T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/292 (Karşı Görevsizlik)
KARAR NO: 2022/701
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [16880-88462-07815] UETS
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ... - [15506-05783-76461] UETS
Av. ... - [16884-88245-99718] UETS
Av. ... - ...
DAVA: İtirazın İptali (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/02/2021
KARAR TARİHİ: 07/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili Dilekçesinde Özetle; Davalı borçlu aleyhine, emlakçılık komisyonu adı altında müvekkilinden tahsil ettiği haksız kazancın iadesi maksadıyla Bursa 9.İcra Müdürlüğü 2020/1221 E. Sayılı dosyası ile icra takibine geçildiği ancak davalı borçlunun mesnetsiz ve kötüniyetli itirazı neticesinde söz konusu takibin durdurulduğunu, duran takibin devamının sağlanabilmesinin öncelikle arabuluculuk sürecine başvurulduğu, anlaşma sağlanamaması neticesinde iş bu itirazın iptali davasının açıldığı belirtilerek, davalının itirazının iptaline, takibin devamına, % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı Vekili Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ...'ın, Bursa Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne 79476 Sicil numarası ile kayıtlı ... Emlak Gayrimenkul Mülk Yönetimi Danışmanlık Ve Aracılık Hizmetleri İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin yöneticisi pozisyonunda olduğunu, bu şirket ismi altında ticari hayatta bulunduğunu, dava konusu ödemenin her ne kadar ... şahsi hesabına gönderilmişse de, ödemenin açıklamasından da anlaşılacağı üzere ticari bir iş kaynaklı olarak yapılan bir ödeme olduğunu, davacının ise görüldüğü üzere bir anonim şirket olduğunu, bu sebeple, Türk Ticaret Kanunu'nun 4.-5. ve ilgili maddeleri ve HMK Madde 114/1-c uyarınca görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleri olmakla, görevsiz mahkemede açılmış olan davanın reddi gerektiğini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık davalı tarafından davacıya iş yeri kiralaması için aracılık ettiği iddiası ile davalının davacıdan tahsil ettiği komisyonculuk bedelinin yerinde olup olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Mevcut davada öncelikle çözümlenmesi gereken mesele taraflar arasındaki hukuki ilişkinin temeli ve bu doğrultuda görev hususudur. Davacının iddiası davalının davacıya kiralık iş yeri bulup davacının bu iş yerini kiralaması için aracılık ettiği ancak aracılık ettiği iş yerinin davacının belirttiği nitelikleri sağlamadığı bu sebeple ödenen bedelin iadesinin gerektiğidir. 6098 sayılı TBK’nın 532 inci maddesinde komisyon sözleşmesi "Alım veya satım komisyonculuğu, komisyoncunun ücret karşılığında, kendi adına ve vekâlet verenin hesabına kıymetli evrak ve taşınırların alım veya satımını üstlendiği sözleşmedir." şeklinde ifade edilirken, TBK’nın 520-525 maddelerinde düzenlenen simsarlık sözleşmesi “Simsarın (tellalın), taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkanını hazırlamasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması halinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir. Simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır.” şeklinde ifade edilmiştir. Madde metninde açıkça ifade edildiği üzere komisyon sözleşmesinde komisyoncu ücret karşılığında kendi adına ve vekalet verenin adına hareket ederken, simsarlılık sözleşmesinde simsar iki taraf arasında bir sözleşmenin kurulmasına aracılık eden kişidir. Mevcut davada iddianın temeli davalının 3 kişi ile davacı arasında sözleşme kurulmasına aracılık eden kişi olduğu, sözleşmenin kurulmasında davacıyı yanılttığı iddiasına ilişkin olduğu sabittir. Bu bağlamda davanın hukuki temelini simsarlık sözleşmesi oluşturmaktadır. Her ne kadar görevsizlik kararında komisyonculuk sözleşmesi olarak nitelendirilip mutlak ticari dava olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmişse de davanın simsarlık sözleşmesine ilişkin olduğu bu sebeple mutlak ticari dava olmadığı açık olup, vergi dairesine yazılan müzekkere cevabından da anlaşılacağı üzere davalının kendisi tacir değildir. Davalı tarafın savunmasında sözleşmenin davalının yöneticisi olduğu şirket ile kurulduğu belirtilmişse de davanın bizzat davalının şahsına karşı açıldığı, husumetin davalıya yöneltildiği, davalının da tacir olmadığı, davanın nisbi ticari dava da olmadığı görülmekle mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmıştır. Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre; emlak komisyonculuğu sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda satılacak veya kiralanacak taşınmaz mesken niteliğinde ise uyuşmazlığın tüketici hukukundan kaynaklandığı kabul edilerek davanın Tüketici Mahkemesinde görüleceği, işyeri ise simsarlık sözleşmesi kapsamında kabul edilerek Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli kabul edildiği anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden REDDİNE, BURSA 7. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,
2-Kararın kesinleşmesinden itibaren Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında görev uyuşmazlığı bulunması sebebiyle yargı yerinin belirlenmesi amacıyla dosyanın re'sen ilgili Bursa Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK'nın 331. Maddesine göre yargılamanın görevli mahkemede devam etmesi halinde yargılama giderlerin görevli mahkemece taktirine, yargılamanın görevli mahkeme de devam etmediği taktirde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden yargılama giderlerinin tespiti ve hükmedilmesine,
Dair; davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bursa Bam'da İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 07/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır