TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACILAR:1-
2-
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR:1-
TEREKE TASFİYE MEMURU :1-
2-
VASİSİ :
3-
4-
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/08/2020
KARAR TARİHİ : 23/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili 28/08/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ..., ... Spor Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş’nin yetkilisi olup, müvekkil şirket ile ... İç ve Dış Ticaret A.Ş arasında ticari ilişki olup; işbu ilişki kapsamında alacaklısın ... İç ve Dış Ticaret A.Ş olduğu ... Bankası A.Ş .../... Şubesi ... numaralı çek hesabına ait, keşidecisinin ... olduğu, 25/08/2020 tarihli, 50.000,00 TL tutarlı çekin düzenlendiğini, işbu çekin düzgün ciro silsilesinin olmadığını, çekin arka sayfasında müvekkil şirketin kaşesi bulunmadığını, mezkur çekin müvekkil şirketin uhdesinde bulunan suretinin ekte sunulduğunu, işbu alacaklısının ... İç ve Dış Ticaret A.Ş olduğu ve düzgün ciro silsilesi bulunmayan çekin kargoya verilmiş ve kargoda taşınma sırasında kaybolduğunu, sonrasında dava konusu çekin ... Bankası ... Şubesi’ne ibraz edildiği bilgisi çekin keşidecisi olan müvekkilimiz ...’a bildirildiğini, bu noktada söz konusu çekin üzerine oynama yapılmak suretiyle hukuka aykırı bir şekilde bankaya ibraz edildiğinin görüldüğünü, bunun üzerine mezkûr çekin keşidecisi olan ...'ın işbu çekin çalınarak kaybolduğunu, çekin düzgün ciro silsilesinin bulunmadığını ve çekle ilgili hiçbir işlem yapılmamasını ilgili banka şubesi olan ... Bankası ... Şubesi’ne bildirdiğini, işbu talep ve bildirim yazısısının dilekçemiz ekinde sunulduğunu, ... Bankası ... Şubesi’ne ibraz edilen çek sahte evrak niteliğinde olduğu, önceden izah edildiği üzere çekin asıl halinde düzgün bir ciro silsilesi olmadığını, ... Bankası ... Şubesi’ne ibraz edilen çekin arka yüzündeki ... İç ve Dış Ticaret A.Ş ciroları sahte olduğunu, çekin ön yüzündeki ... İç ve Dış Ticaret A.Ş’nin alacaklı olduğu kısım haricindeki ... İç ve Dış Ticaret A.Ş kaşeli çekin arka yüzündeki cirolar sahte olduğunu, ... Bankası ... şubesine ibraz edilen çekin ciro kısmına ... İç ve Dış Ticaret A.Ş’den bağımsız kötüniyetli bir şekilde hukuka aykırı olarak ... İç ve Dış Ticaret A.Ş kaşesi vurulduğunu, söz konusu kaşe ... İç. Ve Dış Ticaret A.ş’ye ait olmadığı gerçeği ... İç. Ve Dış Ticaret A.ş’nin imza sirküleri ile sabit olup; söz konusu kaşenin sahte ve hukuka aykırı olduğu açık olduğu, bu noktada ... İç ve Dış Ticaret A.Ş’ye ait imza sirkülerinin celbini talep ettiklerini, dilekçemiz ekinde sunulan dava konusu çekin yetkili hamili olan müvekkil şirketin uhdesinde bulunan çek sureti ve işbu çek çalınarak kaybolduktan sonra ... Bankası ... şubesine ibraz edilen çek sureti arasında açıkça fark olduğu, çek üzerine oynamalar yapılarak Türk Ceza Kanunu 204. Maddesi uyarınca suç unsurlarının gerçekleştiği görüldüğü, Türk Ceza Kanunu 204. Maddesi ve sair mevzuat uyarınca sorumlu tarafın cezai tecziyesinin sağlanması amacıyla tüm şikâyet, dava ve diğer haklarının saklı olduğunu, bu uğurda taraflarınca yasal işlemler başlatılacak olup; dosya numarasının bildirileceğini, ayrıca tüm maddi ve manevi tazminat haklarının saklı tuttuklarını, somut olayda müvekkillerinin davalılara borcu bulunmadığını, mezkûr çekten haksız şekilde yararlanılarak sebepsiz zenginleşmeye mahal vermemek ve müvekkillerinin mağduriyetini önlemek amacıyla ivedilikle işbu çek hakkında ihtiyati tedbir mahiyetinde işlem yasağı getirilmesine karar verilmesini, ayrıca somut olayda kötü niyet mevcut olup bu nedenle müvekkili lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek dava konusu çek kapsamında davacışarın davalılara borçlu olmadığının tespitine, dava konusu çekin iptaline, davalılardan %20 oranından az olmamak üzere kötü niyet tazminatının tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ve ... İnşaat Turizm Tekstil Plastik Gıda ve Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu çekin sahte imza ile keşide edildiği iddiası şahsi def'i niteliğinde olup iyiniyetli 3.kişi olan müvekkil şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, ciro silsilesi incelendiğinde açıkça görülecektir ki müvekkilin ciranta olup, çekteki imzanın davacı borçluya ait olup olmadığını bilme yükümlülüğünün bulunmadığını, müvekkilin dava konusu çekin meşru ve iyi niyetli hamili olduğunu, itiraz konusu olan iddialar hakkında, iyiniyetli hamil olan müvekkile karşı ileri sürelemeyecek olup, iş bu davanın reddi gerektiğini, davacının takibe konu çekte keşideci olduğunu, dava dilekçesinde de açıkça söz konusu çekin çalındığını diğer ciroların sahte olduğunu belirtse de imzanın kendilerine ait olmadığına dair herhangi bir beyanda bulunmayıp imzayı kabul etmiş sayıldığını, açıkça bir imza itirazlarının olmadığını, ayrıca; davacı yanca iddia edildiği üzere davaya konu çekin kargo aracında çalındığını, basiretli tacir gibi davranmayarak kıymetli evrağı muhafaza edememesinden dolayı taraflarının hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, somut olayda iyi niyetli ve çekin veriliş koşullarını araştırma yükümlülüğü olmayan müvekkilin sorumluluğu ve müvekkile karşı bu iddiaların ileri sürülmesi söz konusu olamayacağını, müvekkil kendinden önceki ciranta ... ile arasındaki ticari ilişkiye istinaden dava konusu çeki almış olmakla davacı tarafın iddiaları iyi niyetli hamil müvekkil şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, sayın Mahkemeniz ara kararında he ne kadar arabuluculuk şartları yerine getirildiği yazılmış olsa da davacı tarafın dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurmadığı, arabuluculuk şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini belirterek davanın reddine ve tedbirin kaldırılmasına, aynı zamanda, haksız ve kötüniyetli dava sebebiyle davacın aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilerek, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizce, davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddine dair verilen 07/10/2020 tarih ve 2020/ Esas 2020/ Karar sayılı karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması sonucu ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 15/12/2022 tarih ve 2021/ Esas 2022/ Karar sayılı ilamı ile özetle; ticari nitelikteki menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilemeyeceğinden Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilerek dosyanın Mahkememize gönderildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; ... Bankası A.Ş. 'ye ait, 25/08/2020 keşide tarihli, ... seri numaralı, 50.000,00-TL bedelli çekten kaynaklı borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır. Davacı ...'ın keşideci olarak yer aldığı davaya konu çekte, dava dışı ... İç ve Dış Ticaret A.Ş.'nin lehtar olarak bulunduğu, çekin arkasında sırasıyla lehtar ... İç ve Dış Ticaret A.Ş., davacı ... Spor Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş., tekrar ... İç ve Dış Ticaret A.Ş. , davalı ..., iptal edilen cirodan sonra davalı ... ve davalı ... İnşaat Turizm Tekstil Plastik Gıda ve Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi imzalarının bulunduğu, 27/08/20220 tarihinde ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ibraz edilen çekin hesap bakiyesi "0" olup, yasal yükümlülük tutarı ödenmekle karşılıksızdır işlemi yapıldığı görülmüştür. Dava tarihinden sonra, 08/09/2020 tarihinde, davaya konu çekin ... İnşaat Turizm Tekstil Plastik Gıda ve Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından, ... İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi, ..., ..., ... Spor Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ve ... aleyhine ... 21. İcra Dairesi 'nin 2020/... Esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığı görülmüştür. Davacı tarafça, davacı ... Spor Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş’nin yetkilisi diğer davacı ... tarafından ticari ilişki kapsamında ... İç ve Dış Ticaret A.Ş. Lehine keşide edilen davaya konu çekin kargoda taşınma sırasında kaybolduğunu, çekin arka yüzündeki ... İç ve Dış Ticaret A.Ş cirolarının sahte olduğunu, çekin arka sayfasında davacı şirketin kaşesi bulunmadığını, çekte düzgün bir ciro silsilesinin bulunmadığını, söz konusu çekin üzerine oynama yapılmak suretiyle bankaya ibraz edildiğini belirterek çekten kaynaklı borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.Mahkememizce, davaya konu çekin taraf ticari defterlerde kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı ise, giriş çıkışının hangi alacak borç ilişkisi çerçevesinde olduğu hususlarında taraf iddia ve savunmaları kapsamında rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda davacı ... Spor Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ait ticari defterler üzerinde yapılan inceleme sonucunda bilirkişinin 20/05/2023 tarihli raporu ibraz ettiği, raporda özetle, davacı şirketin, dava dışı ... İç ve Dış Tic. A.Ş. ile 2020 yılında süreklilik arz eden ticari bir ilişkisinin mevcut olduğu, davacı şirketin, dava dışı şirketten mal alışı yaptığı, davaya konu çekin davacı şirket resmi defter kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.Mahkememizce davalı ... İnşaat Turizm Tekstil Plastik Gıda ve Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi ve dava dışı ... İç ve Dış Tic. A.Ş.'ye ait ticari defterlerin incelenmesi yönünden talimat yazılmış, davalı ... İnşaat Turizm Tekstil Plastik Gıda ve Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi'nin ticari defterleri incelemeye sunmamış olması sebebiyle inceleme yapılamadığı görülmüş, dava dışı ... İç ve Dış Tic. A.Ş.'ye ait ticari defterlerin incelenmesi sonucunda bilirkişinin 23/12/2023 tarihli raporu ibraz ettiği, raporda özetle, dava dışı ... İç ve Dış Tic. A.Ş. ile davacı ... Spor Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret A.Ş. arasında ticari ilişkinin olduğu, dava dışı ... İç ve Dış Tic. AŞ'nin davacı ... Spor Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'ye çeşitli gıda ürünleri sattığı, karşılığında, çek, senet, banka havalesi ve kredi kartı ile ödemeler aldığı, davaya konu çekin dava dışı şirket resmi defter kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce, takibe konu çekte ... İç ve Dış Tic. A.Ş.'ye ait ciroların sahteliği iddiası sebebiyle, celp edilen ticaret sicil kayıtlarına göre dava dışı ... İç ve Dış Tic. A.Ş. Yetkilisi ...'in imza örnekleri alınmış, dava dışı şirket yetkilisinin farklı yerlerde bulunan imza incelemesine esas imzalarının bulunduğu belge asıllarının celbedildiği görülmüştür. Mahkememizce, davaya konu çekte lehtar ve ciranta olarak dava dışı ... İç ve Dış Tic. A.Ş. adına atılı imzanın ... İç ve Dış Tic. A.Ş. yetkilisi el ürünü olup olmadığı yönünde rapor tanzimi için, dosyanın tüm ekleri ile birlikte konusunda uzman bilirkişiye teslim edildiği, bilirkişinin 20/05/2025 tarihli raporunu dosyaya ibraz ettiği, raporda özetle; inceleme konusu çek üzerinde dava dışı ... İç ve Dış Tic. A.Ş. adına atılı imzanın dava dışı ... İç ve Dış Tic. A.Ş. yetkilisi eli ürünü olmadığı yönünde rapor tanzim edildiği görülmüştür.Mahkememizce davaya konu çekin arkasında ciranta olarak yer alan davacı ... Spor Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş’ ye ait imza yönünden sahtelik iddiası kapsamında, davacı şirket yetkilisi olan diğer davacı ...'a HMK 211. madde hükmü gereğince usulüne uygun isticvap davetiyesi gönderilmiş, isticvap davetiyesinin tebliğine rağmen davacının isticvap için tayin olunan günde herhangi bir mazereti bulunmaksızın hazır olmadığı görülmekle, davaya konu çekte ... Spor Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş’ adına atılı imzanın ikrar edilmiş sayılacağına karar verilmiştir. Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; Dava, icra takibinden önce açılan kambiyo senedine dayalı menfi tespit talebine ilişkin olup, her ne kadar davacı tarafça davaya konu çekte son hamil olarak yer alan davalı ... İnşaat Turizm Tekstil Plastik Gıda ve Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi yetkilisi ... 'e karşı menfi tespit istemine yönelik husumet yöneltilmişse de, davaya konu çekte davalı ... adına atılı imza bulunmadığından, davalı ...'e yönelik davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Davaya konu çekte ciranta ve son hamil olarak yer alan diğer davalılar yönünden Mahkememizce yapılan değerlendirmede ise, davacı ... davaya konu çekte keşideci olup, diğer davacı ... Spor Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. lehtar ... İç ve Dış Tic. A.Ş.'den sonraki ciranta konumundadır. Davacı keşideci ... imzayı inkar etmemiş olup, davacı ... Spor Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden de cirodaki imzası ikrar edilmiş sayılmasına karar verilmiştir. Her ne kadar davacı tarafça çekte lehtar ve ciranta olarak yer alan ... İç ve Dış Tic. A.Ş.'nin ciro imzasının sahte olduğu iddia edilerek menfi tespit isteminde bulunulmuş ve Mahkememizce alınan rapora göre de ... İç ve Dış Tic. A.Ş. adına atılı imzanın şirket yetkisi eli ürünü olmadığı tespit edilmişse de, TTK.nun 818. maddesinin göndermesi ile çekler hakkında da uygulanan aynı kanunun 677. madde "Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez." hükmünde düzenlenen imzaların istiklali prensibine göre, çek üzerindeki imzaların geçersizliği diğer imzaların geçerliliğini etkilemez. Buna göre, davacıların kendi imzası dışındaki imzaların geçersizliğini ileri süremeyeceğinden geçerli bir ciro silsilesine göre çeke hamil olan davalı ... İnşaat Turizm Tekstil Plastik Gıda ve Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi'nin yetkili hamil olduğunun kabulü gerektiği, imzaların istiklali ilkesi gereği keşideci ve ciranta olan davacıların imzaları nedeni ile sorumlu olduğu anlaşılmakla, Mahkememizce davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 853,88-TL harçtan mahsubu ile, bakiye 238,48-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/10/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır