T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/957 Esas - 2023/476
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO: 2022/957
KARAR NO: 2023/476
HAKİM:....
KATİP: ....
DAVACI: ... PETROL GIDA SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - .... [25919-68335-.] UETS
VEKİLİ: Av. ...... - [16808-08942-..] UETS
DAVALI: ... İNŞAAT MALZEMELERİ - MADENCİLİK - TURİZM- İNŞAAT MÜTEAHHİTLİK-TEKSTİL SAN. NAKLİYATÇILIK - ZİRAATÇILIK- HAYVANCILIK PAZARLAMA TİCARETİ İTH. İHR. LTD ŞTİ - ..
Üçevler Ünseven No:1/A Nilüfer/Bursa
VEKİLİ: Av. ..... - [16163-61373-....] UETS
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/09/2022
KARAR TARİHİ: 11/05/2023
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecesinin müvekkili şirket olarak görünen lehtarının ise davalı şirket olduğu 21.03.2022 tanzim tarihli, 01.04.2022 vade tarihli 60.000,00-TL bedelli senet yönünden Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası icra takibi başlatıldığını ve akabinde çeşitli adreslerde hacizler yapıldığını. İcra takibine konu senette şirket kaşesinin üstünde imzalar bulunsa da söz konusu imzaların şirket yetkilisine ait olmadığını. İcra takibine konu senedin imzalanma tarihinde şirketin temsil ve ilzama yetkilisi olan kişinin ... olduğunu. Bu nedenle senetteki imzanın vekaletname aracılığıyla ... tarafından atılmış olması ancak verilen vekaletnamede kambiyo evrakı imzalama ve borçlanma yetkisinin olmaması nedeniyle icra takibine konu senetler yönünden müvekkili şirketin davalıya borçlu olunmadığının tespitini, %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin borcuna yönelik olarak senet üzerindeki adrese gidildiğinde Gürsu Teknik Otomotiv isimli şirketin varlığıyla karşılaşıldığını, şirketi yöneten kişinin davacı şirketin eski yetkilisi ... olduğunu, küçük yaştaki yeğenin üzerine yaptığı şirketi borçlulardan mal kaçırmak için kurduğunu. ... Petrol içerisindeki tüm bu şahısların (..., ..., ...) birbirlerine vekalet vermek ve pay devri yapmak suretiyle şirketi birçok kişiye borçlandırdığını ve daha sonrasında ya ortalıktan kaybolduğunu ya da başkası üzerinden paravan bir şirket kurarak ticaret hayatına devam ettiğini. Davaya konu senedin şirket yetkilisi tarafından usulüne uygun bir şekilde imzalandığını, ve bu senette şirkete ait kaşe bulunduğunu. Bu nedenle davanın reddine yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava; taraflar arasındaki 60.000,00 TL bedelli bonoya dayalı olarak Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasında başlatılan 60.000,00 TL tutarlı takip nedeniyle senetteki imzanın kendisine ait olmadığı nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemli menfi tespit davasıdır.
Bursa 23. Noterliğine müzekkere yazılarak 13/01/2022 Tarih ve 01218 yevmiye numaralı vekaletname aslı ile Bursa Ticaret Sicil Müdürlüğünden davacı şirkete ait bütün yetkililerinin bilgileri celp edilerek dosya arasına alındı.
Gelen yazı cevabından anlaşıldığı üzere, davacı şirketin, davaya konu bononun düzenlendiği tarihteki yetkilisi ... isimli dava dışı şahıstır. Davalının iddiasından ise bonoyu davacı şirketi temsilen ... isimli dava dışı şahsın imzaladığı anlaşılmaktadır. Bu konuda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır. Nitekim ön inceleme duruşmasında davalı vekilinin beyanından bu husus açıkça anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bonodaki imzanın aidiyetine yönelik bir ihtilaf bulunmadığından imza incelemesi yaptırılmasına gerek görülmemiştir.
Yine dava dışı şirket yetkilisi ... isimli şahsın şirket adına dava dışı senedi imzalayan ... isimli şahsa vermiş olduğu bir kısım yetkiler içeren Bursa 23. Noterliğinin 01218 yevmiye numaralı ve 13.01.2022 tarihli vekaletname mevcuttur.
TBK’nun 504/3. maddesinde; “Vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato talep edemez, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, bağışlama yapamaz, kefil olamaz, taşınmazı devredemez ve bir hak ile sınırlandıramaz” hükmüne yer verilmiştir.
Ticari vekilin kambiyo taahhüdü altına girmesi de aynı Kanun’un 551. maddesinde özel yetkinin bulunması koşuluna bağlanmıştır. Buna göre vekilin vekaletnamesinde kambiyo taahhüdünde bulunma yetkisi varsa asil adına bono tanzim edebilir. Bononun “vekaleten” imzalandığı yazılmasa dahi, yukarda açıklanan kurallara göre vekalet veren, vekil tarafından imzalanan çekten dolayı sorumludur. Fakat mezkur vekaletname incelendiğinde davacı şirketin yetkilendirdiği ...'ın kambiyo senedi düzenleme yetkisi bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle davaya konu bononun düzenlenmesi sırasında davacı şirket yetkilisi olmayan ve özel olarak kambiyo taahhüdü altına girmek hususunda yetkilendirilmeyen ...'ın davacı şirket adına imzaladığı bonodan dolayı davacı şirketin sorumluluk altına girmesi mümkün değildir. Davacının sonradan bu kambiyo senedinin imzalanmasına muvaffakat ettiğine dair dosyaya yansıyan bir beyanı da olmamış, aksine bu menfi tespit davasının açılması ile açıkça onaylamadığı sonucu çıkarılmıştır.
Davalı vekilinin istihkak davasındaki davacı vekili ile istihkak ileri süren vekilinin aynı olduğu iddiası ise kambiyo hukukunun temel ilkeleri ile ilişkilendirilemediğinden ve davamıza bir etkisi bulunmadığından bu savunmasına itibar edilememiştir.
Davalı lehdar olup, senedin imzalanması sırasında kimin imzaladığını bildiğinden kötü niyetli olduğu gözetilerek kötü niyet tazminatına hükmetmek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın kabulü ile; davacının Bursa 1. İcra müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı talep dosyası ve dayanağı keşidecisi davacı lehdarı davalı olan 21/03/2022 keşide tarihli ve 60.000,00-TL bedelli bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, %20 oranında hesaplanan 12.000,00-TL haksız takip tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davacının Bursa 1. İcra müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı talep dosyası ve dayanağı keşidecisi davacı lehdarı davalı olan 21/03/2022 keşide tarihli ve 60.000,00-TL bedelli bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine,
%20 oranında hesaplanan 12.000,00-TL haksız takip tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 4.098,60-TL harçtan, peşin olarak alınan 1.024,65-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.073,95-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 217,53-TL yargılama gideri, 1.024,65-TL peşin harç, 80,70-TL başvurma harcı toplamı olan 1.322,88-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı vekili yararına AAÜT ile hesaplanan 9.600,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Dosyada bulunan evrak asıllarının mahallerine iadesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran tarafa İADESİNE,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okundu, anlatıldı. 11/05/2023
İş bu kararın gerekçesi 16/06/2023 tarihinde yazılmıştır.
Katip ....
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı