunu, idare tarafından söz konusu aracın tüm bakımlarının yapıldığını, periyodik muayenelerde de frenler ile ilgili bir aksaklık tespit edilmediğini, dolayısı ile söz konusu kaza ile ilgili idarenin herhangi bir kusuru veya sorumluluğu bulunmadığını, dava dilekçesinde davacılar vekilinin idarelerini "asli kusurlu" olarak belirtmiş ise de, davacı vekilinin İdarelerini kusurlu olup olmadığını belirlemesinin söz konusu olamayacağını, ayrıca soruşturma ve kovuşturma aşamasında elde edilmiş bilirkişi raporlarında idarenin kusuru olsa idi bu durumun bilirkişi raporlarına da yansıması gerektiğini, davaya konu kaza ile ilgili idarenin herhangi bir ihmal veya kusuru olmaması nedeni ile idaremiz aleyhine açılan yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi gerekmekte olduğunu belirterek öncelikle davanın husumet yokluğundan usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, kusur durumlarının ne olduğu, davacı yanın zararının neden ibaret olduğu, netice itibari ile poliçe ve haksız fiil kuralları çerçevesinde talep edebilecekleri maddi ve manevi tazminat tutarının neden ibaret olacağına ilişkin tazminat davasıdır. Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi ile kusur ve zarar durumlarının belirlenmesi ile yapılacak aktüerya hesabına göre davacıların talep edebileceği tazminat tutarı yönünden rapor düzenlenmesinin istenmesine, bilirkişi olarak bir sigorta uzmanı, bir aktüerya uzmanı, bir trafik güvenliği uzmanı bilirkişilerin mahkememizce resen seçilmesine karar verildiği, bilirkişi kurulunun 30/10/2023 tarihli raporunda; ... Plaka Sayılı Kamyonet Sürücüsü Davalı ...’ın dava konusu
trafik kazasının oluşumunda; Karayolları Trafik Kanunu’nun (52/b), Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (101/b) maddesini ihlal ettiğinden % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğuna, müteveffa yaya ...’in dava konusu trafik kazasının oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığına, davacı annenin destekten yoksun kalma zararının 392.171,02.-TL olacağı hesaplanmış, dosyada örneği mevcut olan ... plaka sayılı aracın şirket nezdinde ... no.lu, 21.02.2021-21.02.2022 vadeli Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu görülmüştür. Kaza olduğu 10.07.2021 tarihi itibariyle azami sakatlık teminatı kişi başına; 430.000-TL’dir. Davalı Sigorta Şirketinin kusur sorumluluğunun bu miktar ile sınırlı olacağı sonucuna ulaşıldığı, manevi tazminat açısından davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun genel şartlar kapsamında olmadığının bildirildiği anlaşılmıştır. Celse arasında dosyanın yeniden aynı bilirkişi heyetine tevdi ile itirazların değerlendirilmesi ve 2024 yılı için yeniden belirlenen asgari ücret değerleme oranları üzerinden aktüerya hesabı yapılarak rapor tanzim edilmesinin istenmesine karar verilmiş, bilirkişi kurulunun 25/03/2024 tarihli ek raporunda; davacı annenin destekten yoksun kalma zararının 563.395,11TL olacağı hesaplanmış, kusur yönünden incelemede kök rapor sunumu sonrası dosyadaki kusur dağılımına etki edecek yeni bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, eldeki tespit ve veriler göz önüne alındığında kusur dağılımında değişikliğe gitme olanağı olmadığı, davacı annenin destekten yoksun kalma zararının 563.395,11TL olacağı hesaplanmış, dosyada örneği mevcut olan ... plaka sayılı aracın şirket nezdinde ... no.lu, 21.02.2021-21.02.2022 vadeli Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu görülmüş, kazanın olduğu 10.07.2021 tarihi itibariyle azami sakatlık teminatı kişi başına; 450.000-TL olduğu, davalı sigorta şirketinin kusur sorumluluğunun bu miktar ile sınırlı olacağı sonucuna ulaşılmış, bakiye zarardan ise diğer davalıların sorumlu olacağı,
kök rapordaki kusur dağılımında değişiklik olmadığının bildirildiği anlaşılmıştır. Celse arasında davalı ... Genel Müdürlüğü vekili ile ... Sigorta AŞ vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu, davacı vekilinin ıslah dilekçesi ibraz ettiği, taraf vekillerine tebliğ olunduğu, davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin ıslah dilekçesine karşı itiraz dilekçesi ibraz ettiği, davacılar vekilinin dava dilekçesini ve ıslah dilekçesini tekrar ettiği, tüm delillerin toplandığı, dava süresince müvekkillerinin acısının ve zararının artmakta olduğu, dosyanın tekemmül ettiği anlaşılmış, mahkememizce bilirkişi ek raporuna karşı yerinde görülmeyen itirazların reddine, dosyanın geldiği aşama, ıslah dilekçesinin tebliğ edilmiş ve taraf vekillerinin dosya içerisine beyanlarını sunmuş olmaları, dosyanın bu nedenle karar aşamasında olması hususu göz önüne alınarak duruşmanın ertelenmesi davayı sürüncemede bırakacağından davalı vekillerinin yerinde görülmeyen mazeret istemlerinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce yapılan değerlendirmede; 10/07/2021 günü saat 11:30 sıralarında ... Mah. ... ... Deposu İçerisi (İdari Bina Yanı) – .../... adresinde sürücü ...'ın, idaresindeki ... plaka sayılı kamyonet ile ... yolu üzerinden seyirle ... ... Deposu içerisine gelerek, idari bina yanında park etmek için yavaşladığı esnada kamyonetin ön kısımlarıyla seyir yönünün ön ilerisinde, depo önünde bulunan yaya ...'in oturduğu banka çarpması sonucu, kamyonetin bank ve yayayı sürükleyerek hep birlikte, olay yeri önündeki yaklaşık 2,30 metre derinliğindeki toprak alana düşmeleri neticesi '' Tek Araçlı, Yayaya Çarpma '' türündeki, yaya ...'in ölümüyle sonuçlanan dava konusu trafik kazasının meydana geldiği tutanak, rapor, bilgi, belge, beyan, ifade ve olay anı kamera kayıtlarının incelenmesi sonucu anlaşıldığı, ... Plaka Sayılı Kamyonet Sürücüsü Davalı ...’ın dava konusu
trafik kazasının oluşumunda; Karayolları Trafik Kanunu’nun (52/b), Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (101/b) maddesini ihlal ettiğinden % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğuna, müteveffa yaya ...’in dava konusu trafik kazasının oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığı, ... plaka sayılı aracın şirket nezdinde ... no.lu, 21.02.2021-21.02.2022 vadeli Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, kazanın olduğu 10.07.2021 tarihi itibariyle azami sakatlık teminatı kişi başına; 450.000,00.-TL olduğu, davalı sigorta şirketinin kusur sorumluluğunun bu miktar ile sınırlı olacağı, bakiye zarardan ise diğer davalıların sorumlu olacağı, davacı annenin destekten yoksun kalma zararının 563.395,11TL olacağı hesaplanmış, dosyada örneği mevcut olan ... plaka sayılı aracın şirket nezdinde ... no.lu, 21.02.2021-21.02.2022 vadeli Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu görülmüş, kazanın olduğu 10.07.2021 tarihi itibariyle azami sakatlık teminatı kişi başına; 450.000-TL olduğu, davalı sigorta şirketinin kusur sorumluluğunun bu
miktar ile sınırlı olacağı sonucuna ulaşılmış, bakiye zarardan ise diğer davalıların sorumlu olacağı anlaşılmış, maddi tazminat davasının kabulü ile, 563.395,11.-TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi bu tutarın 430.000.-TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile davalı sigorta şirketin 16/09/2021 temerrüt tarihinden ve diğer davalılardan 10/07/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınıp davacı yana verilmesine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, davacı ... için 450.000,00.-TL, davacı ... için 100.000,00.-TL, davacı ... için 100.000,00.-TL, davacı ... için 100.000,00.-TL olmak üzere toplam 750.000,00.-TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketi dışındaki davalılardan 10/07/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınıp davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Maddi tazminat davasının KABULÜ ile, 563.395,11 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi bu tutarın 430.000 TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile davalı sigorta şirketin 16/09/2021 temerrüt tarihinden ve diğer davalılardan 10/07/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınıp davacı yana VERİLMESİNE,
2-Manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, davacı ... için 450.000,00 TL , davacı ... için 100.000,00 TL, davacı ... için 100.000,00 TL, Davacı ... için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 750.000,00 TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketi dışındaki davalılardan 10/07/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınıp davacılara VERİLMESİNE,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Alınması gereken 89.718,01.-TL karar ve ilam harcından ... Asliye Hukuk Mahkemesinde yatırılan 170,78.-TL, 200,00.-TL ve 7.250,00.-TL ile mahkememiz dosyasında yatırılan 9.450,61.-TL tamamlama harçlarının mahsubu ile bakiye 72.646,62.-TL karar ve ilam harcının (davalı sigorta şirketi bu tutarın 29.373,30.-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
4-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.600,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalılardan müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Hükmolunan maddi tazminat tutarı yönünden davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 84.875,32.-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak (davalı sigorta şirketi bu tutarın 64.785,34.-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davacıya VERİLMESİNE,
6-Hükmolunan manevi tazminat tutarı yönünden; karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 111.000,00.-TL vekalet ücretinin davalılar ... ... İşletme Müdürlüğü ile ...'tan müteselsilen alınıp davacılara VERİLMESİNE,
7-Reddolunan manevi tazminat tutarı yönünden; karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 111.000,00.-TL vekalet ücretinin davacılardan alınıp davalılar ... ... İşletme Müdürlüğü ile ...'a VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 22.736,09.-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre(% 49,32 kabul % 50,68 red) 11.213,43.-TL'nin davalılardan müteselsilen alınıp (davalı sigorta şirketi bu tutarın 11.522,66.-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
Dair, davacılar vekilinin yüzünde, davalı tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/05/2024
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza