T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/601 Esas - 2023/925
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/601
KARAR NO: 2023/925
HAKİM: ....
KATİP:.....
DAVACI : BURSA ...... FABRİKASI ANONİM ŞİRKETİ (VKN: .......)-Yeni Mahalle Uludağ Cad. N:170 İç Kapı N:1 16451 Kestel/ BURSA
VEKİLİ: Av. .... - [16629-26563-...] UETS
DAVALI : ... SİGORTA ŞİRKETİ - ..... [25999-...-68349] UETS
VEKİLİ: Av.....-Panayır Mah. İstanbul Cad.N:387 Biçen Plaza D:91-92 Osmangazi/BURSA
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 06/06/2022
KARAR TARİHİ: 24/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalı işçi ...’ın, müvekkili şirketin alt işvereni ... Müteahhitlik Taşımacılık
Tur. Oto. Tek. Gıda inşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’nin çalışanı olduğu; 27.12.2011 tarihinde
görevli ve sorumlu olduğu sahada, araç sürücü ...’in sevk ve idaresindeki 16 VT 927
plakalı aracın üzerindeki malzemeyi boşaltması için yönlendirmesi esnasında bedensel zarara
uğradığı; kaza dönemine ilişkin olarak müvekkil şirket tarafından ... . ve ... 1 no’lu
poliçe ile davalı ... Sigorta Şirketi'ne işveren sorumluluk ve işletme
sorumluluğu sigorta poliçesi mevcut olduğu; bu dava nedeniyle müvekkil şirkete SGK tarafından Bursa 13.İş Mahkemesinin 30.112020 tarih; 2020/73 Esas, 2020/265 Karar sayılı dosyası rücuan tazminat davası açıldığı;Bursa 13. İş Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde müvekkil... Fabrikası AŞ. %20, ... Müt. Taş. Ltd. Şti. %40, ... Müt. Taş. Ltd. Şti. çalışanı şoför %20 ve ... %20 kusurlu bulunduğu, dosyanın karara bağlandığı Bursa Bölge Adlîye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi 2021/533 Esas 2021/1236 Karar sayılı kararı ile hükmün kesinleştiği; Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından Bursa 8.İcra Müdürlüğü’nün 2021/... esasa sayılı dosya ile takibe konan ilam için müvekkili şirket tarafından alacaklı SGK’na 22.11.2021 tarihinde 118.093,48 TL ödendiğini, müvekkili şirketin daha önce yaptığı ödemelerin yanı sıra yukarıda belirtilen dosyalar için başkaca ödemeler de yapmak zorunda kalacağını, sigortalı işçi ... tarafından açılan Bursa 7.Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/653 esas (şirketimize ihbar olunan dava)nın Bursa 7.Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/133 Esas (Nihat
üner mirasçılarının müvekkil şirkete karşı açmış olduğu rücuen alacak davası) ve yine sigortalı işçi tarafından sadece müvekkili şirkete karşı açılmış maddi manevi tazminat talepli
Bursa 16. İş Mahkemesinin 2020/77 Esas sayılı davaların halen derdest olduğu, davalara ilişkin
sigorta şirketine ihbarda bulunulduğunu,
Bursa 13. İş Mahkemesi’nin 30.11.2020 tarih ve 2020/73 Esas sayılı ilamı uyarınca müvekkili
şirket tarafından yapılan ödeme üzerine, davalı ... Sigorta Şirketine
başvurulmuşsa da sigorta şirketi 20/80 üzerinden ödeme yapılacağının bildirildiğini; oysa kuruma
yapılan ödemenin tamamının davalı sigorta şirketi tarafından müvekkili şirkete ödenmesi
gerektiğini beyanla, fazlaya ilişkin dava ve talepleri saklı kalmak üzere sigorta poliçe kapsamına ve
sigorta teminat limitlerine göre müvekkili şirketin yaptığı ödemeye ilişkin olarak, davalıdan
şimdilik 118,093,48 TL’nın tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taleplerin poliçe teminatı dışında olduğunu, sorumluluklarının poliçe teminatları kapsamında kalmak kaydı ile poliçe limitleri ile sınırlı olarak sadece... Fabrikası
AŞ. çalışanları için geçerli olduğunu, işveren mali mesuliyet sigorta poliçeleri ile sigortacı,
işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları sonucunda, işverene yüklenebilecek hukuki
sorumluluk nedeniyle, işverene bir hizmet akdi ile bağlı ve SGK’na tabi işçiler veya bunların hak sahipleri tarafından, işverenden talep edilecek ve SGK’nun sağladığı yardımların üstündeki
ve dışındaki tazminat talepleri ile, yine aynı kurum tarafından işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilebilecek rücu davaları sonucunda ödenecek tazminat miktarını, poliçede yazılı
limitlere kadar temin edeceği;
31/12/2010-31/12/2011 vadeli 243139808 nolu işveren sorumluluk sigorta poliçesinde sigortalı
Bursa Çimento Fabrikası AŞ. olup, poliçede, sadece kendi sigortalı çalışanları için teminat bulunduğunu, yine poliçede bizzat alt işverene düşecek sorumlulukların teminat kapsamı dışında olduğunu, kazalı işçinin sigortalı şirket çalışanı olmayıp sorumluluğunun teminat dışı tutulan bb-mühendislik çalışanı olması sebebiyle taleplerin poliçe teminatı dışında olduğunun açık olduğunu, poliçe özel şartında görüleceği üzere alt işverenin işçilerinin uğrayacakları iş kazaları sebebiyle bizzat alt işverene atfedilecek sorumluluğun da teminat dışı olduğunu, dava konusu olayın kazaya karışan aracın işletilmesi nedeniyle meydana gelmiş olup, dosya kapsamında müvekkili şirkete ait işveren poliçesine gidilmeden, kazaya karışan araca ait trafik - ZMMS ve Kasko - İMM sigorta poliçelerinin teminat limitlerinin tüketilmesi gerektiğini, kazanın dava dışı (vefat eden) ...'in çarpması sonucu gerçekleştiğini, ..., ... ... Nakliyat Gıda Sanayi ve Ticaret ve Ltd. Şti çalışanı olup, kaza bu
şirkete ait ...plakalı araç ile gerçekleştiği; bu bağlamda müvekkil sigorta şirketine
yüklenecek bir kusur olmadığı gibi, müvekkil sigorta şirketinin bir sorumluluğunun bulunmadığını, varsa bu araca ait trafik (... Sigorta AŞ) ve kasko ihtiyari mali mesuliyet sigortalarına
başvuru yapılmasının ve meydana gelen yaralanma olayı iş kazası vasfında olmadığını, teminatı kabul anlamına gelmemek üzere varsa dahi müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun sadece sigortalı kusuru yönünden olup, diğer kusur sorumluları yönünden iç ilişkide poliçenin teminat sağlamadığını, bir an için olayın iş kazası olarak kabulü halinde ise zarara sebebiyet veren
eylem ile işverene yüklenen sorumluluk arasında illiyet bağı 3.kişinin ağır kusuru ile kesildiğini, işbu davaya konu olayda, 3. kişinin ağır kusuru mevcut olduğundan; dava konusu taleplerin teminat dışı olduğunu, aynı olay nedeniyle Bursa 16.İş Mah'nin 2020/77 esas sayılı dosya ile fazlaya ilişkin hakları saklı tutmak kaydıyla 5.000,00 TL.talep ile dava açılmış olup bu hususun karar aşamasında gözetilerek müvekkili sigorta şirketine karşı mükerrerliğin önlenmesi gerektiğini, rücu davasından önce müvekkili sigorta şirketi tarafından kazalı işçi veya hak sahiplerine, poliçe limitini teşkil eden miktar ödenmiş ise müvekkili şirketin ödediği miktar kadar sorumlu tutulamayacağını, reeskont faiz talebinin kabulünün mümkün olmadığını beyanla, dava nedeniyle delil, karşı delil sunma haklarının saklı tutularak görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine, taleplerin zamanaşımına uğraması nedeniyle davanın reddine, davaya konu olayda 3.kişinin ağır kusuru mevcut olduğundan dava konusu taleplerin teminat dışı olduğunun gözetilmesine, olayın trafik iş kazası niteliği gereği öncelikle kazaya karışan aracın ZMMS ve varsa İMM limitinin tüketilmesi gerektiğine, kazalı şahsın, sigortalı... Fabrikaları AŞ çalışanı olmadığı bilinmekle, sorumluluk doğmayacağının gözetilmesine, aksi halde dahi poliçe gereği bizzat alt işveren düşecek sorumluluğun teminat dışı bırakıldığına, reeskont faiz şartları oluşmadığından taleplerin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, Bursa Çimento Fabrikası AŞ’in alt işvereni ... Müteahhitlik Taşımacılık Tur. Oto. Tek. Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’nin sigortalı işçisi ... ın 27.12.2011 tarihinde yükleme boşaltma işlemi gerçekleşirken dava dışı ... ... Ltd Şti’ne ait araç sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ...plakalı
aracın çarpması sonucu yaralanması ile sonuçlanan kaza neticesinde SGK tarafından davalı
aleyhine Bursa 13. İş Mahkemesinin 2020/73 esas 2020/265 karar sayılı dosyasında açılan rücu
davasında davacı tarafından ödenen 118.093,48 TL’nin davacının işveren sorumluluk ve
işletme sorumluluğu sigortalısı olan davalıdan tahsiline ilişkin alacak davasıdır.
Mahkememiz dosyasının sigorta konusunda nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile sigorta poliçe şartları, Bursa 13.İş Mahkemesinin 2020/73 esas ile 2020/265Karar sayılı dosyasında verilen karar, icra takip dosyası gözönüne alınarak davacı tarafından yapılan ödemenin davalıdan rücu edilip edilemeyeceği, edilebilecekse miktarı hususlarında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, bilirkişi tarafından 12/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesi 2021/533 Esas 2021/1236 Kararı ile istinaf değerlendirmesinden geçen Bursa 13. İş Mahkemesi 2020/73 Esas 2020/265 Kararında; SGK tarafından gönderilen 11/12/2015 tarih ve 102138/18/iR/18 sayılı denetmen raporunun incelenmesinde, söz konusu kazanın, iş kazası olduğu, Bursa ... AŞ ile yüklenici taşeron davalı B.B Müteahhitlik firması arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu, kazanın B.B. Müteahhitlik firması çalışanı olduğu, olayın meydana gelmesinde işverene atfedilecek kusur bulunmadığı, sigortalının da herhangi bir kusurunun olmadığı, 3.kişi olarak ...'in %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği, mahkemece dosya kapsamındaki deliller eğerlendirilerek, kurum sigortalısı ...’ın 27/12/2011 tarihinde geçirdiği iş kazasının meydana gelmesinde davalılara ve sigortalıya yüklenecek kusur oranlarının tespiti için alınan 30/01/2018 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, söz konusu iş kazasının meydana gelmesinde davalı işverenlerin % 60 (%20... AŞ., %40 ... Müteahhitlik olmak üzere) oranında, kazanın %20 oranında, kamyon şoförü davalı ...'in % 20 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun ceza dosyası ve tazminat dosyasında kabul edilen kusur raporuyla uyumlu ve denetlenebilir olduğu
anlaşıldığından davalı işverenlerin % 60 (%20... A.Ş., %40 ... Müteahhitlik olmak üzere) oranında, kazalının %20 oranında, kamyon şoförü davalı ...'in %20 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Davalı vekilinin dava konusu olayda, işveren sorumluluk poliçesine gidilmeden, trafik-iş kazasına karışan aracın ZMMS/varsa İMMS poliçe limitleri tüketilmesi gerektiği; İşveren
Sorumluluk Sigorta poliçesi ancak işyerinde meydana gelen iş kazaları için işverene iş akdinden kaynaklı kusur yönünden teminatı havi ihtiyari - isteğe bağlı poliçeler olduğu; mezkur olayın ise kazaya karışan aracın işletilmesi nedeniyle meydana gelmiş olup, dosya kapsamında müvekkil şirkete ait işveren poliçesine gidilmeden , kazaya karışan araca ait Trafik - ZMM veKasko - İMM sigorta poliçelerinin teminat limitleri tüketilmesi gerektiği beyanlarına ilişkin
olarak dosyada herhangi bir bilgi belge olmaması sebebiyle bu hususta değerlendirme yapılamadığı, davalı tarafın, kazaya karışan araca ait Trafik- ZMMS ve Kasko- İMM sigorta poliçelerinin teminat limitleri tüketilmesi gerektiği beyanlarına ilişkin olarak dosyada herhangi bir bilgi belge olmaması sebebiyle bu hususta değerlendirme yapılamadığı, davacı tarafın kusuruna ilişkin olarak Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi 2021/533 Esas 2021/1236 Kararı ile istinaf değerlendirmesinden geçen Bursa 13. İş Mahkemesi 2020/73 Esas 2020/265 kararında davalı işverenlerin %60 (%20... A.Ş., %40 ... Müteahhitlik olmak üzere) oranında, kazalının %20 oranında, kamyon şoförü davalı ...'in %20 oranında kusurlu olduğunun kabulünün gerektiği; davalı Sigorta Kuruluşunun (Poliçe No: ...-7) İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalının kusuru oranında sorumluluğunun bulunduğu; davalı sigorta kuruluşunun ..-7 sayılı (yenileme 02) İşveren Sorumluluk Sigortası poliçesi kapsamında sigortalı... Fabrikası AŞ.in kusur oranı olan %20 oranının SGK’na yapılan 118.093,48 TL ödemeye karşılık gelen 23.618,69 TL ile sorumlu olması gerektiği" görüşü belirtilmiştir.
Davacının sigorta şirketine taraflar arasındaki, İşletme Sorumluluğu Sigorta Poliçesinde Poliçe No ..... "Ancak sigortalıyla arasında istihdam (işçi-işveren) ilişkisi bulunan kişiler tarafından yöneltilecek tazminat talepleri bu kapsamda değerlendirilmeyip sigorta teminatı dışında kabul edilecektir" klozu sebebiyle işletme sorumluluğu poliçesine dayanamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
Davacının İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Poliçe No: ....-7 Yenileme 02 ve 03) sayılı poliçe kapsamında ödediği bedeli sigorta şirketinden rücu edip edemeyeceği hususunda "Sigortalıya asıl işveren- ait işveren ilişkisiyle hizmet veren alt işveren (taşeron, müteahhit) işçilerinin maruz kalabilecekleri iş kazaları nedeniyle bizzat sigortalının kusur oranına ilişkin sorumluluklar, söz konusu işçilerin sayısının ve brüt ücretler -toplamının poliçede belirtilen tutarlara eklenmiş olması kaydıyla teminat kapsamına dahildir. Bizzat alt işverene düşecek sorumluluk teminat kapsamı dışında olduğu gibi alt işverenin kusuru nedeniyle sigortalının müteselsilen sorumlu olduğu miktarlar da teminat kapsamı dışındadır” hükmü değerlendirilmelidir. İlgili özel şart uyarınca davalı sigorta şirketinin alt işverenin sorumlu olduğu miktardan sorumlu olmayacağı açıkça düzenlenmiş, sigorta şirketinin sadece sigortacının sorumluluğuna düşen kısım açısından sorumlu olduğu görülmektedir.
Dilekçeler, taraflar arasındaki poliçeler, bilirkişi raporu, Bursa 13. İş Mahkemesinin 2020/73 esas 2020/265 karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, kazanın iş kazası olduğu, davalı sigorta şirketinin alt işverenin sorumluluğuna düşen kısım açısından sorumlu olmayacağı, davalı sigorta şirketinin davacının kendi kusuruna düşen miktar üzerinden sorumlu olduğu kanaatine ulaşılmakla, davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile davacı şirket tarafından SGK'ya yapılan 118.093,48 TL ödemenin %20 si olan 23.618,69 TL'nin avalıdan 22.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı gerekçeye göre;
1-Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile 23.618,69 TL’nin davalıdan 22.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 1.613,39-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.016,75 TL.harcın mahsubu ile fazla alındığı anlaşılan 403,36 TL. harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan 1.751,00 TL.yargılama giderinin, kabul ve ret oranına göre, 350,20 TL'nın ve davacıdan başlangıçta alınan, 2.016,75-TL peşin harç olmak üzere toplam, 2.366,95 TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Reddedilen kısım açısından davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 17.900,00-TL.vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.560,00 TL.zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranına göre 312,00 TL'sinin davalıdan, 1.248,00 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
8-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/10/2023
Katip .... Hakim ...
E-Imzalıdır. E-Imzalıdır.