T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO:2022/252 Esas
KARAR NO:2023/373
HAKİM:... ...
KATİP:... ...
DAVACI :... - ...
VEKİLİ:Av. ... - [16095-90960-.....] UETS
DAVALI :... - ... ...
DAVA:Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:01/03/2022
KARAR TARİHİ:07/04/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :28/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;Davacı Vekili Dilekçesinde Özetle; Müvekkili davalı taraftan 22/05/2017 tarihinde Gebze 15. Noterliğinin 9341 yevmiye numaralı araç satış sözlemesi ile ... plakalı aracı(dorse) 25.000,00 TL bedel karşılığında satın alındığını, satış sözleşmesine konu araç Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/128895 soruşturma sayılı dosyası kapsamında el konularak muhafaza altına alındığını ve kriminal incelemeler neticesinde aracın kimliğinin değiştirildiğini ve iğfal kabiliyetini haiz olduğu tespit edildiğini, müvekkilinin hileli işlemle zarara uğratılmış olması, dava konusu olay sebebiyle Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/128895 sayılı soruşturma dosyasının açılmış olması ve müvekkilinin daha fazla hak kaybına uğramasının önüne geçilmesi amacıyla davalı adına kayıtlı araçların, makinelerin, gayrimenkullerin, 3. Kişilerde ki hak ve alacakları üzerine müvekkilinin haklarının güvenceye alınması amacıyla alacak miktarı tutarınca teminatsız ihtiyati haciz konulmasını, dava konusu 22/05/2017 tarihli Gebze 15.Noterliğinin 9341 yevmiye numaralı araç satım sözleşmesinin feshini, dava konusu 22/05/2017 tarihli Gebze 15. Noterliğinin 9341 yevmiye numaralı araç satım sözleşmesine konu aracın dava tarihindeki rayiç bedeli ile noter masrafına ilişkin olarak 100-TL maddi tazminat ile müvekkilinin dava konusu olay sebebiyle manevi yönden uğramış olduğu zarara ilişkin olarak 10.000,00 TL manevi tazminatın ihtar tarihi olan 28/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı Vekili Dilekçesinde Özetle;davalı tarafından davacıya 22/05/2017 tarihinde Gebze 15. Noterliğinin 9341 yevmiye numaralı araç satış sözlemesi ile ... plakalı aracı(dorse) 25.000,00 TL bedel karşılığında satıldığını, davalı aracı kısa süre kullanmış olup aracı satın aldığı hali ile sattığını, satış sözleşmesine konu araç(dorse) Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/128895 soruşturma sayılı dosyası kapsamında el konularak muhafaza altına alınmış ve kriminal incelemeler neticesinde aracın kimliğinin değiştirildiği (change) ve iğfal kabiliyetini haiz olduğu tespit edildiğini, savcılık dosyasında ... plakaya ait bir ruhsat ve bu plaka ve ruhsata ait noter satışları mevcuttur bu ruhsatın ve satışların sahteliği ile ilgili bir tespit olmaması karşısında huzurdaki davada aydınlatılmaya muhtaç bir durum olduğunu, davalı dorseyi eskiden beri tanıdığı aynı mahallede oturan ve yine ticaret ile uğraştığını bildiği ... vasıtası ile Gebze 15. Noterliği satışı ile sattığı haliyle aldığını, davalının dorsenin kimliğinin değiştirildiğini (change) kesinlikle bilmemekle beraber bu durumu fark etmesi de imkansız olduğunu, idare aleyhine karşı yasal yollara başvuru haklarını saklı tuttuklarını, davacının iddia ettiği gibi araç muayenesinde bile fark edilemeyen hatta ancak özel inceleme ile ortaya çıkabilecek bu durumun yönünden de fark edilebilmesi beklenemeyeceğini, davalının iyi niyetli olduğunu, davalının dorsenin (şayet müvekkilimde iken de change ise ) Change olduğunu fark etmediğini, kısa bir süre kullandıktan sonra da dorsenin satışını gerçekleştirdiğini, herhangi bir kusuru olmadığını, davacı tarafından " Bursa 10. Noterliğinin 28/01/2022 tarihli 3458 yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiği davalı tarafça söz konusu ihtarnameye cevap dahi verilmemiştir. " denilmiş ise de davalının zaten sözlü olarak ve arabuluculuk sürecinde de kendisininde mağdur olduğunu ve herhangi bir tazminat ödemesi yapamayacağını dile getirdiğini, 6100 sayılı T.B.K. Madde 219 da yer alan: "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." şeklindeki hüküm uyarınca; davalı taraf sözleşme konusu aracın çalıntı olduğu hususu bilinmese dahi davalının satış sözleşmesi sebebiyle uğramış olduğu zararı tazminle yükümlü olduğu denildiğini, dorse davacıya 22/05/2017 tarihinde devir ve teslim edildiğini satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağını, satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz." denildiğini, davalının ağır kusurlu olmayıp davacının talepleri zamanaşımına uğramış olup zamanaşımı itirazları bulunduğunu, belirterek yetki ve zamanaşımı nedeni ile davanın usulden reddine, haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 07/02/2023 tarihli ıslah dilekçesinde; yargılamanın uzamaması için dosyaya sunulan 23.11.2022 tarihli bilirkişi raporunda maddi zarar miktarının 250.000,00 TL olarak tespit edilmiş olması sebebiyle dava dilekçesinde talep ettikleri 100,00 TL'yi 249.900,00 TL artırarak toplam maddi tazminat talebimizi 250.000,00 TL olacak şekilde davayı miktar yönünden ıslah ettiklerini belirterek öncelikle ıslah dilekçemizin davalı tarafa tebliğe çıkarılmasına, dava dilekçesinde belirtilen maddi tazminat talebimizin (100,00 TL) ıslah yolu ile arttırdığımız kısım (249.900,00 TL) ile birleştirilmesi sonucu yeni maddi tazminat talebimizin 250.000,00 TL olarak belirlenmesinin ardından fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile dava konusu 22/05/2017 tarihli Gebze 15. Noterliğinin 9341 yevmiye numaralı araç satış sözlemesinin FESHİNE, dava konusu 22/05/2017 tarihli Gebze 15. Noterliğinin 9341 yevmiye numaralı araç satış sözlemesine konu aracın dava tarihindeki rayiç bedeli ile noter masrafına ilişkin olarak 250.000,00 TL maddi tazminat ile müvekkilin dava konusu olay sebebiyle manevi yönden uğramış olduğu zarara ilişkin olarak 10.000,00 TL manevi tazminatın ihtar tarihi olan 28/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Bilirkişi 23/11/2022 Tarihli Raporunda Özetle;
Rayiç Bedel tespiti ,Tarafımca internet ilanları, oto galeri ve yetkili servis ikinci el araç alım satım uzmanları ile yapılan görüşmeler ile yapılan piyasa analizleri neticesinde, ... plaka nolu aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin, güncel, rapor tarihi itibariyle ortalama 360.000,00 ₺ civarında olduğu kanaatine varıldığı, tespiti istenilen aracın dava tarihindeki ( Mart 2022 ) rayiç bedeli ise
(geriye dönük enflasyondaki değişimler göz önüne alınarak ), ortalama 250.000,00 ₺ civarında olduğu, tespiti istenilen , ... Plaka Nolu FSM Marka 2017 Model ,NR9FSMW3SH1078706 Şase Nolu , Azami Yüklü Ağırlığı : 34.000 kg olan havuz damper kasa yarı römork’un dava tarihindeki ( mart 2022 ) serbest piyasa rayiç bedelinin 250.000,00 tl olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre; dava konusu uyuşmazlığın davalı tarafından davacıya satılan dorsenin kimliğinin değiştirilerek davacıya satıldığı bu sebeple ayıplı olduğu aracının savcılıkça el konulması sebebiyle maddi ve manevi alacağı iddiasının yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı görülmüştür.
Mahkememizce dosya arasına alınan Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/52500 soruşturma sayılı dosyasında bulunan kriminal rapora göre dava ayıp iddiasında bulunulan aracın davacı tarafından teslim alınıp kullanılmasından önce aracın şasi numarasının değiştirildiği ve davacıya teslim edildiği görülmüş olup, bu hususun gizli ayıp olduğu anlaşılmıştır.
TBK 219 "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." hükmü uyarınca satıcı olarak satılandan yararlanmayı ortadan kaldıran ayıptan, ayıbın meydana gelmesinde kusuru olmasa bile alıcıya karşı sorumludur Satılanın ayıplı olduğunun anlaşılması üzerine davacının ayıp hususunda süresi içerisinde davalıya ihbarda bulunduğu görülmüştür. Dava konusu olan araç miktarı belli ve misli ile temini mümkündür. Davacı sözleşmenin feshi ile dava tarihindeki rayiç bedeli ve noter masraflarını talep etmişi olup davacı TBK 227/1 maddesi uyarınca sözleşmeden dönme hakkını kullanmıştır. Her ne kadar davacı davalıdan dava tarihindeki rayiç bedeli talep etmişse de e varki davacı, davalıdan aracı Gebze 15. Noterliğinin 22/05/2017 tarihli noter sözleşmesi ile 25.000 TL'ye satın almış olup, ancak bu bedeli talep edebilecektir. Davalı da, araçtaki ayıbı kendisinin de bilmediğini beyan etmişse de, yukarıda açıklandığı üzere, gizli ayıplardan da alıcıya karşı sorumlu olup, kendisi de aracı aldığı kişiye müracaat edebilir, başka bir deyişle ayıbın üçüncü kişi tarafından meydana getirilmesini davalının ayıba karşı tekeffül borcunu ortadan kaldırmaz. Yukarıda açıklamalar ışığında davanın 25.000 TL üzerinden kabulüne karar verilmiştir.
Davacının manevi tazminat talebi açısından ise Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 2014/8011 esas, 2014/11665 karar sayılı ilamı ile onanan emsal mahiyetteki karardan da anlaşılacağı üzere taraflar arasındaki ilişki sözleşme ilişkisi olup, aracın şase numarasının değiştirilerek satılmasının bizzat davalı tarafından yapılığının ispat edilemediği, ayıp nedeni ile sözleşmenin feshedildiği, davacının manevi tazminat talep edemeyeceği kanaatine varılmakla manevi tazminat yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü Kısmen Reddi ile,
Manevi tazminat talebi açısından talebin reddine,
Maddi tazminat talebi açısından talebin kısmen Kabulü ile, 25.000,00 TL'nin 28.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 1.707,07-TL nispi harçtan peşin alınan 80,70-TL harç ile 4.438,45-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.811,40-TL karar ve ilam harcının davacıya iadesine,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 1.250,00-TL bilirkişi ücretleri, 213,00-TL tebligat masrafından oluşan toplam 1.543,70-TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 148,50-TL'nin ve davacıdan başlangıçta alınan, 1.787,77-TL peşin harç olmak üzere toplam, 1.936,27-TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.560,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranına göre 150,07-TL'sinin davalıdan, 1.409,93-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı asilin yüzlerine karşı açıkça okundu, usulen anlatıldı. 07/04/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır