T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/1261
KARAR NO: 2024/240
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [16961-69887-...] UETS
DAVALI : ... - ...-...
VEKİLİ: Av. ... - [16596-95278-...] UETS
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 13/12/2022
KARAR TARİHİ: 27/02/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Bursa 18. İcra Dairesi'nin 2021/... E. Sayılı dosyasında borçlusu olduğunu, davalı firmanın 31/03/2021 düzenlenme tarihli ödeme emri ile, mezkur icra dosyasında; 150.000,00 TL tutarındaki 31/03/2020 tarihli 8008570 Seri No'lu çek, 150.000,00 TL tutarındaki 31/05/2020 tarihli 8008859 Seri No'lu çek, 150.000,00 TL tutarındaki 30/06/2020 tarihli 8009261 Seri No'lu çek ile müvekkili şirketin borcuna istinaden icra takibi başlattığını, müvekkili şirketin 8008570 seri numaralı çeke ilişkin takipten önce ödeme yapmış olmasına rağmen davalı firmanın müvekkili şirketi haciz baskısı altında, toplamda 82.749,74 TL fazla ödeme yapmak zorunda bıraktığını, fazla ödenmiş olan işbu tutarın müvekkili şirketi zarara uğrattığını ve anılan tutarın fazla yatırıldığının sübuta ereceğini, müvekkili şirketin söz konusu çeklerden; 150.000,00 TL tutarındaki 31/03/2020 tarihli, 8008570 Seri No'lu çeke istinaden fazladan 70.000,00 TL tutarında ödeme yapmış olup, her bir çek için de ayrı ayrı 2.225,00 TL olmak üzere "çek güvence bedeli" adı altında toplamda 6.675,00 TL ödeme yaptığını, ilaveten; 70.000,00 TL ödeme yapılan 150.000,00 TL bedelli, 31/03/2020 tarihli, 8008570 Seri No'lu çekin 80.000,00 TL olarak takibe konulması gerekirken, mezkur çekin ekte sunulu 31/03/2021 düzenlenme tarihli ödeme emrinde de görüldüğü üzere kötüniyetli bir biçimde 129.982,06 TL olarak takibe konulduğunu ve fazladan takibe konulan yaklaşık 50.000,00 TL'lik tutarın da faizinin işletildiğini, davalı firmanın eğerki bahse konu çek için kalan borç olan 80.000,00 TL'yi takibe girmiş olsa idi işlenecek faiz tutarının 10.117,26 TL olacağını, ancak ödeme emrinde de görüldüğü gibi 129.982,06 TL üzerinden girilen borca istinaden aradaki 49,982,06 TL'lik fark nedeniyle dosyaya 16.192,00 TL olarak yansıdığını, bu sebeple aradaki yanlış girilen farktan ötürü müvekkili firmanın 6.074,74 TL fazladan faiz farkı ödediğini, davalı firmaya müvekkili şirket tarafından icra dosyasında yer alan borcun dışında fazladan 82.749,74 TL ödendiğini, bahse konu ödemelerin bizzat Bebetto Teks. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin banka hesabına havale yolu ile yapılmış olup, 23/07/2020 (30.000,00 TL), 24/07/2020 (20.000,00 TL), 14/08/2020 (20.000,00 TL) tarihlerinde ifa edilen ödemelerin dekontlarının ekte huzura sunulduğunu, müvekkili şirketin dosya borcunu haciz tehdidi altında ödemiş olup, davalı firmanın davacı müvekkili şirketten alacağından fazlasını bu yolla tahsil ettiğini, davalı firmanın aslen hakkı olmayan bahse konu takibi aşan miktarının kötüniyetle ve müvekkilini zarara uğratmak maksadıyla tahsil ettiğini beyanla, davanın kabulü ile Bursa 18. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. Sayılı dosyasında ekte sunulu dekontlarla da sabit olan davalı firmaya fazladan ödenmiş fazlaya ve fer'ilerine ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile şimdilik 82.749,74 TL'nin davalı firmadan tahsil edilerek müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davacı tarafın 23/07/2020, 24/07/2020 ve 14/08/2020 tarihlerinde ödediğini iddia ettiği toplamda 70.000,00 TL ile icra takibine konu çeklere ilişkin toplamda 6.675,00 TL çek güvence bedellerini kendi rızası ile icra tehdidi olmaksızın ödemiş olması sebebiyle işbu bedelleri istirdat davasına konu etmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın icra dosyasına fazladan ödendiğini iddia ettiği 49.982,06 TL'nin (70.000,00 - (150.000,00 TL-129.982,06 TL)) değil kendi rızası ile icra tehdidi olmaksızın ödediğini iddia ettiği 70.000,00 TL ve 6.675,00 TL çek güvence bedelleri ile icra dosyasında fazladan ödediğini iddia ettiği 6.074,74 TL faiz farkı olmak üzere 82.749,74 TL'nin (70.000,00 TL + 6.675,00 TL + 6.074,74 TL) istirdatını talep ettiğini, davayı kesinlikle kabul etmemekle birlikte; davacı tarafın dava dilekçesinin ekinde ödeme iddiasına ilişkin sunmuş oldukları 23/07/2020, 24/07/2020 ve 14/08/2020 tarihlerinden itibaren işleyecek 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı için davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davayı kesinlikle kabul etmemekle birlikte; dava konusu alacağın zamanaşımına uğramış olup; davaya karşı zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacı tarafın dava konusu Bursa 18. İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. sayılı icra takip dosya borcunu ödediğini ispatla yükümlü olduğunu, dava konusu Bursa 18.İcra Müdürlüğü'nün 2021/... esas sayılı icra dosyası incelendiğinde davacı tarafın icra dosyasına eksik ödeme yaptığının ortaya çıkacağını, davayı kesinlikle kabul etmemekle birlikte; davacı tarafın icra takibine konu çeklerden birine ilişkin kısmi ödeme yaptığını iddia etmekle çek bedelinin tamamını ödemediğini dolaylı şekilde ikrar ettiğini, davayı kesinlikle kabul etmemekle birlikte; dosyaya Garanti bankası A.Ş. tarafından sunulan 19/12/2022 tarihli müzekkere cevabında dava konusu icra takibine konu edilen çek bedellerinin ibraz tarihinde karşılığının bulunmadığı sabit olup; davacı tarafın banka sorumluluk bedeli olarak toplamda 6.675,00 TL'nin istirdatını müvekkili şirketten talep etmesinin mümkün olmadığını, kaldıki çek sorumluluk bedelini bankadan tahsil etmiş oldukları dava konusu Bursa 18.İcra Müdürlüğü'nün 2021/331 esas sayılı dosyasına haricen tahsil beyanı ile bildirildiğini, davacı tarafın muvazaalı işlemlerle mal kaçırma girişimlerinde bulunduğu Bursa 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/763 E. sayılı "istihkak" davasına ilişkin yazılan gerekçeli kararda yer alan tespitlerle sabit olduğunu, kaldıki söz konusu davayı açan Alinci Bebek Ltd. Şti.'nin vekili Av.Cemile Yurtsever Kırbaş aynı zamanda mahkemeniz dosyasında davacı Mudo Bebe Ltd. Şti.'nin de vekili olduğunu, davacı tarafça dava konusu Bursa 18. İcra Müdürlüğü'nün 2021/331 E. sayılı icra takibine karşı takibin iptali davası açılmadığı gibi icra takibine konu alacağa ilişkin Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 02/04/2021 tarihli 2021/277 D.İŞ 2021/277 K. sayılı "İhtiyati Haciz" kararına itiraz dahi edilmediğini, davayı kesinlikle kabul etmemekle birlikte; davanın açılmasına davacı tarafın bizzat kusurunun sebebiyet vermiş olması sebebiyle müvekkili şirket aleyhine yargılama gideri ile vekalet ücretine hükmedilmesinin mümkün olmadığını beyanla, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın hak düşürücü süre, zamanaşımı, yönünden usulden reddine, aksi halde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, davalı tarafından davacı aleyhine Bursa 18.İcra Dairesi’nin 2021/... esas sayılı dosyasında yapılan takipte davacının takip tarihinden sonra yaptığı ödemeler düşülmeksizin fazladan 82.749,74 TL ödediği iddiasının yerinde olup olmadığı, davacının davalıya bu bedel üzerinden borçlu olup olmadığı hususuna ilişkindir.
Dava dosyası, ibraz edilen deliller ve taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak icra takip tarihi itibariyle davacının var ise alacaklı olduğu miktar ve faizinin belirlenmesi bakımından düzenlenen 08/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; davacı Mudo Bebe Aksesuar Tekstil Mak. Gıda Otomotiv Turizm İnş.San.Tic.Ltd.Şti'nin incelenmek üzere 2019-2020 yıllarına ait yasal defterleri olan Yevmiye Defteri, Defteri Kebir ve Envanter defterlerini beyan ettiği bu defterlerin yasal süresinde 6102 sayılı TTK nu 64/3 maddesine ve V.U.K 220-221-222 Maddelerine göre açılış kapanış tasdiklerinin zamanında yapılmış olduğunun görüldüğü, 2021-2022 yıllarında E-defter Mükellefi olduğu yasal defterleri olan yevmiye defteri, defteri kebir defterlerinin e-defter olarak tutulduğu, bu defterlerin yasal süresinde 6102 sayılı TK nu 64/3 maddesine ve 1 Sıra nolu Elektronik Defter Genel tebliğine göre beratlarının süresinde yapıldığı, davalı taraf Bebetto Tekstil Tic.ve San.Ltd.Şti' nin 2019-2020-2021-2022 yıllarında E-defter mükellefi olduğu yasal defterleri olan yevmiye defteri, defteri kebir defterlerinin e-defter olarak tutulduğu, beyan ettiği bu defterlerin yasal süresinde 6102 sayılı TK nu 64/3 maddesine ve 1 Sıra nolu Elektronik Defter Genel tebliğine göre beratları süresinde yapıldığı, davacı Bebe Aksesuar Tekstil Mak.Gıda Otomotiv Turizm İnş.San.Tic.Ltd.Şti'nin 2019-2020-2021-2022 yıllarına ait yasal defterlerinde davaya konu Garanti BankasıVişne Caddesi Şubesi 8008570 nolu 31.03.2020 tarihli 150.000,00 TL tutarındaki çek ile Garanti Bankası -Vişne Caddesi Şubesi 8008859 nolu 31.05.2020 tarihli, 150.000,00 TL tutarındaki çekin belgesiz olarak ortaklar hesabı(Ayşenur Ayvalık)alacak kaydı yapılarak kapatılmış olduğu , Garanti Bankası Vişne Caddesi Şubesi 8009261 nolu 30.06.2020 tarihli 150.000,00 TL tutarındaki çekin vade tarihi 30.06.2020 tarihinde çekin ödendiğine dair bir kayıt olmadığının görüldüğü, davalı taraf Bebetto Tekstil Tic.ve San.Ltd.Şti' nin 2019-2020-2021-2022 yıllarına ait yasal defter bilgilerine göre Garanti BankasıVişne Caddesi Şubesi 8008570 nolu 31.03.2020 tarihli, 150.000,00 TL tutarındaki çek ile ilgili 23.07.2020 tarihinde 30.000,00 TL,24.07.2020 tarihinde 20.000,00TL, 14.08.2020 tarihinde 20.000,00TL toplamda Garanti Bankası Genel Müdürlüğü'nün 19.12.2022 tarihli cevap müzekkeresinde davaya konu 8008570, 8008859, 8009261 nolu çeklerin ibraz tarihlerinde bağlı bulunduğu hesabın kullanılabilir bakiyesi (0) TL.olduğu, 8008570, 8008859, 8009261 nolu çekler için ibraz tarihinde banka yükümlülük tutarı 2.225,00 TL olup toplamda 6.675,00 TL , 22.04.2021 tarihinde ödendiği bilgisi verildiği, davacı tarafın Bursa 18.İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyada 6.074,74 TL fazla ödendiği idiası ile ilgili faiz farkı talep edilebileceği görüşü belirtilmiştir.
Mahkememiz dosyası 21/11/2023 tarihli duruşmasında mahkememizce davacı tarafından dosyaya sunulan havale evraklarında belirtilen 24.07.2020 tarihinde 20.000 TL, 14.08.2020 tarihinde 20.000 TL, 23.07.2020 tarihinde 30.000 TL bedellerin ödendiği iddia olunan bu tarihlerden itibaren ödeme emri tarihine kadar hesaplanan avans faizinin hesaplanması yönünden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, 12/12/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; davacı tarafın Bursa 18.İcra Müdürlüğü 2021/... Esas sayılı dosyada dava dosyasına sunulan havale evraklarında belirtilen 24.07.2020 tarihinde 20.000 TL, 14.08.2020 tarihinde 20.000 TL, 23.07.2020 tarihinde 30.000 TL bedellerin ödendiği iddia olunan bu tarihlerden itibaren ödeme emri tarihine kadar avans faizi tutarı 6.008,08 TL olarak hesaplandığı görüşü açıklanmıştır.
Taraflar arasında alacak borca ilişkin ihtilaf bulunmamakla birlikte ihtilaf davacının istirdat talebinde bulunup bulunamayacağı davanın hak düşürücü sürede açılıp açılmadığı, icra tehdidi altında ödenip ödenmediği, çek sorumluluk miktarlarının ödeme olarak kabul edilip edilemeyeceği noktasındadır.
Davalı vekili istirdat davasının, davacının ödeme yaptığını belirttiği makbuz tarihlerinin 24.07.2020, 14.08.2020 ve 23.07.2020 olduğunu bu sebeple davanın 1 yıllık hak düşürücü sürede davanın açılmadığını ileri sürmüştür. Her ne kadar davalı vekilince makbuz tarihleri hak düşürücü sürenin başladığı tarih olduğu ileri sürülmüşse de ilgili ödemeler davalının da kabul ettiği borca ilişkin ödemeler olup, davalının istirdadını talep ettiği bedel icra takibinde bu ödemeler düşülmediği için yapılmak zorunda kalınan ödemelerdir. Bu durumda son tahsilat tarihi olan 22/04/2022 tarihinden itibaren İİK 72/7 maddesi uyarınca 1 yıllık sürede açıldığının kabulü gerekmektedir. Aksi takdirde dahi borçlunun ödeme yaptığı tarihten itibaren sebepsiz zenginleşme hükümlerini istinaden alacak davası açabilecektir.
Davacı tarafından dosyaya sunulan makbuzlar incelendiğinde davacının takipten önce 70.000 TL ödediği sabittir. Ayrıca karşılıksız çıkan çekler açısından banka yazı cevaplarından da toplam 6.675,00 TL'nin davalıya bankaların sorumluluk miktarı üzerinden davalıya ödendiği görülmüştür. Tüm dosya kapsamı itibariyle takipten önce davacı tarafından 70.000 TL'nin davalıya ödendiği, bu miktara ek olarak da davalının 6.675,00 TL'yi bankalardan ödeme olarak aldığı, takipten önce 70.000 TL üzerinden avans faizinin davalı tarafından düşülmesinin gerektiği, avans faizinin bilirkişi raporunda 6.008,08 TL olarak hesaplandığı, toplam 82.683,08 TL'nin icra tehdidi altında davacı tarafından fazladan ödendiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulü kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile davacının Bursa 18.İcra Dairesi’nin 2021/... esas sayılı dosyasında 82.683,08 TL açısından borçlu olmadığının tespiti ve 82.683,08 TL ödemenin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 5.648,08-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.413,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.821,76 TL.harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 1.380,00 TL.yargılama gideri ile davacıdan başlangıçta alınan 1.413,16 TL.harç olmak üzere toplam 2.793,16-TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 66,66-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00-TL.zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.27/02/2024
Katip ...
E-Imzalıdır.
Hakim ...
E-Imzalıdır.