T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO: 2022/648
KARAR NO: 2023/569
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... -
VEKİLİ: Av. ... - [16229-22075-.....] UETS
DAVALI: ... - ...
...
VEKİLİ: Av. ... - [16353-53963-..] UETS
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/06/2022
KARAR TARİHİ: 25/05/2023
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının müvekkili aleyhine Bursa 14. İcra Müdürlüğü 2016/... sayılı kambiyo evrakına özgü takip başlattığını. Davalının takip dayanağı çeklerde yetkili hamil olmadığını. Çeklerin bankaya ... isimli kişi tarafından ibraz edildiğini ve karşılıksız kaşesi vurulduğunu. Davalının ...'ın rızası dışında çekleri ele geçirdiğini ve belgede sahtecilik suçu olduğundan hakkında Bursa 6. Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldığını ve hala derdest olup istinafta olduğunu. Davalının çekte tahrifat yaparak usulsüzce sonradan araya imza sıkıştırdığını ve kendisini alacaklı gibi gösterse de davalının yetkili hamil olmadığını. Bu nedenle davalının yetkili hamil olmadığının ve müvekkilinin davalıya Bursa 14. İcra Müdürlüğü 2016/... dosyasında ve bu dosyada işleme konulmuş 76.000 TL bedelli 6958926 çek nolu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, davalının kötü niyetli olduğundan rıza dışı çeki ele geçirip usulsüzce ciro yaptığından ve yetkili hamil olmadığından takip çıkışı alacağın %20'sinden az olmamak üzere para cezası ile ve ayrıca %10 para cezası ile cezalandırılmasına, avukatlık ücreti ile mahkeme masraflarının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava; taraflar arasındaki icra takibine konu çekte karşılıksızdır işlemi yapıldıktan sonra çekte cirosu bulunmayan 3. Kişi tarafından icra takibi yapıldığı iddiası ile borçlu olunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Davacı çekte cirosu olmayan davalının cirosunun bulunmadığı ve ibrazdan sonra ciro ederek icra takibi yaptığı iddiası ile menfi tespit istemektedir.
Bankadan gelen yazı cevabında çekin ibraz anındaki görüntüsünde ...'a ait cironun bulunmadığı, çekin ibrazından sonra araya isim ve imza sıkıştırılmak suretiyle ciro silsilesine dahil edildiği görülmektedir. Bu durum açıkça ciro silsilesinin bozulması anlamına gelmekte ve ibrazdan sonra yalnızca ibraz edenin temlik hükmünde ciro yapabileceği kuralına aykırılık teşkil etmektedir. Dolayısıyla davalının yetkili hamil olarak kabulü mümkün olmadığından, ilgili çekteki hakları takip yapmak suretiyle elde etmesi mümkün değildir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 28.04.2021 Tarih, 2020/5856 Esas ve 2021/4211 Karar sayılı kararında benzer bir husus "Kambiyo senetleri ile ilgili hak sahipliğini ispat külfeti hakkındaki TTK’nın 598. ve 702.maddelerinde “…senedi elinde bulunduranın kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde selahiyetli hamil sayılacağı…” öngörülmüştür. Ancak, somut olayda, dava konusu çekin tedavüle girdikten sonra davalı yanca, kaşesi ve ciro imzası araya sıkıştırılmak suretiyle ciro zincirinde değişiklik yapıldığı anlaşılmakta olup bu durumda davalının çekin meşru hamili sayılması mümkün bulunmadığı gibi yapılan işlemin niteliği itibariyle davalının kötüniyeti ortadadır." şeklinde ifade edilmiştir.
Davacı %10 oranında para cezasına hükmedilmesini talep etmiş ise de, bu para cezası yalnızca İ.İ.K. 68 vd. Maddeleri ile 168 vd. Maddelerinde düzenlenen kambiyo takibinde imzaya itiraza ilişkin bir düzenleme olup, menfi tespit davalarına ilişkin böyle bir ceza düzenlemesi bulunmadığından bu talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalının takibi açmadan önce yetkili hamil olmadığını biliyor olması ve kendi cirosunu ibraz sonrasında yapmış olması sebebiyle kötü niyetli kabul edilerek İ.İ.K. 72. Madde uyarınca davacının uğramış olduğu zararların tazmini amacıyla haksız takip tazminatına hükmetmek gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile, davacının Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı takip ve takibe konu TEB Çekirge şubesine ait keşidecisi davacı olan 6958926 seri numaralı ve 76.000,00-TL bedelli çek nedeniyle yalnızca davalıya borçlu olmadığının tespitine, %10 para cezası talebinin reddine, 76.000,00-TL’nin %20 oranında hesaplanan 15.200,00-TL haksız takip tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davacının Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı takip ve takibe konu TEB Çekirge şubesine ait keşidecisi davacı olan 6958926 seri numaralı ve 76.000,00-TL bedelli çek nedeniyle yalnızca davalıya borçlu olmadığının tespitine,
%10 para cezası talebinin REDDİNE,
76.000,00-TL’nin %20 oranında hesaplanan 15.200,00-TL haksız takip tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 5.191,56-TL harçtan peşin olarak alınan 1.297,89-TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.893,67-TL harcın davalıdan tahsil edilerek hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 177,50-TL yargılama gideri, 1.297,89-TL peşin harç, 80,70-TL başvurma harcı toplamı olan 1.556,09-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı vekili yararına AAÜT ile hesaplanan 12.160,00 vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran tarafa İADESİNE,
6- Teminatın hüküm kesinleştiğinde iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/05/2023
İş bu kararın gerekçesi 25/05/2023 tarihinde yazılmıştır.
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı