T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/800
KARAR NO: 2022/1310
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -TC Kimlik no- ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ: 04/08/2022
KARAR TARİHİ: 21/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatif üyesi iken davalı tarafından aidat borçlarının ödenmemesi gerekçesi ile aleyhine Bursa 10.İcra Müdürlüğünün 2013/9179 sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, müvekkilinin yasal süresindeki itirazı üzerine takibin durmasına karar verildiğini ve davalı tarafından Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1076 E.sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını, Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1076 E.sayılı dosyasında davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine karar verildiğini, davalı tarafından 115.657,00TL.sı olarak takip başlatılmış olmasına rağmen mahkemece kooperatif tarafından itirazın iptali davasının davacının aidat borcunun 1.188,00TL.sı olduğuna karar verildiğini, yerel mahkemenin kararının davalı tarafından istinaf edilmiş istinaf incelemesi sonunda yerel mahkeme kararının ortadan kaldırıldığını, istinaf mahkemesi kararı gereğince Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/874 E.sayılı dosyası ile yargılamaya devam edildiğini ve yapılan yargılama sonunda 2.881,00TL.sı üzerinden takibin devamına karar verildiğini, yerel mahkeme kararının davalı kooperatif tarafından istinaf edildiğini ve dosyanın halen Bursa Bölge Adliyesinde derdest bulunmakta olduğunu, müvekkilinin Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/874 E.sayılı kararı ile 2.881,00TL.sı borcu olduğuna karar verilmiş olmasına rağmen davalı tarafından mahkeme kararı yok sayılarak müvekkiline aidat borcu olarak 366.145,75TL.sı olarak ihtarname gönderildiğini, müvekkilinin Bursa 22.Noterliğinin 09/03/2022 tarih, 5842 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile mahkeme kararına göre aidat borcunun iddia edildiği gibi olmadığını, mahkeme kararına göre aidat hesaplaması yapılması gerektiğini bildirmiş ise de davalı taraftan olumlu dönüş alamadığını, müvekkiline gönderilmiş olan ihtarnamede borç olarak bildirilen miktarın hatalı olması nedeni ile yapılan ihraç işleminin hukuka aykırı olduğunu, zira kooperatif üyeliğinden ihraç kararı için öncelikle çekişmesiz bir borcun varlığı ve borcun ödenmesi için gerek kooperatifler kanunun 27.maddesine gerekse ana sözleşmenin 14.maddesine göre iki ihtarname gönderilerek 10 günlük ve 1 aylık süre verilmesi ve borcun nelerden ibaret olduğunun teferruatlı bir şekilde bildirilmesi gerekmekte olduğunu, davalı tarafından yapılan ihraç işleminde gerek kooperatifler kanunu 27.maddesi gerekse ana sözleşmenin 14.maddesine aykırı işlem yapıldığını, davalı tarafından yapılan ihraç işleminin yasaya aykırı olması nedeni ile iptali gerekmekte olduğunu, davalı tarafından aynı gerekçeler ile müvekkilinin 02/04/2017 tarihli genel kurul kararı ile ihraç edildiğini, müvekkilinin 02/04/2017 tarihli üyelikten ihraç kararının iptali için Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/709 E.sayılı dosyası ile dava açtığını, yerel mahkemece davacının ihracına ilişkin genel kurul kararının iptaline karar verildiğini, yerel mahkeme kararı gerek istinaf mahkemesinden davalının istinaf taleplerinin reddine karar verildiğini, Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı tarafından temyiz edildiğini ve dosyanın halen Yargıtay incelemesinde olduğunu, dolayısıyla müvekkili hakkında aynı konuda derdest dava bulunması nedeni ile derdestlik nedeni ile genel kurul kararının iptal edilmesi gerekmekte olduğunu, davalı kooperatifin müvekkilini yıldırmak amacıyla üyelikten ihraç etmekte, borcun mahkeme kararı ile sabit olması akabinde ödemelerin yapılacağının bildirilmesine rağmen hatalı miktarlar üzerinden ihtarname göndermekte olduğunu, davalı tarafından yapılan fesih işleminin kooperatifler kanunun 27.maddesi ve kooperatif ana sözleşmesinin 14.maddesine aykırı olması, gönderilen ihtarnamede iddia edilen alacak tutarının mahkeme kararına aykırı olması ve çekişmeli olması, iddia edilen alacak miktarına işletilmiş faizin yasaya aykırı olması nedeni ile davalı kooperatifin yapmış olduğu ihraç işleminin iptali gerekmekte olduğunu belirterek davanın kabulü ile davacı hakkında üyelikten ihraç kararının halen derdest olması nedeni ile derdestlik nedeni ile iptaline, mahkeme aksi kanaatte ise davalının 08/05/2022 tarihli olağan genel kurul kararında davacının üyeliğinin ihracına ilişkin olan 8. Numaralı kararının iptaline, yargılama giderleri ile vekil ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yan dava dilekçesinde her ne kadar müvekkil kooperatifin genel kurulunda alınan ihraç işleminin yasaya aykırı olması iddiası ile iptal edilmesi gerektiğini beyan etmişse de Kooperatifler Kanununun 16.maddesine göre ortaklar ana sözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamayacağını, kooperatife karşı aidat ödeme yükümlülüğünün ihlal edilmesinin bir ihraç sebebi olduğunu, kooperatif üyeleri hakkında edimlerin yerine getirilmemesi sebebiyle ihraç kararı verilebilmesi için, Kooperatifler Kanununun 27.maddesi uyarınca 10 günlük süre içeren birinci ihtar ve bir aylık süre içeren ikinci ihtarın gönderilmesi, bu suretle ödeme süresi verilerek, ihtara rağmen edimin yerine getirilmemesi halinde üyenin ihracına karar verilebileceğini, taraflarınca davacı yana ilk olarak 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. , 23. Ve 27. Maddeleri ile anılan yıllara ait genel kurul toplantılarında alınan kararlar gereğince ilk olarak 24.02.2022 tarihinde 1.ihtarname gönderildiğini, ilgili 1. ihtarnamenin davacı yana 01.03.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, KK m. 27 uyarınca 10 günlük sürenin ardından 2.ihtarnamenin ise 24.03.2022 tarihinde gönderildiğini ve davacı yana 29.03.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, davacı yanın ilgili ihtarnamelerin gönderilmesinde dilekçelerinde iddia edildiği gibi herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, dolayısıyla iptali istenen 08.05.2022 tarihli genel kurulda alınan ihraç kararının kanuna ve ana sözleşmeye uygun olmadığından söz edilemeyeceğini, bununla birlikte davacı yanın her ne kadar Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/874 E. sayılı dosyası ile Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/709 E. sayılı dosyalarının derdest olduğunu ve bu yüzden müvekkili hakkında verilen ihraç kararının iptal edilmesi talep edilmiş ise de işbu derdest dosyaların dayanağını oluşturan aidat borçlarının dönemi (2012 yılı öncesi) ile tarafımızca gönderilen ihtarnamelerde belirtilen dönemler (2012 yılı sonrası) birbirinden ayrı olup davacı yanın derdestlik iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, dava dilekçesinde bahsedilen Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09.12.2020 tarihli 2019/874 E- 2020/827 K. Sayılı ilamında özetle; ''Mahkememizce BAM kararı doğrultusunda yeniden hesaplama yapılabilmesi için dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen 16/04/2020 tarihli raporda; davacı kooperatifin davalı üyeden alacaklı olduğu aidat tutarları ile bunlara isabet eden gecikme faiz tutarları gecikilen aylar itibariyle hesaplanmış olup davacı kooperatifin icra takibi itibariyle toplam 2.881,00 TL aidata alacağı ve toplam 58,36 TL gecikme faiz alacağı olduğu hesaplanmış, bu tablo oluşturulurken davalının kooperatif eski üyesinin hissesini satın alarak üye olduğunu, bu nedenle 15.000,00 TL giriş aidatından sorumlu tutulmadığını, davalının kooperatife giriş döneminden (Temmuz/2009) önceki dönemlere ait vadesinde ödenmeyen aidatlar için davalı adına gecikme faizi hesaplanmadığını, davalının kooperatife üye kaydı 07/07/2009 olması nedeniyle davalının Temmuz/2009 dönemi aidatı ile birlikte gecikme faizinden sorumlu olduğunu, Temmuz,Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık/2009 dönemlerine ait davalı tarafından vadesinde ödenmemiş aidatlar için tahakkuk eden gecikme faizi toplamı 441 TL olup aidat borçları ile beraber davalı tarafından Ocak/2010 döneminde yapılan 122.360,00 TL ödemeden mahsubunun yapıldığını, bu nedenlerle davacı kooperatifin davalı kooperatif ortağından 2.881,00 TL aidat alacağı ve 58,36 TL gecikme faiz alacağı toplam 2.939,36 TL alacağı olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. '' şeklinde hüküm kurulmuş olunmasından bahisle davacı yanın hükümde belirtilen dönemler içerisinde borçlu olduğu ve yine belirtilen dönemlerin tarafımızca davacı yana gönderilen ihtarnamede bahsi geçen dönemlerden farklı olduğu görüleceğini, nitekim taraflarınca davacı yana gönderilen 1.ve 2.İhtarnamelerde özellikle; '' Kooperatif tarafından daha önce hakkınızda başlatılan icra takipleri ve açılan itirazın iptali davalarına ilişkin her türlü haklarımız saklı kalmak kaydıyla...'' denilmiş olup salt bu ibare bile dava dilekçesinde belirtilen derdestlik konusunun gerçek dışı birer iddiadan ibaret olduğunu göstermekte olduğunu, davacı yanın dava dilekçesinde taraflarınca gönderilen ihtarnameler konusunda; ''Davalı kooperatif müvekkilini yıldırmak amacıyla üyelikten ihraç etmekte, borcun mahkeme kararı ile sabit olması akabinde ödemelerin yapılacağının bildirilmesine rağmen hatalı miktarlar üzerinden ihtarname göndermektedir.'' şeklinde beyanda bulunulmuş ise de işbu iddiaların gerçeği yansıtmadığını, edimlerini yerine getirmeyen kooperatif üyesine çekilecek ihtarlarda ödenmesi istenen aidat borcu miktarı gerçeğe ve kayıtlara uygun olması gerektiğini, taraflarınca gönderilen ihtarnamelerin son derece açık ve net olduğunu, davacı taraf her ne kadar müvekkil kooperatif tarafından alınan genel kurul kararının kanuna aykırı olduğu ileri sürülmüşse de bilindiği üzere; 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 23. maddesinde “Ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler" hükmüne yer verildiğini, davacı yan tarafından 08.05.2022 tarihli olağan genel kurul kararında davacının üyeliğinin ihracına ilişkin olan 8. Numaralı kararının iptali talep edilmişse de aidat ödemesi yapmayanların üyelikten çıkarılabileceği 14.04.2012 tarihli Genel Kurul’un 12. maddesi ile kabul edilmiş, buna göre aidat borcunu ödemeyenlerin üyelikten çıkarılabilecekleri hususu kesinlik kazandığını, dolayısıyla davacı yanın derdestlik iddialarında bulunduğu ilgili dosyalar incelendiğinde görüleceği üzere müvekkil kooperatife borçlu olduğu ve taraflarınca davacıya gönderilen ihtarnamelerin Kooperatifler Kanununun 27.maddesi uyarınca 10 günlük süre içeren birinci ihtar ve bir aylık süre içeren ikinci ihtarların gönderildiği ve ihtara rağmen edimlerin yerine getirilmediği hususu sabit olup davanın reddine karar verilmesini talep etmeleri gerektiğini belirterek 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve MK nın 2. maddesine aykırı davanın reddine; yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, davalı kooperatifin 08/05/2022 tarihli olağan genel kurulunda alınan davacının ihracına ilişkin 8 nolu kararın iptalinin gerekip gerekmediğine ilişkindir.
Mahkememizce Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/709 esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden celbine, Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/874 esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden celbine, Bursa Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak kooperatifin sicil dosyasının gönderilmesinin istenmesine, davalı kooperatife müzekkere yazılarak 08/05/2022 tarihli olağan genel kurul kararının gönderilmesinin istenmesine karar verilmiş ve gelen yazı cevapları dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce celp ve tetkik edilen Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/874 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1076 E.sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını, Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1076 E.sayılı dosyasında davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine karar verildiğini, davalı tarafından 115.657,00TL.sı olarak takip başlatılmış olmasına rağmen mahkemece kooperatif tarafından itirazın iptali davasının davacının aidat borcunun 1.188,00TL.sı olduğuna karar verildiği, yerel mahkemenin kararının davalı tarafından istinaf edilmiş istinaf incelemesi sonunda yerel mahkeme kararının ortadan kaldırıldığını, istinaf mahkemesi kararı gereğince Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/874 esas sayılı dosyası ile yargılamaya devam edildiği ve yapılan yargılama sonunda 2.881,00TL.sı üzerinden takibin devamına karar verildiği, yerel mahkeme kararının davalı kooperatif tarafından istinaf edildiği ve dosyanın halen Bursa Bölge Adliyesinde derdest bulunmakta olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce celp ve tetkik edilen Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/709 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; 02/04/2017 tarihli üyelikten ihraç kararının iptali için Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/709 E.sayılı dosyası ile dava açtığını, yerel mahkemece davacının ihracına ilişkin genel kurul kararının iptaline karar verildiğini, yerel mahkeme kararı gerek istinaf mahkemesinden davalının istinaf taleplerinin reddine karar verildiğini, Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı tarafından temyiz edildiğini ve dosyanın halen Yargıtay incelemesinde olduğu anlaşılmıştır.
Kooperatifler kanunu 59. Madde "Temsile yetkili şahıslar kooperatif namına onun amacının gerektirdiği bütün hukuki işlemleri yapabilir." şeklinde olup, kooperatif başkanı olan Mehmet Küçükarslan kooperatif adına ve kooperatifi temsilen tüm hukuki işlemleri yapabilecektir. Bu kendisine yasa ile tanınan bir yetki ve görevdir.
Yine aidat borçlarının ne şekilde ödeneceği hususu kanunda ve esas sözleşmede açıkça yazılı olmadığından genel hüküm niteliğindeki Türk Borçlar Kanunu'nun ifaya ilişkin hükümleri uygulanacaktır.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davacı ...'na aidat borcu olarak 366.145,75.-TL'nin ödenmesi için ihtarname gönderildiği, davacının Bursa 22.Noterliği'nin 09/03/2022 tarih, 5842 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile mahkeme kararına göre aidat borcunun iddia edildiği gibi olmadığı, mahkeme kararına göre aidat hesaplaması yapılması gerektiği bildirilmiş ise de davalı taraftan olumlu dönüş alınamadığı, davacıya gönderilmiş olan ihtarnamede borç olarak bildirilen miktarın hatalı olması nedeni ile yapılan ihraç işleminin hukuka aykırı olduğu, zira kooperatif üyeliğinden ihraç kararı için öncelikle çekişmesiz bir borcun varlığı ve borcun ödenmesi için gerek kooperatifler kanunun 27.maddesine gerekse ana sözleşmenin 14.maddesine göre iki ihtarname gönderilerek 10 günlük ve 1 aylık süre verilmesi ve borcun nelerden ibaret olduğunun teferruatlı bir şekilde bildirilmesi gerekmekte olduğu, davalı tarafından yapılan ihraç işleminde gerek kooperatifler kanunu 27.maddesi gerekse ana sözleşmenin 14.maddesine aykırı işlem yapıldığı anlaşıldığından alınan ihraç kararında hukuka uyarlık bulunmadığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, Davalı Kooperatifin 08/05/2022 tarihli olağan genel kurulunda alınan 8 nolu kararı ile davacının kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin kararın İPTALİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 80,70.-TL harç peşin alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 175,40.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/12/2022
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza
DAVACI TARAFÇA YAPILAN
YARGILAMA GİDERLERİ DÖKÜMÜ.
80,70 TL BVH.
80,70 TL PH.
86,00 TL TEB. VE POSTA GİD.
TOPLAM : 175,40.-TL