T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/176 Esas - 2024/151
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/176
KARAR NO: 2024/151
HAKİM:....
KATİP: .....
DAVACI : ... - .....
VEKİLİ:Av. ..... - [16727-27758-....] UETS
DAVALI : 1- ... OTOMOTİV SERVİS VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ... [25969-57020-.....] UETS
VEKİLİ: Av. ...... - [16530-35789-..] UETS
DAVALI : 2- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...... FATİH SULTAN MEHMET MAH. POLİGON CAD. BUYAKA 2 SİTESİ 1 BLOK Kapı No: 8 A Daire No: 1 ÜMRANİYE/İSTANBUL
VEKİLİ: Av. ..... - [16723-27351-....] UETS
İHBAR OLUNAN: ... ISITMA VE SOĞUTMA SİSTEMLERİ SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -Minareliçavuşosb Mahallesi Selvi Cad. Nilüfer No: 3 Nilüfer/Bursa Nilüfer/ BURSA
VEKİLİ:Av....... - [16408-04267-......] UETS
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 20/02/2023
KARAR TARİHİ: 08/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkiline ait ... plakalı aracın, davalı ... Otomotiv Servis Ve Tic. A.Ş` ye ait... plakalı aracın çarpması sonucu meydana gelen 23.07.2022 tarihli trafik kazası sonucu hasar gördüğünü, bundan ötürü araçta değer kaybı meydana geldiğini ve müvekkili araçtan mahrum kaldığını, 23.07.2022 tarihli kaza tespit tutanağının polis memurlarınca tanzim edildiğini, kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere müvekkilinin meydana gelen trafik kazasında kusursuz olduğunu, tüm kusur kazanın karşı tarafa ait olduğunu, kaza sonrası, davalıya ait aracın sürücüsünün olay yerinden kaçtığını, araç sürücüsünün taraflarınca tespiti halinde işbu dosyayla birleştirilmek üzere kendisine karşı da dava açılacağını, dava konusu kaza sebebiyle müvekkiline ait araçta maddi hasar meydana gelmiş olmakla beraber aracın tramer kaydının oluştuğunu, aracın tramer kaydı oluşması ve araçta hasar meydana gelmesi nedeniyle aracın satım bedelinin de düştüğünü, bu sebepten araçta değer kaybı da meydana geldiğini, ayrıca davacı müvekkilinin, aracı onarım sürecince kullanamadığından ötürü araç mahrumiyet zararınında oluştuğunu, dava şartı olması hasebiyle KTK m.97 hükmü gereği davalı sigorta şirketine; önce İnternet sitesinden başvuru yapılmaya çalışıldığını, yapılan başvurunun hata verince mail atılmasının belirtildiğini ve taraflarınca da mail kanalıyla başvurulduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, taraflarınca dava şartı arabuluculuk kapsamında arabuluculuğa başvurulduğunu, fakat davalı tarafla arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamadığını, izah edilen nedenlerle, davanın kabulü ile; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 100,00 TL araçta meydana gelen değer kaybının, 23.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 100,00 TL araç mahrumiyet zararının, 23.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... Otomotiv Servis Ve Tic. A.Ş` den tahsiline, yargılama gideri ile ücreti vekâletin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı ... Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf ticari davalarda arabuluculuk dava şartını yerine getirmediğinden TTK madde 5/A gereği açılmış haksız ve mesnetsiz davanın usulden reddi gerektiğini, davacı taraf Karayolları Trafik Kanunu 97. maddede açıkça belirtilen dava yoluna gidilmeden önce sigorta kuruluşuna yazılı bildirimde bulunma şartını yerine getirmediğini, müvekkil şirketin adresi Merkez Mah. Bağlar Cad. Ofispark C Blok No:14 K:5 Kağıthane/İstanbul olduğundan yetkili mahkeme İstanbul (Çağlayan) Mahkemeleri olduğunu, öncelikle , dava yetkisiz mahkemede açılmış olduğundan davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkil şirket uzun dönem araç kiralama işi ile iştigal etmekte olup, kazaya karışan... plakalı araç müvekkil şirket tarafından uzun dönem araç kiralamalarda kullanıldığı, söz konusu araç iddia olunan kaza tarihi olan 18.11.2019 tarihinde uzun süre ile ... Isıtma ve Soğutma Sistemleri Sanayi Ticaret A.Ş adlı şirkete kiralanmış bulunduğundan sırf malik olması sebebi ile araç sahibi şirketin sorumluluğuna gidilemeyeceğinden dolayı huzurdaki davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, davanın söz konusu şirkete ihbarını talep ettiklerini, herhangi bir şekilde sorumluluğu kabul etmemekle birlikte kaza tespit tutanağı ve eklerinde tespit edilmiş olan kusur oranlarına itiraz ettiklerini, değer kaybı ve hak mahrumiyeti alacağının kabul anlamına gelmemek kaydıyla uzman raporu alınarak hesaplattırılması gerektiğini, talep edilen tazminat, kazaya karıştığı iddia edilen aracın kasko poliçesi kapsamında sigorta şirketince karşılanması gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP; Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle, huzurda görülmekte olan dava zamanaşımına uğradığından davanın zamanaşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini, davacının belirsiz alacak davası açmakta menfaati bulunmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesi uyarınca davanın esasına girmeden doğrudan ve usulen reddini talep ettiklerini, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için konu kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene bakiye ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitini talep ettiklerini, değer kaybı tazminatı tespit edilirken dayanağını doğrudan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’ ndan alan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’ nda belirtilen hesaplama yöntemine göre zarar tespiti yapılması gerektiğini, davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, kazanç kaybı, araç mahrumiyeti, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlardan kaynaklı talepler teminat kapsamında olmadığından reddine karar verilmesini, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER; Kaza tespit tutanağı, trafik tescil kayıtları, Aksigprta Sigorta A.Ş. Zorunlu mali sorumluluk poliçesi ve hasar dosyası, Magdeburger Sigorta A.Ş. kasko sigorta poliçesi ve hasar dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları, araç hasarı ve onarıma ilişkin kayıtlar, 18/11/2019 tarihli kira sözleşmesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; 23/07/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce, taraflaca dayanılan deliller toplandıktan sonra, dosyanın bilirkişiye tevdi ile, dava dosyası ve celp edilen deliller kapsamında, davacının varsa talep edebileceği değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklı zarar ile kusur durumlarının tespiti yönünden rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda bilirkişi heyetinin 10/10/2023 tarihli raporu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.
10/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; meydana
gelen yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasında,
kaza mahallini terk eden 34 DKF 8787 plakalı aracın sürücüsü 2918 sayılı Karayolları
Trafik Kanunu Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı
kanun madde 84-" Araç sürücüleri trafik kazalarında; f) Doğrultu değiştirme
manevralarını yanlış yapma,.. Hallerinde asli kusurlu sayılırlar… " ihlal ettiği ve buna sebep olarak ise aynı kanuna bağlı yönetmeliğin dönüşler (doğrultu değiştirme) başlıklı 102. maddesinde yönetmelik madde 102-"… b) Sola dönüşlerde; 1) Dönüş işareti vermeye,…3)
Hızını azaltmaya,…7) Dönüş sırasında karşı yönden gelen ve emniyetle duramayacak kadar
yaklaşmış olan araçların geçmesini beklemeye,… Mecburdurlar."
hükümlerine riayet etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda asli yönden % 100 (yüzdeyüz)
oranında kusurlu olduğu;
... Plakalı araç sürücüsü ... kendi şeridi üzerinde doğru
istikamette seyir halinde olduğu ve kazanın kaçınılmaz olarak gerçekleşmesi göz önüne
alındığında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa aykırı bir fiili görülmediğinden ötürü,
kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, park halindeki ... plakalı aracın kusursuz olduğu, dava konusu ... Plakalı araç satılmak amacıyla pazara götürüldüğünde emsallerine göre 45.000,00 TL değer kaybedeceği,
dava konusu araç mahrumiyetinden kaynaklı zararın 4.610,00-TL olduğu yönünde rapor düzenlemiştir.
Davacı vekili 03/11/2023 tarihli ıslah dilekçe ile özetle; sadece araç değer kaybı talebi ıslah edilmiş olup ıslah sadece davalılardan ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden yapıldığını, davanın kabulü ile; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; 45.000,00 TL araç değer kaybının, 12.01.2023 (başvurunun 15 gün sonrası) tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... Sigorta Anonim Şirketinden tahsiline, yargılama gideri ile ücreti vekâletin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 23/07/2022 tarihinde, ... plaka sayılı araç sürücüsü, 1 Kavakdibi sokak istikametinden Vişne caddesi gidiş şeridi
Kırkpınar caddesi istikametine seyir halinde olduğu ve Karatepe sokağına doğru sola dönüş
yapmak istediği esnada aracının sol ön köşe kısımları ile, karşı geliş şeridi üzeri düz
doğrultuda seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpışması, bu çarpışma sonucu sağ ileri çapraz açı
ile Karakepe sokak girişine savrulan ... plakalı aracın ön sağ kısımları ile de park
halindeki ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarparak durması sonucu meydana gelen kazada, Mahkememizce alınan gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre, ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda asli yönden
ve %100 oranında kusurlu olduğu,... plakalı araç sürücüsü ... kazanın
oluşumunda kusursuz oldukları, meydana gelen kaza nedeniyle davacıya ait
... plakalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı,
yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana
geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer
kaybı zararı ortalamasının 45.000,00-TL olduğu, dava konusu araç onarımının 15 günde tamamlanacağı, 15 günlük mahrumiyet zararının 4.610,00-TL olduğu tespit edilmiştir.
Davaya konu ... plakalı araç davalı sigorta şirketi nezdinde 29/10/2021 - 29/10/2022 tarihleri arasında T-266745455-0-0 numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olup, poliçe kapsamında kaza tarihi itibariyle araçta oluşan hasar için araç başına azami teminat limiti 50.000,00-TL olduğu, davalı sigorta şirketinin kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybı zararından sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı sorumluluğunun bulunduğu, davalı sigorta şirketine yapılan başvuru tarihi olan 27/12/2022 tarihi dikkate alındığında temerrütün 07/01/2023 tarihi olduğu ancak davacı tarafça 12/01/2023 tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulduğu anlaşılmakla, Mahkememizce sigorta şirketine yönelik davanın kabulü ile, 45.000,00-TL değer kaybından kaynaklı maddi tazminatın 12/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Davalı ... Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş. yönünden maddi tazminat istemine yönelik yapılan değerlendirmede, 2918 sayılı KTK.nun hükümlerine göre, trafik kaydı işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, “İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmüne yer verilmiştir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.
Somut olayda; davaya konu ... plakalı araç, davalı ... Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş. İle dava dışı ... Isıtma ve Soğutma Sistemleri Sanayi Ticaret A.Ş arasında dava konusu kazanın gerçekleştiği tarihini de kapsar şekilde, 46 ay süre ile kira sözleşmesi bulunduğu, uzun süreli ve 3.kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesinin bulunup ekonomik yararlanmanın davalı ... Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş.'ye ait olmadığı, aracın uzun süreli olarak kiraya verildiğinin sabit olması karşısında malikin işleten sıfatının kalmaması nedeniyle davalı ... Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş. yönünden değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklı maddi tazminat istemine yönelik davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Ayrıca davacının, dava açarken trafik kayıt malikine husumet yöneltmesinde kusuru bulunmamaktadır. Bu nedenle, davalı malik şirket ... Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş. lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemiş, Mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... Otomotiv Servis ve Tic. A.Ş. ' ye yönelik davanın husumet yokluğundan REDDİNE,
2-Davalı ... Sigorta A.Ş.'ye yönelik davanın kabulü ile 45.000,00-TL değer kaybından kaynaklı maddi tazminatın 12/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 3.073,95-TL harçtan peşin alınan 768,49-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.305,46-TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 973,99-TL harç, 3.600,00-TL bilirkişi ücreti, 462,00-TL müzekkere ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 5.035,99-TL yargılama giderinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-İleride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/02/2024
Katip ...
e-imza
Hakim .....
e-imza