TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2025/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/08/2022
KARAR TARİHİ : 18/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında 09.11.2021 tarihli sözleşmenin akdedildiğini, sözleşme konusunun davalı tarafın maliki ve mutasarrıfı olduğu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 200 parsel, 456 ve 457 parsel ile 118 ada 8,9 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bir kısım imar-ihya ve iyileştirme çalışmaları yapılması olduğunu, ayrıca davalı tarafın sözlü talimatları ile sözleşme harici işlerin de müvekkili tarafından yapıldığını, müvekkili ile davalı taraf arasında akdedilen ve hayata geçirilen 09.11.2021 tarihli sözleşmeye göre; karşı tarafın tasarrufunda bulunan ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 1200 parsel, 456 ve 457 parsel ile 118 ada 8, 9 parsel sayılı taşınmazlarda; arazi içindeki orman varlıklarını kaldırılması, araziye sel yalağının açılması, arazi içine kanaletlerin açılması, kapalı drenaj sistemi (boru hariç) oluşturulması, dikim teraslarının oluşturulması, arazideki mevcut yolun ıslahı, arazi yollarında kullanılacak malzemelerin nakliyesi ve serilmesi,23 tonluk paletli excavatör çalıştırılması,4 tonluk mini paletli makina çalıştırılması, Beko loder (...) çalıştırılması konusunda anlaşıldığını, ayrıca belirtilen fiyatların KDV hariç olup liste fiyatlarına malzeme kalemleri haricinde indirim konusunda da tarafların anlaştıklarını, taraflar arasında akdedilen anlaşmanın halen yürürlükte olduğunu, davalı taraf ile yapılan anlaşma sonrasında yer teslimi yapıldığını ve müvekkilinin de imalat ve çalışmalara başladığını, yapılan işlerle ilgili gerekli ölçümlemeler sonrasında hakedişlerin düzenlendiğini ve müvekkili tarafından ekte sunulan 23.12.2021 tarih ve 443.954,06 TL (KDV dahil) miktarlı fatura kesilerek tarafların ticari defterlerine de kaydedildiğini, bilindiği gibi "Eser Sözleşmesini'' en genel ifadesiyle yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme türü olduğunu, cephe veya zemin kaplama işlerinin belirli bir miktarda herhangi bir malın üretilmesi vs. gibi işlerin eser sözleşmelerine örnek olarak verilebileceğini, eser sözleşmesi için borçlar yasasında belli bir şekil şartı öngörülmediğini, sözlü olarak yapılabileceği gibi yazılı olarak da yapılabileceğini, eser sözleşmesinin kendisinden doğan bütün borçların ifa edilmesiyle sona ereceğini, ifa dışında; yaklaşık bedelin aşılması, eserin yok olması, tazminat karşılığı fesih, iş sahibi yüzünden ifanın imkânsızlaşması ve yüklenicinin ölümü veya yeteneğini kaybetmesi halinde sona ereceğini, fesih halinde iş sahibi eserin tamamlanmasından önce yapılmış olan kısmın karşılığını ödemek ve yüklenicinin bütün zararlarını gidermek koşuluyla sözleşmeyi feshedebileceğini, müvekkilinin, davalı taraf ile yaptığı sözleşme hükümlerine uygun olarak iş ve işlemlerini, imalatlarını yapmaya devam ederken karşı tarafın saha elemanları tarafından söz konusu araziye girmesine izin verilmediğini ve yaptığı imalatların ölçümlemelerini yapıp hakedişlerin hesaplaması yapılmasına müsaade edilmediğini, sözleşme konusu araziye girip çalışma yapmaya başlaması halinde Jandarma Komutanlığına şikayette bulunacaklarını dahi belirttiklerini, müvekkili ile davalı taraf arasında mutabık kalınan yapılacak işlerin listelendiği yazılı bir sözleşmenin mevcut olduğunu ve bu sözleşmenin davalı tarafça da kabul edildiğini, müvekkilinin davalı tarafından yapılan engellemelere kadar sözleşmede kararlaştırılan ve sözleşme harici iş ve imalatlarını gerçekleştirme gayreti içinde olduğunu, ancak davalı tarafın engellemelerinin kararlaştırılan iş ve imalatların yapılamamasına sebebiyet verdiğini yani davalının tutum ve davranışları nedeni ile sözleşmenin ifası imkansız hale geldiğini, ayrıca davalının akdedilen sözleşmeye aykırı davranması nedeni ile müvekkilinin başkaca zararları da oluştuğunu, müvekkili ile davalı taraf arasında halen yürürlükte olan sözleşmeye rağmen karşı tarafın müvekkiline engel olması ve yaptığı işlerin hesaplamasını dahi yapmasına izin vermemesi ve arazileye bir başka müteahhidin pirip çalışmaya başlaması ve müvekkili tarafından yapılıp tamamlanan imalatları sahiplenmesi ve bedellerini talep etmesi olasılıkları söz konusu olduğu için ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/... D.İŞ ile tespitinin istenildiğini, müvekkilinin yaptığı ve tamamladığı işlerin önemli bir bölümün tahsilatını sağlayamadığını, müvekkili tarafından ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 449 parsel ve 118 ada 8 ,9 parsel sayılı taşınmazlarda sözleşme harici imalatların da gerçekleştirildiğini, tüm bunların ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/... D.İş dosyası ile tespit edildiğini, bu dosya kapsamında 25.04.2022 keşif yapıldığını ve sözleşmede belirlenmiş birin fiyatlar dikkate alınarak yapılan hesap neticesinde sözleşmede belirlenmiş iskonto düşülmek ve KDV eklenmek suretiyle toplam bedelin 1.184.300,63 TL olarak belirlendiğini, belirlenen bu hakediş miktarından davalı taraf tarafından belli bir kısım ödemeler yapıldığını, ayrıca davalı tarafın delil tespit raporuna itiraz etmiş ise de delil tespit raporunda herhangi bir değişiklik olmadığını, müvekkilinin hakedişlerine kavuşması maksadıyla davalı taraf ile ticari arabuluculuk gerçekleştirildiğini, ticari arabuluculuk faaliyetinde anlaşmaya varamadıklarını, ticari arabuluculuk faaliyetinde anlaşma sağlanamamasıyla son tutanak düzenlendiğini, açıklanan nedenlerle müvekkili ile davalı taraf arasında 09.11.2021 tarihli sözleşme gereğince davalı tarafın maliki ve mutasarrıfı bulunduğu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 1200 parsel, 456 ve 457 parsel ile 118 ada 8 ,9 parsel sayılı taşınmazlarda müvekkili tarafından yapılan tüm imalatların ve hakedişlerin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000 TL'lik miktarını temerrüt tarihinde itibaren ticari temerrüt faizi ile davalı taraftan tahsiline , ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/... Değişik İş dosyasında yapılan tüm masrafların yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, alınacak alacağın tahsil edilememe riskine karşılık davalı tarafin tüm taşınır ve taşınmazlarına kararın kesinleşmesine kadar cebri icra yoluyla satışı ve 3. şahıslara devri engelleyici nitelikte ihtiyati tedbir şerhi konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Bu davayı görmeye yetkili mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesini talep ettiklerini, davacının dayanak yaptığı bilirkişi raporunda bir alacak tutarından bahsedildiğini, bu nedenle davacının açtığı davanın belirli alacak davası olması gerektiğini, davacının, sözleşme ile yapmayı üstlendiği işin eksik bıraktığı bölüm ve miktarının, davalı şirketin engellemelerinden kaynaklandığına vs. ilişkin iddiaların gerçek dışı olduğunu, davacının üstlendiği işi yapmakta kendisinden kaynaklanan eksiklik, başarısızlık, kalitesizlik ve gecikmenin sorumlusu olarak davalı şirketi göstermeye çalıştığını, dava konusu anlaşmazlığın davacının haksız kazanç elde etme beklentisinden kaynaklandığını, ileri sürlen iddiaların gerçek dışı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin bazı hükümleri ve birim fiyatları davacının da muvafakatiyle değiştirildiğini, davacının bu değişiklikler yokmuş gibi davranmasının ilginç olduğunu, bu değişikliklerle ilişkin taraflar arasında e-posta, ..., ..., vs. yazışma ve mesajlaşmaları bulunduğunu, davalı şirketin, davacının yaptığı işin ölçümüne izin vermediği, sözde davacı tarafından yapılıp tamamlanmış işleri sahiplendiği, davacı tarafından sözleşme harici işler yapıldığı vs. iddialarının gerçek dışı olduğunu, bu iddialarla ilgili davacı tarafça yaptırılan delil tespiti kapsamanındaki bilirkişi raporuna, yasal süresi içinde aşağıdaki nedenlerle itiraz edildiğini, icmal hesabında 118 ada 8 parsele ilişkin metrajların ölçülme dâhil edildiğini, oysa bu parselin tespit dilekçesinde yer almadığını, aynı şekilde açık kanalet (....) işi, ... köyiçi asfalt yolunun, davalı ... A.Ş.'ne ait 449 parselin yola sınır tarafı boyunca; yola sınır komşu parseller ve asfalt yol arasında kalan mevcut kanaletin taşkın suyunu tahliye eden arızalı .... temizlik işinin dâhil edildiğini, bunun da taraflar arasındaki sözleşmenin konusu dışında olduğunu, davacının düzenlediği 23.12.2021 tarihli faturada 07.12.2021 tarihinde taraflarca mutabık kalınmış 7.50-TL'lık yeni orman varlığının kaldırılması veya temizlenmesi (.../T.) birim fiyatının kabul edildiğini ve faturalandırıldığını, 23.12.2021 tarihli faturanın 7. kalemindeki .../T., başlangıçta kararlaştırılmış işin kapsamına dahil olmasına rağmen davalının rızası ile ikinci bir iş haline getirildiğini ve buna ilişkin ilave ödeme yapıldığını, ancak davacının kendisine ilave ödeme yapılmasına rağmen .../T işinin eksik bırakıldığını, onun eksik bıraktığı tespit dışı işin üçüncü kişi (... Hafriyat) tarafından tamamlandığını ve bu durumun belgelendirildiğini, davacının yapmadığı işleri yapmış gibi kabul edip bunun tutarını belirlemenin hatalı olup kabul edilemeyeceğini, araziye sel yolağının açılması ile ilgili olarak; 1200 parselin anayola inen 9 ile 32 noktaları ve 4 ile 1 nolu noktaları arasındaki numarasız nokta ile 1 nolu nokta arasında dava dışı üçüncü kişinin (... Hafriyat) iyileştirme yapmak zorunda kaldığını, sel yolakları, taşkın sularını tahliye edebilmesi için arazi alt (düşük) kotlarına yine açık kanaletler ve kapalı drenaj sistemi ile bağlanması gerektiğini, bu bağlantıların yapılmaması halinde drenaj sistemi tamamlanmış olmayacağını, davacının bu bağlantıları yapmadığını, ancak icmalde sanki yapmış gibi fiyatlandırıldığını, bunun hatalı olup kabul edilemeyeceğini, taraflar arasındaki 09.11.2021 tarihli ilk anlaşmada kapalı drenaj sistemi (....) için boru hariç, drenaj malzemesi (balast) dahil 130-TL/m fiyat belirlendiği, ilkini revize eden 07.12.2021 tarihli ikinci anlaşmada ise .... için işçilik ve malzeme hariç 130-TL/m fiyat belirlendiğini, malzemeden kastedilenin drenaj sistemi için kullanılacak olan malzeme olduğunu, davacının .... için gerekli olan bu malzemeyi ("balast") ikinci anlaşma tarihi olan 07.12.2021'den önce ocaktan temin ettiğini, bunun delilinin kantar makbuzları olduğunu, araziye getirilen tek malzeme çeşidi olan 983,3-Ton miktarlı "balast" davacı tarafından faturalanmış olup bedelinin davalı şirketçe ödendiğini, "malzeme" ("balast") olarak makbuzlara işlenen bu malzemenin, drenaj kanaletlerinin yapımında kullanılması mümkünken, yol ıslahı için kullanılmasının teknik olarak uygun olmadığını , yol yapımı için gerekli farklı nitelikli malzemenin ise araziye hiç gelmediğini, mevcut yolların ıslahı (M.Y.I.) işi yapılmadığını, bu nedenle sanki yapılmışcasına yapılan ölçüm ve fiyatlandırmanın kabulünün mümkün olmadığını, icmalde yer alan (7. kalem), arazi yollarına serilecek malzemenin getirilip dökülmesi işinin hiç gerçekleşmediğini, bu durumun faturalanan icmalin 6. kaleminde yer alan materyalin temin edildiği tarihdeki kantar makbuzları ile sabit olduğunu, ancak bu noktada davalı şirketin iyi niyetli davranıp 09.11.2021 tarihli ilk teklifte / anlaşmada ‘boru hariç drenaj malzemesi dâhil’ olmasına rağmen 983,3-Ton miktarındaki drenaj malzemesi olan balastın ödemesini davacıya defaten yaptığını, tespit raporunda yer verilen arazi yollarına serilecek farklı nitelikteki malzemenin getirilip dökülmesi işinin gerçekleşmediğini, buna rağmen sanki gerçeklemişcesine yapılan ölçüm ve fiyatlandırmanın kabulünün mümkün olmadığını, davacının icmalde 4. kalem, faturada ise 9. kalem olarak yer alan .... işini tamamlamadığını, amacının toprak altı infiltrasyon ve taban suyunu arazi dışına taşımak olan ....'nde gereken drenaj hatlarının yapımı tamamlanmadığı gibi birbirine bağlantısının da gerçekleştirilmediğini, sistem yeksanaklığının hiçbir noktada oluşturulmadığını, buna rağmen tespit raporunda sanki gerçeklemişcesine yapılan ölçüm ve fiyatlandırmanın kabulünün mümkün olmadığını, davacının arazideki yolları sadece iz olarak belirlediğini, uygun malzeme temin edilip sahaya getirmediğini, eğim, dolgu, kazı, tesviye ve yol ıslahı işlerini yapmadığını, bu işlerin arazinin her noktasında tespit dışı üçüncü kişi (... Hafriyat) tarafından yapıldığını ve kayıt altına alındığını, dava dışı üçüncü kişi tarafından yapılmakta olan bu işlerle ilgili davacı lehine yapılmış ölçüm ve fiyatlandırmanın kabulünün mümkün olmadığını, 07.12.2021 tarihli ikinci anlaşmada M.Y.I. işinde kullanılacak malzemenin (bu malzeme drenajda kullanılan malzeme olan "balast"tan farklıdır) için 75-TL/ton fiyatı kabul edildiğini, ancak davacının bu malzemeyi araziye getirmediğini, tespit raporunda, sanki temin edilmiş ve araziye getirmişcesine davacı lehine yapılmış ölçüm ve fiyatlandırmanın kabulünün mümkün olmadığını, temin edilmeyen malzemenin, sarf edilmeyen işçilik ve yapılmayan işlere rağmen davalı şirketin davacının işi tamamlayacağı yönündeki beyanlarına güvenerek ve zor durumda kalmaması için ödeme yapmak istediği için kendisine hitaben fatura düzenlettiğini, örneğin tespit raporunun 5. sayfasındaki "A-Sözleşme dahili işlerde yapılan tespitler" alt başlığının 1. maddesinin 4. satırının sonunda, alanda orman varlığının bulunmadığı / temizlendiği tespitine yer verildiğini, davacının yükümlülüğü temizlediği orman varlığını uygun şekilde kaldırmayı da kapsadığını, ancak bu kaldırma işlemini gerçekleştirmemiş, temizlenen orman varlığını arazi içinde yığın olarak bırakıldığını, O.V.T. ve/veya .... işi için davacı tarafın düzenlediği faturanın 7. kaleminde temizlenen orman varlığının arziden uzaklaştırılması işi için müvekkilinin 43 kamyon orman varlığı kaldırma ödemesi yaptığını, bu nedenle, "Parseller üzerinde bulunan orman varlıklarının temizlenip kaldırıldığı" şeklindeki gerçek dışı varsayımın kabulünün mümkün olmadığını, arazideki sel yolağının ölçümüyle ilgili olarak; raporun 5. sayfasındaki "A-Sözleşme dahili işlerde yapılan tespitler" alt başlığının 1. maddesinin; ''a'' fıkrasındaki 1 ile 2 nolu noktalar arasındaki mesafenin 265-mt., ''f'' fıkrasındaki 33 ile 34 nolu noktalar arasındaki mesafenin ise 89-mt. olduğuna ilişkin ölçümlerin gerçeğe aykırı olduğunu, çünkü bu mesafelerin geçekte ''a'2 fıkrası için (456 parselin 1 nolu noktasından 118/9 parsele kesişimi arasında sel yolağı bulunmadığı için) 200 mt; ''f'' fıkrası için ise (yine, bu bölgede sel yolağı bulunmadığı için) 55 mt. olduğunu, bu nedenle de toplamda 1.215 mt. değil 1.116 mt. olduğunu, gerçeği yansıtmayan bu mesafe ölçümünün kabulünün mümkün olmadığını, arazi içinde yapılacak açık kanaletlerin açılması (imalat) ile ilgili olarak; raporun 5. sayfasındaki "A-Sözleşme dahili işlerde yapılan tespitler" alt başlığının 2. Maddesine konu ancak tespit / dava dilekçesinde bahsi geçmeyen fakat arazide tespiti yapılan 449 nolu parselin doğu cephesindeki imalatın uzunluğunun 70 mt. olduğuna ilişkin tespite / ölçüme, bu parsel davacının tespit / dava talebi içinde yer almadığı ve taleple bağlılık ilkesi nedenleriyle itiraz ettiklerini ve kabul etmediklerini, bilirkişinin 70 mt. olarak ölçtüğü bu yerin köy içi yolunun 448 parsel sınırına bitişik ve asfalt yolun taşkın suyunu tahliye eden, taraflar arasındaki sözleşmenin konusu olmayan ve çok daha önceden yapılmış .... Olduğunu, kapalı drenaj sistemi (boru hariç) ile ilgili olarak; tespit raporunun 5. sayfasındaki "A-Sözleşme dahili işlerde yapılan tespitler" alt başlığının 3. maddesinde toplam 1.063-mt. olduğu belirtilen ölçümün; ''b'' fıkrasında bahsedilen 20 ve 22 nolu noktalar arasındaki mesafenin 130 mt. değil 57 mt. ,'' c '' fıkrasında bahsedilen 23 ve 24 nolu noktalar arasındaki mesafenin 61 mt. değil 50 mt. ,''d'' fıkrasında bahsedilen 8 ve 9 nolu noktalar arasındaki mesafenin 110 mt. değil 90 mt. ,''e'' fıkrasında bahsedilen 3 ve 4 nolu noktalar arasındaki mesafenin 340 mt. değil 137 mt. ,''h'' fıkrasında bahsedilen 29 ve 30 nolu noktalar arasındaki mesafenin 79 mt. değil 90 mt. olması karşısında 1.063-mt değil 742-mt. olması nedeniyle kabulünün mümkün olmadığını, arazideki mevcut yolun ıslahı ile ilgili olarak; tespit raporunun 5. ve devamı sayfasındaki "A-Sözleşme dahili işlerde yapılan tespitler" alt başlığının 6. maddesinde toplam 1.251-mt. olduğu belirtilen ölçümün; ''b'' fıkrasında bahsedilen 6 ve 7 nolu noktalar arasındaki mesafenin 562 mt. değil 504 mt. ''e'' fıkrasında bahsedilen 4 ve 1 nolu noktalar arasında 75 mt. olarak ölçülen mesafenin, o bölgede arazinin eğimine bağlı olarak yol bulunmaması / yapılamaması nedeniyle -0- mt. olması karşısında; gerçekte 1.251-mt değil 1.118-mt olması nedeniyle kabulünün mümkün olmadığını, arazi yollarında kullanılacak malzemelerin getirilip serilmesi ile ilgili olarak; tespit raporunun 5. ve devamı sayfasındaki "a-sözleşme dahili işlerde yapılan tespitler" alt başlığının 7. maddesinde belirtilen ve kantar fişiyle davalı şirkete teslim edilmiş olan malzemenin tonajının (983,3 ton) doğru olduğunu, ancak bu malzemenin yol yapımı için değil drenaj sistemi için kullanılabilen malzeme ("balast") olup yola serilmesinin mümkün olmadığını, getirilen bu malzemenin %90'ı drenaj sisteminin yapımında kullanıldığını, bu nedenle söz konusu malzemenin yol yapımında kullanıldığı yönündeki tespit ve hesaplamanın kabul edilemeyeceğini, itiraz üzerine ek rapor düzenleyen bilirkişilerin "...saha çok geniş, ...aradan uzun zaman geçtiği için hatırlamıyoruz... gibi" gerekçeler ileri sürerek kök raporda bir değişiklik yapmadıklarını belirttikleri ek raporun gayri ciddi, özensiz ve yetersiz olduğunu, söz konusu kök rapor ve ek rapordaki bütün bu yanlışlıkların, eksiklikler ve gayri ciddilikler tahkikat aşamasında mahkemece değerlendirilebileceğini, davacının , davalının tüm taşınır ve taşınmazları üzerine kararın kesinleşmesine kadar cebri icrayla satışı ve 3. kişilere devri engelleyici ihtiyati tedbir konulaması talebinin kabul edilemeyeceğini, zira yapılan tespit sonrasında düzenlenen bilirkişi raporuna davalı şirketçe itiraz edilmiş olduğu için ortada davcının alacaklı olduğuna ve bunun miktarına yönelik herhangi bir dayanak olmadığını, sunulan ve yargılama sürecinde belirecek nedenlerle; görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine, davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: 09/11/2021 tarihli Sözleşme, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... D.İş sayılı dosyası, tapu kayıtları, ticaret sicil kayıtları, vergi kayıtları, fatura, tanık, keşif, ticari defter kayıtları, dekont örneği, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir. Davacı tarafça, taraflar arasında, karşı tarafın tasarrufunda bulunan ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 1200 parsel, 456 ve 457 parsel ile 118 ada 8, 9 parsel sayılı taşınmazlarda; bir kısım imar ihya çalışmaları kapsamında taraflar arasında 09.11.2021 tarihli sözleşme imzalandığını, ayrıca davalı tarafın sözlü talimatları ile sözleşme harici işlerin de yapıldığını, yapılan işlerle ilgili 23.12.2021 tarihli 443.954,06-TL KDV dahil fatura düzenlendiğini, davalı tarafından yapılan engellemelere kadar sözleşmede kararlaştırılan ve sözleşme harici yapılan işlerle ilgili ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... D.İş sayılı dosyası ile tespit raporu alındığını belirterek bakiye alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.Davalı taraf ise özetle, davacı iddialarının gerçek olmadığını, davacının sözleşme ile yapmayı üstlendiği işin eksik bıraktığı, taraflar arasındaki sözleşmenin bazı hükümleri ve birim fiyatlarının davacının muvafakatiyle değiştirildiğini, davacı tarafça yaptırılan delil tespiti kapsamanındaki bilirkişi raporuna yasal süresi içinde itiraz edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Taraflar arasında akdedilen 09/11/2021 tarihli sözleşme incelendiğinde; -Arazi içindeki orman varlıklarını kaldırılması (30 TL /m2),-Araziye sel yalağının açılması (50 TL /metretül),-Arazi içine kanaletlerin açılması (40 TL/metretül),-Kapalı drenaj sistemi (boru hariç) oluşturulması (130 TL/ metretül),-Dikim teraslarının oluşturulması (15 TL/metretül),-Arazideki mevcut yolun ıslahı (250 TL/metretül),-Arazi yollarında kullanılacak malzemelerin nakliyesi ve serilmesi (60 TL /ton),-23 tonluk paletli excavatör çalıştırılması (450 TL/saat),-4 Tonluk mini paletli makina çalıştırılması (250 TL /saat),-Beko loder (...) çalıştırılması (250 TL/saat) konusunda anlaşıldığı, ayrıca belirtilen fiyatların KDV hariç olup, liste fiyatlarına malzeme kalemleri haricinde % 5 indirim konusunda anlaşma sağlandığı, toplam 80.000,00-TL avans ödemesi yapıldığının belirtildiği görülmüştür.Mahkememizce celp edilen ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... D.İş sayılı dosyasında keşif yapılarak düzenlenen 12.05.2022 tarihli raporda özetle; tespit isteyen davacı tarafından, dava dilekçesinde bahsi geçen ... İlçesi ... Mahallesi 1200-456-457 ve 118 Ada 9 Parsel No’lu taşınmazlar ile dava dilekçesinde bahsi geçmeyen ancak bu parsellere bitişik vaziyette olan 118 Ada 8 Parsel, 449 parsel No’lu taşınmazlar üzerinde yapılan işlem ve imalatların belirlenen miktarlar üzerinden sözleşmede belirlenmiş birim fiyatlar dikkate alınarak yapılan hesap neticesinde sözleşmede belirlenmiş iskonto düşülüp, KDV eklenmek suretiyle toplam bedelin 1.184.300.63 TL olduğu tespit edilmiş, 07.07.2022 tarihli ek raporda da, kök raporda herhangi bir değişiklik yapılmadığı görülmüştür. Mahkememizce taraflarca bildirilen tanıkların beyanları alındığı görülmüştür. Mahkememizce, dava dosyası, ibraz ve celp edilen deliller kapsamında, taraflar arasındaki sözleşmeye konu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 1200 parsel, 456 ve 457 parsel ile 118 ada 8,9 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde keşfen bilirkişi incelemesi yapılarak, aynı zamanda taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar incelenerek rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda yapılan keşif sonrası 10.06.2024 tarihli rapor ile 10.12.2024 ve 19.06.2025 tarihli ek raporların düzenlendiği görülmüştür. Davacı vekili 02/11/2025 tarihli dilekçe ile özetle; bedel artırım talebinin kabulü ile 19.06.2025 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen 282.081,18 TL alacağın (KDV ile birlikte ), davanın açıldığı 15.08.2022 tarihinden itibaren işleyen ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; Taraflar arasında karşı tarafın tasarrufunda bulunan ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 1200 parsel, 456 ve 457 parsel ile 118 ada 8, 9 parsel sayılı taşınmazlarda; bir kısım imar ihya çalışmaları kapsamında eser sözleşmesi bulunmakta olup, uyuşmazlığın da söz konusu eser sözleşmesi kapsamında davacı yüklenicinin bakiye iş bedeli alacağının tahsilini istemine ilişkindir. Eser sözleşmelerinde yüklenici yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye teknik ve sanatsal kurallara ve amaca uygun olarak yapıp iş sahibine teslim etmekle, davalı iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle yükümlüdür. Eser sözleşmesi ilişkilerinde sözleşme ilişkisinin devam ettiği sürece yüklenicinin işi bırakıp gittiği ya da eksik bıraktığı kanıtlanmadıkça gerçekleştirilen imalâtın yüklenici tarafından yapılmış olması karine olup bunun aksini, ileri süren iş sahibinin ispatlaması gerekir. Dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki sözleşmede işin teslim tarihi kararlaştırılmamış olup, dinlenen tanıkların genel olarak, davacı tarafın işe en son kar yağışı sebebiyle ara verdiği, sahada kar kalktıktan sonra davacı tarafın çalışma yapmadığı, davacı çalışanlarının iş sahasından uzaklaştırıldığı, davacı tarafça yapılan işlerle ilgili tespit raporu alındığı, sonrasında taraflar arasında uyuşmazlık bulunduğundan bir kısım işlerin dava dışı firmalar tarafından tamamlandığı yönünde bayanda bulunulduğunu, ayrıca davalı tanığının tespit keşifinde davacı tarafça yapılan işlerin tespitinde mahkeme heyetine eşlik ettiğini, ancak tespit raporunda bazı işin ismi ve yapılan ölçümlerde hatalar bulunduğunu beyan ettiği görülmüştür. Davacı ile davalı arasındaki eser sözleşmesi ilişkisinin, delil tespitinin yapıldığı tarihine kadar sözleşmenin feshi veya işin tamamlanmaksızın terk edildiği, davalı iş sahibi tarafından ispatlanamamış olup, delil tespiti itibariyle yapılan işlerin davacı yüklenici tarafından taraflar arasındaki eser sözleşmesi ilişkisinde yapıldığı kanaatine varılmakla, davacı tarafından da tespite konu işlerden kaynaklı bakiye alacağın tahsili talep edilmiştir. Taraf ticari defterlerinde yapılan incelemeye göre, davacı ...'ın ticari defterlerinde davacı tarafından davalı tarafa düzenlenen 23.12.2021 tarih 443.954,06-TL KDV dahil fatura kaydının bulunduğu ve 01.01.2022 tarihinde 393.954,06 TL ve 01.01.2022 tarihinde 50.000,00TL davacı tarafın davalı taraftan tahsilat yapıldığına dair kayıt yapıldığı ve cari hesap bakiyesinin olmadığı tespit edilmiş, davalı taraf ticari defterlerinde ise, davacı tarafından davalı tarafa düzenlenen 23.12.2021 tarih 443.954,06-TL bedelli fatura davalı defterlerinde kayıtlı olup, toplamda 443.954,06 TL banka havalesi ile yapılan ödemenin alacak kaydı yapıldığı ve 31.12.2021 tarihi itibari ile cari hesapta bakiyenin olmadığı, 15.03.2022 tarihinde ise davalı tarafından banka havalesi ile yapılan 50.000,00 TL ödemenin borç kaydı yapılmış olduğu ve davalı tarafın davacı taraftan 50.000,00 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.Mahkememizce mahallinde yapılan keşif ve alınan ek rapora göre, tespit tarihi itibariyle Mahkememizce yapılan keşif sırasında yapılan saha çalışması neticesinde belirlenen metrajlar ve sözleşmede belirlenen birim fiyatlar da dikkate alınarak davacı tarafça gerçekleştirilen işlerin sözleşmede belirlenmiş iskonto düşülerek KDV dahil 826.035,24-TL olduğu tespit edilmiş olup, davalı tarafça yapılan ödeme dikkate alındığında (826.035,24-TL-493.54,06-TL) bakiye 332.081,18-TL alacağın bulunduğu, ek raporda yapılan ödemelerin mahsubunda maddi hata bulunduğu anlaşılmakla; Mahkememizce dava ve talep artırım dilekçesi dikkate alınarak davanın kabulü ile, 282.081,18-TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 282.081,18-TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 19.268,96-TL karar ve ilam harcından peşin ve tamamlama harcı olmak üzere alınan toplam 4.879,88-TL harcın mahsubu ile bakiye 14.389,08-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 45.132,99-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 8.892,40-TL harç, 11.383,00-TL bilirkişi ücreti, 8.190,00-TL keşif araç gideri ve 645,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 29.110,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.560,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... D.İş sayılı dosyasında yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 11,50-TL vekalet harcı, 133,00-TL peşin harç, 571,90-TL keşif harcı, 2.600,00-TL bilirkişi ücreti, 400,00-TL keşif araç gideri ve 37,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 3.834,10-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
8-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/12/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır