T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/347
KARAR NO: 2022/905
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/03/2022
KARAR TARİHİ: 15/09/2022
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin taşımacılık ve lojistik alanında faaliyet gösterdiğini. Davalı ile müvekkilinin Shell petrol istasyonlarından alacağı yakıtlarda davalı tarafça %8,50 iskonto yapılması hususunda anlaşma sağlandığını. Bu mutabakata binaen yürürlük tarihi 30.12.2020 olan "Müşteri Tanıma Sözleşmesi'ni imzaladığını. Ancak akaryakıt alımlarında %8,5 iskonto yapılacağı kararlaştırılmış olmasına rağmen davalının ilk dört faturada mutabık kalınan oranda iskonto uyguladıktan sonra 31.03.2021 tarihinde müvekkiline düzenlediği faturada %4,5 oranında iskonto, takip eden diğer aylarda da muhtelif oranlarda eksik iskonto oranı uyguladığını. Davalı tarafın ilgili sözleşmenin “Tarafların Hak ve Yükümlülükleri” başlıklı 4.maddesi 2.fıkrasına riayet etmediği için noter aracılığı ile ihtarname gönderildiğini. Davalının %6 oranında iskonto uygulamaya devam etmesi üzerine noter aracılığı ile bu sefer sözleşmenin tek taraflı fesih edileceğinin davalıya bildirildiğini. Bunun üzerine 07.10.2021 tarihinde davalıya noter aracılığı ile fesih ihbarnamesi gönderildiğini. İhtarnameler sürecinden sonra davalı aleyhine icra takibi başlatıldığına. Ancak davalının itiraz ederek takibi durdurduğunu. Bu nedenle davanın kabulüne, alacağın %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmenin davacı taraf ile aralarında alım satım sözleşmesi olmadığını, karma nitelikte bir sözleşme olduğunu. Taraflar arasında akdedilen müşteri taşıt tanıma sözleşmesine göre müvekkili şirketin iskonto oranında tek taraflı indirim yapma hakkı bulunduğunu. Müvekkilinin sözleşmenin tanzim tarihi olan 30.12.2020 tarihinden 31.03.2021 tarihine kadar piyasanın stabilitesi bulunmamasına rağmen davacının çıkarlarını gözeterek sözleşmede her iki tarafça da mutabık kalınan oranda iskonto uyguladığını. Ancak müvekkilinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından piyasaya yapılan müdahaleler nedeniyle iskonto fiyatlarını revize etmek zorunda kaldığını. Davacı tarafından yeni iskonto oranlarına süresinde itiraz edilmediğini. Bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava taraflar arasındaki taşıt tanıma sözleşmesine istinaden davalının taahhüt etmiş olduğu iskontoyu uygulamadığı iddiası ile davacının uğradığını iddia ettiği zararının tazminine ilişkin Bursa 19. İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı takip dosyasında başlatılan 11.150,62 TL tutarlı takibe yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
Davacı kesilen fatura 12 adet fatura bedellerinden %8.5 iskonto uygulanması gerekirken , %4.5 iskonto uygulandığı, bu sebeple 11.150,62 TL fazladan ödeme yaptığından bahisle ilamsız icra takibi yapmış, davalı da bu takipte borca itiraz etmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmede müşterinin hak ve yükümlülükleri başlıklı 3.12. Maddesi, "Bayi, söz konusu indirim tutarının belirlenmesine olanak sağlayan beher litre için yukarıda belirtilen indirim oranını veya sözleşme ile kararlaştırılan vade şartlarını işbu anlaşmanın akdi tarihi esas alınmak üzere güncel tavsiye edilen akaryakıt ortalama pompa satış fiyatlarının %20 artması durumunda veya ABD Doları kurunun Türk Lirası karşısındaki yüzdesel değişiminin %25 farkın üzerinde (artı veya eksi) değişmesi ve orandaki değişimin bir aydan uzun bir süre seyretmesi ve EPDK tarafından akaryakıt piyasasında satılmakta olan ürünler ile kar marjının azalmasından dolayı düzenlemeler Resmi Gazete'de yürürlüğe girdiği tarihten itibaren tek taraflı olarak iskontoyu değiştirme hakkına sahiptir. İşbu sözleşme süresin boyunca mücbir sebepler veya sair öngörülemeyen ekonomik olumsuz gelişmeler ya da kamusal uygulamalar nedeniyle ... Petrol A.Ş. Veya Bayii'nin karlılık oranlarının düşmesi durumunda işbu sözleşme kapsamındaki ticari şartlar, azalan karlılık oranı nispetince ... Petrol A.Ş. tarafından veya bayisi tarafından re'sen tek taraflı olarak revize edilecektir." şeklinde olup, davalıya belirli şartlar altında indirim oranını azaltma hakkı sözleşmede tanınmıştır.
HMK 190. Maddede ispatın konusu düzenlenmiş olup, meşhur ve maruf olayların ispatına gerek yoktur. Hepimizin de bildiği üzere 18.03.2021 tarihinde EPDK tarafından akaryakıtta tavan fiyat uygulamasına geçilmiş olup, bu tarihten itibaren belirli süreyle tavan fiyat uygulanmış ve akaryakıt şirketlerinin kar marjı sabit hale getirilmiştir.
Davacının iskonto uygulanmadığını iddia ettiği tarihler ile bu tarihler birbiri ile uyumlu olup, davalının bu uygulama sonrasında sözleşmedeki hükme uygun olarak iskonto oranını düşürdüğü anlaşılmaktadır.
Taraflar tacir olup, sözleşmedeki hükümleri imzalarken basiretli tacir gibi davranmaları gerekmektedir. Dolayısıyla davalının sözleşmedeki indirim hakkını kullandığı anlaşıldığından, davacının faturalardaki iskontonun az olması sebebiyle fazladan ödediği tutarın iadesini istemesi basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü ile bağdaşmamaktadır. Dolayısıyla fazladan yapılan ödemenin iadesi sözleşme hükümlerine tezat teşkil edeceğinden davanın başkaca bir araştırma yapılmasına gerek olmaksızın reddine karar vermek gerekmiş açıklanan gerekçe ve dosyada toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
Davalının haksız takip tazminatı talebi olmadığından bu hususta karar verilmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70.-TL maktu harç ile 1.320,00.-TL arabuluculuk masrafı toplamı olan 1.400,70.-TL'nin peşin yatırılan 190,67.TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.210,03-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi uhdesinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden , karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 9.200,00.-TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okundu, usulen anlatıldı. 15/09/2022
İş bu kararın gerekçesi 07/10/2022 tarihinde yazılmıştır.
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı