TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2025/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/12/2023
KARAR TARİHİ : 04/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili ...'ın ... nezdinde 2021/... Başvuru numarasıyla 14.06.2021 tarihinden itibaren ve 14.09.2022 tescil tarihli ... ile '' ... ... Bey'' marka ve logosunun 6769 sayılı Fikri Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca maliki olduğunu, davalıyla gerçekleştirilen 3 sayfalık ... Sözleşmesi içeriği gereğince belirtilen adreste ... ... Bey namı altında bayilik yapması için anlaşıldığını ve 27.08.2022 tarihli ... Sözleşmesiyle bayiliğin içeriği ve şartları anılı sözleşme hükümlerince tanzim olunduğunu, sözleşme içeriğine ve müvekkili ile mevcut ticari münasebetin omurgasını teşkil eden güven duygusunu zedeleyici birtakım davranışların davalı eliyle meydana gelmesi nedeniyle bağlayıcı ve geçerli akit muhteviyatı gereği birtakım cezai şart, maddi manevi tazminat haklı talepleri gündeme geldiğini, davalı .../... adresindeki şirketi ablası ... ile birlikte gayriresmi ortaklar olarak işletmekte olduğunu, şirketin yönetim, denetim ve idare hususunda karar mercii olduğunu, şirketle işbu bayi arasındaki ticari diyalog ve ticari münasebet ... ve ... tarafından gerçekleştirildiğini, davalı ... sözleşme mümzi olup 4857 sayılı İş Kanunu bağlamında başka şirkette aynı zamanda işçi olduğu veçhile işyerini ablası üzerinden yönettiğini, sözleşmeden kaynaklı alacak bahsi ... bedelinin davalı tarafından müvekkiline ödenmediğini, işbu borcun bizzat sözleşmeden kaynaklı olup noter kanalıyla gönderilen ihtarnamede de davalının ikaz edildiğini, fakat müvekkiline ödemesini gerçekleştirilmediğini, borca sadakatin ihlali dışında açıkça sözleşme hükümlerine mugayir birtakım eylemler davalı tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkilinin bu meyanda ikazları hiçe sayıldığını, müvekkili şirketin marka ve itibarının zedelenmiş olduğunu, sözleşme ahkamı içerisindeki cezai şart halleri tahakkuk ettiğini, davalı ... 6. Noterliği'nin yevmiye no'lu 04.08.2023 tanzim tarihli ihtarname ile ihtar edildiğini , ancak hiçbir şekilde aykırılıkları gidermediğini ve borcun ödenmediğini, davalı ortağı ablasıyla birlikte müşterek iradeyle işbu ihtarnameye cevap verdiğini, sözleşmede, '' ..., ... hakkını kullanacağı adreste yalnızca ...'ın tescilli yahut belirtilen marka, logo ve tabelasını kullanacak, bunun dışında herhangi bir marka, logo, tabela kullanmayacak ve başka herhangi bir markanın ürününü satmayacaktır. Aksi halde, ... işbu sözleşmeyi tek taraflı feshetme hakkına sahiptir. Bu maddenin ... tarafından ihlal edilmesi halinde ... ...'a 250.000 TL (ikiyüzellibinlira) tazminat ödemeyi kabul ve taahhüt eder'' şeklinde akdedilmesine rağmen davalı gıda toptancısından çikolata ve muhtelif ürün temin ettiğini, durumu gizlemek adına çikolata faturasını da ihlalin müvekkilce bilinememesi niyetiyle 4857 sayılı kanuna tabi olarak bünyesinde bulunduğu şirket unvanına matuf keşide ettirdiği, bu ihlalin ikrarı davalının bulunduğu ... grubunda dile getirildiği, öte yandan alımı gerçekleştirdiği şirkette personel olan ... isimli kişi de bizzat satımı ve teslimatı koordine ettiği, sözleşmenin genel şartlar 5. ve 6. maddesi akdedilmesine rağmen 04.08.2023 tarihinde keşide olunan ihtarname mazbatadan da belli olduğu üzerine 08.08.2023 tarihinde davalıya tebellüğ edilmiş, mezkur tabela, afiş, logoları içerir emtia ve müvekkilce teslim edilen hiçbir ürün iade edilmemiş olduğunu, üstelik 25.08.2023 tarihinde işyerini ziyaret eden ve müvekkili şirketi bilen kişiler hala müvekkilinin markasının kullanıldığını, logonun bulunduğunu, üzerinde logoların bulunduğu çikolataların satıldığına şahit olduğunu, bu bağlamda mevcut ihlaller namına sözleşmeye aykırılık nedeniyle toplamda 500.000 TL #beşyüzbintürklirası# tutarında cezai şart tahakkuk etmiş iş bu dava ile talep olunduğunu, ayrıca davalının; sözleşmenin C fıkrasında son cümlede '' sigortasız işçi çalıştırıldığı'' olgusunun ispatlanmış olduğunu, F fıkrasında özellikle sözleşmenin esaslı unsuru olarak sayılabilecek nitelik taşıyan ... sisteminin ortak kimliğinin ve saygınlığının muhafazası aksıne eylemlerde bulunulduğu tespit edildiğini ve M fıkrasındaki rekabet yasağının sözleşme ihlali tazmin ve tamir görüşmelerinde açıkça ihlal edileceği yönündeki tutum davalıca sergilendiğini, davalı borcunu ödemediği, sözleşmeye aykırılık teşkil eden birçok eylemi zincirleme suretle yerine getirmekle yetinmemiş, müvekkil şirketin kurumsal kimliğini zedeleyecek, başkaca iş ortakları ve bayilere karşı müvekkil şirketi karalamak, ticari itibarını sarsıcı cümleler kullanmak ve iftiralar atmak suretiyle haksız rekabette bulunmakta olduğu, müvekkilin yine ... İlçesi'nde açmayı planladığı şubesinin taliplisine sözleşme öncesi ve sonrasında müvekkil şirketi karalayıcı, incitici pek çok ithamda bulunmuş ve şube açılmasının önüne geçmeye çalıştığı, bu duruma ... ve yanında bulunan arkadaşları açıkça şahit olduğu, bu şekilde sosyal medyada ve yerel halk arasında müvekkil şirketimizle ticari münasebet kurmak isteyen kişilere markamızı, ürün gamımızı, lezzetimizi karalamakta ve iftiralarda bulunmakta olduğunu, bu hususun haksız rekabet eylemlerinin niteliği taşıdığı da aşikar olduğu, bu bağlamda sembolik açıdan 25.000 TL maddi ve 25.000 TL manevi tazminat talebinin haksız rekabet faili davalıdan tahsili talep edildiği, arz ve izah olunanlar eşliğinde ve re'sen gözetilecek hususlar dahilinde davanın kabulüne, sözleşmeden kaynaklı 100.000 TL alacak ile sözleşmeye aykırılık nedeniyle toplam 500.000 TL cezai şart tutarında alacak ve haksız rekabetten kaynaklı 25.000 TL maddi ve 25.000 TL manevi tazminatın işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen, cevap dilekçesi ibraz etmediği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; taraflar arasındaki ... Sözleşmesinden kaynaklı alacak ve sözleşmeye aykırılık iddiasına dayalı cezai şart alacağının tahsili ile haksız rekabetten kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; taraflar arasında 27.08.2022 başlangıç tarihli, 3 yıllık , davacının “... ... Bey” markası temelinde ... sözleşmesi olduğu ve davacı tarafça sözleşmenin 04.08.2023 tarihli noter ihtarı ile feshedildiği hususlarında ihtilaf bulunmamakta olup, ihtilafın; davacının sözleşmeyi feshinin haklı olup olmadığına, franchise bedeli ve cezai şartın talep edilip edilemeyeceği ile haksız rekabetin koşullarının bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri incelendiğinde; ... bedeli 100.000,00-TL peşin olarak ödeneceği kararlaştırılmış olup, davacı tarafça sözleşme bedelinin ödenmediğini belirterek davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı taraf süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamış olup, her ne kadar davalı vekili sonradan sunmuş olduğu beyan dilekçesi ile taraflarca yapılan anlaşma gereğince, davalı ... ve kız kardeşi ...'un, davacı tarafın daha önce ... sözleşmesi yapmış olduğu ... isimli kişiden ... haklarını 260.000 TL karşılığında devraldığını, bu ödemenin 130.000 TL tutarındaki kısmı ... tarafından 20.000 TL tutarındaki kısmı ... tarafından ...'a elden yapılmış, kalan 110.000 TL tutarındaki kısmının da davalının eşi ... tarafından ...'ın banka hesabına havale yoluyla gönderildiğini, ödemelere ilişkin dekontun sunulduğunu, taraflar bu ödemenin dışında herhangi bir ... bedeli ödemesi yapılmayacağı ve ... ilişkisinin artık davalı ile devam edeceği hususunda anlaşıldığını, davacı tarafça sözleşmedeki bedel kısmının sonradan doldurarak talepte bulunulduğunu, sözleşmenin bu sayfasında davalının imzasının da bulunmadığı ileri sürmüşse de, taraflar arasında davaya konu ... sözleşmesinin düzenlendiği uyuşmazlık konusu olmayıp, sözleşme sayfaları teselsül etmekte olup, davalı tarafça sözleşmenin son sayfasının imzalandığı ve imzanın da inkar edilmediği hususu birlikte değerlendirildiğinde sözleşme bedeline yönelik düzenlemenin davalı yönünden bağlayıcı oluğu, sözleşme bedeline ilişkin bölümün sonradan doldurulduğuna dair iddiaların davalı tarafça ispatlanamadığı, ayrıca sunulan ödeme dekontlarında açıklama kısmında "elden alınan borç" ibaresi yazılı olup, söz konusu ödemelerin sözleşme bedeline ilişkin olduğu hususunun da davalı tarafça ispat edilemediği, bu bağlamda franchise sözleşmeleri sürekli edimli sözleşmeler olduğu düşünüldüğünde davacı tarafça sözleşmenin 04.08.2023 tarihli noter ihtarı ile ileriye doğru hüküm doğuracak şekilde feshedildiği , sözleşmede söz konusu ... bedelinin peşin olarak ödeneceği hüküm altına alınmış olup, ... verenin borç ve yükümlülüklerini sözleşmede öngörülmüş süre boyunca ifa etmesi karşılığı olarak tespit edilmediğinden davalının sözleşme bedeli 100.000,00-TL’den sorumlu olduğu kanaati ile 100.000,00-TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.Dava dosyasına celp edilen kayıtlara göre, davalı ...'in 16.09.2014 tarihinden itibaren ... Bisküvi A.Ş.'de sigortalı çalışmaya başlamış olduğu, davalı tarafın 2022-2023 yıllarında vergi mükellefi kaydının olmadığı, taraflarca da belirtildiği üzere davalının ... sözleşmesi kapsamında .../... adresindeki bayiliği ablası ... ile birlikte gayriresmi işlettiği anlaşılmıştır. Mahkememizce deliller toplandıktan sonra, dosyanın bilirkişiye tevdi ile, dava dosyası, celp edilen deliller kapsamında, aynı zamanda taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar da incelenmek suretiyle rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda 14/08/2025 tarihli raporun düzenlendiği, raporda özetle; davacı 2022-2023 yılları defterlerine göre; davacının defterlerinde davalı ile ilgili kayıt olmadığı, davacı tarafın 2023 yılı defterine göre; davacı tarafın, ...’a 2023 yılında toplam 145.000,00 TL satış fatura düzenlediği görülmüştür. Taraflar arasında düzenlenen ... Sözleşmesi'nin 2/B maddesinde; “..., ... hakkını kullanacağı adreste yalnızca ...'ın tescilli yahut belirtilen marka, logo ve tabelasını kullanacak, bunun dışında herhangi bir marka, logo, tabela kullanmayacak ve başka herhangi bir markanın ürününü satmayacaktır. Aksi halde, ... işbu sözleşmeyi tek taraflı feshetme hakkına sahiptir. Bu maddenin ... tarafından ihlal edilmesi halinde ... ...'a 250.000 TL (ikiyüzellibinlira) tazminat ödemeyi kabul ve taahhüt eder” düzenlemesi yer almakta olup her ne kadar davacı tarafça iş bu düzenlemeye aykırı şekilde davalının gıda toptancısından çikolata ve muhtelif ürün temin ettiği, durumu gizlemek adına çikolata faturasını da bünyesinde bulunduğu şirket unvanına matuf keşide ettirdiği, bu ihlalin ikrarının davalının bulunduğu ... grubunda dile getirildiği ileri sürülmüş, dinlenen davacı tanıkları bu doğrultuda beyanda bulunmuşsa da, dosyada bu beyanları doğrular mahiyette somut bir delilin mevcut olmadığı gibi, ihlale konu olduğu iddia edilen ... yazışmasında davalı tarafın başka bir toptancıdan çikolata ve muhtelif ürün aldığına dair ikrarından çok, davacının bilgisi dahilinde başka bir gıda toptancısından çikolata ve muhtelif ürün temin edildiği anlaşılmakla Mahkememizce söz konusu sözleşmeye aykırılık iddiası yerinde görülmemiştir. Taraflar arasında düzenlenen ... Sözleşmesi'nin Genel Şartlar 5. ve 6. maddesinde;
"5-) Sözleşmenin feshi sonrasında işyerindeki tabela, afiş, broşür ve benzeri ...'a ait markayı taşıyan tüm malzemeler bedelsiz olarak alınır. Aynı işyerinde hiçbir şekil ve markada ...'a ait ürünler satılamaz, imal edilemez. Bu maddenin ihlali halinde ... ...'a 250.000,00 TL (ikiyüzellibinlira) tazminat ödemeyi kabul ve taahhüt eder." "6-) ... işbu sözleşmenin herhangi bir sebeple feshi veya yenilenmemesi halinde, ...'a ait hiçbir ürünü imal edemez, satamaz, sattıramaz. Bu şart işin
başında ... tarafından kabul ve taahhüt edilmiştir. Bu maddenin ihlali halinde ... ...'a 250.000,00 TL (ikiyüzellibinlira) tazminat ödemeyi kabul ve taahhüt eder." düzenlemesi yer almakta olup, davacı tarafça her ne kadar söz konusu sözleşme hükümlerinin ihlal edildiği, sözleşmenin feshine rağmen mezkur tabela, afiş, logoları içerir emtia ve müvekkilce teslim edilen hiçbir ürün iade edilmediği, sözleşmenin feshinden sonra işyerini ziyaret eden kişilerin hala müvekkilin tescilli markasının kullanıldığını, logonun bulunduğunu, üzerinde logoların bulunduğu çikolataların satıldığına şahit oldukları ileri sürülmüşse de, dosya kapsamına göre davacıya ait markayı taşıyan hangi ürünlerin davalı tarafa teslim edildiği belli olmadığı gibi, söz konusu ürünlerin teslim edilmediğine yönelik iddiaların da sübut bulmadığı, ayrıca davalının sözleşmenin feshinden sonra davacının tescilli markasını kullandığına ilişkin başkaca bir delil tespiti işleminin, tespit tutanağının mevcut olmadığı, her ne kadar davacı tanıklarından davacı iddiaları doğrultusunda beyanda bulunmuşlarsa da, söz konusu kullanımın sözleşmenin feshi sonrasına ilişkin olduğu hususunu doğrular mahiyette davacı tanıklarının soyut iddiaları dışında somut bir delilin mevcut olmadığı, ayrıca dosyaya celp edilen ... 3. Asliye Hukuk 2023/ Esas sayılı dosyasında alınan raporda tespit edilen "... ... Bey" duvar kağıdının ise sökülmesinin zaman ve teknik bilgi isteyen
bir işlem olması ve 27.08.2023 tarihinde söküldüğünün beyan edilmesi karşısında, duvar kağıdının değiştirilmemesinin tek başına haksız ürün ve logo kullanımını teşkil etmeyeceği kanaatine varılmakla, Mahkememizce söz konusu sözleşmeye aykırılık iddiası yerinde görülmemiştir. Mahkememizce, haksız rekabetten kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin değerlendirmede ise, 6102 sayılı TTK'nın 56/1-d maddesi uyarınca haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse, haksız rekabette bulunan kişinin kusuru bulunmak şartıyla zarar ve ziyanının tazminini isteyebileceği düzenlenmiş olup, her ne kadar davacı tarafça davalının, kurumsal kimliğini zedeleyecek, başkaca iş ortakları ve bayilere karşı davacı şirketi karalamak, ticari itibarını sarsıcı cümleler kullanmak ve iftiralar atmak suretiyle haksız rekabette bulunduğu, davalının bahsi geçen eylemlerinin T.T.K.'nun 54. ve 55. maddeleri kapsamında haksız rekabet teşkil ettiği ileri sürmüşse de, dosya kapsamına göre davalının iddiaya konu haksız rekabet oluşturan eylemleri gerçekleştirdiği davacı tarafça kanıtlanamadığından Mahkememizce, haksız rekabete dayalı tazminat talebi yerinde görülmemiştir.Sonuç olarak Mahkememizce davanın kısmen kabulü ile 100.000,00-TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, cezai şart ve haksız rekabete dayalı maddi ve manevi tazminat istemine yönelik davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 100.000,00-TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, cezai şart ve haksız rekabete dayalı maddi ve manevi tazminat istemine yönelik davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 6.831,00-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 11.100,38-TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.269,38-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 7.139,25-TL harç, 10.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 1.502,50-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 18.641,75-TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 2.867,96-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A- 13 maddesi uyarınca 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 480,00-TL'sinin davalıdan; 2.640,00-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Maddi tazminat talebi yönünden, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/4 madde hükmü uyarınca belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Manevi tazminat talebi yönünden, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 25.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/12/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır