T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/90 Esas - 2022/1322
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/90
KARAR NO: 2022/1322
HAKİM:
KATİP:
DAVACI : .... OTO SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - .
VEKİLİ: Av.
DAVALI : ... ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/01/2022
KARAR TARİHİ: 26/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı firma ... Oto Yan sanayi ve Tic Ltd.Şti ile davalı ... Anonim Türk Sigorta A.Ş arasında düzenlenmiş 11.01.2013-11.01.2014 tarihleri arasında geçerli 105708510 5 poliçe nolu işveren sorumluluk sigorta poliçesi bulunmakta olduğunu, iş bu poliçe ile davacı müvekkil firma işyerinde meydana gelebilecek iş kazası risklerine karşı işçiler veya bunların hak sahipleri tarafından işverene karşı ileri sürülebilecek maddi ve manevi tazminat taleplerini ve SGK tarafından işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilebilecek rücu davaları sonunda ödenecek tazminat miktarlarını poliçede yazılı meblağlara kadar teminat altına aldırdığını, müvekkil işyerinde 23.08.2013 tarihinde ; yani yukarıda değinilen 11.01.2013- 11.01.2014 arası tarihleri arasında geçerli 105708510 5 poliçe nolu işveren sorumluluk sigorta poliçesi geçerlilik tarihinde iş kazası meydana geldiğini, işyerinde ................ isimli çalışan meydana gelen kaza neticesinde yaralandığını ve malul kaldığını, çalışan Umut Kaymaz tarafından müvekkil firma aleyhine Bursa 8. İş Mahkemesi 2014/197 E ve 2021/195 K sayılı dosya ile cismani zarar nedeni ile maddi ve manevi tazminat talepli dava açıldığını, iş bu dava dosyasının davalı sigorta şirketine ihbar edildiğini, davalı sigorta şirketi ihbar olunan olarak davayı takip ettiğini, bahsi geçen dava dosyasının16.02.2021 tarihinde karara çıkmış olup, mahkemece 215.868.00.-TL maddi tazminatın 23.08.2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkil firmadan tahsiline yine 45.000.-TL manevi tazminatın 23.08.2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verildiğini, iş kazası geçiren Umut Kaymaz tarafından müvekkil firma aleyhine henüz kesinleşmeyen Bursa 8. İş mahkemesi 2014/197 E ve 2021/195 K sayılı ilamı dayanak Bursa 15. İcra Müdürlüğü 2021/5721 E sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını ve müvekkili tarafından icra dosyasına 540.519.48 TL bedelli kesin ve süresiz Türkiye İş Bankası A.Ş ye ait banka teminat mektubu sunulduğunu, aynı zamanda SGK tarafından müvekkil firma aleyhine Bursa 13. İş Mahkemesi 2020/95 esas ve 2020/35 karar sayılı dava dosyası ile; davalı müvekkil işyerinde çalışan Kurum sigortalısı Umut Kaymaz'a, 23/08/2013 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu sürekli iş göremezliğe uğraması üzerine sürekli iş göremezlik geliri bağlandığı, geçici iş göremezlik ödeneği ödendiği ve tedavi masrafı yapıldığını, iş kazasının meydana gelmesinde ve müvekkil firmanın kusurlu olduğu iddiası ile bağlanan gelir ile ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin ve yapılan tedavi masrafının müvekkil firmadan tahsiline karar verilmesi talep ve dava olunduğunu, mahkemece yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verildiğini, bahsi geçen mahkeme kararı Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11.HDDOSYANO — :2020/1421KARARNO :2021 /592 sayılı ilamı ile kesinleştiğini, kesinleşen mahkeme ilamı dayanak Bursa 11. İcra Müdürlüğü 2021/1676 esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ve müvekkil firma tarafından SGK'na 94.206,28.-TL ödeme yapıldığını ve dosya borcunun infaz edildiğini, iş bu dosyada davalı Sigorta şirketine ihbar olunduğunu ve davalı sigorta şirketi ihbar olunan olarak dava dosyasını takip ettiğini, dava konusu edilen 23.08.2013 tarihli iş kazası tarihinde geçerli olan 11.01.2013 - 11.01.2014 tarihleri arası dönemi kapsayan poliçe teminatı incelendiğinde; bedeni zararlarda kişi başına 75.000 $ , kaza başına 225.000 $ poliçe teminat limiti bulunduğu görüleceğini, dava dosyaları dava dilekçeleri taraflarına tebliğ edildiği gibi davalı sigorta şirketine ihbar edildiği gibi davaların neticelenmesinin akabinde de davalı sigorta şirketine müracaat edilerek ödeme yapmaları talep edilmiş olmasına rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını ve akabinde Bursa Arabuluculuk Bürosuna 2021/3045 ve 2021/3021 nolu dosyalar ile başvuruda bulunularak dava şartı arabuluculuk kapsamında uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması talep edilmiş ise de görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamadığını, davalı tarafın gerçekleşen rizikonun teminat kapsamı dışında kaldığını, iş kazası geçiren şahsın çalışan olmayıp stajyer olduğunu, poliçede ayrıca düzenlenen stajyer çırak klozunun yer almadığını savunarak dava açılmasına sebebiyet vermiştir denilerek 03.12.2014 ve 20.11.2017 dava dosyaları ihbar tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesi ile dava dilekçesinde, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, davacı henüz ödeme yapmamış ve poliçe kapsamında dava açma hakkına halef olmadığından, bir kişi ancak hak sahiplerinin zararını karşıladığı ölçüde sigortaya başvuru hakkına haiz olacağından davada taraf sıfatı dahi bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, taleplerin teminat dışında olduğunu, poliçede stajyer öğrenciler yönünden teminat bulunmadığını, müvekkil şirketin dava öncesi temerrüde düşürülmediğini, avans faiz talebinin taraflarınca kabulü mümkün değildir denilerek davanın reddi gerektiğini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, işyerinde meydana gelen kaza nedeni ile davacı yanın sigorta bedelinin rücuen ödenmesinin talep koşullarının oluşup oluşmadığı, oluştu ise tutarın neden ibaret olacağına ilişkin tazminat davasıdır.
Mahkememizce poliçe ve hasar dosyasının davacının müracaatını gösterir belgeler ile birlikte celbine, TTK'nun 1482 Maddesi gereği sorumluluk sigortalarında talep ve dava zamanaşımı sigorta konusu olaydan itibaren 10 yıl olup dava zamanaşımı süresi içerisinde açıldığından yerinde görülmeyen zamanaşımı itirazının reddine, dava belirsiz alacak davası olarak açılmayıp HMK'nun 109/1-2 maddesi anlamında kısmi dava olarak açıldığından yerinde görülmeyen belirsiz alacak davası açılmasının yerinde olmadığına dair itirazın reddine, kazalı Umut Kaymaz'ın davacı işyerinde hangi statü ile çalıştırıldığına ilişkin tüm işyeri çalışma kayıtları ile poliçesinin düzenlendiği 11/01/2013 tarihinde ve 23/08/2013 kaza tarihinde davacı işyerinde SGK'lı işçi olarak kaç kişinin ve kimlerin çalıştırıldığına dair yine kazazedeye ilişkin sigortalı hizmet dosyasının celbi yönünden davacı işyerine ve SGK İl Müdürlüğü'ne ayrı ayrı yazılar yazılmasına, poliçe düzenlenirken davacının işyerinde kaç adet sigortalı işçi çalıştırıldığına dair sunulan ve poliçe düzenlenmesi ile prim ödenmesine ve belirlenmesine ilişkin şartları belirleyen sigorta şirketine sunulan hizmet döküm belgesi, sair bilgi ve belgelerin çıkartılarak gönderilmesi konusunda davalı sigorta şirketine yazı yazılmasına, mükerrerlik iddiasının değerlendirilmesi bakımından Bursa 8. İş Mahkemesinin 2020/18 Esas sayılı dosyasının incelenmek üzere celbine, kazazedenin mesleki eğitim ve staj dosyasının celbi için Hürriye Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi'ne yazı yazılmasına karar verilmiştir.
Akabinde Bursa 8. İş Mahkemesi'nin 2020/18 Esas sayılı dosyasının tam bir örneğinin çıkartılarak gönderilmesi, Bursa 13. İş Mahkemesinin 2020/95 Esas sayılı dosyasının kesinleştiği bildirilmekle dosyanın fiziki ortamda çıkartılarak gönderilmesinin istenmesine, Bursa 8. İş Mahkemesinin 2014/197 Esas 2021/195 Karar sayılı dosyasından dosyamız içerisine gönderilen evraklar taranarak tüm dilekçeler ve gerekçeli karar ile birlikte bilirkişi incelemelerini gösteren raporların eksiksiz olarak çıkartılarak gereğinde yeniden mahkemesinden istenerek dosyamız içerisine yazdırılarak alınmasına ve sonrasında da dosyanın bilirkişiye tevdii ile rücuen tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı, var ise rücu edilebilecek tutarın neden ibaret olabileceği konularında rapor tanzim edilmesinin istenmesine karar verilmiş, bilirkişinin 14/09/2022 tarihli raporunda; davacı ile davalı sigorta şirketi arasında 1057085105 nolu ve 11.01.2013-11.01.2014 vadeli İŞVEREN MALİ SORUMLULUK SİGORTA POLİÇESİ düzenlendiği ve 23.08.2013 tarihli kazayı kapsadığı, düzenlenen poliçe kapsamında sigortacının kişi başına bedeni 75.000,00 USD TEMİNAT verildiğive manevi tazminatında bu limit kapsamında olduğu, davacı şirket tarafından Bursa 11. İcra Dairesinin 2021/1676 sayılı dosyasındaki borç Miktarının toplam 94.206,28.-TL ödemesinin olduğu ve bu borcun 17.05.2021arihinde ödemekle icra borcunu kapatıldığına, davacının olayın meydana gelmesinde sorumluluğu dikkate alındığında zarardan davalının talep çerçevesinde 94.206,28.-TL sorumluluğunun olacağı, dosyaya sunulan evraklarda stajyer işçinin geçirdiği iş kazasından işverenin sorumluluğu çerçevesinde davalının da sorumluluğunun bulunduğuna, davalıya Bursa 13.İş Mahkemesinin 2020/95 E.-2020/35 K Sayılı 16.02.2021tarih sayılı dosyasında davanın davalı sigorta şirketine ihbar edildiği, Bursa 8.İş Mahkemesinin 2014/197 E.-2021/195 K Sayılı 16.02.2021 tarih sayılı dosyasının kesinleşmediğine ve bu nedenle davacının bu dosyadan talep hakkının olmayacağının taktirinin mahkememize ait olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce Bursa 8.İş Mahkemesinin 2014/197 Esas ve 2021/195 Karar sayılı ilamına konu tutara ilişkin Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2021/5721 Esas sayılı icra dosyasına sunulan 540.519,48 TL tutarındaki T.İş Bankası AŞ'ye ait banka teminat mektubu depo bedeline ilişkin olarak fazlaya ilişkin hakları fazla tutularak şimdilik kaydı ile açılan 10 USD tutarına ilişkin dava tarihi itibari ile 1 USD=13,44 TL olmak üzere 134,40,-TL tutara ilişkin davanın bu davadan tefriki ile ayrı bir esasa kayıtlanmasına, Bursa 13. İş Mahkemesinin 2020/95 Esas 2020/35 Karar sayılı ilamına konu Bursa 11. İcra Müdürlüğünün 2021/1676 Esas sayılı icra takip dosyasına yatırılan 94.206,28 TL tutarlı ödeme ile ilgili olarak yargılamaya bu dosya ile devam olunacağından bu tutara ilişkin olarak işbu davada fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak dava tarihi itibari ile 1 USD karşılığı 13,44 TL olmak üzere 490 USD karşılığı 6.585,60 TL tutar üzerinden dava açıldığı anlaşılmakla dava değerinin ıslah edip etmeyeceği yönünden beyanda bulunmak, ıslah talebi nedeni ile kendisine ıslah dilekçesine hazırlayıp sunmak üzere kendisine 2 haftalık kesin süre verilmesine, ıslah dilekçesi ibraz edildiğinde karşı tarafa tebliğine, (1) nolu ara kararında yer alan tefrik ile ilgili talebin ayrı bir esasa kayıtlanarak işlemlerin bu esas üzerinden yürütülmesine ve taraflara tebliğine karar verilmiş, mahkememizin 2022/1133 esas sayılı dosyasına tefrik edilerek işlemlere devam olunmuş, duruşmada davacı vekilinin önceki beyanlarımı tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise Bursa 8. İş Mahkemesinin 2014/197 Esas 2021/195 Karar sayılı dosyasının kesinleşmesinin beklenmesini talep ettiği, davalı vekilinin davanın reddine karar verilmesini, bekletici mesele taleplerini kabul etmediklerini beyan etmiş, mahkememizce erken açılmış davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosya içerisine getirtilip inceleme konusu yapılan Bursa 13 İş Mahkeme'sinin 2020/95 esas ve 2020/35 karar sayılı dosyasına konu ilam ile SGK tarafından dosyamız davacısı ... Oto San.ve Tic.Ltd.Şti aleyhine açılan alacak davasında hüküm altına alınan tutarların Bursa 11. İcra Müdürlüğü'nün 2021/1676 esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edilmekle icra takibinin ve bilahare mahkeme ilamının 20.04.2021 tarihinde kesinleştiği dosyamız davacısı ... Oto San. Ve Tic.Ltd.Şti'nin kesinleşen dosya borcunu 17.05.2021 tarihinde 94.206,28 TL olarak ödemekle icra dosya borcunun infaz edildiği, ilgili tutarlı ödemenin SGK kurumunun rücu hakkından kaynaklandığı, davacı yanın rücu istemine konu tutarın bu şekilde kesinleştiği, davacı yanı rücu hakkı kapsamında yapılan incelemede ise davacı ile davalı sigorta şirketi arasında düzenlenen işveren mali mesuliyet sigortası kapsamında değerlendirmek gerekir. Davacı ile davalı arasında işveren mali mesuliyet sigortası poliçesi düzenlendiği ve poliçenin kaza tarihlerini kapsadığı konusunda şüphe yoktur. Poliçe içeriğinde sigortalı işçi isimlerinin belirlenmediği ve 75.000 USD kişi başına limit ile teminat verildiği anlaşılmaktadır. İşveren Sorumluluk Sigortası bir işyerinde meydana gelen kazalar sonucunda işçilerin sağlığının bozulması veya yaşamlarını yitirmeleri sonucunda işçiler veya bakmakla yükümlü oldukları kişilerin uğradıkları zararları güvence altına alan bir sorumluluk sigortası türüdür.İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 1. Maddesi ile sigortanın kapsamını işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları sonucunda işverene terettüp edecek hukuki sorumluluk nedeniyle işverene bir hizmet akdiyle bağlı ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa tabi işçiler veya bunların hak sahipleri tarafından işverenden talep edilecek Sosyal Güvenlik Kurumunun sağladığı yardımların üstündeki ve dolaylı ikame edilecek rücu davaları sonunda ödenecek tazminat miktarını poliçede yazılı meblağa kadar temin eder şeklinde saptanmıştır.Bu husus TTK.nun 1484 maddesinin son fıkrasında " Zarar Sosyal Güvenlik kurumları tarafından karşılandığı ölçüde Sigortacının sorumluluğu sona erer" biçiminde hükme bağlanmış bulunmaktadır. Yine Sosyal Güvenlik Kurumunun rücu etmesi durumunda işverenin sorumluluğunun sigorta edilmesi halinde güvence altına alınan riziko iş kazasına uğrayan veya meslek hastalığına yakalanan işçi veya onun hak sahiplerine Kurumca karşılanan ödemeler için işverenin Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı olan sorumluluğudur. İncelenen İş Mahkemesi dosyası ile dosyamız içeriğinden iş kazası geçiren dava dışı sigortalı işi Umut Kaymaz'ın davacı işyerinde stajyer işçi olarak çalıştığı ve ücretini davacı işverenden aldığı anlaşılmaktadır. Rizikonu teminat kapsamında olduğu değerlendirilmiş ve işçiye yapılan ödeme tutarlarının SGK tarafından rücusuna dair ilam uyarınca davacıya karşı başlatılan icra takibi nedeniyle ödenen tutar ve bu tutarlara isabet eden yargılama gideri ve vekalet ücretinin de asıl davanın daha önce davalı sigorta şirketine anılan dava dosyası üzerinden çıkartılan tebligatla ihbar edildiği ve davalı yanın 20.11.2017 tarihli tebligat ile bilgilendirildiğinden mümkün olup bu kapsamda sorumluluk tutarı olan davacı yan tarafından Bursa 11. İcra Müdürlüğü'nün 2021/1676 esas sayılı dosyasına ödenen 94.206, 28 TL tutarın 17.05.2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesinin talep edilebileceği sonucuna varılmıştır.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede; işveren mali sorumluluk sigortası kapsamında kapsamında teminat altına alınan poliçe ile sigorta bedelinin fiili ödeme tarihindeki TCBM tarafınca belirlenen efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının 03.12.2014 ihbar tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsilinin talep edildiği, davacı ile davalı sigorta şirketi arasında 1057085105 nolu ve 11.01.2013-11.01.2014 vadeli İşveren Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlendiği ve 23.08.2013 tarihli kazayı kapsadığı, düzenlenen poliçe kapsamında sigortacının kişi başına bedeni 75.000,00 USD teminat verildiği ve manevi tazminatın da bu limit kapsamında olduğu, davacı şirket tarafından Bursa 11.İcra Dairesinin 2021/1676 sayılı dosyasındaki borç miktarının toplam 94.206,28.-TL ödemesinin olduğu ve bu borcun 17.05.2021arihinde ödemekle icra borcunun kapatıldığı, davacının olayın meydana gelmesinde sorumluluğu dikkate alındığında zarardan davalının talep çerçevesinde 94.206,28.-TL sorumluluğunun olacağı anlaşıldığından davacı tarafça davanın başlangıçta açılan 1 USD 13,44 TL karşılığı olmak üzere 500 USD karşılığı 6.720,00 TL kısmi dava değeri ile açılan davada iş bu dava konusu olan 94.206,28 TL tutar karşılığı başlangıçta 490 USD karşılığı 6.585,60 TL tutarın dava edildiği bildirilmekle bakiyesine ilişkin tutarın ıslah edilmesiyle davanın artırılan tutar da dikkate alınarak davanın kabulüne, (94.206,28 TL karşılığı) 5.190,68 USD'nin 17/05/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, (94.206,28 TL karşılığı) 5.190,68 USD'nin 17/05/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
2-Alınması gereken 6.435,23.-TL nispi harçtan peşin alınan 114,77.-TL ile 1.496,35.-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 4.824,11.-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 15.073,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 2.893,92.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/12/2022
Katip 104191 Hakim 37332
e-imza e-imza
DAVACI TARAFÇA YAPILAN
YARGILAMA GİDERLERİ DÖKÜMÜ.
80,70 TL BVH.
114,77 TL PH.
1.496,35 TL ISLAH HARCI
202,10 TL TEB. VE POSTA GİD.
1.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
TOPLAM :2.893,92.-TL