TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR:1-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2-
VEKİLİ : Av.
BİRLEŞEN ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2024/... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
2-
VEKİLİ : Av.
3-
4-
DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ : 30/03/2022
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
ASIL DAVADA:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. ni fabrika binasını ve müştemilatını 28.06.2021 tarihinde ... ve diğer hissedarlarından satın aldığını, tapu devrinden sonra davalı kooperatife endüstriyel ortak olan diğer davalı ...'dan 20. Noterliğini 09.07.2021 tarih ve yevmiye no.lu “üyelik devir sözleşmesi” ile ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifinde bulunan endüstriyel ortaklığını tüm hak ve hisselerini, aktif, pasifleri ve ferileri ile birlikte müvekkiline devrettiğini, devir sonrası kooperatif yetkilisinin talep ettiği üyelik işlemlerinin tamamlanması için gerekli tüm evraklar hazırlanarak kooperatif yönetim kurulu başkanlığına sunulmak üzere 09.01.2021 tarihinde teslim edildiğini, Noter devir sözleşmesi ile birlikte müvekkilinin 201,05 debillik hakka sahip ve kooperatifin yeni ortağı müvekkilinin olduğunu, kooperatif defter ve kayıtlarına tescil işlemi sadece izhari bir işlem haline geldiğini, müvekkili şirketin tüm evraklarının davalı kooperatife imza karşılığı teslim ettiğini ve sonucunda kooperatif ortaklığına kabul beklerken, davalı kooperatif sanki böyle bir devir ve başvuru yokmuş gibi kooperatif ve ortaklık devrini yapan davalı ... ile birlikte ve kötü niyetle haksız kazanç elde etmesi gayesi ile hareket ederek, müvekkilinin ortaklığına ilişkin evrakı işleme almadıklarını, devir eden ...'ın sonraki tarihte hiçbir hakkı ve hukuki vasfı olmadan yaptığı ikinci ortaklık devir sözleşmesini işleme alarak ... isimli kişiyi kooperatife ortak yaptıklarını öğrendiğini ve durumu düzeltilmesini talep ettiğini, burada hem mükerrer devir yapan davalı ... hem de devir işlemi sonrası ortaklık hisse ve payının kalmadığını bilmesine rağmen ilk işlemi yapmayıp geçersiz ikinci işleme öncelik tanıyan kooperatif birlikte ve tamamen kusurlu olduğunu, yapılan ikinci devir ve kayıt işlemi tamamen geçersiz ve batıl olduğunu, davalı kooperatif, noterden yapılan ve kendilerine imza karşılığı teslim edilen devir sözleşmesini işleme almak ve müvekkilini kooperatife ortak yapmak zorunda olduğunu, gerek kooperatifler kanunu ve gerekse davalı kooperatifin ana sözleşmesinde bu husus açıkça belirtildiğini, buna engel bir husus var ise başvuru sonrası derhal müvekkiline bildirilmesini ve eksikliklerin giderilmesi talep edilmesi gerektiğini. Müvekkilinin kooperatif üyeliğinin kayıt ve tescili yönünde hem davalı kooperatife ve hemde diğer davalıya ihtarname gönderildiğini, davalı ... cevabi ihtarnamesinde, müvekkil şirketten alacağının bulunduğunu bu sebeple kooperatif nezdinde işlemin durdurulmasını talep ettiklerini, taraflar arasında uyuşmazlık olduğunu bu sebeple yapılan başvurun işleme alınmadığını beyan ettiğini, davalı devir eden ... avukat tüm alacağını aldığını tüm devir işlemleri resmi ve kanunun aradığı şekilde yapıldığını, buna rağmen tamamen kötü niyetli ve haksız kazanç elde etme amacı ile ve müvekkilin bilgisi dışında kooperatife dilekçe vermesi, davalı kooperatifin de bu dilekçeyi kabul ederek davalının haksız kazanç elde etmesine aracı olması kabul edilemez bir durum olduğunu, müvekkil davacı, kooperatife üye olduğu düşüncesi iken ve üyeliğe engel bir husus yokken üyelik devir işlemenin yapılmamış olması sebebiyle ciddi manada zarara uğramış olduğunu. Bu nedenle Kooperatif üyeliğinin 3. Şahıslara devrinin önlenmesi için üyelik üzerine tedbir kararı verilmesine, müvekkilinin kooperatif üyesi olduğunun kabul ve tesciline, devir tarihinden dava tarihine kadar boyahane olarak kullanılmamasından dolayı davacının ciddi manada ekonomik kayba uğradığı, elde edeceği gelirden mahrum kaldığı için zararın bilirkişi marifetiyle tespiti gerektiğinden ve alacağın belirsiz olması sebebiyle eksik harcın rapordan sonra ikmal edilmek üzere şimdilik 5.000,00TL nin her iki davalıdan tahsili ile zararın tazminini, kooperatif üyeliğinin kayıt ve tesciline karar verilmemesi halinde bu üyeliğin devir-üyelik bedelinin değerinin bu aşamada belirsiz olması ve bilirkişi marifeti ile tespiti gerektiğinden eksik harcın rapordan sonra ikmali ile her iki davalıdan 5.000TL 'nin tahsiline karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Arıtma Tesisi İşletme Koop. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Tesisi İşletme Kooperatifi ... ili doğu bölgesinde bulunan üç ... bölgesine, ... ve ... ilçe yerleşim alanlarına atık su arıtma hizmeti veren bu nedenle ... Valiliği, ... Büyükşehir Belediyesi, ... ve 411 sanayi kuruluşunu ortak olarak bünyesinde barındıran, Yönetim Kurulu Başkanlığını Sayın ... Valisinin yaptığı, kar amacı gütmeyen, ortak dışı işlem yapmayan, maliyeti esaslı çalışan, kurumlar vergisine tabi olmayan kooperatif statüsünde kurulmuş olan, kooperatifler kanununda tanımlı Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'ne tabi olan bir kurum olduğunu, müvekkil şirketin, kamu kurumu niteliği mevcut olduğunu, kooperatifin arıtma havuzlarının inşası aşamasında ihale bedeli belirlenmiş ve buna uygun olarak ortaklardan katılım bedeli toplandığını, bir kısmı endüstriyel ortak olduklarını, bir kısım ortaklar ise evsel ortak kategorisinde ortak olduklarını. Müvekkili kooperatifin 312 numaralı ortağı olan ... vefat etmiş olduğunu, mirasçıları olan ..., ..., ..., ve ... müvekkili kooperatife 02/01/2019 tarihinde ayrı ayrı sunmuş oldukları dilekçelerinde ...'ın vefat ettiğini, yasal mirasçı olduklarını, ortaklık payı dolayısıyla doğmuş doğacak tüm borçlardan tüm mirasçıların müteselsilen birlikte sorumlu olduğunu beyan ettiklerini, ayrıca dilekçelerinde kendi adlarına kooperatif genel kurulunda oy kullanmayan ve temsil etmeye, her türlü iş ve işlemleri yapmaya, taahhütte bulunmaya, borçlandırıcı işlemler yapmaya diğer mirasçı olan ...'ı tayin ettiklerini de bayan ettiklerini, İlhan yıldızda kendi dilekçesinde diğer mirasçıları temsil etmeyi kabul ettiğini, 09/07/2021 tarihli dilekçe ile davacı ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. Müvekkil kuruma yapmış olduğu başvuru ile ...'dan müvekkil kooperatifteki tüm hak ve hissesini tüm aktifi ve pasifi ile birlikte devraldığını bildirildiğini, daha sonra ve ... tarafından müvekkil
kooperatife; ... İli, ... İlçesi ... Mah. ... mevkii 464 ada 14 parselde yer alan kargır dokuma binası, emprime fabrika binasını gayrimenkul olarak mütemmim cüz ve teferruatlarından ari bir şekilde davacı ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. 'ye sattıklarına, kooperatif ortaklığının devam ettiğine, kooperatif ortaklığının devri için görüşmelerin devam ettiğini, ve muvafakatleri olmadan hiçbir işlem yapılmamasına dair 13.08.2021 tarihinde dilekçe sunduklarını, Müvekkil kooperatif ana sözleşmesi hükümleri kapsamında müvekkil kooperatifin ortaklık devrine ilişkin başvuruların, ortakların ana sözleşmede ön görülen şartalar uygun olup olmadığını hususunda inceleme ve araştırma yapma yükümlülüğü bulunduğunu, müvekkil kooperatif, davacı tarafın yapmış olduğu başvuruyu incelediğinde; bir dönem endüstriyel otaklarından olan ... vefatı sonrasında mirasçılarının ..., ..., ... ve ... olduğu, başvuruda ... dışındaki diğer mirasçıların muvafakatine dair herhangi bir belge olmadığı, devir sözleşmesi dahi tüm sözleşmelerin tarafının yalnızca ... olduğu tespit edildiğini, miras yolu ile intikal halinde mirasçılar elbirliği mülkiyet hükümlerine göre sahip olduklarını, miras ortaklığındaki elbirliği mülkiyet kanundan doğduğunu, Müvekkil kooperatif tarafında, davacı taraf başvurusunun kooperatif ana sözleşmesi ve mevzuat hükümleri kapsamında incelemesi neticesinde başvuruda olması gereken belgelerin tam olmaması, diğer mirasçıların muvafakatlerine ilişkin belgelerin yahut imzalarının bulunmaması, yalnızca ... 'ın devir işlemlerine taraf olduğu ve devreden ile devralan taraf arasında uyuşmazlığın bulunduğunun anlaşılması sebebiyle davacı tarafın 09/07/2021 tarihli başvurusu işleme alınmadığını. 04/11/2021 tarihli dilekçeyle ..., , ... ve ... müvekkil kuruma ibraz etmiş olduğu müşterek dilekçe ve belgeler ile debi deşarj hakkını dava dışı ...'a devrettiğine dair başvuruda bulunulduğunu, müvekkil kooperatif tarafından; ..., ... ve ... müşterek imza ile yapmış olduğu başvurun kooperatif ana sözleşmesi ve mevzuat hükümleri kapsamında incelenmesi neticesinde ; tüm mirasçıların birlikte başvuruda bulunmuş olması, tüm mirasçıların debi deşarj hakkının devrine birlikte başvuruda bulunulmuş olması sebebiyle muvafakat verdiğinin anlaşılması, başvuru dilekçesi ile devir sözleşmesindeki iradenin örtüştüğünün tespit edilmesi ve gerekli tüm başvuru evraklarının mevcut olması gözetilerek geçerli bir başvurunun bulunduğuna kanaat getirildiğini, ... müvekkil kooperatif endüstriyel ortaklığına 05.01.2022 tarihinde kabul edildiğini bildirildiğini. Davacı taraf, dava dilekçesinde bir takım iddialarda bulunmuş ise de bu iddiaları kabul etmediklerini, Müvekkil kooperatifin diğer davalı ... ile birlikte hareketi etmesinin müvekkile sağlayacağı hiçbir menfaati bulunmayacağını, müvekkil şirket kar amacı gütmediğini, müvekkil kooperatif tarafından sadece ana sözleşme ve mevzuat hükümleri gereği geçersiz olan başvurusunu yükümlülüğü kapsamında incelendiğini ve değerlendirildiğini, ayrıca davacı taraf, başvurusundan Müvekkil kooperatife ihtamame keşide edene kadar ki 6 aylık süreçte, başvurusuna dair harhangi bir girişimde de bulunmadığını, davacı taraf devir tarihinden dava tarihine kadar boyahanenin kullanılmamasından dolayı ekonomik kayba uğradığı elde edeceği gelirden mahrum kaldığını iddia ederek zararının tazmini talep ettiğini, dava konu edilen kooperatif ortaklığının devrine ilişkin belgelerin ve başvurunun kooperatif ana sözleşmesine ve mevzuat hükümlerine uygun olmaması sebebiyle kendi kusurlu eylemlerini sonuçlarından doğrudan kendisi sorumlu olduğunu, müvekkil kooperatif tarafından mevzuata aykırı başvurun kabul edilmemesinden dolayı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını. Davacı taraf kooperatif ortaklığının kayıt ve tesciline karar verilmesi halinde 20,07m” 'lük ortaklık bedelinin her iki davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiğini, davacı tarafın ortaklık devri başvurusunun geçerli bir başvuru olmaması sebebiyle müvekkil kurumun herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle bu talebinin reddi gerektiğini. Bu nedenle davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirket sadece ... ili ... ilçesi ... ..., 46 Ada, 14 parselde kayıtlı fabrika binası satıldığını, satış bedeli de tam olarak ödenmediğini, fabrika binasındaki mütemmim cüz ve teferruat ile makineler şirket bu bedelin sadece 90.000USD 'lik kısmını ödediğini, bakiye kısmını müvekkiline ödenmediğini, tapu satış içerisinde yer almayan S.S Yeşil Çevre Endüstriyel ortaklık hakkının devri konusunda piyasa şartları göz önünde bulundurularak 100.000USD üzerinden mutabakata varılmış olmasına rağmen bu bedel ödenmediği için devir gerçekleşmediğini, müvekkil ile yapılan ... 20. Noterliğinin 09/07/2021 Tarih ve 24212 Yevmiye numaralı ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi Ortaklık için devir Sözleşmesinin düzenleme tarihi itibariyle geçmişe etkili olarak fesh edildiği hususu 31.05.2022 tarihli birdim ile fesih edildiğini, davalıların birlikte sağlayacağı hiçbir menfaati söz konusu olmadığını, davacı tarafın başvurusu işleme alınmadığını, davacı tarafın haksız ve hukuki mesnetten yoksun iddialarının ve kooperatif ortaklığının kabulüne yönelik taleplerinin kabulü mümkün olmadığını, davacı tarafın, devir tarihinden dava tarihine kadar boyahanenin kullanılmamasından dolayı ekonomik kayba uğradığı ve elde edeceği gelirden mahrum kaldığı iddiası da doğru olmadığını, davacı kendi kusurlu eylemlerinin sonuçlarına katlanması gerektiğini, davacı taraf, kooperatif ortaklığının kayıt ve tescil karar verilmemesi halinde 201,07m” “lük ortaklık bedelinin her iki davalıdan tahsiline karar verilmesini de talep ettiği davacının geçerli bir ortaklık başvurusu olamadığını, bu nedenle bu talebinin de reddi gerektiğini, ortaklık devir sözleşmesindeki bedel 1.000,00 TL olarak gösterilmesine rağmen davacının bu miktarın üzerinde bir bedel talep etmesi hakkın kötüye kullanılması ve dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiğinden bu talebinin de reddi gerektiğini. Bu nedenle davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2024/... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin ... ili, ... ilçesi, ... ... bulunan 464 ada, 14 parselde kayıtlı fabrika binasını ve müştemilatını 28/06/2021 tarihinde ... ve davalı olan diğer hissedarlarından satın aldığını, tapu devrinden sonra, davalı kooperatife endüstriyel ortak olan ..., ... 20. Noterliğinden 09/07/2021 tarih ve yevmiye nolu, "üyelik devir sözleşmesi" ile ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifinde bulunan endüstriyel ortaklığını tüm hak ve hisselerini, aktif, pasifler ve ferileri ile birlikte müvekkiline devrettiğini, Devir sonrasi, kooperati yetkilisinin talep ettigi üyelik işlemlerinin tamamlanmasi için gerekli tüm evraklar hazırlanarak kooperatif yönetim kuruluna sunulmak üzere teslim edilmiş ve eski üyelerin tüm kooperatif borçları da müvekkili davacı tarafından ödendiğini, noter devir sözlesmesi ile birlikte müvekkili, 201,05 debilik hakka sahip ve kooperatifin yeni ortağı müvekkili olmuş, kooperatif defter ve kayitlarina tescil islemi sadece izhari bir islem haline geldiğini, müvekkili sirket, tüm evraklari davali kooperatife imza karsiligi teslim etmesi sonrası kooperatif ortaklığına kabul kararı beklerken kooperatif, sanki böyle bir devir ve basvuru yokmus gibi müvekkilin ortaklığına ilişkin evrağı isleme almadıklarını, devir eden ...'ın sonraki tarihte hiçbir hakkı ve hukuki vasfì olmadan aynı şekilde ve tek başına yaptığı ikinci ortaklık devir sözlesmesini işleme alarak davalı ...'a kooperatif devrine ilişkin evrakları onayladıklarını öğrenmiş ve bunun üzerine ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... E sayılı dosyası ile ... ve ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi aleyhine kooperatif üyeliğinin tespit ve tescili ile uğranılan zararın tazmini için dava ikame ettiğini, Dava halen derdest olup ilgili mahkemenin 18.12.2024 tarihli ara kararı gereği davalılar aleyhine dava ikame edilerek birleştirme talep etme gereği hasıl olduğunu, Davacı müvekkilin kooperatif üyesi olduğunun tespiti ve ve tesciline, ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... E sayılı dosyası ile belirlenen kooperatif bedeli ve müvekkilin uğramış olduğu zararın tespit edilmesi ve buna ilişkin harcın ikmali sebebiyle kooperatif yeniden harç alınmadan yargılamanın devamına karar verilmesini, Davanın kabulü ile masraf ve vekalet ücretinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi olarak tüm mirasçıların imzasının da olduğu şekilde usulüne uygun bir şekilde evraklarını hazırladığını, ödemesini gerçekleştirdiğini ve ...'ın kooperatife bunları sunduğunu. Bunun akabinde de kooperatifin müvekkilinin evraklarını uygun gördüğünü ve debi hakkını müvekkiline devrettiğini. Müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi olarak ödemesini de gerçekleştirdiğini ve ...'ın müvekkilinin evraklarını hazırlayarak Yeşilçevreye sunduğunu. Burada yeşilçevrenin işleyişini de kendisinden önce yaşanan bir olay var ise bunları da bilmediğini. Tüm mirasçıların imzası ile usule uygun şekilde hazırlanan evraklar ile başvuru yapıldığını. Müvekkilinin basiretli bir tacir gibi hareket etmesine karşın dava ile müvekkilinin hakkının elinden alınmaya çalışıldığını. Müvekkili ...'ın Karkent Tekstil İnşaat limited Şirketinin sahibi olup tekstil ile ilgilendiğini. Bu iş ile ilgili ihtiyacından dolayı başvuru yapıldığını, bu nedenle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Miras olarak kalan ... ili ... ilçesi ... .... 464 ada,14 parselde kayıtlı fabrika binasının, ... Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile yapılan protokol ile kendilerine devren satış yapılması hususunda mutabakata varıldığını. Protokole göre, fabrikanın taşınmaz gayrimenkul kısmı için 12.100.000,00-TL devir satış bedeli olarak belirlendiğini. Fabrika binasındaki mütemmim cüz ve teferruat ile makinelerin ise 200.000,00-USD karşılığında satıldığını ve bu konuda mutabakata varılmış olmasına rağmen davacı şirketin bu bedelin yalnızca 90.000,00 USD kısmını ödediğini. Debi hakkı hususunda, alıcı anlaşmalar yapılırken her ne kadar kendisinin dokuma işi yapacağını, bunun için debiye ihtiyacı olmadığını beyan etmişse de; satıştan bir süre sonra debinin kendisine devredilmesini istediğini. Bunun için de, 100.000,00 USD bedel ödenmesi konusunda karşılıklı sözlü olarak mutabakata varıldığını. Bu bedelin ödenmesi halinde debi hakkının kendisine devredileceğinin beyan edildiğini. Satışı yapılan fabrikanın bir boyahane olduğu ve bu boyahaneyi kullanacak şirketin boyahane ruhsatına sahip olmasının zorunlu olduğunu. ... Tekstil'in böyle bir ruhsatının bulunmadığını. Zaten boyahaneyi satın alma amacının da üretim yapmak değil, ... Bölgesi (...) içinde kalan arsa değerinden faydalanmak olduğunu. Davacının ekonomik kayıp iddialarına ilişkin somut ve hukuken geçerli bir delil sunmadığını. Öne sürülen zarar miktarlarının belirsiz olup, hesaplamalara dayanmadığını ve tamamen soyut iddialardan ibaret olduğunu. Bu nedenle davanın reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
04/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"1-Davacı taraf ... Tekstil San.Tic.Ltd.Şti tarafından ... ili ... ilçesi ... de bulunan 464 ada 14 parselde kayıtlı fabrika binasını ve müştemilatını 28.06.2021 tarihinde ... ve diğer Hissedarlarından satın almış olduğu ve dava dilekçesi ekinde tapu senedi örneği ibraz edilmiştir.2-Davalı kooperatifin ortaklar ile düzenlenen sözleşme örneğine göre Evsel ve Endüstriyel ortaklık sözkonusu olduğu Evsel Ortak:Üretim prosesinde su kullanmayan ve evsel nitelikli atıksu deşarj eden ortak Endüstriyel Ortak: Üretim prosesinde su kullanan endüstriyel nitelikli atıksu deşarj eden ortaktır. Davalı şirket 06.02.2020 tarihinde davacı şirket yetkilisi ...' e 11.11.2019 tarihli evsel ortaklık başvurusu hakkındaki yazısına cevaben “... nin evsel ortaklık başvurusu ve ekleri tetkik edilerek ,... ili ... ilçesi Parsel No:tadresinde “dokuma “ olarak faaliyet göstermekte olan işletmesinin Ana sözleşmesinin 11.Maddesi gereği 30 gün içerisinde 42.000,00 TL Katılım Payı bedeli (Çalışan kişi sayısı 38)900 TL Yeşil Çevre geliştirme fonu ,100 TL sermaye payı ödemesi ve diğer ortaklık yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde ortaklık pay defterine işlenerek evsel
ortaklığa kabulüne karar verilmiştir.”3-Davacı taraf ... Tekstil San.Tic.Ltd.Şti tarafından ... 20.Noterliği 08.07.2021 tarihli yevmiye numarası ile davalılardan ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi'ne hitaben hissesini devralmayı düşündüğü ... 'ın kooperatif nezdindeki borcunu kabul ettiğini ve devrin kabulü halinde borcu 15.07.2021tarihine kadar ödemeyi herhangi bir kayıt ve şart ileri sürmeksizin kabul etmiş olduğu ve yine Davalı taraf ... ile Davacı taraf ... Tekstil San.Tic.Ltd.Şti arasında ... 20.Noterliği 09.07.2021 tarihli yevmiye numarası ile davaya konu ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi ortaklığı için devir sözleşmesi yapılmış olduğu, Davacı taraf ... Tekstil San.Tic.Ltd.Şti tarafından 09.07.2021 tarihinde davalı ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifine başvurarak —“ Endüstriyel Ortaklık Devri ” için verilen ek evraklarla ortaklığa kabulünü ve gereğinin yapılması talep etmiş olduğu görülmektedir. 4- 1163 sayılı KK'nın 14. maddesi uyarınca ve kooperatif. anasözleşmenin 11.Maddesi gereği davalının kooperatif ortaklığının devredilmesi mümkün olmakla birlikte, ortaklık sıfatı payın devralınması ile doğrudan kazanılamaz. Devralanın talebinin olması , yönetim kurulunun da gerekli incelemeyi yapması ve bu kişinin ortak olabilmek için gerekli şartlara sahip bulması hâlinde, anılan kişiyi kooperatife kabul etmesi, aksi hâlde talebi reddetmesi gerekir. Dava dosyasında davalı ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi tarafından üyelik talebinin reddedildiğine dair davacı tarafa yazılı bir cevap verildiğine dair hiçbir evrak mevcut değildir.5-Davalı ... ve ... tarafından 13.08.2021 tarihinde ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi Başkanlığı'na “ 2-kooperatif ortaklığımız devam etmektedir. Kooperatif ortaklığımızın ... Tekstil San.Tic.Ltd.Şti.'ne devri konusunda görüşmelerin devam etmektedir. Devir şartları ve bedelinde anlaşmamız kooperatif ortaklığımızı ... Tekstil San.Tic.Ltd.Şti.'ne devir edeceğiz. Kooperatifinizortağı olarak muvafakatımız olmadan hiçbir işlem yapılmamasını ,sizlere yapılan herhangi bir başvuru olması halinde tarafımıza bilgi verilmesi " şeklinde beyanda bulunduğu görülmektedir.6-04.11.2021 tarihinde ... ,...,... tarafından davaya konu ... pafta 464 ada 14 parsel de ... ... .../... adresindeki 201,07 m3 günlük debi hakkımı ... pafta 479 ada 5 parsel de ... .../... adresinde bulunan kooperatif ortağınız olan ... 'a devretmek istiyoruz ” şeklinde beyanda bulunduğu görülmektedir.7-Davalı taraf ... ile Davadışı taraf ... arasında ... 3.Noterliği 03.11.2021 tarihli yevmiye numarası ile davaya konu ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi ortaklığı için devir sözleşmesi yapılmış olduğu
8-Davalı taraf ...'ın ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi'ne ... ... 3.Noterliği 03.11.2021 tarih yevmiye numarası ile davaya konu ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi ... ... .../... adresindeki pafta 464 ada 14 parsel de sahibi bulunduğu 201,07 m3 günlük debi deşarj hakkının Davadışı taraf ...'a devretmek istediğini Yönetim kurulunca bu depi tahsisine onay verilmesi halinde Joratkalığının evsel ortaklığa dönüşeceği ,aksi takdirde yönetim kurulunun belirleyeceği cezai müeyyidelere tamamen uyacağı ,kabul ,beyan ve taahhüt etmiş,bu taahhüttün ihlali halinde kooperatifin diğer hakları saklı kalmak kaydı ile,ihlal tarihinde kooperatifin ilgili organı tarafından belirlenecek cezai şartı ilk talepte derhal nakden ve defaten ödemeyi yerine getirmeyi kabul ve taahhüt etmiş olduğu görülmektedir.9-Davalı taraf ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi tarafından 05.01.2022 tarihinde ...'a 04.11.2021 tarihli debi devir başvurusu İle ilgili dilekçesine karşılık yönetim kurulu tarafından değerlendirilip davaya konu ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi ... ... .../... adresindeki ... pafta 464 ada 14 parsel de sahibi bulunduğu 201,07 m3 günlük debi deşarj hakkının davadışı ...'a devretmek istediği talebinin kabul edilerek kooperatif kayıtlarının güncellendiği bilgisinin verilmiş olduğu görülmektedir." Kanaatine varıldığı bildirilmiştir.25/03/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle;"A- İcra takip tarihi itibariyle davacının bu taşınmazın ve kooperatif üyeli; devrine istinaden ödendiğini iddia ettiği toplam bedelin miktar:1-Davacı taraf ... Tekstil Ltd.Şti. tarafından 2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait defterleri ibraz edilmiştir.Davacı tarafa ait 2018-2019-2020-2020 yılı Yevmiye defterlerinin 6102 sayılı TTK nu 64/3 maddesine ve V.U.K 220-221-222 Maddelerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapılmış olduğu görülmektedir. Davacı tarafın 2021 yılında E-defter mükellefi olduğu 6102 sayılı TK nu 64/3 maddesine ve Sıra nolu Elektronik Defter Genel tebliğine göre aylık olarak alınması gereken beratlar süresinde yapıldığı, 2-Davacı taraf ... Tekstil Ltd.Şti'nin defter kayıtlarında yapılan incelemeye göre ... adına 2.569.251,39 TL, ... adına 1.214.917,39 TL, ... adına 7.158.865,88 TL + 90.000 USD ve ... adına 1.250.000,00 TL olmak üzere toplamda 12.193.034,66 TL 490.000 USD ödeme yapıldığı,3-Davalı ... Hizmet ve İşletme Kooperatifi'nin 2022 yılına ait ticari defter ve kayıtlarına göre davalı kooperatif tarafından davacı şirkete Evsel Atık Katılım Bedeli olarak 19.12.2022 tarihinde 50.400,00 TL tutarlı fatura düzenlendiği davacı şirket tarafından 16.01.2023 tarihinde fatura bedeli ve 2.000,00 TL yeni üyelik bedeli ödemesinin yapılmış olduğu,B- Davacının bu boyahaneyi çalıştıramadığı, süre gözetilerek uğradığını varsayımsal zararı hesaplarken iki ön kabul daha yapılması gerekmektedir. Davalının endüstriyel atık tahsisatını,“endüstriyel” atık ruhsatı olarak sürecin en başında, evsel atığa dönüşmeden önce Davacıya devretmiş olsaydı ve Davacı buna ilaveten 3. Kişilerden de ayrıca 448,92 m3 debi hakkı daha satın alabilmiş olsaydı:- Davacının 2019 yılı için KDV hariç 97.476,417 TL, 2020 yılı için ise KDV hariç 59.043,45 TL boyahane işlemlerini dışarıda fason yaptırmak zorunda kalmasından doğan fiili zararı bu durumda oluşmayacaktı. Ancak bu ihtimallerin değerlendirmesi Sayın Mahkemenize aittir.
Yoksun kaldığı karın, yani bu kapasiteyi kendi ihtiyaçları için değil, maksimum kar amaçlı kullansaydı ne kadar bir kar elde ederdi şeklindeki yukarıda teorik bir hesap yapılmış olmakla birlikte, değişken skalasını çok genişleteceği için, Davacının kurmayı düşündüğü boyahaneye ait net bir fizibilite olmadan hesap yapılmasının sağlıklı olmadığı görüş kanaatlerine varıldığını," bildirmiştir.Tanık ifadesinde; Ben davalı kooperatifin genel müdürüyüm ... şehrinin doğu bölgesinin toplam üç adet organize sanayide bulunan fabrikaların sularını deşarj eden bir kooperatifiz, benim bilgime göre davacı davalı ... ve diğer ortaklara ait bir fabrikayı satın almıştır, Yeşil Çevre kooperatifine bir ortaklık devir belgesi gönderdiler ancak bu ortaklık devir belgesi yalnızca ...'ın imzasını taşıdığı için akabinde diğer mirasçıların bize verdiği dilekçede boyahanenin satıldığı fakat debi devrinin deşarj hakkı ve boyahane ruhsatı hakkında anlaşma sağlanamadığı dolayısıyla biz yalnızca ...'ın imzası olduğu için ve sonradan diğer ortaklar tarafından verilen dilekçe de bulunduğu için ilk devir sözleşmesini dikkate almadık ve deşarj hakkını davacıya devretmedik, daha sonra tüm ortakların imzası ile deşarj hakkı o bölgedeki diğer bir fabrika sahibi olan ... isimli şahsa devredildi, bunun üzerine bu devir usul ve yönetmeliklere uygun olduğundan bu devri gerçekleştirdik, ...'ın diğer ortakları temsile ilişkin bir vekaletnamesi vardı fakat bu vekaletnamede kooperatif üyeliğinin devri yetkisi bulunmamaktaydı, sıradan bir vatandaşın gelerek deşarj hakkı alması ve kooperatife üye olması mümkün değildir yalnızca miras ile hakkın geçmesi mümkündür, bizim kooperatifimizin belli bir kapasitesi vardır, bu kapasitenin aşılmaması gerekir dolayısıyla davacı ayrıca müracaat etse dahi kapasite dolu olduğundan devir tahsisi yapılamaz, şuanda tüm kapasitemiz doludur, dedi imzası alındı.Davacı vekili tarafından tanığa doğrudan soruldu: Müvekkilimin devir tarihi 7. Aydadır sonraki devir ise 11. Ayda yapılmıştır bu dört aylık süre zarfında hiç yönetim kurulu toplantısı yapılmadı mı, başvuru evrakları incelenerek olumlu ya da olumsuz bir cevap verildi mi, verilmedi ise neden verilmedi, kooperatif hisse devri noterden yapılmak zorunda mı, elden yapılan devirler kabul ediliyor mu? dedi.Tanık cevaben: Dört aylık süre zarfında herhangi bir toplantı yapılmadı, dolayısıyla bu sebeple davacıya olumlu veya olumsuz bir cevap verilmedi çünkü bu hususta yönetim kararı alınması gerekiyordu, zaten başvurudan sonra ilk yönetim kurulu toplantısında red kararı çıktı bu husus davacıya bildirildi, hisse devri noterden yapılmak zorundadır, ortaklar arasındaki hisse devri fiyatlaması kendi serbest iradelerine bağlıdır," ifade vermiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
ASIL DAVA YÖNÜNDEN
Dava, davacının noter sözleşmesi ile devraldığı iddia olunan kooperatif üyeliğinin devrine ilişkin iş ve işlemlerin kooperatifçe yapılmadığı ve davacının kooperatife üye olamadığı için kooperatife üye olduğunun tespiti bu mümkün olmaz ise; boyahanesini çalıştıramadığı iddiasıyla uğradığı zarar miktarı olan 5.000,00 TL kar kaybının ve davalı ...'a ödediği bedelin belirsiz alacak olan 5.000,00 TL olarak iadesine ilişkindir. Dava konusu edilen kooperatif hissesi, davalı ...'ın müteveffa eşine ait olup, vefatı ile birleşen davada davalı olan kızları ve davalı ...'a miras olarak kalmıştır ve hisse üzerinde elbirliği mülkiyeti mevcuttur.Türk Medeni Kanunu 604. Maddesi "Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler." şeklinde olup, elbirliği mülkiyete tabi bir mal veya hak üzerindeki tasarrufların tüm malikler tarafından birlikte yapılması zorunludur.Dava konusu kooperatif hissesinin devrine ilişkin sözleşme ise ortaklardan yalnızca ... tarafından noter huzurunda imzalanmıştır. Dolayısıyla genel kuraldan ayrılmayı gerektirir bir husus da bulunmadığından yapılan hisse devri sözleşmesi geçersizdir. Davacı tarafından, diğer mirasçıların davalı ...'a yetki verdiği ve kendisinin diğer mirasçıların vekaleti ile işlem yaptığı iddiası mevcut ise de; sözleşmede diğer mirasçılar adına işlem yapıldığı hususu yazılı değildir ve imza vekaleten atılmış bir imza değildir. Nitekim diğer mirasçılar devre muvafakat etmediklerini de kooperatife bildirmişlerdir. Dolayısıyla davacının, aynı kooperatif hissesinin üçüncü kişi ve birleşen dava davalısı olan ...'a da aynı usulde yapıldığı iddiasına itibar edilmemiştir. Başka bir devir işleminde hatalı veya hukuka aykırı işlem yapılmış olması, bundan hukuka aykırı hak iddia edilmesi sonucunu doğurmayacaktır. Diğer mirasçıların imzasının veya temsilinin olmadığı ve sonradan mirasçılar tarafından açıkça onay verilmeyen devir sözleşmesine istinaden davalı kooperatifin devri gerçekleştirmemesi hukuka uygundur. Açıklanan gerekçelerle kooperatif hissesinin davacı adına tescili mümkün görülmediğinden davacının bu talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.Davacı, davasını terditli olarak açmıştır. Davacı, kooperatif hissesinin adına tescilini, mümkün olmadığı takdirde ödenen bedelin iadesi ve uğranılan zararın tazmini istemiştir.Davacı noter sözleşmesinde yazılı olan 1.000,00 TL'nin aksine bu kooperatif hissesi ve debi hakkının devri için toplamda 90.000,00 USD ödediğini iddia etmektedir. Kural olarak iddia eden bu iddiasını ispatla mükelleftir. Fakat kooperatif hissesinin devri için davalı ... ile yapılan sözleşmede hisse devrinin 1.000,00 TL olarak yazıldığı sabittir. Dolayısıyla davacı bu muvazaalı işlemin aksine 90.000,00 USD ödendiğini ispatla mükelleftir. Fakat davalı bu bedelin ödenmediğini, 90.000,00 USD'nin fabrika devri için ödendiğini iddia etmektedir. Dosyada dinlenen tanıklar 90.000,00 USD'nin debi hakkı ve kooperatif hissesi için ödendiğini beyan etmiş iseler de, bu husus tanıkla ispat olunabilecek bir husus olmadığından tanık beyanlarına itibar edilmemiştir. Yine davacı 90.000,00 USD tutarlı bir çek ile ödeme yapmış ise de bu çekin lehdarı birleşen dava davalısı ... olup, kendisi çeki 29.06.2021 tarihinde bankadan tahsil etmiştir.Davacı bu 90.000,00 USD bedelli çeki kooperatif üyeliğinin devrine istinaden verdiğini iddia etmiş ise de bu hususu ayrı bir yazılı belge ile ispatlayamamıştır. ... ile yapılan ve diğer mirasçıların rızası ve onayı bulunmadığı için geçersiz kabul edilen sözleşmede, ...'a 1.000,00 TL ödendiği yazılıdır. Dolayısıyla davacı kendisinin de kabul ettiği muvazaalı sözleşmede yazılı tutarın aksine bir tutarda anlaşıldığı hususunu eşdeğer bir yazılı belge ile ispatlayamamıştır.
Davacının diğer mirasçı olan ...'a ödediğini iddia ettiği kooperatif hisse bedelini, davalı ...'dan talep etmesi mümkün değildir. Yine davacı ıslah dilekçesinde kooperatifin de alacaktan sorumlu olduğunu ileri sürmüş olmasına istinaden, davalı kooperatifin ödenen üyelik bedelinin iadesi ve zararın tazmini isteminden sorumlu olması söz konusu olamayacağından, kooperatifin hukuka uygun olarak devir işlemini yapmadığı da gözetilerek zararın ve ödenen bedelin kooperatiften de tahsiline yönelik talebin husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Dosya 90.000,00 USD olarak ıslah edileceği için heyete tevdi edilmiş ise de; davacı tarafından kur tarihi dava tarihi olarak belirlendiğinden dosya tekrar tahkikat hakimliğimize dönmüş olup, heyetin yürüttüğü tahkikat sırasında davacıya diğer mirasçılar ve kooperatif hissesinin yeni ortağına dava açması için süre verilmiş ve bu açılan dava işbu dava ile birleştirilmiştir. Dosyalar birleştirilmeden önce bir kısım davalılar tanık sıfatıyla dinlenmiş ise de; akabinde davalı sıfatı kazandıklarından bu tanıkların beyanları hükme esas alınmamış ve delil kısmında bu beyanlara yer verilmemiştir. Davacıya birleşen davadaki talebini açıklaması için süre verilmiş, davacı ...'a yönelttiği davayı yalnızca kooperatif üyeliğinin tescili için yönelttiğini beyan etmiş, birleşen dava davalılarından bir maddi talebinin olmadığını açıkça söylemiştir. Dolayısıyla davacı ...'a ödenen tutarın iadesini ancak kendisinden ve ispat edebildiği ölçüde sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak talep edebileceğinden, ...'a ödenen bir tutar bulunmadığından ve bu noktada kendisine bir iade talebi yöneltilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesi gerekmiş, açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
A)-Mahkememizin 2022/... Esas Sayılı dosyasında
1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcı ile 1.600,00-TL arabuluculuk ücreti toplamı 2.215,40-TL'nin peşin alınan 80,70-TL peşin 25.087,00-TL tamamlama harcı toplamı olan 25.167,70-TL'den mahsubu ile bakiye 22.952,30-TL'nin karar kesinleştikten sonra istemi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 219.059,70-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
5-Davalı ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden ve davanın kendisi yönünden hususmet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiğinden, yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 7/2. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi'ne ödenmesine,
5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
B) Birleşen ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas Sayılı dosyasında
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar ..., ..., ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ve red sebepleri aynı olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ..., ..., ...'a verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde ... açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/07/2025
Katip
✍e-imzalı
Hakim
✍e-imzalı