TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/
KARAR NO: 2024/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI: ... -
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 1- ... ANONİM ... SİGORTA ŞİRKETİ -
VEKİLLERİ: Av.
Av.
DAVALI: 2- .... TARIM ZİRAİ ALETLER İNŞAAT YAPI MALZEMELERİ TAAHHÜT PLASTİK NAKLİYE SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
... / ...
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 3- ... -
.../ ...
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 28/08/2022
KARAR TARİHİ: 21/03/2024
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalılardan ...'nın sevk idaresindeki... plakalı aracın 29/08/2020 tarihinde karışmış olduğu kaza nedeni ile hasara uğradığını. Kazanın oluşumunda davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu. Kaza nedeni ile davalı sigorta şirketi tarafından 04.05.2021 tarihinde müvekkili adına 20.272,22-TL araç onarım bedeli ödemesi yapıldığını, ancak değer kaybı zararının ödenmediğini. Yapıla hasar ödemesinin de yetersiz olduğunu, Bu nedenle davanın kabulü ile müvekkili ... için 100,00-TL'nin ödeme günündeki kur karşılığı olan 1.263,49 RSD (... Dinarı) bakiye araç onarım bedelinin, 200,00-TL değer kaybı tazminatının, 100,00-TL ikame araç bedelinin ve 100,00-TL'nin ödeme günündeki kur karşılığı olan 1.263,49 RSD (... Dinarı) çekici ve kurtarma bedelinin hasara yol açan... plaka sayılı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan ... Anonim ... Sigorta Şirketi'nden, aracın işleteni .... Tarım Zırai Aletler İnşaat Yapı Malzemeleri Taahhüt Plastik Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden ve araç sürücüsü ...'dan olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... Anonim ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin ancak poliçe limiti ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, müvekkili şirket sigortalısının dava konusu hasarın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını. Müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, 04.05.2021 tarihinde 20.272,22 TL hasar ödemesi gerçekleştirildiğini bu ödemeden sonra müvekkili şirketin sorumluluğunun kalmadığını. Müvekkili şirket tarafından hasar ödemesinin yapıldığını, değer kaybı tazminatının ise 19/06/2023 tarihinde 23.270,00-TL olarak ödendiğini. Bu nedenle davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Tarım San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz dava olarak açılamayacağını bu yüzden eksik yatırıla harcın tamamlatılmasının gerektiğini, davacının zararının ... Anonim ... Sigorta şirketi tarafından karşılandığını, bu nedenle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeni ile davacının uğramış olduğu 100,00 TL araç onarım bedeli, 200,00 TL değer kaybı, 100,00 TL ikame araç, 100,00 TL çekici ve kurtarıcı bedeli olmak üzere toplamda 500,00 TL'nin davalılardan tahsiline ilişkin tazminat davasıdır.Davalılardan sigorta şirketi kazaya karışan davalı aracının ZMMS sigortacısı ve diğer davalı ... kazaya karışan aracın maliki olup, ... ise aracın kaza anındaki şoförüdür.
Mahkememizce hasar dosyası ile Gemlik Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/5226 Soruşturma sayılı dosyaları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce dosyada değer kaybı, hasar durumu ve kusur durumu açısından makine mühendisi ile trafik konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyetinin 03/02/2023 tarihli raporunda;
"1-) ... Plaka Sayılı Kamyon Sürücüsü Davalı ...'nın; Karayolları Trafik Kanunu'nun (52/a, b, c), (56/c), Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin (101/a, b, c), (107) ve (157/a-4) maddeleri ile aynı kanunun " Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller " başlıklı (84/d) " Arkadan Çarpma " maddesini ihlal ettiği dava konusu trafik kazasının oluşunda 94 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğuna,
2- Davacı ...' Dava konusu trafik kazasının oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığına,
3-) ... Plaka Sayılı Çekici Sürücüsü ...'un: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığına,
4-) Dava konusu 2009 model Volkswagen marka Touran 2.0 TDİ. Hıglıne 140 HP tipi aracın, hasar bedeline ilişkin ülkemizde ve ...'da yapılmış iki adet hasar ekspertiz raporunun bulunduğu, rapor içeriklerinin büyük oranda birbiriyle uyumlu olduğu,
5-) Ülkemizde yapılan ekspertizde ön sağ ve sol çamurluk ile sol ön ve arka kapsının onarımı öngörülmüş olup, ...'da yapılan ekspertizde ön sağ - sol çamurluk ile sol ön ve arka değişimi öngörülmüş olup, ayrıca yedek parça ve işçilik bedellerinde ülkemizde %50 indirim öngörüldüğü, ...'da ise %40 indirim öngörüldüğü, ülkemizde yapılan ekspertiz sonucu hasar bedelinin KDV hariç 27.029,62 TL, ...'da ekspertiz sonucu hasar bedelinin KDV hariç 57.843,4 TL hesaplandığı, hasar bedelleri arasındaki farkın yedek parça bedelleri, yapılan indirim oranları ile onarımı öngörülen parçaların değişiminin yapılması kaynaklı olduğu, takdirin mahkemeye ait olduğu,
5-) Değer kaybına konu 2009 model Volkswagen marka Touran 2.0 TDİ. Hıglıne 140 HP tipi aracın, huzurdaki davaya konu aracın, kaza öncesinde hasar kaydının bulunmaması halinde değer kaybının yukarıda hesaplandığı üzere Değer Kaybının; 20.000 TL olabileceği,
6-) Değer kaybına konu 2009 model Volkswagen marka Touran 2.0 TDİ. Hıglıne 140 HP aracın, huzurdaki davaya konu aracın, kaza öncesinde hafif hasar kaydının bulunmaması halinde değer kaybının yukarıda hesaplandığı üzere Değer Kaybının; 10.000 TL olabileceği,
7-) Değer kaybına konu 2009 model Volkswagen marka Touran 2.0 TDİ. Hıglıne 140 HP tipi aracın, huzurdaki davaya konu kaza öncesinde ağır hasar kaydının bulunmaması halinde araçta değer kaybının oluşmayacağı,
8-) Aracın nakledildiği ... şehrinin kaza yerine uzaklığı (1200 km) kaza sırasında araçta bulunan 6 ki ulaşım bedelleri naklin uluslararası olduğunun dikkate alınması ile davacı tarafça sunulan 9.374,23 TL fatura bedellerinin piyasa rayiçlerine uygun olduğu " bildirmiştir.
Dosya tarafların rapora karşı itirazları nedeni ile ek rapor aldırılmak üzere aynı bilirkişilere tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyetinin 06/06/2023 tarihli ek raporunda özetle;
"...Plaka Sayılı Kamyon Sürücüsü Davalı ... 'nın; Karayolları Trafik Kanunu'nun (52/a, b, c), (56/c), Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin (101 /a, b, c), (107) ve (157/a-4) maddeleri ile aynı kanunun "Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller " başlıklı (84/d) " Arkadan Çarpma " maddesini ihlal ettiği dava konusu trafik kazasının oluşunda %100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğuna,
2- ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü Davacı ...'in; Dava konusu trafik kazasının oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığına,
... Plaka sayılı çekici sürücüsü ...'un dava konusu trafik kazasının oluşumunda karayolları trafik kanunu ve karayolları trafik yönetmeliğinin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden atfı kabil kusuru olmadığına,
4-) Dava konusu 2009 model volkswagen marka kouran 2.0 TDİ. Hıgline 140 tipi aracın hasar bedeline ilişkin ülkemizde ve ...'da yapılmış iki adet hasar ekspertiz raporunun bulunduğu, rapor içeriklerinin büyük oranda birbiriyle uyumlu olduğu,
5- Ülkemizde yapılan ekspertizde ön sağ ve sol çamurluk ile sol ön ve arka kapsının onarımı öngörülmüş olup, ...'da ekspertizde ön sağ - sol çamurluk ile sol ön ve arka kapının değişimi öngörülmüş olup, ayrıca yedek parça ve işçilik bedellerinde ülkemizde %50 indirimi öngörüldüğü, ...'da ise %40 indirim öngörüldüğü, ülkemizde yapılan ekspertiz sonucu hasar bedelinin KDV dahil 31.894,95 TL, ...'da ekspertiz sonucu hasar bedelinin KDV dahil 69.412,08 TL hesaplandığı, hasar bedelleri arasındaki farkın yedek parça bedelleri, KDV vergi oranları farkı, yapılan indirim oranları ile onarımı öngörülen parçların değişiminin yapılması kaynaklı olduğu, takdirin mahkemeye ait olduğu,
5.) Değer kaybına konu 2009 model Volkswagen marka Touran 2.0 TDİ. Hıgline 140 HP tipi aracın, huzurdaki davaya konu aracın, kaza öncesinde hasar kaydının bulunmaması halinde değer kaybının yukarıda hesaplandığı üzere Değer Kaybının; 20.000 TL olabileceği,
6-) Değer kaybına konu 2009 model Volkswagen marka Touran 2.0 TDİ. Hıglıne 140 HP tipi aracın, huzurdaki davaya konu aracın, kaza öncesinde hafif hasar kaydının bulunmaması halinde değer kaybının yukarıda hesaplandığı üzere Değer Kaybının; 10.000 TL olabileceği,
7-) Değer kaybına konu 2009 model Volkswagen marka Touran 2.0 TDİ. Hıgline 140 HP tipi aracın, huzurdaki davaya konu kaza öncesinde ağır hasar kaydının bulunmaması halinde araçta değer kaybının oluşmayacağı,
8-) Aracın nakledildiği ... şehrinin kaza yerine uzaklığı (1200 km) kaza sırasında araçta bulunan 6 kişinin ulaşım bedelleri ile naklin uluslararası olduğunun dikkate alınması ile davacı tarafça sunulan 9.374,23 TL fatura bedellerinin piyasa rayiçlerine uygun olduğu,
9-Dava konusu araç ... tescilli olup, onarımı ...'da yapılmıştır. Araç Kasko poliçesinin dosya kapsamında bulunmaması, poliçede ikame araç klozu olup olmadığı tespit edilme imkanı bulunmaması ve ...'daki onarım şartlarının tarafımızca bilinme imkanı bulunmamakla birlikte takdiri mahkemeye ait olmak üzere ülkemiz şartlarına göre yapılan hesaplama sonucu ikame araç bedelinin 3.350 TL hesaplandığını" bildirmiştir.
Kusura yönelik bilirkişi raporu denetime elverişli ve hukuka uygun düzenlenmiş olup, davalı ... kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu kabul edilmiştir. Dolayısıyla hem araçta meydana gelen çekici ve kurtarma bedelinden, değer kaybından, hasar bedelinden, araç mahrumiyet zararından sorumludur. Diğer davalı .... Tarım Zırai Aletler İnşaat Yapı Malzemeleri Taahhüt Plastik Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. ise işleten sıfatı ile bu zarar kalemlerinden sorumludur.
Zmms sigortacısı olan davalı ... Anonim ... Sigorta A.Ş. ise bakiye hasar bedeli ve değer kaybı zararından sorumlu olup, diğer zarar kalemleri yönünden bir sorumluluğu bulunmamaktadır.
Davacı zararının yabancı para üzerinden karşılanmasını talep edebilir. ... Hukuk Genel Kurulu’nun 11.11.2009 Tarih, 2006/- Esas ve 2009/ Karar sayılı kararı da “Sözleşme dışı tazminat taleplerinde doğru ve hakkaniyete uygun bir sonuca varılabilmesi gerekir. Böylece ileride munzam zarar ve kur farkı davalarına (BK m.105) meydan verilmemesi ve zararın tam olarak karşılanması için, bu zararın zarar gören açısından tespiti gerekir. Zarar gören açısından zarar, hangi para birimine göre doğmuşsa, o para biriminin tazminat olarak talep edilmesi amaca uygunluk yönünden en uygun olanıdır (Bkz. BGE 48 II 79:BGE 47 II 194).” şeklinde olup bu yöndedir. Dolayısıyla bu ilke gözetilerek davacının zararının yabancı para üzerinden hesaplanması yöntemi belirlenmiş ve bu yönde yapılan bilirkişi ek raporundaki hesap hükme esas alınmıştır.Aracın tamiri ...'da yapıldığından ve davacının zararı da bu ülke parası ile doğduğundan, bilirkişi tarafından belirlenen bedel, zarar günü itibariyle ... Dinarı'na çevrilmiş ve kaza tarihindeki 1 ... Lirası'nın TCMB verilerine göre TL karşılığının 13.4318 RSD olduğu gözetilerek belirlenen araç hasar bedeli ve diğer zarar kalemlerinin karşılığı 932.329,17 RSD'dir. Davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 20.272,22 TL ödemenin de ödeme günündeki kur karşılığı olan 11.7674 RSD üzerinden RSD'ye çevrilmiş ve 238.552,83 RSD olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla davacının bakiye zararı 693.776,34 RSD'dir. Davacı vekili tarafından ıslah dilekçesinde sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemenin zararın bu günkü kurdan çevrilerek ödemenin mahsubu akabinde bakiyenin yeniden RSD'ye çevrilmesi suretiyle yapılması ise mahkememizce kabul edilmemiştir. Çünkü TBK uyarınca yabancı para borçlarında davacıya iki seçimlik hak tanınmış, ya vade tarihindeki ya da fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden yapılan ödemenin çevrilebileceği öngörülmüştür. Islah tarihindeki kurların hesapta dikkate alınması bu surette mümkün değildir. Davacı tarafından aksi belirlenmediğine göre mahkememizce borcun doğum tarihi olan kaza tarihindeki kur ve yapılan ödeme yönünden fiili ödeme tarihindeki kur esas alınarak bakiye zarar miktarı RSD üzerinden belirlenmiştir.Sigorta şirketinin sigorta poliçesindeki bakiye limitinin 20.727,78 TL olduğu gözetilerek bu davalı yönünden sorumluluk hükümde sınırlandırılmıştır. Araç mahrumiyet bedeli ve çekici bedelinden ise yalnızca araç maliki ve aracın şoförü sorumlu tutulmuş, sigortacı bu zarar kalemlerinden poliçe kapsamında sorumlu olmadığından sorumlu tutulmamıştır.Dolayısıyla herkesin sorumlu olduğu miktarlar ve zarar kalemleri dikkate alınmak suretiyle; bilirkişi raporlarının da dikkate alınması suretiyle, davalı ...'nın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta 29/08/2020 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda maddi hasar oluştuğu, meydana gelen trafik kazası sonucu ... plakalı aracın 20.000,00-TL bedelinde değer kaybına, 693.776,34 RSD (... dinarı) bakiye hasar bedeli zararına, 3.350,66-TL araç mahrumiyeti, 1.269,49 RSD (... dinarı) çekici ve kurtarma zararına uğradığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenler ile davanın kısmen kabulü ile, 693.776,34 RSD (... Dinarı) bakiye araç hasar bedeli ve 20.000,00 TL değer kaybı zararının davalı ... Anonim ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden 10.03.2021 tarihinden, diğer davalılar .... Tarım Zirai Aletler İnşaat Yapı Malzemeleri Taahhüt Plastik Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... yönünden 29.08.2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... Anonim ... Sigorta Anonim Şirketi'nin sorumluluğu bakiye poliçe limiti olan 20.727,78 TL olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 3.350,00 TL araç mahrumiyet bedeli ve 1.269,49 RSD (... Dinarı) çekici ve kurtarma bedeli zararının 29.08.2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .... Tarım Zirai Aletler İnşaat Yapı Malzemeleri Taahhüt Plastik Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile;
693.776,34 RSD (... Dinarı) bakiye araç hasar bedeli ve 20.000,00 TL değer kaybı zararının davalı ... Anonim ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden 10.03.2021 tarihinden, diğer davalılar .... Tarım Zirai Aletler İnşaat Yapı Malzemeleri Taahhüt Plastik Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... yönünden 29.08.2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... Anonim ... Sigorta Anonim Şirketi'nin sorumluluğu bakiye poliçe limiti olan 20.727,78 TL olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3.350,00 TL araç mahrumiyet bedeli ve 1.269,49 RSD (... Dinarı) çekici ve kurtarma bedeli zararının 29.08.2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .... Tarım Zirai Aletler İnşaat Yapı Malzemeleri Taahhüt Plastik Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 5.112,72-TL harçtan, 80,70-TL peşin harç, 4.553,12-TL ıslah harcı toplamı olan 4.633,82-TL'nin mahsubu ile bakiye 478,90-TL'nin davalılardan (davalı ... Anonim ... Sigorta Anonim Şirketinin 1.380,43-TL'sinden sorumlu olması kaydı ile) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.360,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul red oranı dikkate alınmak sureti ile (kabul %85, red %15) 1.156,00-TL'sinin davalılardan (davalı ... Anonim ... Sigorta Anonim Şirketinin 367,20-TL'sinden sorumlu olması kaydı ile) müştereken ve müteselsilen, bakiye 204,00-TL'sinin ise davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 2.472,50-TL muhakeme masrafının kabul red oranı dikkate alınmak sureti ile (kabul %85, red %15) 2.101,62-TL'si ile 80,70-TL peşin harç, 4.553,12-TL ıslah harcı, 80,70-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 6.816,14-TL yargılama giderinin davalılardan (davalı ... Anonim ... Sigorta Anonim Şirketinin 1.840,35-TL'sinden sorumlu olması kaydı ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Anonim Sigorta Anonim Şirketinin 4.833,00-TL'sinden sorumlu olması kaydı ile) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avanslarının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda açıkça okundu, usulen anlatıldı. 21/03/2024
Katip
✍e-imzalı
Hakim
✍e-imzalı