T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/320
KARAR NO: 2022/307
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - TC Kimlik no- ...
DAVALI : ... -
VEKİLİ: Av. ... - UETS
DAVA: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
DAVA TARİHİ: 16/03/2022
KARAR TARİHİ: 23/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı asil dava dilekçesinde özetle;... 150 sayılı Zeytin Tarım Kooperatifinin 12500 nolu üyesi olup, uzun yıllardan beri bağlı olduğu kooperatife ürün vermekte olduğunu, Mudanya Tarım Kooperatifi Bölgesindeki diğer tarım kooperatifleri gibi...'in kurucu ortaklarından olduğunu,... 26.03.2022 tarihinde Genel Kurul Kararı almış olup,bu karar hukuka ve usüle aykırı olduğunu, Marmara Bölgesinde bulunan sekiz kooperatifin birleşmesinden oluşan..., genel kurula gitmeden evvel Birliği oluşturan Kooperatiflerin genel kurulunu yaptıktan sonra kendi genel kurulunu yapması gerekmekte olduğunu, zira... seçimlerinde oy kullanacak üyelerin Kooperatif genel kurullarında seçilen temsilcilerden oluşmakta olduğunu, Birlik ana sözleşmesinde ,”birlik genel kurul toplantılarına ,temsilci seçiminin yapıldığı genel kurul tarihinden önce tamamlanmış son dört hesap dönemi ortalamasına göre seçilecek temsilciler katılacaktır” hükmünün yer almakta olduğunu, halihazırda Mudanya ve İznik Kooperatifleri diğer altı Kooperatif gibi tamamlanıp aynı dönemleri kapsayacak şekilde son dört iş yılını baz alarak genel kurul toplantılarını yaptıklarını, dolayısyla Mudanya ve İznik Kooperatifleri ile diğer altı kooperatif delegeleri seçimleri farklı iş yılları baz alınarak belirlenmiş durumda olduğunu, buna rağmen Birlik Genel Kurulunun yapılması, temsilde adaletsizlik ve yetkisiz kişilerin yönetime seçilmeleri nedenleriyle usüle ve hukuka aykırı Mudanya ve İznik Zeytin Kooperatiflerinin kaç temsilcilerinin ve kimlerin temsilci olacağı kesin ve net olmadığını, buna rağmen yapılacak Birlik Genel Kurulu toplantısı hukuken sakat olacağını, kendisinin de üyesi olduğu ve Ülkemizin Sofralık Zeytinde en büyük kurumsal yapıyı havi...'in yönetim seçiminin haksız ve şaibeli bir şekilde gerçekleştirilmesi biz üyelere olduğu kadar tüm ülkeye de zarar vereceğinin açık olduğunu, onbinlerce üyenin emeğini ve sermayesini koyduğu... sektörün en gözde ve etklli kurumu olmaya mecbur olduğunu, bu nedenle işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu belirterek 26.03.2022 tarihinde yapılacak olan... Genel Kurul toplantısının telafisi imkansız zararlar doğurabileceğinden öncelikle tedbiren durdurulmasına ve esastan inceleme sonucu iptaline ,yargılama masrafının karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili S.S.Marmara Zeytin Tarım Satış Kooperatifleri Birliği "Marmarabirlik" 'e ortak sekiz kooperatiften biri olan S.S. 150 sayılı Mudanya Zeytin Tarım Satış Koopetifi ortağı olduğunu, Marmarabirlik'in 26.03.2022 tarihinde Genel Kurul kararı aldığını, bu kararın hukuka ve usule aykırı olduğunu, Marmarabirlik genel kurula gitmeden, evvel Birliği oluşturan Kooperatiflerin genel kurulunu yaptıktan sonra kendi genel kurulunu yapması gerektiğini, Marmarabirlik seçiminde oy kullanacak üyelerin kooperatif genel kurullarında seçilen temsilcilerden oluştuğunu, Birlik anasözleşmesinde, birlik genel kurul toplantılarına, "temsilci seçiminin yapıldığı genel kurul tarihinden önce tamamlanmış son dört hesap dönemi ortalamasına göre seçilecek temsilciler katılacaktır." hükmünün yer aldığını, halihazırda Mudanya ve İznik Kooperatiflerinin diğer altı Kooperatif gibi tamamlanmış aynı dönemleri kapsayacak şekilde son dört iş yılını baz alarak genel kurullarını yaptıkları, kooperatiflerin delegelerinin farklı iş yılları baz alınarak belirlendiğini, genel kurul yapılması halinde, temsilde adaletsizlik ve yetkisiz kişilerin yönetime seçilmeleri nedeniyle usule ve hukuka aykırı olduğu, ve genel kurul toplantısının iptal edilmesi gerektiği ileri sürüldüğünü, müvekkili...'in sekiz tarım satış kooperatifinin ortak olduğu bir Tarım Satış Kooperatifleri Birliği olduğunu, 1954 yılında kurulan Birlik'in ülkemizin önde gelen kuruluşlarından biri olup, Marmarabirlik yıllara dayanan tecrübesi ile gerek ülkemizdeki tarım satış kooperatifleri arasında gerekse faaliyet gösterdiği gıda sektöründe en iyiler arasında yer almakta olduğunu, ülkemizdeki en güçlü 500 sanayi kuruluşu arasında olan...'in Türkiye’de zeytin denildiğinde akla ilk gelen marka olduğunu, Türk markalarının yurtdışında tanıtılmasını amaçlayan ve ancak kurumsallaşmış işletmelerin kabul edildiği Turqualty Marka Destek Programına kabul edilen ilk kooperatif olma özelliğini taşımakta olduğunu, ayrıca müvekkilinin 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri hakkında kanun uyarınca Bağımsız denetime tabi olup, bütün iş ve işlemleri bağımsız denetim kuruluşunca denetlenmekte olduğunu, diğer taraftan müvekkilinin bütün iş ve işlemlerinin Bakanlık denetimine tabi olup, hukuka uygun olarak yürütülmekte olduğunu, davacının iddialarının hiç bir dayanağı bulunmamakta olup, bu dayanaksız davanın tek amacının müvekkili ve yönetimini ortaklar ve tüketiciler nezdinde itibarsızlaştırmak olduğunun anlaşılmakta olduğunu, kötü niyetle açıldığı anlaşılan işbu davada ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesi için Kooperatifler Kanunu 53. maddesinde düzenlenen "Mahkeme, kooperatifin isteği üzerine muhtemel zararlarına karşı davacıların teminat göstermesine karar verebilir. Teminatın mahiyet ve miktarını belirtmek mahkemeye aittir." hükmü uyarınca öncelikle, davacının teminat yatırmasını talep etmekte olduklarını, teminat miktarının, müvekkil Birlik'in büyüklüğü ve müvekkile verebileceği zararlar dikkate alınarak yüksek miktarda belirlenmesini talep ettiklerini, ortada iptale konu olabilecek alınmış bir genel kurul kararı bulunmamakta olup, işbu davanın erken dava olduğunu ve hukuki yararı bulunmadığını, davanın müvekkilinin 26 Mart 2022 tarihinde yapacağı genel kurul toplantısının iptali talebiyle açıldığını, öncelikle, genel kurul iptal davasının genel kurul yapılmadan açılmasının 1163 sayılı Kanuna ve Anasözleşme'ye aykırı olduğunu, Yargıtay kararlarında bu husus erken dava olarak tanımlanmakta olup, Kooperatifler Kanunu genel kurul kararlarının iptali sürecini açıkça düzenlemiş olup, açılan dava kanundaki düzenlemelere uygun olmadığını, davacının dava açma ehliyeti bulunmadığını, Genel kurul toplantısı yapıldıktan sonra, genel kurulda alınan kararların iptali için kimlerin dava açabileceği 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 53. maddesinde düzenlendiğini, müvekkili Kooperatifin üst Birliği olduğundan, 53. maddenin birinci fıkrasında zikredilen pay sahipleri, Birlik genel kurul toplantısına katılma hakkına sahip kooperatif temsilcileri olup, Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Tarım Satış Kooperatifleri Birliği Anasözleşmesinin (Bundan sonra "Anasözleşme" olarak anılacaktır.) "Kararların Bozulması" başlıklı 39. Maddesinde düzenlendiğini, gerek Kanun gerekse anasözleşmede, genel kurul kararlarının iptali davasını açabilecek kişiler tahdidi olarak sayılmış olup, davacının, kooperatif temsilcisi olmadığından, bu davayı açma yetkisi olmadığını, aktif husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini, anasözleşmenin 22. Maddesinin beşinci fıkrasına göre, "Temsilciler, kooperatiflerin genel kurulları tarafından dört yıl için seçilir ve görev süreleri bitip yenileri seçilinceye kadar görevde kalır.Ortaklar cetvelinde yeralan bütün temsilcilerin görev süresi devam etmektedir " hükmünün yer aldığını, Kooperatiflerin genel kurulları, Tarım Satış Kooperatifleri Anasözleşmesinin 25. maddesinde, "Kooperatif Birliğe bağlı ise, olağan genel kurul toplantısının hesap döneminin bitiminden itibaren en geç dört ay içinde yapılması zorunludur. " düzenlemesi bulunmakta olup, bağlı kooperatifler ve Birlik, özel hesap dönemine tabi olduklarını, Kooperatiflerin ve müvekkil Birlik'in iş yılı takvim yılı olmayıp, 01 Kasım-31 Ekim tarihleri arasında olduğunu,. buna göre, Kooperatiflerin 31 Ekim tarihinden itibaren dört ay içinde genel kurullarını yapmış olup, müvekkili Birlik'in de altı ay içinde yapmak zorunda olduğunu, müvekkil Birlik'in, genel kurul kararı, genel kurul çağrısı, ortaklar cetveli, kanuna ve anasözleşmeye uygun olarak hazırlanmış olup, usule ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığını, müvekkilinin Türkiye'nin önde gelen kooperatifler Birliği olmasının yanı sıra, üreticinin ürünlerini en iyi şartlarda değerlendirmek üzere, piyasada faaliyet gösteren ve ürünleri tüketiciye ulaştıran bir piyasa aktörü olduğunu, Marmarabirlik markasının, Türk Patent Kurumu tarafından tanınmış marka kabul edildiğini, müvekkili ve yönetimini itibarsızlaştırmaya yönelik işbu davanın, müvekkilinin ticari faaliyetlerine de zarar verecek nitelikte olduğunu, tüketiciler için, müvekkil ürünleri, kooperatif ürünü olması nedeniyle olumlu bir algı ve tercih sebebi oluşturmakta iken, işbu dava ile hukuka aykırı yönetilen bir işletme olduğu algısına yol açarak, tüketici nezdindeki "Marmarabirlik" markasının olumlu algısına da zarar verebileceğini, davacının, bir takım internet medya organlarında, açtığı davaya ilişkin açıklamalar yaptığının görüldüğünü, amacının genel kurul öncesi ortaklar nezdinde kafakarışıklığı ve itibarsızlaştırma oluşturmak olduğu açıkça anlaşılmakta olduğunu, davacının, adeta çamur at izi kalsın mantığı ile dava açma yetkisi ve hiç bir hukuki dayanağı olmadan bu davayı açtığını, davacının, işbu dava ile müvekkil Birliğe ve müvekkile ait "Marmarabirlik" markasına verdiği zararlar için dava açma hakkımız saklı kaldığını belirterek öncelikle ihtiyati tedbir talebinin reddine, yapılacak incelemede, dava açma ehliyeti ve hukuki yarar şartını sağlamayan haksız davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava; davalı birliğin 26/03/2022 tarihinde yapılacak olan Genel Kurul toplantısının tedbiren durdurulması ve esastan inceleme sonucu iptaline ilişkindir.
Genel kurul toplantısı yapıldıktan sonra, genel kurulda alınan kararların iptali için kimlerin dava açabileceği 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 53. maddesinde düzenlenmiş olup, "Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler. "1. Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilân veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri; 2. Yönetim Kurulu; 3. Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri; şeklinde tahdidi olarak sayıldığı, davalının pay sahipleri ortak olan sekiz kooperatif olup, gerçek kişi ortağı/pay sahibi bulunmadığı, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53 üncü maddesinde kimlerin iptal davası açabileceği düzenlenmiş, ortaklık sıfatı, ortağın açacağı iptal davasının dinlenebilmesi koşuludur. " şeklinde ifade edilmiş olup eldeki davada bu dava şartı bulunmamaktadır. Ayrıca anasözleşme madde 39'da "Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiasıyla genel kurul kararları aleyhine, toplantıyı izleyen günden başlamak üzere bir ay içinde, birlik merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilir: a) Toplantıda hazır bulunup da kararlara muhalif kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmeyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan ve tebliğ edilmediğini yahut da genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden Temsilciler, Yönetim kurulu ve kararların yerine getirilmesi yönetim kurulu üyelerinin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri." hükmü yer almakta olup gerek Kanun gerekse anasözleşmede, genel kurul kararlarının iptali davasını açabilecek kişiler tahdidi olarak sayılmış olup, davacı taraf, kooperatif temsilcisi olmadığından, bu davayı açma yetkisi olmadığından, davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş, ayrıca eldeki dava davalının 26 Mart 2022 tarihinde yapacağı genel kurul toplantısının iptali talebiyle açılmış olup, öncelikle, genel kurul iptal davasının genel kurul yapılmadan açılması 1163 sayılı Kanuna ve Anasözleşme'ye aykırı olduğundan ve bu husus erken dava olarak nitelendirilmekte olup, Kooperatifler Kanunu genel kurul kararlarının iptali sürecini açıkça düzenlemiş olup, açılan dava kanundaki düzenlemelere uygun olmadığından davanın aktif husumet ehliyeti dava şartı yokluğu nedeniyle reddine ve ihtiyati tedbir talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı gerekçeye göre;
1-Davanın aktif husumet ehliyeti dava şartı yokluğu sebebiyle usulden REDDİNE, ,
2-Alınması gereken 80,70.-TL maktu harç peşin alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Asgari Avukatluk Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 5.100,00.-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafa İADESİNE,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 23/03/2022
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza