TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2025/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/08/2022
KARAR TARİHİ : 08/05/2025
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... oluşan inşaatın mekanik tesisat işlerinin (Yangın, ısıtma, sıhhi tesisat ve otopark havalandırma tesisatı) sözleşme ekinde yer alan teknik şartnameye göre yapılması hususunda sözleşme akdedildiğini ve yerin davalı şirkete tesliminin yapıldığını. Sözleşme bedelinin 1.488.815,90 TL + KDV olarak belirlendiğini, bedelinin ise konut barteri şeklinde ödemesine karar verildiğini, sözleşmenin 9. maddesinde 1.780.000,00 TL bedelli ... sitesinde bulunan ... dairelerini davalı şirkete vereceğini, daire bedellerinin hizmet bedelinden fazla olması durumunda yüklenici tarafından işverene daire farkının nakden ödeneceğini, davalı firmanın bu daireleri yüksek fiyattan sattığını ancak davacı tarafa bugüne kadar ödeme yapmadığını, yine yüklenicinin hak edişinin %10'luk kısmının sözleşmenin teminatı olarak içerde tutulacağını, işin eksiksiz ve ayıpsız teslimi halinde yükleniciye ödeneceğini, müvekkilinin eksik işlerin yapımını ve yapılan fazla ödemenin iadesini beklerken davalının hiçbir alacağı olmamasına rağmen icra takibi yaptığını beyan ettiğini. Müvekkilinin sözleşme gereği binayı davalı şirkete yazılı belge ile zamanında teslim etmemesine rağmen davalı şirketin zamanında işe başladığını, eksik ayıplı imalatlar yaptığını ve sözleşme gereği 31.12.2020 tarihine kadar işi teslim edemediğini. İşin teslimi ve eksikliklerin giderilmesi konusunda davalıya defalarca sözlü ve en son yazılı ihtarname gönderildiğini ancak buna rağmen gerekli eksikliklerin yapımı konusunda herhangi bir girişimde bulunmadığını. Müvekkil firma ile işlerin yapılması ve teslimi konusunda görüşme yapılmadığını. Sözleşmeye göre eksikliklerin tespiti konusunda ... 2.Sulh Huk. Mah.2022/ D. İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını. Davalının eksik ve ayıplı imalatları sebebiyle inşaatın ... işyeri dosyasının kapatılmaması sebebiyle yapı kullanım izni alınamadığını. Eksik işlerin 3. bir şirkete yaptırıldığını ve bedelinin ödendiğini. Bu nedenle eksik ve ayıplı imalat sebebiyle binanın ortak alanlarında ve dairelerde oluşan zararların giderimi ve eksik ve ayıplı imalat bedeli 5.000,00 TL nin 01.01,2021 temerrüt tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini, sözleşme gereği işlerin 31.12.2020 tarihinde teslim edilmesi gerektiği halde teslim edilmemesine bağlı olarak 01.01.2021 tarihinden itibaren başlamak ve her bir blok için günlük 1.500,00 TL'den 3.000.00 TL gün/ceza-i şart yönünden 6.000,00 TL cezai şartın 01.01.2021 temerrüt tarihinden itibaren günlük işleyecek ticart faiziyle birlikle ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile davacı arasında 09.03.2020 tarihinde eser sözleşmesi akdedildiğini ve müvekkilinin sözleşme gereğince sıhhi tesisat, yangın, ısıtma ve doğalgaz tesisatı ile otopark havalandırma tesisatını yapacağını. Sözleşme ile birlikte usulen işyeri teslim tutanağının da taraflar arasında imza edilmiş olmasına rağmen davacı müteahhit firmanın temeli belli bir seviyeye getiremediğini ve müvekkili şirketin de işlemlerine başlayamadığını. Covid 19 salgın hastalığının da başlaması sebebiyle müteahhit davacı firmanın usta getiremediğini, malzemeleri indiremediğini ve pandemi sebebiyle kendisinin inşaatı belli seviyeye getiremediğini, müvekkilinin de dolayısıyla kendisinden kaynaklanmayan bu sebeple işe başlayamadığını. Sonrasında davacının 2-3 kat çıkıp müvekkilinin de kat kat girip müvekkilinin önerisiyle en azından parça parça yapmaya başladığını. Bu süreçte işe zamanında başlama hususunda müvekkiline atfedilecek herhangi bir kusurun bulunmadığını. Davacı şirketin, müvekkili şirketin zamanında şantiyeye girememesinin davacıdan kaynaklandığını. Müvekkili şirket işin %90'lık kısmını yaptığını sonrasında ise davacıya icra takibi açması sebebiyle davacının müvekkiline davayı açtığını. Davacı tarafından müvekkiline ihtarname gönderildiğini. İhtarnameden hareketle dava dilekçesinde açıkça tek tek eksik ve ayıplı olduğu iddia edilen işlerin sayılmadığından otopark PVC hattındaki kırığın tamir tadilatının müvekkili tarafından yapıldığını. ... ısıtma tesisatı ana hatlarındaki su kaçaklarının da müvekkili tarafından giderildiğini. Yangın söndürme tüplerinin yangın dolaplarına yerleştirilmesi ile gömme rezervuarlarının testlerinin de müvekkili tarafından yapılarak teslim edildiğini. Müvekkilinin üzerine düşen ifa yükümlülüğünü yerine getirdiğini, çok az bir kısım kaldığını, onun da davacı tarafından içeri alınmadığından yapılamadığını. Ödemesini tam alamayan müvekkilinin haklı sebebinin bulunduğunu. ... dairelerden birini davacının aile dostuna sattığını ve ödemelerini de müvekkiline bir kısmını yaptığını, fakat bakiyesinin devam ettiğini. Müvekkilinin bu alacağına ilişkin olarak icra takibi başlattığını. Müvekkilinin karşı taraftan yaptığı işlerin karşılığını alamadığını ve ... dairenin aile dostuna davacı yetkilisi tarafından satıldığını ve bakiye ödemenin müvekkiline yapılmadığını. Bu nedenle davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Mahkememizce dosya mahallinde keşif icra edilerek üç adet inşaat mühendisi, bir adet makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyetinin 28/02/2023 tarihli raporunda özetle; "Sözleşme gereği yapılması gereken işler :120.000,00 TL,... Teknoloji A.Ş. ye yaptırılan eksiklik (Davalı tarafından sözleşmede olmadığı iddia edilen husus sözleşmede olmasa dahi sistemin çalışması için yapılması gereken bir iştir. Bu sebepten bu hususun göz ardı edilmesi mümkün değildir. : 17.709,44 TL Su alan dairelerde Mobilya tamiratı işi : 4.000,00 TL Ödemelerde gözükmeyen ama bozulan boya tamirat işi : 5.000,00 TL ... tarafından anakartın değiştirilerek asansörün tekrar çalıştırılması (Yangın hattına su basımı esnasında A Blok Asansörüne su basması sebebiyle yanan Asansör anakartı) :30.000,00 TL Eksik tamamlama bedeli Toplamı :176.709.44 TL (Yüz yetmiş altı bin yedi yüz dokuz lira kırk dört kuruş) tur. " bildirdiği anlaşılmıştır. Tarafların bilirkişi raporuna beyan ve itirazları üzerine dosya aynı bilirkişilere tevdii edilerek ek rapor düzenlemesi istenilmiş olup, bilirkişi heyetinin 05/03/2023 tarihli raporunda;"1. 26.01.2023 tarihinde yaptığımız keşif, 2.Sulh Hukuk Mahkemesinin 13.01.2022 tarihli keşif raporu, Davacı ile davalı arasında yapılan iş sözleşme detayları, siteye ait Mekanik projeleri, davacı firmanın ... Boya İnşaat firması ile 03.03.2022 tarihinde yaptıkları sözleşme, davalı ve davacının itirazları göz önünde bulundurularak aşağıdaki hususlara yer verilmiştir. ... Boya İnşaat firması tarafından sözleşme gereği yapılan işler 120.000,00 ... Teknoloji A.Ş. ye yaptırılan eksiklik (Davalı tarafından sözleşmede olmadığı iddia edilen bu husus sözleşmede olmasa dahi sistemin çalışması için gereklidir.) 17.709,44 ... tarafından asansör arızası sebebiyle yapılan işler. (Gayri resmi ödemeler bölümünde 30.000TL olarak bulunan ve Davacı firma tarafından yazdığımız rapor sonrası dosya içine ilave edilen faturada 90 TL lik bir fark olduğu görülmüştür.) 30.090,00 Mobilya Tamirat işi 4.000,00 Asma tavan tamiratı 1.550.00 Boya badana işi 3.500,00 Ayıplı eksik işler toplam Tutarı 176.849,44 2. Davacı vekilinin sorduğu Isı yalıtımlı kauçuk süngerin yerine takılmasının bedeli 1.450 TL (Bin dört yüz elli lira) 3. Davacı vekilinin sorduğu su yumuşatma cihazının fiyatı 5.900 TL (Beş bin dokuz yüz lira) 4. Davacı ile yapılan sözleşmenin 8.3 maddesi gereği; Sözleşme bedeli 1.488.815,90 TL olup, %10 u 148.882TL (Yüz kırk sekiz bin sekiz yüz seksen iki lira), ceza oluştuğu, Vade farkı varsa hesaplamanın bizim mesleki konumuz dışında olduğu," şeklinde rapor tanzim etmiştir.Dosya üç adet inşaat mühendisi bir adet makine mühendisi bilirkişiden oluşan yeni bir bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyetinin 01/09/2023 tarihli raporunda özetle;"1-Davalının Ayıplı ve Eksik eksik işler Toplam bedeli tarafımızdan aşağıdaki gibi hesaplanmıştır. Sözleşme gereği yapılması gereken eksik işler 120.000,00 ... Teknoloji A.Ş. İmalat için gerekli montaj 17.709,44 İnşaat işleri 9.050,00 ... asansör tamir bedeli 30.000,00 Toplam 176.759,44 TL Ayıplı ve eksik işlerin toplam maliyetinin 176.759,44 Tl olduğu , 2- Taraflar arasındaki dava konusu Eser Sözleşmesi 8.3 maddesindeki koşulların davacı iş sahibi lehine gerçekleştiğinin Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde davacının Eser Sözleşmesi 8.3 maddesi gereği feshe bağlı talep edebileceği cezai şart miktarının, sözleşme bedeli olan 1.488.815,90-TL sının %10 u olan 148.882,00-TL olacağı , yine davacı ile yapılan sözleşme gereği taraflar arasındaki Eser Sözleşmesi 8.1 maddesindeki koşulların davacı iş sahibi lehine gerçekleştiğinin Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde davacının Eser Sözleşmesi 8.3 maddesi gereği 01.01.2021-03.03.2022 tarihleri arasındaki süreye göre talep edebileceği cezai şart miktarının 1.278.000,00-TL olacağını," bildirmiştir.Tarafların bilirkişi raporuna beyan ve itirazları üzerine dosya aynı bilirkişi heyetine tevdii edilerek ek rapor düzenlemesi istenilmiş olup, bilirkişi heyetinin 25/12/2023 tarihli raporunda;"1-Davalının Ayıplı ve Eksik eksik işler Toplam bedeli tarafımızdan aşağıdaki gibi hesaplanmıştır.Sözleşme gereği yapılması gereken eksik işler 120.000,00 ... Teknoloji A.Ş. İmalat için gerekli montaj 17.709,44 İnşaat işleri 9.050,00 ... asansör tamir bedeli 30.000,00 Toplam 176.759,44 TL Ayıplı ve eksik işlerin toplam maliyetinin 176.759,44 Tl olduğu, 2- Taraflar arasındaki dava konusu Eser Sözleşmesi 8.3 maddesindeki koşulların davacı iş sahibi lehine gerçekleştiğinin Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde davacının Eser Sözleşmesi 8.3 maddesi gereği feshe bağlı talep edebileceği cezai şart miktarının , sözleşme bedeli olan 1.488.815,90-TL sının %10 u olan 148.882,00-TL olacağı, yine davacı ile yapılan sözleşme gereği taraflar arasındaki Eser Sözleşmesi 8.1 maddesindeki koşulların davacı iş sahibi lehine gerçekleştiğinin Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde davacının Eser Sözleşmesi 8.1 maddesi gereği 01.01.2021-03.03.2022 tarihleri arasındaki süreye göre talep edebileceği cezai şart miktarının 1.278.000,00-TL olacağı, Cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığının , cezai şarttan indirim yapılmasını gerektirir bir husus olup olmadığının , şartları mevcut ise yapılabilecek cezai şarttan hakkaniyet indirimi oranının takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağını," bildirmiştir. 24/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"1-Davalının Ayıplı ve Eksik eksik işler Toplam bedeli tarafımızdan aşağıdaki gibi hesaplanmıştır. Sözleşme gereği yapılması gereken eksik işler 120.000,00 ... Teknoloji A.Ş. İmalat için gerekli montaj 17.709,44 İnşaat işleri 9.050,00 ... asansör tamir bedeli 30.000,00 Toplam 176.759,44 TL Ayıplı ve eksik işlerin toplam maliyetinin 176.759,44 Tl olduğu , 2- Sözleşme eklerinde yapılacak işler birim fiyat listelerinde yazılı olmayan, projede ismi geçen ancak detayı olamayan su arıtma cihazının;... 2023- 25.165.3000 poz tarifinde, yapım şartları ve ölçüsüne uygun otomatik su yumuşatma cihazının maliyeti 5.900 TL dir. ... 2024- 25.165.3001 poz tarifinde, yapım şartları ve ölçüsüne uygun otomatik su yumuşatma cihazının maliyeti 22.962,50TL dir.3- Taraflar arasındaki dava konusu Eser Sözleşmesi 8.3 maddesindeki koşulların davacı iş sahibi lehine gerçekleştiğinin Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde davacının Eser Sözleşmesi 8.3 maddesi gereği feshe bağlı talep edebileceği cezai şart miktarının, sözleşme bedeli olan 1.488.815,90-TL sının %10 u olan 148.882,00-TL olacağı, yine davacı ile yapılan sözleşme gereği taraflar arasındaki Eser Sözleşmesi 8.1 maddesindeki koşulların davacı iş sahibi lehine gerçekleştiğinin Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde davacının Eser Sözleşmesi 8.1 maddesi gereği 01.01.2021-03.03.2022 tarihleri arasındaki süreye göre talep edebileceği cezai şart miktarının 1.278.000,00-TL olacağı, Cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığının , cezai şarttan indirim yapılmasını gerektirir bir husus olup olmadığının , şartları mevcut ise yapılabilecek cezai şarttan hakkaniyet indirimi oranının takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağını," bildirmiştir.19/06/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle;"1-Davalının Ayıplı ve Eksik eksik işler Toplam bedeli tarafımızdan aşağıdaki gibi hesaplanmıştır. Sözleşme gereği yapılması gereken eksik işler 120.000,00 ... Teknoloji A.Ş. İmalat için gerekli montaj 17.709,44 İnşaat işleri 9.050,00 ... asansör tamir bedeli 30.000,00 Toplam 176.759,44 TL Ayıplı ve eksik işlerin toplam maliyetinin 176.759,44 Tl olduğu , 2- Sözleşme eklerinde yapılacak işler birim fiyat listelerinde yazılı olmayan, projede ismi geçen ancak detayı olamayan su arıtma cihazının;... 2023- 25.165.3000 poz tarifinde, yapım şartları ve ölçüsüne uygun otomatik su yumuşatma cihazının maliyeti 5.900 TL dir. ... 2024- 25.165.3001 poz tarifinde, yapım şartları ve ölçüsüne uygun otomatik su yumuşatma cihazının maliyeti 22.962,50TL dir.3-Tespite konu yapının su yumuşatma cihazı ile ilgili olarak dosya arasına sunulmuş onaylı mekanik tesisat projesinin olmadığı, 4- Taraflar arasındaki dava konusu Eser Sözleşmesi 8.3 maddesindeki koşulların davacı iş sahibi lehine gerçekleştiğinin Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde davacının Eser Sözleşmesi 8.3 maddesi gereği feshe bağlı talep edebileceği cezai şart miktarının , sözleşme bedeli olan 1.488.815,90-TL sının %10 u olan 148.882,00-TL olacağı, yine davacı ile yapılan sözleşme gereği taraflar arasındaki Eser Sözleşmesi 8.1 maddesindeki koşulların davacı iş sahibi lehine gerçekleştiğinin Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde davacının Eser Sözleşmesi 8.1 maddesi gereği 01.01.2021-03.03.2022 tarihleri arasındaki süreye göre talep edebileceği cezai şart miktarının 1.278.000,00-TL olacağı, Cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığının , cezai şarttan indirim yapılmasını gerektirir bir husus olup olmadığının , şartları mevcut ise yapılabilecek cezai şarttan hakkaniyet indirimi oranının takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağını ," bildirmiştir.Dosya tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmak üzere SMMM bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişinin 16/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "1- 25/12/2021 tarihinde davalı ... TESİSAT YAPI MALZEMELERİ PAZ. SAN.VE TİC.LTD. ŞTİ. tarafından ... 18. İCRA DAİRESİ 2021/... ESAS sayılı dosyası ile 87.000,00 TL asıl alacak 1.392,00 TL işlemiş faiz toplam 88.392,00 TL tutarında davacı ... OTOMOTİV TURİZM İNŞAAT VE TİC, A.Ş.ye icra takibi başlatıldığı ve davacı tarafından takip konusu ödeme emrine, borcun tamamına ve tüm ferilerine itiraz ederek takibin durduğu,2. Taraflar arasında 09/03/2020 tarihinde mekanik ve tesisat işlerinin yapılması konulu sözleşme imzalandığı, sözleşme bedelinin 1.488.000,00 #KDV- 1.755.840TLolduğu, ödemesinin 3 adet daire karşılığı bartır olarak yapılacağı,3. Davacıya ait defterlerin tasdiki zorunlu defterlerden olduğu, 2021-2022 yıllı defter açılış ve kapanış tası T.T.K'nun 69. ile 213. sayılı V.U.K.'nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulmuş olduğu, tutulması zorunlu diğer defterlerin birbirlerini doğruladığı,4.Davacı defter kayıtları cari hesap hareketlerine göre davacı tarafın davalıya 30/01/2024 icra takip talebi tarihi itibariyle 67.204,83 TL borç bakiyesi görüldüğü.5. Davalıya ait defterlerin tasdiki zorunlu defterlerden olduğu, 2021-2022 yıllı defter açılış ve kapanış tasdikleri T.T.K'nun 69. ile 213. sayılı V.U.K.'nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulmuş olduğu, tutulması zorunlu diğer defterlerin birbirlerini doğruladığı,6-Davalı defter kayıtları cari hesap hareketlerine göre davacı tarafın davalıya 30/01/2024 icra bariyle 108.565,03 TL borç bakiyesi görüldüğü,
7.Davalı taraf ve davacı taraf arasındaki hesap hareketlerindeki farkların davacı defterlerinde bulunan 13.03.2021, 13.04.2021 , 12.08.2021, 12.08.2021, 21.10.2021, 17.12.2021, 21.12.2021, 22.12.2021, 27.12.2021, 31.12.2021, tarihli (tabloda renklendirilmiş) işlemlerin davalı ticari defter ve bağlı kayıtlarında bulunmayışından kaynaklandığının görüldüğü," bildirdiği anlaşılmıştır.Tanık ... beyanının : "ben yaklaşık iki yıl kadar davacı şirkette satın alma sorumlusu olarak çalıştım. Ben çalıştığım dönemde davalının işi geç ve eksik teslim ettiğinden mekanik işleri aksadı. Taraflar arasındaki asıl problem buydu. Davalı vekili söz alarak doğrudan tanığa sordu: Teslim yapıldıktan sonra mekanikçiler aynı gün işe başlayabildi mi? tanık cevaben geciken işler nedeni ile taşeronlar işe geç başladılar. Bu noktada kusur davalı şirketten kaynaklıyordu. Benim davalıya karşı yahut davalının bana karşı açmış olduğu bir dava yoktur dedi. Davalı teslim yaptığında %90 - 95 oranında iş tamamlanmıştı. ... o dönemde hak edişlerini bir kısmını alamamıştı. Davacı vekili söz alarak tanığa doğrudan soruldu; Ödeme nasıl yapıldı?Tanık cevaben; Davacı ile davalı arasında ... sözleşmesi vardı. Ödemeler dairelerin tapu devri ile yapılacaktı. İki tane kayapadan bir adette bu projeden daire verildi. Üç dairenin tapu devirleri ... gösterdiği kişilere yapıldı. Alınan paralardan kayapadaki iki dairenin parası tam yatırıldı fakat ... dairenin parasından kesinti yapılarak ... ödeme yapıldı. Bu kesintinin sebebi de bu inşaattaki eksiklikler ve gümüştepedeki inşaatta olan eksikliklerdir. Sözleşmeler normalde benim tarafından hazırlanıyordum fakat teminat ile ilgili madde sözleşmeye avukatlarımız tarafından eklenmiştir o konuda bir bilgim yoktur. Daire fiyatlarının sözleşme bedelinden fazla olması halinde iade edilecek miktar konusunda bilgim yoktur. Ben orada çalıştığım süre zarfında böyle bir anlaşma yoktur, Sonradan yapılmış ise bilmiyorum. bildiğim gördüğüm bundan ibarettir" şeklinde olduğu,
Tanık ... beyanının: "Ben davalı şirkete makine mühendisi olarak dışarıdan hizmet sağladım. Tüm tesisat işlerinin başında bulundum. Biz binanın tüm tesisatlarının testlerini tesisata su basarak yaptık. Biz işi bitirdikten sonra fayans işlerinin başlanılması için gecikme oldu. Dolayısıyla fayans şirketi başlayana kadar geçen bu iki buçuk aylık süreçte biz sürekli gelerek sistemi kontrol ettik. Hatta henüz camlar takılmadığı için biz içeri giren yağmur suları ile tesisattaki olası kaçakların karışıp karışmadığını, suların tesisattan mı yoksa yağmurdan mı olduğunu anlamak için bir kısım dairelere üç dört gün boyunca manometre takarak tesisat basıncını gözlemledik. O süreçte dahi bir daire hariç herhangi bir dairede sorun olmadı. O daireyi de tamir ettik. Biz yangın tesisatının testini 4-6 bar aralığındaki şebeke suyu basıncı ile yaptık fakat davacıların bahsettiği test sistem devreye alındıktan sonra pompalar aktif iken basıncın 9-10 bara ulaştığı durumdaki testlerdir. Bu testlerin yapılacağı zaman ben işin başında değildim. Dolayısıyla taraflar arasındaki çekişme nedeni ile yapılıp yapılmadığını bilmiyorum. Yine bir adet vananın takılmadığı iddiası ile ilgili olarak; biz 4-6 bar aralığındaki testi yaptığımız sırada bu vana takılı olmasaydı zaten sistemde kaçak olurdu ve basınç düşerdi biz bunu anlardık. Biz sistemi test ederken herhangi bir vana eksikliği yoktu. Vana sonradan bile sökülmüş olabilir. Davacının haklı olduğu noktalar da vardır. Isıtma tesisatı şaftının dubleks dairelerde taşınması gerekiyordu. Dubleks dairelerin üst katı bu sebeple hava yapar ve ısıtma istenilen düzeyde olmaz. Fakat bu şaftların alt katta bırakılması projede böyle olduğu içindir. Projeyi de davacı şirket bizden bağımsız olarak başka bir firmaya çizdirmiştir. Biz işi yaparken mühendislik gereği olması gereken yöntemi davacı şirkete söyledik. Bu yöntem ... yöntemidir. Bu sistemi ilave maliyetten dolayı davacı kabul etmedi. Bu sistem kurulsa idi ısınma ile ilgili hiçbir sorun yaşanmazdı. Yani ısınmama konusunda haklı olabilirler fakat bu uygulamayı kendileri tercih ettiler. Yine dubleks dairede gördüğümüz kaçak bizim dönemimizde yoktu.Fayansçılar tarafından yapılmış olabileceği gibi henüz camlar takılmadığı için tesisat içindeki su donarak boruya patlatmış olabilir. Şantiye işe başlamamız için bize geç teslim edilmedi. Ama iş devam ederken çeşitli sebepler ile çok duraklama yapıldı. Bu da kaba inşaat, ince işler ve pandemi sebebi iledir. Ben ... paramı aldım fakat ... davacıdan parasını alamamıştı. Sonrasında alıp almadığını bilmiyorum. Davacı vekili tarafından tanığa doğrudan soruldu: Bu borunun donarak patlaması ihtimaline istinaden borulardaki suyun boşaltılması gerekmiyor muydu. Bu boşatma işlemini kim yapmalıydı.Tanık cevaben: Normal şartlarda boşaltılması gerekiyordu. Fakat taraflar arasındaki bu çekişme kış aylarına girilmeden önce başlamıştı. Yaz aylarında sıkıntı olmadığı için ben boşaltmamıştım. Kışa girildiğinde ise zaten taraflar arasındaki ilişki tamamen koptuğu için bizi şantiyeye almadılar, biz tesisatın geri kalanı ile ilgilenemedik. Davalı söz alarak tanığa doğrudan sordu: Otopark havalandırma sistemi eksiksiz olarak teslim edildi mi? Suyu yumuşatma sistemi kuruldu mu? Tesisatlar kimyasal ile yıkandı mı? Eksik kalan işler sizin yapmanız gereken işlerin yüzde olarak ne kadarına tekabül ediyordur?Tanık cevaben: Sistem eksiksiz olarak test edilerek şantiye şefi olan ... beye servis formu ile birlikte teslim edilmiştir. Suyu yumuşatma sistemi kombi servisleri tarafından talep edilen bir sistemdir fakat ... ile görüştüğümüz de buna ihtiyaç olmadığını söyledikleri için kurmadık. Fakat projede olup olmadığını hatırlamıyorum. Bazı servisler ... sertliği bazı servisler ... sertliğinde su yumuşatması ister. ... bunu istemediği için kurulmamıştır. Biz tesisatları yıkadık fakat bu yıkama kimyasal ile yapılmadı normal su ile yapıldı. Bu tamamen tercihe kalmış bir şeydir. Davacı benden bu konuda bir talepte bulunmadı. Bizim aldığımız işlerin tamamına oranla %99'u eksiksiz yapılmıştır. Zaten benimde kabulüm de olan %1'lik bir eksiklik vardır. bildiğim gördüğüm bundan ibarettir " şeklinde olduğu,Tanık ... beyanının: "Ben ... fiat bayisinin satış danışmanıyım, aynı zamanda dava konusu sitenin site yöneticisiyim. Biz davalı şirketten daire teslimi istedik, davalı firma gelip teslimi yapmaya geldiler fakat teslim için önceden imza istediler. Şantiye şefi ise tam teslim yapıldığı zaman imza atarım dedi. O sırada tartışma çıktı kavga başladı ve üzerine yürüyünce kendisini şantiyeden dışarı atmak zorunda kaldık. Sonrasında teslim tam yapılmadığı için biz daireleri zamanında teslim edemedik. Dolayısıyla müşterilerimize karşı mağdur olmamak için 3. Kişilere eksiklikleri yaptırmak zorunda kaldık. Ayrıca bu su tesisatının tüm testleri 3. Kişiler tarafından yapıldı. Testlerin yapıldığı sırada bir sürü eksiklik çıktı. Fayansları kırmak zorunda kaldık. Mutfak dolapları banyo dolapları ve boyalarda yenilemeler yapılması gerekti. Daireler teslim edildikten sonra ise bir kısım dairelerin alt katına su aktı ve bu durum hala devam etmektedir. Yine bir kısım daireler tam manası ile ısınmamaktadır. Dairelere yerleşim devam etmektedir. Dolayısıyla hala yeni yerleşen kişiler tarafından eksiklikler olduğuna dair bilgiler gelmektedir. Davacı vekili söz alarak tanığa doğrudan sordu: Davalının şantiyenin işe başlanması için geç teslim edildiğine yönelik iddiaları konusunda bilginiz var mıdır?Tanık cevaben; Bu konuda şantiye şefi daha detaylı bilgi verebilir fakat benim bildiğim kadarı ile benim bilgim yoktur. Ayrıca teslim için davalının binaya alınmadığı iddiası doğru değildir. Bildiğim gördüğüm bundan ibarettir" şeklinde olduğu, Tanık ... beyanının: " Ben Banyapı da mimar olarak çalışmaktayım. Bu inşaatın kabası bittiğinde işe girmiştim olaylara vakıfım. Taraflar arasındaki problem işlerin tesliminin yapılmaması nedeni iledir. İşlerin büyük kısmı yapılmıştır fakat testleri yapılarak teslim gerçekleşmediği için eksiklikler bu etapta anlaşılamamıştır. Sonrasında davacı ile davalı arasında tartışma çıkınca biz testleri ve eksiklikleri 3. Kişileri yaptırmak zorunda kaldık. Hala evler ısınmamaktadır. Bir kısım arka odalar ısınmamaktadır. Bir kısım dairelerde kaçaklar oldu. Özellikle dubleks dairelerde kaçaklar oldu. Hepsi kırıldı ve yeniden yaptırıldı. Müşterilerimize karşı bu sebeple zor durumda kaldık. Yine yangın tesisatında problem olduğu ortaya çıktı. Yangın sistemini satan firma sistemi aktif hala getirdiğinde boru patladı ve asansörü su bastı. Asansörü su basınca asansör beyni yandı biz asansörü tekrar yaptırmak zorunda kaldık. Yine bu su basması sebebi ile ana hollere boya yapmak zorunda kaldık.
Davacı vekili tarafından tanığa doğrudan soruldu: Şantiyeyi işe başlanması için zamanında teslim ettiniz mi?Tanık cevaben: Onlar da bizim ile birlikte çalıştılar. Herhangi bir geç teslim söz konusu değildir. İşin teslimi sırasında ise davalıların şantiyeye alınmadığı iddiası doğru değildir, zaten testler yapılarak teslim edilmesini onlardan biz istedik. Bildiğim gördüğüm bundan ibarettir" şeklinde olduğu, Tanık ... beyanının: "Ben davacı şirkette inşaat şantiye şefi olarak çalışmaktayım. Dava konusu inşaatın başında burada değildim fakat ince inşaata geçildiği zaman işe başladım. Davalılar işi yapmaya başladığında ben şantiye şefi olarak çalışıyordum. Davalılar işin testlerinin yapılması ve akabinde tarafımıza teslim edilmesini istememize rağmen teslim yapmadılar. Dolayısıyla biz testler yapılmadığı için ve teslim yapılmadığı için bu işleri üçüncü kişilere yaptırmak zorunda kaldık. Yangın sistemi devreye alınırken vanalardan biri takılmadığı için basınçlı su tüm inşaatı bastı. Bu testi yangın sistemini satan firma yapmıştı. Yangın sisteminin testini yapmak davalının göreviydi. Fakat bize servisi çağırın onlar sistemi devreye alsın dediler. Servis sistemi devreye aldığı sırada eksik vana nedeni ile su bastı. Asansörlerden aşağıya sular aktı ve asansörün elektronik aksamı bozuldu. Ayrıca yine sistemde su kaçakları mevcuttur. Özellikle dubleks dairelerde dolaplar ve duvar boyaları zarar görmüştür. Yine yerden ısıtma sisteminin uzaktan kumanda edilmesi için kullanılan termostatın vanaları takılmamıştı. Tüm vanaları biz üçüncü kişilere taktırdık. Yine kazan dairesinde su yumuşatma sistemi kurulması gerekiyordu bu sistem kurulmamıştır.
Davacı vekili söz alarak tanığa doğrudan sordu: ... parasını alamadığı için mi bu işleri geç teslim etti, ayrıca kendilerini şantiyeye almama gibi bir durumunuz oldu mu?Tanık cevaben: Zaten kendilerini inşaata biz çağırıyorduk, işlerin testini yaparak bize teslim edin diyorduk. Dolayısıyla kendilerini şantiyeye almamamız söz konusu değildir, para konusun ben bilmiyorum benim alanım değildir. bildiğim gördüğüm bundan ibarettir" şeklinde olduğu görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava taraflar arasındaki eser sözleşmesinde eksik ve ayıplı işler nedeni ile uğranılan 5.000,00 TL zararın ve gecikme sebebi ile öngörülen cezai şartın 6.000,00 TL olarakl davalıdan tahsiline ilişkin alacak davasıdır.Dosyada yapılan bilirkişi incelemelerinden ve keşif sırasındaki gözlemlerden davalının işin bir kısmını eksik bıraktığı, bir kısmını ise ayıplı olarak tamamlamadığı kabul edilmiştir.Türk Borçlar Kanunu 475. Maddesi "Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:"1. Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme. 2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme. İşsahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.Eser, işsahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa işsahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz." şeklinde olup, davacı söz konusu eserin niteliği dikkate alındığında dönme hakkını kullanamayacak olup, dava dilekçesinden anlaşıldığı üzere eserin onarılmasını talep etmiştir. Bu husus Kestel 2. Noterliği'nin 24.12.2021 tarihli ve yevmiye numaralı ihtarnamesinde de açıkça vurgulanmıştır.
Kural olarak yapma borçlarında bir kimse bir işi yapmaya zorlanamayacağından, yapma borcunda temerrüde düşülmesi halinde bunun üçüncü kişiye tamamlatılması bedelinin davacı tarafından istenilebileceğinin kabulü gerekecektir. Nitekim bilirkişiler tarafından bu hesaplama yapılmış ve eksik ve ayıplı işlerin parasal karşılığı ile su yumuşatma cihazının bedeli toplamda 199.721,94 TL olarak belirlenmiştir. Davacının su yumuşatma grubuna yönelik itirazları makul görülmüş, 2 bloklu binanın tüm suyunu yumuşatmaya ve kireçten arındırmaya yeterli cihazın bilirkişiler tarafından hesaplanan 2. Cihaz olabileceği gözetilerek 22.962,50 TL olarak kabul edilmiştir.Yapılan defter incelemesinde davacının ticari defterlerinde davalıya 67.204,83 TL borçlu göründüğü, davalının ticari defterlerine göre ise; davalının 108.565,03 TL alacaklı göründüğü sabittir. Dolayısıyla davacı defterlerinde kayıtlı olup, davalı defterlerinde kayıtlı olmayan iş ve işlemlerin geçerli kayıtlar olduğu hususunun davacı tarafından ispatı gerekmekte olup, dosyaya bu hususta sunulan bilgi, belge veyahut delil bulunmadığından bu hususların ispatlanamadığı kabul edilerek davacının davalıya borcunun 108.565,03 TL olduğu kabul edilmiş, bunun mahsubu talep edildiğinden bu tutar davacı lehine hesaplanan eksik ve ayıplı iş bedellerinden mahsup edilmiştir. Neticeten davacının eksik ve ayıplı işler nedeniyle bakiye borcu 91.156,91 TL olarak tespit edilmiş ve bu bedele hükmedilmesi gerekmiştir.Davalının yapmış olduğu takipler kendisi adına satılan konut bedellerinden kalan farka ilişkin olup, bu dosya ile ilgisi bulunmadığından mahsuplaşmada bu bedeller dikkate alınmamıştır.Davacının talep ettiği bir diğer tutar olan cezai şartın değerlendirilmesi gerekmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 8.1 ve 8.3 maddelerinde ayrı ayrı iki cezai şart öngörüldüğü anlaşılmıştır.8.3 maddesinde yazılı cezai şart sözleşmenin feshi durumunda geçerli olup, 8.1 maddesindeki cezai şart ifada gecikmeye düşülen gün başına hesaplanacak ve ifaya ekli cezai şarttır. Davacı tarafından eksik ve ayıplı işlerin tamamlanması için çekilen ihtarnameye rağmen işlerin tamamlanmadığı ve sözleşmenin hala ayakta olduğu gözetilerek bilirkişiler tarafından sözleşmenin 8.1 maddesi uyarınca hesapladığı cezai şarta hükmedilmesi gerekmiş ve hesaplanan 1.278,000,00 TL cezai şarta hükmedilmiştir.
Davalının, davacı tarafından şantiyeye alınmaması sebebiyle işin bitirilemediği iddiası mevcut ise de; bir kısım tanık beyanlarından, davalı yetkililerinin, davacı şantiye şefinin üstüne yürümesi üzerine şantiyeden atıldıkları yönündeki yeminli beyanlarına itibar edilmiş, davalının şantiyeye alınmamasının sebebinin işin bitirilmemesine rağmen iş bitimi imzası istenilmesi ve akabinde imza atılmayınca davacı şantiye şefinin üzerine yürünmesi sebebiyle olduğu ve bu hususun davalı kusurundan kaynaklandığı gözetilerek davalının bu yöndeki savunmalarına itibar edilmemiştir.Yine davalının kendi tanığı olan Doğan Polat'ın beyanından şantiyenin kendilerine geç teslim edilmediği de beyan edilmiş olup, bu tanığın beyanı objektif ve etkilerden uzak olarak görülmüş ve bu tanığın beyanlarına itibar edilmek suretiyle davalının şantiyenin kendisine geç teslim edildiği yönündeki beyanlarına itibar edilmemiştir.Açıklanan nedenler ile davanın kısmen kabulü ile, 1.278.000,00-TL cezai şart ve 91.156,91-TL eksik ve ayıplı iş bedeli olmak üzere toplamda 1.369.156,91-TL’nin 01/01/2021 tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 1.278.000,00-TL cezai şart ve 91.156,91-TL eksik ve ayıplı iş bedeli olmak üzere toplamda 1.369.156,91-TL’nin 01/01/2021 tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 93.527,10-TL harçtan peşin alınan 187,86-TL harç ile 25,047,94-TL tamamlama harcı toplamı olan 25.235,80-TL'nin mahsubu ile bakiye 68.291,30-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 1.274,90-TL keşif harcı, 12.822,50-TL yargılama gideri toplamı olan 14.097,40-TL'nin kabul red oranına göre (kabul %93, red %7) 13.110,58-TL'si ile 187,86 TL peşin harç, 25.047,94-TL tamamlama harcı, 80,70-TL başvurma harcı toplamı olan 38.427,08-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 3.325,00-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre (kabul %93, red %7) 232,75-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekili lehine takdir edilen karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan 203.681,97-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı vekili lehine takdir edilen karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.560,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul red oranına göre (kabul %93, red %7) 1.450,80-TL'sinin davalıdan, 109,20-TL'lik kısmının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde ... açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okundu, anlatıldı. 08/05/2025
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı