T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/663 Esas - 2024/266
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/663
KARAR NO: 2024/266
HAKİM: ....
KATİP:...
DAVACI : ... NAKLİYE TAŞIMACILIK TEKSTİL GIDA HURDA SAN.VE TİC. LTD.ŞTİ. - Demirtaş Dumlupınar Mah. 51.Sk.N:24/1 Osmangazi/ BURSA
VEKİLİ: Av..... - [16593-95060-..] UETS
DAVALI : ... YATIRIM VE İŞLETME ANONİM ŞİRKETİ - ....-[25959-05329-...] UETS
VEKİLİ: Av. .... - [16536-35988-.....] UETS
DAVA: Maddi Tazminat
DAVA TARİHİ: 21/06/2022
KARAR TARİHİ: 05/03/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 05/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Maddi Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:dava dışı ... TAM'ın idaresindeki müvekkilinee ait ... plakalı aracın 16/03/2022 tarihinde 17:00-17:30 saatleri arasında Bursa-İzmir Otoyolu üzerinde hız sınırları içerisinde seyir halinde iken O5/09-007 yol kesin noktası yakınlarında kesilmiş tel örgülerden otoyola geçen koyunlar nedeniyle ... ve ... plakalı araçların da karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, otoyollarda hız sınırı otomobiller için 120 km/s (+%10) kamyonetler için 95 km/s (+%10) olup, bakım ve onarımın olması gerektiği gibi yapılmadığı durumlarda yüksek hızla seyreden araçlar için büyük risk taşıdığını, her gün binlerce aracın yüksek hızlarda seyrettiği yol üzerinde en ufak bir ihmalin büyük maddi hasarlı kazalara hatta belki can kayıplarına neden olabileceğini, dava konusu kazanın davalı şirketin bakım ve onarımından sorumlu olduğu Bursa-İzmir otoyolu üzerinde meydana geldiğini, kazanın meydan gelmesindeki temel nedenin otoyolun sol şeridine çıkan koyunlar olduğunun açıkça görüldüğünü, bu durumun ... plakalı aracın iç kamerası tarafından kayıt altına alındığını, kaldı ki bu durumun kaza tespit tutanağının ekinde de kaza yerindeki tel örgülerin kesik olduğu ve koyunların yola çıktığı resim olarak delillendirildiğini, kazanın oluşumunda otoyolların bakım ve onarımından sorumlu olan davalının K.T.K. 'nun 7.Maddesinin A bendinde yer alan yapım ve onarımından sorumlu olduğu kara yollarında can ve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldırmak kuralını ihlal ettiğinin izahtan vareste olduğunu, kazaya karışan ... plakalı aracında meydana gelen hasarın tespiti amacıyla ekspertiz raporu alındığını, meydana gelen hasarın davalının sorumlu olduğu kısmının tahsil edilebilmesi için huzurdaki davanın açılmasının zorunlu hale geldiğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla maddi hasar bedelininin şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tazminine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle:müvekkilinin kendi sorumluluk alanı içerisinde olan köprü ve otoyolların tamamında, trafik güvenliğinin sağlanması için yasaların kendisine yüklediği tüm sorumluluğu eksiksiz ve tavizsiz bir biçimde yerine getirdiğini, müvekkilinin işlettiği köprü ve otoyolların hiçbir bölgesinde, trafik güvenliği için gerekli, aydınlatma, uyarıcı tabela vs gibi işaretlendirme eksiği bulunmadığını, ayrıca sorumluluk bölgelerinde rutin bir şekilde devriye kontrolü yapıldığını, trafik güvenliğini tehdit eden bir unsur tespit edilmesi halinde ise derhal müdahale edilmesi gerektiğini, müvekkilinin otoyolu kullanıma hazır halde bulundurma sorumluluğu çerçevesinde yapmış olduğu eylemler ile dava konusu oluştuğu iddia edilen zarar arasında herhangi bir illiyet bağının da olmadığını, dolayısıyla müvekkilinin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, diğer yandan araç sürücülerinin de trafik güvenliği açısından sorumluluklarının olduğunun izahtan vareste olduğunu, davacı tarafın maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsünün ise önünde seyreden araç ile takip mesafesini korumayamadığını, hızını ayarlamayamadığını ve netice olarak önündeki araca arkadan çarptığını, dava dışı ... çekici-81 ABN 755 römork plakalı aracın zorunluluk üzere duraklama yaptığı kabul edilse dahi meydana gelen kazada; bu araç ile takip mesafesini korumayarak arkadan çarpan ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, hasar miktarının fahiş derecede yüksek olduğunu beyanla, davanın reddine, müvekkili lehine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava,16/03/2022 tarihinde davalının işletmesinde bulunan ... güzergahında meydana gelen kaza sebebiyle davalının kusuru ya da sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa davacının talep edebileceği miktarın ne kadar olabileceğini hususuna ilişkindir.
Kazanın meydana geldiği mahalde keşif yapılmak sureti kusur konusunda uzman adli trafik bilirkişisi ve makine mühendisi bilirkişiler eşliğinde düzenlenen 01/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; ... Plaka Sayılı Kamyon Sürücüsü ... TAM'ın: Karayolları Trafik Kanunu'nun (46/b, c), (56/c), Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin (107) ve (157/a-4, a-7) maddeleri ile aynı kanunun "Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller" başlıklı (84/d) "Arkadan Çarpma" ve (84/g) " Şeride Tecavüz Etme " maddelerini ihlal ettiğinden %50 (Yüzde Elli) oranında kusurlu olduğu; Yolun Bakım, Onarım ve İşletmesinden Sorumlu ... A. Ş.'nin: Karayolları Trafik Kanunu'nun " Karayolu Trafik Güvenliği " başlıklı (13), Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Karayolu Trafik Güvenliği-Yükümlülük" başlıklı (19) maddelerini ihlal ettiği, dava konusu trafik kazasının oluşumunda %50 (Yüzde Elli) oranında kusurlu olduğu; Kamyonet Sürücüsü ...'ın: dava konusu trafik kazasının oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığı, ... Plaka Sayılı ...'un: dava konusu trafik kazasının oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığı, dava konusu ... Plaka Nolu, Davacı ... Nakliye Taşımacılık Tekstil Gıda Hurda San ve Tic. Ltd. Şti. ne ait, NNANPR66LW1005838 Şase Nolu Kamyonun 16.03.2022 tarihinde geçirmiş olduğu kazadan doğan hasarlarının meydana Gelen Zarar Toplam Bedeli: 146.084,00 TL olduğu görüşü açıklanmıştır.
Mahkememizin 07/04/2023 tarihli oturumunda İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınmasına karar verildiği ve Adli Tıp Kurumu cevabi yazısı doğrultusunda istenilen eksik hususların tamamlanarak mahkememiz dosyasının yeniden gönderilmesi sonucu düzenlenen 05/12/2023 tarihli adli tıp raporunda sonuç olarak; Sürücü ... TAM sevk ve idaresindeki kamyon ile gündüz vakti, otoyolda seyir halindeyken seyrini önünde seyir halinde olan araçlar ile emniyetli takip mesafesi bırakacak şekilde sürdürmesi ve kendisiyle aynı istikamette ön ilerisinde seyir halinde iken yola giren koyun sürücü nedeniyle aniden duruşa geçen araçlara karşı zamanında etkin fren tedbirine başvurması gerekirken bu hususlara riayet etmeyip sol şeritte duran kamyonetin sağ yan kısımlarına ve orta şeritte duran çekiciye bağlı yarı römorkun arka kısımlarına çarparak karıştığı kazada kusurlu olduğu, Davalı ... Yatırım ve İşletme AŞ olay mahalli otoyola yol kenarlarından hayvan girmemesi için yeterli ve gerekli tedbirleri alması gerekirken bu hususa yeterince riayet etmediği, sürücü ile yolcuların can güvenliği ile araçların seyir güvenliğini tehlikeye atar biçimde ... kenarında bulunan tel örgüleri açık vaziyette bırakmakla başıboş koyun sürüsünün taşıt yoluna girmesine neden olduğu kazada kusurlu olduğu, sürücü ... ve sürücü ...'un kendi idarelerindeki araçlar ile otoyolda seyir halindelerken yola giren başıboş koyun sürüsü nedeniyle aniden duruşa geçtikleri sırada, gerisinden gelen kamyonun çarpmasına maruz kaldıkları kazada atfı kabil kusurları bulunmadığı, Sürücü ... TAM'ın %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, Davalı ... Yatırım ve İşletme AŞ'nin %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu Sürücü ... ve sürücü ...'un kusursuz oldukları kanaati açıklandığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili ıslah talebini içerir 08/02/2024 tarihli dilekçe ile, müvekkilinin trafik kaza tutanağında %100 kusurlu olduğu görünse de dosya arasına alınan 01/02/2023 tarihli bilirkişi raporuna ve ATK raporuna göre davalı tarafın %50 kusurlu bulunduğunu, yine dosya arasına alınan 01/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda inceleme sonucu müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın 146.084,00 TL olduğunun tespit edildiğini, bilirkişi raporunda hesaplanan tutarın talep olunan değerden yüksek bulunduğu için toplam 1.000,00 TL olan alacaklarını 72.042,00 TL daha arttırarak 73.042,00 TL olarak, ayrıca taraflar tacir olduklarından faiz oranını da avans faizi olarak ıslah ettiklerini beyanla, davanın 1.000,00 TL'den 73.042,00 TL'ye çıkartılması hususundaki ıslah taleplerinin kabulü ile dava konusu alacağın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu tanımlar başlıklı 3. Maddesinde ... "Erişme kontrollü karayolu (... - ekspresyol) : Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak, izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrola tabi tutulduğu karayoludur" şeklinde tanımlanmıştır. Davalı ise 3465 Sayılı Kanuna tabi olarak Karayolları Genel Müdürlüğü dışında kalan özel hukuk tüzel kişisi statüsünde İstanbul-İzmir Otoyolu'nu işleten tüzel kişiliktir. 3996 sayılı kanunun uygulama esaslarını düzenleyen 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin Karar'ın 31.maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde "Görevli şirket yatırım ve işletme döneminde üçüncü kişilere vereceği her türlü zarardan kusurlu olsun ya da olmasın sorumludur." şeklinde işletenin sorumluluğu ve tazminat durumu düzenlenmiştir.
KTK tanımından da açıkça görüleceği üzere otoyollara hayvan girişi normal şartlarda yasaktır. Her ne kadar, otoyola giren hayvan bir insan kontrolü dışında olan yabani hayvan ise de, davalı şirket ... hizmeti verilmesi işini kamu hizmetlerinin özel hukuk kişilerine gördürülme usullerinden yap-işlet-devret modeli ile gören kişi statüsündedir. Karayolları Trafik Kanunu 7/l-m-n maddeleri "Otoyolların habitatları böldüğü yerlerde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün görüşünü alarak yaban hayvanlarının geçişlerine izin verecek menfez, ekolojik köprü ve benzeri tesisleri yapmak,
m) (Ek:29/11/2018-7153/9 md.)(5) Otoyollarda yaban hayvanlarından kaynaklanacak trafik kazalarını önlemek maksadı ile kafes tel çit yapmak,
n) (Ek:29/11/2018-7153/9 md.)(5) Yaban hayvanlarının muhtemel yaşam alanlarının bulunduğu bölgelerdeki karayollarında uyarıcı levhalara yer vermek," şeklinde sayılan görevler Karayolları Genel Müdürlüğü'ne verilmiş görevlerdir. Fakat yukarıda da bahsedildiği üzere davalı şirket 3465 Sayılı Yasa ile bu görevi devralmıştır.
KTK 7. Maddede KGM'ye verilen "Otoyollarda yaban hayvanlarından kaynaklanacak trafik kazalarını önlemek maksadı ile kafes tel çit yapmak" sorumluluğunun ilgili otoyolu işlettiği süre ile sınırlı olmak kaydı ile davalıya ait olduğu açıktır. Mahkememizce yapılan keşifte dahi kazanın meydana geldiği yerde çitin yırtık olduğu, kazanın meydana gelmesine hayvanın sebep olduğu gözetilerek davalı şirketin zarardan sorumlu olduğunun kabulü gerekmektedir. Ancak davalı şirket davacının kusurundan sorumlu olmayacaktır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği ve mahkememizce de kanaat edildiği üzere davacıya ait aracın şoförünün yüzde elli kusurlu olduğu, araçtaki hasar bedelinin 146.084,00 TL olduğu, kusur oranı doğrultusunda davalının 73.042,00 TL'den sorumlu olduğu gözetilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 73.042 TL hasar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 4.989,50 TL karar harcının, peşin ve ıslah harcından ibaret 1.311,00 TL.'ndan mahsubu ile bakiye 3.678,50 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 5.930,00 TL.yargılama gideri ile davacı tarafından başta yatırılan 80,70 TL. peşin harç ve 1.230,30 TL.ıslah harcı olmak üzere toplam 7.241,00 TL.yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı vekili lehine takdir edilen 17.900,00-TL.vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A-11-12-13 maddeleri uyarınca 1.560,00-TL.zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak Hazineye irat KAYDINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/03/2024
Katip ...
E-Imzalıdır.
Hakim ...
E-Imzalıdır.