T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/946 Esas - 2023/992
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/946
KARAR NO: 2023/992
HAKİM: ..
KATİP: ..
DAVACI :... GIDA İNŞAAT NAKLİYE TURİZM VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
VEKİLLERİ:Av. ..
Av. ...
Av. ....
DAVALI : ... TASARIM İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av. ....
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/09/2022
KARAR TARİHİ: 09/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkil şirketin, Balıkesir ilinde gıda ürünleri toptancılığı üzerine faaliyette bulunduğunu, müvekkiline 3. bir şirket borç ödemesi olarak keşidecisi ... Tasarım İnşaat San. Ve Tic. A.Ş ... yapı İnş. Tur. Gıda San. Ve Tic. Ldt. Şti iş ortaklığı olan Ziraat Bankası Dikkaldırım/ Bursa şubesinin TR32 0001 0019 6791 7958 6850 01 numaralı hesabına ait 0005532 numaralı 46.626,00 TL bedelli çekin keşide edilerek verildiğini, bu çekin müvekkilinin uhdesinde iken kaybolduğunu, kaybolan işbu çekin iptali için Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/1232 Esas numaralı dosyasında dava açıldığını, bu davada; çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verildiğini, kaybolduğuna ilişkin ticaret sicil gazetesinde yasal mevzuat uyarınca ilanların yayınlandığını, Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 2022/1191 K. Numarası ile 25/05/2022 tarihinde çekin iptaline karar verildiğini ve kesinleştiğini, kararın kesinleşmesine müteakip çekin iptal olduğunun mahkeme tarafından ilgili bankaya bildirildiğini, çekin iptal olduğu ve ödemenin yapılması gerektiğinin davalıya telefon vasıtasıyla defalarca bildirildiğini, ancak herhangi bir ödeme alınmaması üzerine ise 06/07/2022 tarihinde şirkete mail atılarak çekin iptal olduğu ve çek bedelinin müvekkilinin hesaplarına yatırılması gerektiğinin bildirildiğini, davalı şirket tarafından ise 06/07/2022 tarihli yazısı ile iş bu ödemenin 22/07/2022 tarihinde gerçekleştirileceğinin bildirildiğini, davalı şirketin iş bu çekin iptal olduğundan bilgi sahibi olduğunu, Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/1232 Esas sayılı dosyasında çekin kaybolduğunun ticaret sicil gazetesinde ilan edildiğini, çek bedelinin hesaplarından ödenmediğini, hem çakin kaybolduğu bilgisi hem de çekin iptaline ilişkin mahkeme kararının şirket yetkililerine telefon ve whastap üzerinden bilgi verildiğini, şirkete 06/07/2022 tarihinde mail atıldığını, çekin iptal olduğunun ve ödemenin yapılması gerektiğinin bildirildiğini, davalı şirketin 06/07/2022 tarihli kaşe ve imzalı yazısı ile iş bu mahkeme kararından bilgi sahibi olduklarını ve borcu 22/07/2022 tarihinde ödeme yapacaklarını bildirdiklerini, çek bedeli borcun şirketin taahhüt ettiği tarih olan 22/07/2022 tarihinde ödenmemesi üzerine Balıkesir 3 İcra Müdürlüğü 2022/... Es. Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı şirketin iş bu takipte hem borca hemde yetkiye itiraz ettiğini, bunun üzerine icra dosyasının borçlu şirketin yetkili olarak bildirdiği Bursa İcra Müdürlüklerine gönderildiğini, Bursa 17. İcra Dairesi 2022/... Es sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine ise davalı şirket tarafından borca itiraz edildiğini, işbu dava açılmadan evvel ticari arabuluculuk sistemine başvurulmuşsa da uzlaşma sağlanamadığını, davalının basiretli bir tacir olduğunu, iş bu çek bedelinin hesaplarından çekilmediğini bildiğini, ayrıca belirtildiği gibi çekin iptal olduğunun son cirantanın müvekkili olduğunu ve müvekkili uhdesinde bulunduğu sırada kaybolduğunu ve ödemeyi müvekkili şirkete yapması gerektiğini bilebilecek durumda olduğunu, iş bu ödemeyi yapmayı da taahhüt ettiğini, iş bu ödemeleri yapmayarak kötüniyetli olduğunu açıkça gösterdiğini, takibe konu itirazda bulunmasında asıl amacın bir çok borçluda olduğu üzere borcun ödenmesini ötelemenin gecikme bedeli ödemeye göre daha ekonomik olduğu düşüncesinden kaynaklandığını, belirtilen sebeplerden dolayı kötü niyetle yapılan itirazların iptaline, takibin devamı, %20 icra inkâr tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesi için işbu davayı açma zaruriyeti hâsıl olduğunu, davalı şirketin ülkemizde yaşanan ekonomik sıkıntılardan dolayı ve her yıl ülkede bir çok şirketin kapanması ve bahsedildiği üzere borcun tahsili uzatma ve müvekkili şirkete zarar verme niyetlerinden dolayı tahsil imkansızlığı ihtimalinin çok yüksek olduğunu, bu nedenle; davalının borca yetecek miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının mümkünse teminatsız, değilse uygun bir teminat karşılığında ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ettiklerini, arz ettikleri hususlar ile mahkemece dikkate alınacak sair hususlar doğrultusunda davanın kabulü ile; davalının Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2022/ ... Es. Sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, davalının itirazda bulunmada kötü niyet taşıması nedeniyle itiraz ettiği asıl alacak miktarı üzerinden % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, alacağın para alacağı olup herhangi bir rehinle teminat altına alınmamış olması, alacağın muaccel hale gelmiş olması, davalının taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla hileli yollara başvurmuş olması nedeniyle iptal olan çek bedeli 46.626,00 TL üzerinden davalının borca yetecek miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının mümkünse teminatsız değilse uygun bir teminat karşılığında ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, dava konusu borcun yasal süresi içerisinde talep edilmediğini ve zamanaşımına uğradığını, işbu nedenlerle zaman aşımı itirazı bulunduğunu, davanın zamanaşımına uğramış olması sebebi ile davanın reddini talep ettiklerini, dava konusu çekin bir ...- ... adi ortaklığına ait olduğunu, ancak huzurdaki davanın sadece tarafı aleyhine açılmış olduğunu, davanın reddi gerektiğini, dosyaya sunulan dava dilekçesi incelendiğinde huzurdaki davaya konu edilen çekin "... Tasarım İnşaat San. Ve Tic. A.Ş -... yapı İnş. Tur. Gıda San. Ve Tic. Ldt. Şti iş ortaklığı olan Ziraat Bankası Dikkaldırım/ Bursa şubesinin TR32 0001 0019 6791 7958 685... numaralı hesabına ait ..... numaralı 46.626,00 TL bedelli çek" olduğunun anlaşıldığını, yani çekin keşidecisinin bir adi ortaklık olduğunu, bu adi ortaklığın iki ortağı bulunduğunu, görüldüğü üzere davacı şirketin beyanına göre de dava konusu çekin bir adi ortaklığa ait olduğunu, söz konusu çekten ötürü dava açılacak ise adi ortaklığın tüm ortaklarına karşı açılması gerekeceğini, ancak işbu davanın sadece müvekkili şirkete karşı açılmış olması nedeniyle davaya bu şekilde devam edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, adi ortaklığın diğer ortağının ... Yapı İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, arabuluculuk yapılmadan dava açıldığı için davanın usulden reddi gerektiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi uyarınca ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğunu, somut olayda ise ... Yapı İnş. yönünden arabuluculuk yapılmadığını, bu nedenlerle davanın usulden reddi gerektiğini, dava dilekçesinin ekinde sunulan evraktaki imzanın adi ortaklık yetkililerine ait olmadığını, davacı tarafça dosyaya kıymetli evrak iptali hakkında konu başlıklı bir evrak sunulduğunu ve borcun taraflarınca ikrar edildiğini iddia ettiğini, ancak söz konusu evrak incelendiğinde imzanın yetkili kişilerce atılmadığı ve bu nedenle evrakın geçerli olmadığının görüldüğünü, ...-... İş Ortaklığı Sözleşmesinin 3. maddesine göre ... Tasarım İnşaat Sanayi ve Tic. A.ş. ve ... Yapı İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti." ortaklığının müştereken temsil ve imzalamada yetkili olduğunu, söz konusu iş ortaklığı sözleşmesine göre ... Tasarım Şirketinin yetkilisi ve temsilcisi ... ...; ... Yapı şirketinin yetkilisi ve temsilcisi İsmail ... olduğunu, şayet bir evrak imzalanacak ise her iki yetkilinin de müşterek imzasına ihtiyaç bulunduğunu, halbuki dosyaya sunulan evrakta tek bir imza bulunduğunu, bu imzanın da ... ... veya İsmail ...'a ait olmadığını, müvekkili şirketin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkili şirketin yazılı bir borç ikrarının da mevcut olmadığını, dosyaya sunulan evraktaki imzanın adi ortaklığı oluşturan şirketlerin yetkililerine ait olmadığı için geçersiz olduğunu, taraflar arasında hiçbir borç ilişkisi olmadığını, dava konusu çekin lehtarı ... Gıda İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğunu, davalı Adi Ortaklık Ziraat Bankası Dikkaldırım/Bursa şubesinin TR32 0001 0019 6791 7958 6850 01 numaralı hesabına ait 0005532 numaralı 46.626,00 TL bedelli çeki dava dışı ... Gıda İmalat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi lehine keşide ettiğini, ancak çekin zayi olduğunu ve vade tarihinde Ziraat Bankası'na ibraz edilmediğini, adi ortaklığın, dava dışı ... Gıda İmalat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine ticari bir borcu bulunduğunu, adi ortaklık ile davacı şirket arasında hiçbir ticari bağ ve bağlantının mevcut olmadığını, davacı tarafın temerrüt faizi talebinin kabul edilemeyeceğini, davacının dava konusu çek ile ilgili başlatmış olduğu icra takibinde ayrıca temerrüt faizi talep ettiğini, halbuki dava konusu çekin bankaya ibraz edilmediğini, ödeme protestosu çekilmediğini ve adi ortaklığı temerrüde düşürecek hiçbir bildirimde bulunulmadığını, davacı tarafın kaybettiğini iddia ettiği çeki kendi kusuruyla kaybetmiş olduğunu, yaşanan gecikme nedeniyle adi ortaklığın sorumlu tutulamayacağını, davacı tarafın icra takibinde faiz talep edilen dönemi de belirtmediğini, ancak faiz miktarı dikkate alındığında çekin vade tarihinden icra takibi yapılan tarihe kadar faiz işletildiğinin anlaşıldığını, halbuki adi ortaklık temerrüde düşürülmemiş olduğundan temerrüt faizi talep edilmesinin abesle iştigal olduğunu, açıklanan ve re'sen göz önüne alınacak nedenler dolayısıyla; adi ortakların tüm ortaklarının davaya dahil edilmemesi ve adi ortaklık ortağı olan ... Yapı yönünden arabuluculuk yapılmaması nedeniyle dava şartı yoksunluğu yönünden davanın usulen reddedilmesine, mahkeme aksi kanaatte ise zamanaşımı itirazımızın kabulü ile davanın reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise dosyanın esası incelenerek davanın reddine, ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2022/ ... Esas sayılı dosyası, banka kayıtları, Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/1232 Esas sayılı dosyası, ticaret sicil kayıtları ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2022/ ... Esas sayılı icra takibine itirazın iptali davası olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır.
Mahkememizce, Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2022/ ... Esas sayılı icra takip dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı vekili tarafından 25/07/2022 tarihinde, iptaline karar verilen Ziraat Bankası Dikkaldırım/ Bursa şubesinin 0005532 numaralı 46.626,00 TL bedelli çekten kaynaklı 46.626,00-TL asıl alacak, 2.011,94-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 48.637,94-TL üzerinden takip başlatıldığı, davalı vekilinin 23/08/2022 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/1232 Esas 2022/1191 Karar sayılı dosyasının celp ve incelenmesinde, davaya konu T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Dikkaldırım/İzmir Şubesine ait keşidecisi ... Tasarım İnşaat San ve Tic A.Ş.-... Yapı İnşaat Tur.Gıda San ve Tic Ltd Şti.olan 0005532 seri numaralı, 31.01.2022 keşide tarihli, 46.626,00 TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiği, kararın 21/06/2022 tarihinde kesinleşmiş olduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Takip konusu alacağın çek iptali kararına dayalı olarak alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, kıymetli evrak zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişinin senedin iptaline karar verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.
Davacı, iptal kararının hamili durumundadır. TTK'nun 652/1. maddesi uyarınca iptal kararı hamili, zayi edilen senet yerine yeni bir senet düzenlenmesini isteyebileceği gibi, senetsiz olarak alacağını talep etme hakkına da sahiptir. Alacak muaccel ise iptal kararının verilmesi ile karar hamili başkaca bir işleme gerek kalmaksızın, kimliğini ispatlayarak borçlulardan ifa talebinde bulunabilir. TTK'nun 646/2. maddesi uyarınca, borçlu, iptal kararı hamilinin sadece kararı ibraz etmesi ve kararda adı geçen alacaklının kendisi olduğunu ispatlaması üzerine, ağır kusur ve hilesi bulunmaksızın borcunu ifa ederse borcundan kurtulur. Kuşkusuz borçlu, iptal kararı hamilinin gerçek hak sahibi olmadığını savunabilir ve böyle bir savunmanın yerinde olduğunun saptanması durumunda ödeme yapmaktan kaçınabilir.
Somut olay incelendiğinde; davacının zayi nedeniyle iptal ettirdiği çek alacağına dayanarak genel haciz yoluyla davalı aleyhine icra takibine başlamış, davalı tarafça borca ve takibe itiraz edilmesi nedeniyle icra takibi durmuştur.
Somut olayda, zayi olduğundan iptaline karar verilen dava konusu çekin keşidecisi ... Tasarım İnş..AŞ-... Yapı İnş..Ltd Şti adi ortaklığı olduğu ihtilafsız olup, çekin iptali kararına dayalı olarak davacının çekin bedelinin tahsilini istediği, dolayısıyla para borcundan dolayı adi ortaklığı oluşturan ortakların sorumluluğu müteselsilen olduğundan ortaklardan yalnızca birine karşı talepte bulunulmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gibi, davalı tarafça yargılama sırasında çek bedelinin ödendiğine dair bir savunma yapılmadığı gibi, buna ilişkin bir delil ve belge de sunulmamış, davalının çeki vermekle borcundan kurtulduğu, çekin bankaya ibraz edilmediği, keşideciye protesto çekilmediği için davalı aleyhine icra takibi yapılamayacağı savunulmuştur.
Davaya konu icra takibi kambiyo senetlerine mahsus icra takibi olmayıp, davacı tarafça genel haciz yoluyla icra takibi yapılmıştır. Yani iptal kararının lehtarı olan davacı alacağını senetsiz olarak davalıdan talep etmiştir. Bu nedenle çekin keşide tarihinden itibaren takip tarihine kadar TBK’nun 146. maddesine göre uygulanması gereken 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, başkaca bir kişinin davalıdan bu çekle ilgili alacak talebinde bulunmadığı, ... Gıda İmalat Sanayi ve Ticaret Limited ŞirketiNin yazı cevabından da, davacının kesintisiz ciro silsilesiyle çeki davalının cirosuyla alan ... Gıda İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden ciro yoluyla alan son hamil olması ve ... Gıda İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alacaklı olması nedeniyle, davalıdan çek konusu alacağını talep edebileceği, kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yapılmadığından çek keşidecisine ödememe protestosu göndermesine gerek bulunmadığı anlaşılmakla; Mahkememizce davanın kabulü ile Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas Sayılı takip dosyasına davalı-borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, icra takibinin 46.626,00-TL asıl alacak üzerinden talepnamedeki koşullar ile birlikte devamına karar verilmiş, ayrıca alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla, asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ ile Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas Sayılı takip dosyasına davalı-borçlu tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, icra takibinin 46.626,00-TL asıl alacak üzerinden talepnamedeki koşullar ile birlikte DEVAMINA,
2-Alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla, asıl alacağın %20 si oranında hesap edilen 9.325,20-TL icra inkar tazminatın davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 3.185,02-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 796,26-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.388,76-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 888,46-TL harç ve 167,25-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 1.055,71-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.560,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/11/2023
Katip ....
e-imza
Hakim ..
e-imza