TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2024/
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ :Av.
DAVALI :
VEKİLİ :Av.
DAVA : Menfi Tespit-Alacak
DAVA TARİHİ : 25/04/2022
KARAR TARİHİ : 23/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :04/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit-alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hafriyat firması olduğunu, davalı da aynı faaliyet alanında hizmet verdiğini, bir dönem davalıdan hizmet alımı yapılmak istendiğini, karşılığında davalıya çek vs. ödemelerin avans olarak verildiğini, ancak davalıdan herhangi bir hizmet alınmadığını, buna karşın davalının daha sonra ... yapacağı düşüncesi ile çekleri de iade etmediğini, ancak günü gelince tahsil etmek üzere bankalara müracaat ettiğini, o tarihlerde müvekkilin ekonomik güçlük içerisinde olması nedeniyle yapılamayan ödemelerin davalı tarafından icra takiplerine konu edilmişse de müvekkilinin davalıya borçlu olmadığını, kendisinden hiçbir hizmet alınamadığını, yapılan ödemelerin avans niteliğinde kaldığını, bunun dışında müvekkilinin resmi kayıtlarında davalıdan olan tüm alacaklarının kayıtlı olduğunu, nitekim davalı tarafın, mutabakat mektubunda da sabit olduğu üzere 516.748,15 TL borçlu olduğunu bilmekte olduğunu, delilleri arasında mevcut bulunan mutabakat mektubunda, davalı tarafın imzası bulunmakta olduğunu, bu hususun ayrıca müvekkilinin muavin defteri kayıtları ile de sabit olduğunu, bu nedenle davacının davalıya herhangi bir borcu bulunmadığı gibi aksine alacaklı olduğunu, bu süreçte davalı tarafından 17/02/2022 tarihinde ... 1. İcra Dairesi 2022/... Esas, 17/02/2022 tarihinde ... 1. İcra Dairesi 2022/... Esas, 17/02/2022 tarihinde ... 1. İcra Dairesi 2022/... Esas ve 04/03/2022 tarihinde ... 1. İcra Dairesi 2022/... Esas sayılı icra takibi başlatılarak ödeme emri gönderildiğini, ödeme emirlerini tebellüğ edildiğini, davacı aleyhine yapılmış olan icra takiplerinin tamamen yersiz, kötüniyetli ve haksız olduğunu, bu nedenle bu aşamada müvekkiline yöneltilen icra takipleri ile ilgili olarak menfi tespit talepleri bulunmakta olduğunu, bu 4 adet icra takibinin toplam asıl alacak tutarının 112.200 TL olduğunu, müvekkilinin cari kayıtlarına göre menfi tespite talebimize konu tutar düşüldükten sonra 404.548,15 TL alacaklı olduğunu, bu nedenle iki değerin toplamı olan 516.748,15 TL dava değeri olarak beyan edildiğini, müvekkilinin mevcut icra dosyaları sebebi ile her an haciz baskısı ile karşı karşıya olduğunu, bu yüzden ve de müvekkilinin alacaklı konumda olduğunun sabit olduğunu belirterek öncelikle ... 1. İcra Dairesi 2022/... E. , ... 1. İcra Dairesi 2022/... E. , ... 1. İcra Dairesi 2022/... E. , ... 1. İcra Dairesi 2022/... E. takiplerinin tedbiren durdurulmasına, müvekkilin davalıya bu icra takiplerinden dolayı 112.200 TL borcu bulunmadığının tespitine, müvekkilin davalıdan 404.548,15 TL alacağının olduğunun tespiti ile bu alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kambiyo senetleri sebepten mücerret olup ispat yükümlülüğünün davacı borçluda olduğunu, kesin borç ikrarı niteliğinde bulunan çekin bedelsizliğinin yazılı belgeyle kanıtlanması gerektiğini, mutabakat belgesindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını belirterek davanın reddine ve %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davacı, davalıdan alınacak hizmet karşılığında avans olarak çekler ve nakit ödeme yaptığını, ancak davalıdan herhangi bir hizmet alınmadığı gibi avans çeklerinin icra takibine konu edildiğini, cari hesaptan dolayı da davalıdan alacaklı olduğunu, bu hususta davalının imzaladığı cari hesap mutabakatının bulunduğunu iddia ederek çeklere dayalı icra takiplerinden dolayı borçlu olmadığının tespitini ve cari hesap bakiye alacağının tahsilini istemiş, davalı ise, çeklerin borca karşılık verildiğini, ispat yükünün davacıda olduğunu, mutabakat belgesindeki imzanın davalıya ait olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.Dosyada alınan bilirkişi raporunda, davacının ticari defterlerinde, davalıdan 516.748,15.-TL alacaklı olarak gözüktüğü, davaya konu edilen çeklerin davacının ticari defter ve kayıtlarında yer aldığı, bu çeklerden 25.10.2018 tarihli 10089 seri numaralı 60.000,00.-TL bedelli çekin ... ... Bankası A.Ş. uhdesinde bulunduğu ve hem davacı hem de davalı aleyhine icra takibinde bulunulduğunun bildirildiği, davalının ticari defterlerini ibraz etmediği bildirilmiştir.Bu kez dosyada alınan grafologji bilirkişi raporunda, 31/10/2018 tarihli mutabakat belge aslında davalıya atfen atılan imzanın davalının eli ürünü olmadığı belirtilmiştir.Dava konusu çeklerin keşidecisi olan davacı hakkında davalı tarafça çeklere dayalı olarak icra takiplerine giriştiği, dava konusu ... 1. İcra Müdürlüğünün 2022/... E. Sayılı dosyasında ise, davacının keşidecisi olduğu çekin ödenmemesi nedeniyle davacı ve davalı hakkında başlatılan ... 13. İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı dosyasında borcun davalı tarafından ödenmesi nedeniyle bu ödemenin davacı çekin keşideci asıl borçludan rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, davalının yapmış olduğu ödemeye ilişkin belge ve diğer delillerin dosyaya sunulduğu görülmüştür.Kural olarak, çek bir ödeme vasıtası olup, mevcut bir borcun tediyesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerekir. Dolayısıyla somut olayda; ispat yükü üzerinde olan davacının keşidecisi olduğu dava konusu çeklerin avans olarak davalıya verildiğini ve çekin bedelsiz kaldığını yazılı delillerle ispatlaması gerektiği, bu durumda çeklerin avans olarak verildiğinin yazılı delillerle ispat edilemediği, ... 13. İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı dosyasında rücuen alacağa dayanak olan 25.10.2018 tarihli 60.000 TL bedelli çeke dayalı başlatılan takip borcunu ödediğini de ispat edemediğinden borcu ödeyen davalının rücuen alacak talebinde haklı olduğu anlaşılmakla; davacının yerinde görülmeyen menfi tespit talebinin reddi gerekmiştrir.Davacı, davalıdan cari hesap bakiye alacağının olduğunu ve buna dayanak 31/10/2018 tarihli mutabakat belgesine dayanmışsa da, mutabakat belgesinde davalıya atfen atılı imzanın davalıya ait olmadığı dosyada alınan grafoloji raporuyla sabittir. Bu kez, belgedeki imzanın davalının oğlu ...'a ait olduğu, davalının ...'a vermiş olduğu vekaletnamenin bulunduğu, belgenin davacının vekili olarak oğlu olan ... tarafından imzalandığı ileri sürülmüşse de; anılan belgenin davalı ... vekili şeklinde veyahut davalının ticari mümessili ve/veya ticari vekili olarak bizzat ... tarafından imzalanmadığı gibi, dava ve cevap dilekçesinde ileri sürülmeyen bu iddianın yargılama sırasında ileri sürülmesi iddianın ve savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında kaldığı sonucuna varılmakla, davacının ispat olunamayan alacak isteminin de reddi gerekmiştir.Açıklanan bu nedenlerle davacının davasının reddine, menfi tespit talebi yönünden davalı alacaklı lehine kötü niyet tazminat koşulları bulunmadığından bu istemin reddine dair aşağıdaki hüküm tesisi edilmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının menfi tespit ve alacak istemlerine ilişkin davalı hakkında açmış olduğu davanın REDDİNE,
2-Menfi tespit davası yönünden koşulları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminat isteminin REDDİNE,
3-Harçlar yasası gereği alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 8.824,77.-TL harcın mahsubu ile fazla alınan 8.397,17.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre belirlenen 81.512,22.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/10/2024
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza