TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVALI :
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/12/2023
KARAR TARİHİ : 02/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirketin ... ilinde ... üretimi ve satışı işi ile iştigal eden bir firma olduğunu, davalı ...'un ise müvekkili şirketin yetkilisine kendisini elektrik malzemeleri temin eden ve satışını yapan bir tacir olarak tanıtarak müvekkili şirketin imal ettiği ürünlere elektrik malzemeleri vermek hususunda müvekkili şirket yetkilisi ...' ile irtibata geçtiğini, davalının, müvekkili şirket yetkilisinde güven oluşturmak adına müvekkili şirkete ve dava dışı yine müvekkili şirketin yetkilisi olduğu diğer şirkete ilk başta sipariş edilen malları eksiksiz olarak teslim ettiğini, ilk aşamada mal teslimini eksiksiz yaparak müvekkili şirkette güvenilir tacir intiba oluşturan davalının müvekkili şirketin ve dava dışı ... ... Ltd. Şti. adlı şirketin adi ortaklık ile yapacağı diğer ...'lar bakımından kendisine sözlü olarak teklif edilen siparişi kabul ederek ilgili siparişin bedelinin kendisine ileri tarihli olarak tanzim edilecek çeklerle ödenmesini talep ettiğini ve müvekkili şirket yetkilisinin iradesini etkilemek amacıyla müvekkili şirket yetkilisine çeklerin ileri tarihli olması nedeniyle müvekkili şirketlerin malları teslim aldıktan sonra ödeme yapmasının müvekkili şirkete ve adi ortağı olan diğer şirkete de yararı dokunacağı gibi söylemlerde bulunduğunu, müvekkili şirket yetkilisinin de davalının ilk siparişler ile yarattığı aldatıcı görüntüye inanarak sipariş edilen malları teslim almadan davalıya ileri tarihli olarak tanzim edilen ve ... Bankasının ... - ... Şubesine ait keşidecisinin ... ... Ltd. Şti. olduğu ... seri nolu, 25/02/2024 tarihli, 1.000.000 TL bedelli çeki verdiğini, ancak daha sonrasında davalı yanca müvekkili şirkete herhangi bir mal teslimi yapılmadığı gibi müvekkili şirketin verdiği çek hakkında ve siparişe ilişkin yazılı sözleşme akdedilmesi hususundaki talebi de geri çevrildiğini ve ilerleyen günlerde müvekkili şirketin yetkilisince davalıya hiç ulaşılamadığını, müvekkili şirket adına bedelsiz kalan çekin müvekkili şirkete iade edilmesi hususunda davalı tarafın gösterilerek 16/11/2023 tarihinde arabuluculuk başvurusunda bulunulmuşsa da arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz neticelendiğini, keza müvekkili şirket yetkilisince davalı hakkında davalının ticari işletmesinin bulunduğu ... ... / ... adresinde yapılan harici araştırmalarda aslında davalının mezkur adresinin kapalı olduğu, mezkur adreste artık ticari faaliyette bulunmadığı, mezkur adresi ve ilk aşamalarda yaptığı faaliyetleri paravan olarak kullandığı ve bu suretle müvekkil şirketten aldığı gibi başka firmalardan da bu tarz ileri tarihli çekler aldığı ve bu çekleri başkalarına cirolayarak nakde dönüştürdüğü ve başka firmaları da bu suretle mağdur ettiği duyulmuş olduğundan davalı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, davalının müvekkili şirkete elektrik malzemesi vereceği taahhüdüyle müvekkili şirketin keşidecisi olduğu ileri tarihli olarak tanzim edilen ... Bankasının ... - ... Şubesine ait ... seri nolu, 25/02/2024 tarihli, 1.000.000 TL bedelli çeki aldığını, ancak sözlü kurulan sözleşmeyle üstlendiği edimi hiç ifa etmemesi nedeniyle çekin bedelsiz kalmasına rağmen çeki müvekkili şirkete iade etmeyerek çeki haksız olarak uhdesinde tutmaya devam ettiğini, dava konusu çekin müvekkili şirkete iade edilmesi gerekmekle birlikte davalının mezkur çeki müvekkili şirkete iade etmeyerek müvekkili şirketi mağdur ettiği gibi söz konusu çekin kambiyo vasfını haiz olması nedeniyle davalının çeki üçüncü kişilere cirolaması ve bu suretle üçüncü kişileri de mağdur etmesi ihtimalinin de çok yüksek olduğunu, adi ortaklığın diğer tarafı olan dava dışı ... ... Ltd. Şti. adına işbu dava konusu ile aynı hususta ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 2023/... esasıyla menfi tespit davası açılmış olup ilgili dava dosyasında ihtiyati tedbir taleplerinin kabul edildiğini, ezcümle çekin davalı uhdesinde bırakılması halinde müvekkili şirket ve üçüncü kişiler bakımından telafisi mümkün olmayan zararların ortaya çıkması pek muhtemel olduğundan Mahkemeden; müvekkili şirketin keşidecisi olduğu mezkur çekin üçüncü kişilere devredilmesini ve üçüncü kişilerin de mağdur olmasının önlenmesi amacıyla yargılama neticeleninceye kadar mezkur çekin mahkeme kasasına alınarak saklanması yahut çekin üçüncü kişilere devredilmemesi ve yine bankaya ibrazı halinde çek bedelinin bankaca ibraz eden hamiline ödenmemesi ile çeke dayalı olarak icra takibi başlatılması halinde ilgili icra takibinin durdurulması hususlarında ihtiyati tedbir kararı verilmesini; yargılama sonunda ise mezkur çek bakımından müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespit edilmesine ve mezkur çekin müvekkili şirket yetkilisine iade edilmesine karar verilmesini talep etmek zaruriyeti hasıl olduğunu, arz ve izah ettikleri nedenler ve Mahkemece resen tespit edilecek hususlar doğrultusunda; davalı tarafından üçüncü kişilere cirolanması ve üçüncü kişilerin de mağdur edilmesi çok yüksek ihtimal olan ... Bankasının ... - ... Şubesine ait ileri tarihli olarak tanzim edilen ve davalının uhdesinde bulunan keşidecisinin ... ... Ltd. Şti. olduğu ... seri nolu, 25/02/2024 tarihli, 1.000.000 TL bedelli çek hakkında; yargılama neticeleninceye kadar mezkur çekin üçüncü kişilere devredilmemesi ve yine bankaya ibrazı halinde çek bedelinin bankaca ibraz eden hamiline ödenmemesi ile çeke dayalı olarak icra takibi başlatılması halinde ilgili icra takibinin durdurulması hususlarında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama neticesinde ise mezkur çek bakımından müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespit edilmesine, mezkur çekin müvekkili şirket yetkilisine iade edilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen, cevap dilekçesi ibraz etmediği görülmüştür.
DELİLLER: ... Bankası ... - ... Şubesine ait ... seri nolu, 25/02/2024 keşide tarihli, 1.000.000 TL bedelli çek ,... CBS'nin 2023/... soruşturma sayılı dosyası, ticaret sicil kayıtları, vergi kayıtları, banka kayıtları, ... 1. ATM'nin 2023/... Esas sayılı dosyası, ticari defter kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasıdır. Mahkememizce, davaya konu çek yönünden ilgili bankaya müzekkere yazılmış davacı keşideci ... Ahşap İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi hesabına tanımlı davaya konu ... Bankası ... - ... Şubesine ait ... seri nolu, 25/02/2024 keşide tarihli, 1.000.000 TL bedelli çekin; ... Elektrik San, Ve Tic.A.Ş. adına ... tarafından 05/03/2024 tarihinde ibraz edildiği, karşılıksız işlemi gördüğü, banka yükümlülük tutarının ödenmediği belirtildiği, davalının davaya konu çekte lehtar olarak yer aldığı görülmüştür. Davacı taraf, keşideci olarak yer aldığı davaya konu çekte imza inkarında bulunmayıp, elektrik malzemesi verileceği gayesi ile keşide edilerek davalıya verilen davaya konu çekin davalının edimini ifa etmemesi sebebiyle bedelsiz kaldığı iddiasından kaynaklı borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.Kambiyo senedi olan bonoya dayalı açılan menfi tespit davaları bakımından çek, bağımsız borç ikrarını içeren bir kıymetli evrak olduğundan kural olarak bu menfi tespit davasında ispat yükü çekin bedelsiz olduğunu ileri süren tarafa ait olduğu, davacı tarafın davaya konu çekin avans çeki olarak verildiği, karşılığı olan malların teslim edilmediği iddialarını yazılı delille ispat yükü altında olup, dosyanın yapılan incelemesi neticesinde davacı tarafça davalı ile aralarındaki ticari ilişkiye ilişkin olarak herhangi bir yazılı sözleşme yapılmadığı, anlaşmanın sözlü olarak yapıldığı ve çekin bu sözlü anlaşmaya istinaden davalıya verildiği iddia edilmiş ise de buna ilişkin herhangi bir evrakın dosyaya sunulmadığı, her ne kadar davaya konu çek davacı taraf ticari defterlerinde kayıtlı ise de, davacının kendi defterleri bu hususta tek başına ispat aracı olarak kullanılamayacağı, sonuç olarak davacının iddialarını usulüne uygun yazılı delillerle de ispat edemediği anlaşılmakla, Mahkememizce, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 17.077,50-TL harçtan mahsubu ile bakiye 16.462,10-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/10/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır