T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/1233 Esas - 2024/241
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/1233
KARAR NO: 2024/241
HAKİM:..
KATİP: ...
DAVACI : ... KALIP METAL MAKİNA SAN. TİC. LTD ŞTİ -
VEKİLİ: Av. .... .-UETS
DAVALI : ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - UETS
VEKİLİ: Av..... - . UETS
DAVA: Maddi Tazminat
DAVA TARİHİ: 06/12/2022
KARAR TARİHİ: 27/02/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 01/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Maddi Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:müvekkili firma tarafından, fabrika ve eklentileri ile içinde bulunan makinelerle ilgili olarak ... poliçe numarası ile davalı sigorta şirketi nezdinde 'ticari paket sigortası' ile sigorta yaptırıldığını, sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunan Four Star/HDT-2442 marka model 'HDT2414001' seri numaralı ... tezgahta 29/06/2021 tarihinde makine kırılması meydana geldiğini, makinelerin düzenli onarım ve bakımları yapılmasına rağmen normal çalışır haldeyken ani ve beklenmedik bir şekilde hasar meydana geldiğini, bu hasarın sigorta şirketine ve makineye teknik servis imkanı sağlayan ilgili şirkete ihbar edildiğini, bu sebeple makinenin onarım masrafının davalı sigorta şirketi tarafından ödenmesi gerektiğini, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Borçlar Kanunu, diğer yasal mevzuat gereğince gerçekleşen makine kırılma hasarından davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, sigorta şirketine yapılan ihbar sonrasında her ne kadar hasar dosyası açılmışsa da müvekkiline bir ödeme yapılmadığını, hasarın onarımını gerçekleştiren firmaya ilgili ödemelerin müvekkili şirket tarafından yapılmak zorunda kalındığını, davalı sigorta şirketinden ödemeye ilişkin olumlu bir cevap alınamadığından 17/10/2022 tarihinde poliçe kapsamına giren bu zararı ödemesi için davalı sigorta şirketine ihtar çekildiğini, ancak herhangi bir dönüş yapılmadığını, meydana gelen kırılma nedeniyle, onarımı gerçekleştiren Beykan Endüstriyel Bakım -Hayati Beykan firmasının 10/09/2021 tarihinde 10.910,28-EURO, 24/09/2021tarihinde 1.888,00-EURO ve 24/10/2021 tarihinde 75.520,00-TL bedelli toplamda 3 adet fatura kestiğini, bu faturaların müvekkili firma tarafından ödendiğini, müvekkili şirketin faaliyet yürüttükleri sektörün çalışma yapısına uygun ve uyumlu olacak şekilde dövizle ticaret yürüten bir firma olduğunu, müvekkilinin hasar tarihi ile dava tarihi arasında oluşan kur farkı dolayısıyla meydana gelen zararın faizle giderilemeyeceğinin açık şekilde ortada olduğui beyanla, davanın kabulü ile sigorta poliçesi kapsamında kalan makine kırılması sebebiyle ortaya çıkan hasara karşılık müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam 12.798,28 EUR parça değişimi bedeline karşılık fazlaya ilişkin talep ve sair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.000,00-TL'sının ödeme tarihinden başlayacak ticari reeskont faizi ile müvekkiline ödenmesine, sigorta poliçesi kapsamında kalan makine kırılması sebebiyle ortaya çıkan hasara karşılık müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam 75.520,00 TL si onarım işçilik bedeline karşılık fazlaya ilişkin talep ve sair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL'sının ödeme tarihinden başlayacak ticari reeskont faizi ile müvekkiline ödenmesine, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla karşı tarafça hasar tarihinde ödeme yapılmaması nedeniyle kur farkları nedeniyle oluşan ve faizle giderilemeyecek munzam zarara karşı şimdilik 1.000,00-TL'sının dava tarihinden başlayacak ticari reeskont faizi ile birlikte ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin genel müdürlük adresinin Maslak SARIYER İSTANBUL olduğunu, müvekkili şirketin genel müdürlük adresinin İstanbul ili, Sarıyer ilçesi sınırlarında bulunmasından dolayı mahkememiz yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davaya konu hasara uğrayan konutun müvekkili şirket nezdinde 86686445 numaralı Doğa Kobi Ticari Paket Poliçesi ile 11.04.2021-2022 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, sigortalı makinenin zamana bağlı tezgahın çalışması sonucu, Y ve Z eksen arabalarında ve Y eksen milinde hassasiyet ve boşlukların, aşınma sonucu meydana geldiği kanaatine varıldığını, söz konusu hasara ilişkin müvekkili şirkete yapılan başvurusu sonrasında müvekkili şirket tarafından bağımsız eksperden rapor alındığını ve söz konusu eksper raporunda "hasarın, zamana bağlı, Y ve Z eksen arabalarında ve Y eksen milinde hassasiyet ve boşlukların oluştuğu, hasarın aşınma sonucu meydana geldiği kanaatine varılmış, aşınma kaynaklı hasarlara teminat verilmemesi nedeniyle, hasar, kapsam dışı olarak değerlendirilmiştir."şeklinde kanaat oluşturulduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında ve ancak gerçek hasarı ödemekle yükümlü olduğunu, dolaylı ve yansıma zararlar poliçe teminatı dışında olduğunu beyanla, davanın öncelikle usulden reddine, aksi halde davanın esastan reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, davacının iş yerinde davacıya ait Four Star/HDT-2442 marka model 'HDT2414001' seri numaralı cnc tezgahta 29/06/2021 tarihinde meydana gelen makine kırılması sebebiyle davacının davalı sigorta şirketi ile 86686445 poliçe numaralı ile 'ticari paket sigortası' kapsamında davalıdan 3.000 TL hasar, 1.000 TL işçilik bedeli, hasar tarihinde ödeme yapılmaması nedeniyle 1.000 TL kur farkı munzam alacağın talep edilip edilemeyeceği hususuna ilişkindir.
Mahkememizin 07/04/2023 tarihli duruşma ara kararı ile Four Star/HDT-2442 marka model ‘HDT2414001’ seri numaralı CNC
tezgahında meydana gelen hasarın incelenerek, makine kırılması olup olmadığının sigortacının makine
kırılmasından davacının sorumlu olup olmayacağı, sorumlu olacaksa miktarı, kur farkına ilişkin munzam zararının bulunup bulunmadığı konusunda bilirkişi raporu düzenlenmesine karar verilmiş olup, refakate bir makine mühendisi, bir SMMM ve sigorta hukukundan kaynaklı nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi alınarak davaya konu edilen makinenin bulunduğu yerde keşif icra edilmiş ve bilirkişilerden ayrıntılı rapor alınmıştır.Bilirkişi heyetince düzenlenen 04/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; taraflar arasında 19.03.2021 tanzim tarihli 11.04.2021 sigorta başlama tarihli 86686445 numaralı Doğa Kobi Ticari Paket Sigorta Poliçesi ile taraflar arasına sigorta poliçesi tanzim edilmiş olduğu, poliçe kapsamında makine kırılması teminatına ilişkin olarak Makine Kırılması Listesinde dava konusu makinenin;
“1.Hdt-2442 Cnc Hıg Speed One Spındle Drllıng Tappıng Machınıng Center 2014 Model - 260.000 Usd” şeklinde teminat altına alınmış olduğu, hasarın 29.06.2021 tarihinde meydana geldiği anlaşılmakla
poliçenin yürürlükte olduğu dönemde gerçekleşmiş olduğu,
2. servis raporunda Z ekseninde kafanın aşağıya indiğinde, yattığı yukarıya çıktığında sorun
olmadığının belirtildiği, davacı taraf periyodik bakımlarının düzenli yapıldığını beyan ettiği, ancak bakımların hangi aralıkta ve
yapılan işlemlerin ne olduğunun belirlenemediği, dava konusu makine incelendiğinde, boyut ve ağırlık olarak yüksek hacimli ve ağırlıkta olduğu, eksenel
çalışan köprülerin ağırlığının fazla olması nedeniyle duruş anında dahi raylara ağırlığı nedeniyle baskı
uyguladığı, tezgahın rijitliğinin belirlenemediği, ancak bu boyutlarda bir tezgahta işlenecek parçaya göre değişmekle
beraber genellikle büyük boyutlu parçaların işlendiği dikkate alındığı, takımın kesme hızı, talaş kaldırma kalınlığı vb faktörler dikkate alındığında, kesilen kısım, tezgah üzerindeki tüm ekipmanlarda titreşim
üretecek, Vida sistemi, klavuz rayları ve yataklar, titreşim kaynağından etkilenerek, raylarda deformasyon,
yatak deformasyonu vb durumlar oluşacağı, tezgahın modelinin 2014 yılı olduğu, 7 yıllık süreçte kullanıldığı, bu süreçte, rayların değiştirilip
değiştirilmediğinin belirlenemediği, kılavuz raylarda krameyer dişlide deformasyon kontrolunun yapılıp
yapılmadığı, ancak servis formun da kafanın alt kısımda yattığı, üst kısımda normal olduğunun tespit edildiği,
malzeme işlemenin alt kısımda olması nedeniyle, kılavuz raylarda ve krameyerde deformasyon kaynaklı kafa
yatmasının olduğu, 7 yıl boyunca kullanılması nedeniyle raylarda kramiyer dişlide aşınma olmasının olağan olduğu, kramiyer dişli rulmanlarının belirli bir ekonomik ömrü olduğu, ekonomik ömrünü tamamlayan rulmanların değiştirilmesi gerektiği, yıllık kullanım sürecinde rulmanların ekonomik ömrünü tamamlayacağı, rulmanın dağılması veya deforme olması halinde, kramiyer dişlisini merkezleme yapamayacağından eksenel sapma nedeniyle milde eğilme veya burulma olacağı, makine kullanımında kafa çarpması vb olumsuzluk tespit
edilemediği, periyodik bakımlarının yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa neler olduğuna dair herhangi bir belge ve doküman olmadığı, bu itibarla Makinenin normal işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma
ve yıpranmalardan meydana geldiği,
3.Sigorta Poliçesi Özel Şartlar uyarınca makinenin periyodik bakımlarının düzenli olarak
imalatçı firma veya uzman teknik personel tarafından yapıldığına dair bilgi/belge bulunmadığı, 4. Dava konusu makinede meydana gelen hasarın, makinenin normal
işlemesinden ve mutad kullanılmasından doğan aşınma ve yıpranmalardan meydana geldiği tespit
edildiğinden Sigorta Poliçesi Özel Şartlar ve Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları m.3/h uyarınca dava konusu makine kırılmasının sigorta poliçesi kapsamı dışında olduğu" görüşü açıklanmıştır.
Mahkememizin 28/11/2023 tarihli duruşma ara kararı gereği davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi bakımından aynı bilirkişi heyetinden alınan 29/01/2024 tarihli ek raporda değerlendirme ve sonuç olarak; davaya konu makinenin mutad kullanım nedeni ile hasara uğradığına dair değerlendirmenin hatalı olduğuna yönelik itirazların değerlendirilmesi neticesinde Rijitlik, CNC tezgâhlarda üretilen ürünlerin işlenmesi esnasında tezgâh tarafından üretilen titreşimle kategorize edilir. Genellikle yüksek rijitliğe sahip bir tezgâhta düşük titreşimler, düşük rijitliğe sahip bir tezgâhta ise büyük titreşimler oluşur. Ayrıca, makine yatağı ve iletim sistemi tüm tezgâhın rijitliği üzerinde yüksek etkiye sahiptir.Farklı rijitliğe sahip tezgâhlarda yapılan işlemlerde takım seçimine de bağlı olarak takım kayıpları yaygındır. Ancak aynı zamanda nihai üretim verimliliği ve üretim maliyeti üzerinde de önemli etkileri vardır.Statik rijitlik, tezgâhın kesme işlemi esnasında uğradığı deformasyonu ifade eder.Kesme kuvveti X ekseni 1000N, V ekseni 500N, Z ekseni 200N olan bir örneği ele alalım. XYZ ekseni vida sistemi rijitliği K-100,100,80'dir. Üç eksenli deformasyonun kesimi: 6xDava, davacıya ait işletmede bulunan Four Star/HDT-2442 marka model 'HDT2414001' seri numaralı cnc tezgahta 29/06/2021 tarihinde meydana gelen hasar sebebiyle ortaya çıkan maddi zararının davalı sigorta şirketinden poliçe kapsamında tazmini talebine ilişkindir. Taraflar arasındaki akdedilen sigorta poliçesinde "Makine Kırılması teminatı, sigorta konusu makinelerin kullanma talimatlarına uygun olarak çalıştırılmaları, imalatçı firma ve/veya uzman teknik personel tarafından periyodik bakım ve revizyonlarının yapılması, elektriksel hasarları önlemek amacıyla, makinelerin, koruyucu ve voltaj düzenleyici cihazlarla donatılmaları ve söz konusu koruyucu ve voltaj düzenleyici cihazların fonksiyonel çalışmalarının sağlanması koşuluyla verildiği" klozunun bulunduğu, mahkememizce alınan denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda makinedeki hasarın ilgili kloz şartına uygun hareket edilmemesi sebebiyle meydana geldiğinin tespit edildiği, aksinin davacı tarafından da ispat edilemediği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 427,60-TL.karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 85,39 TL. harcın mahsubu ile bakiye 342,21 TL.harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.uyarınca belirlenen 5.000,00-TL.vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.27/02/2024
Katip ...
E-Imzalıdır.
Hakim ...
E-Imzalıdır.