TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/
KARAR NO: 2024/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 1- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av.
DAVALILAR : 2- .
3- ...
VEKİLİ: Av.
DAVA: Sigorta
DAVA TARİHİ: 07/03/2023
KARAR TARİHİ: 02/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:27.11.2022 tarihinde saat 12.27 sularında sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı sayılı aracı ile ... Cami istikametinden gelip, ... Caddesi üzeri, ... Caddesi Kavşağına geldiği sırada aracının ön kısımları ile ... Evler istikametinden gelip, ... Caddesi üzeri ... yolu istikametine seyir halinde olan sürücü ... ve sevk idaresindeki ... plakalı araç sol şeritte aynı istikamette seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın sağ kısımlarına çarpması sonucu 3 araçlı, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda olay yerinde yapılan incelemelerde ve ... Parkı güvenlik kameraları incelemelerinde ... plaka sayılı araç sürücüsü ...’in 2918 sayılı K.T.K’nın 47/1-b (kırmızı ışık kuralına uymamak ) maddesine ihlal ettiğinden ...’in tam kusurlu olduğunun tespiti yapıldığını, işbu kaza nedeniyle müvekkilinin aracında maddi hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, ayrıca aracın yaklaşık bir ay tamir için yetkili serviste kaldığını, kazanın oluşumunda ... poliçe numarasında kayıtlı ... plakalı aracın yüzde yüz ve asli kusurlu olduğunu, kaza akabinde kusurlu şahsın zorunlu trafik sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş tarafından .../... Nolu Hasar dosyası açıldığını, araçta oluşan hasarın tâmirinin sağlandığını, aracın bu kazadan ötürü değer kaybettiğini ve serviste kaldığı süre boyunca kullanılamadığını, ... Sigorta A.Ş‘ye müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı için 10.01.2023 tarihinde, e-Mail üzerinden yazılı başvuru yapılmış olup, işbu başvuru sonucunda ... Sigorta A.Ş, 20.01.2023 tarihinde 16.281,49 TL ödeme yaptığını, ancak verilen ödemenin eksik olup, müvekkilinin aracında oluşan gerçek zararını karşılamadığını, ekli Mak. Müh. ...'in 01.02.2023 tarihli uzman raporunda dava konusu araçtaki değer kaybının 30.000 TL, ikame araç zararının ise 12.000 TL olduğu belirtildiğini, bu sebeple müvekkilinin gerçek zararının tazmini için işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, müvekkilinin gerek oluşan kazadan ötürü aracında meydana gelen hasarından gerekse de gerçekleştirilen hasarın tamirat işlemlerinden ötürü ağır maddi zarar görmüş bulunmasından dolayı, halihazırda mağdur olduğunu, müvekkili şahsın tüm maddi zararlarının giderilmesi gerekmekteyken gerekli tazminlerin gerçekleştirilmediğini, müvekkilinin ekonomik zararının Trafik poliçesi kapsamında giderilmesinin zorunluluk arz etmediğini, yasal düzenlemeler de buna işaret ettiğini, ayrıca ... yerleşik içtihadı ve uygulaması haline geldiği üzere; değer kaybı tazminatının, kazalı aracın kaza yapmadan önceki hali ile kazadan sonraki hali arasındaki Rayiç piyasa bedeli tespit edilerek ve arasındaki farkın ödenmesi yoluyla hesaplanması gerektiğini, davalılardan sigorta şirketinin zorunlu trafik sigortası poliçesi gereği teminatlarla sınırlı olmak üzere, diğer davalıların ise T.B.K. haksız fiil hükümleri gereği işbu değer kaybı ve sair zararlardan sorumluluğunun bulunduğunu,meydana gelen kaza nedeni ile müvekkilinin davaya konu aracında oluşan değer kaybı zararının ve ikame araç bedelinden ötürü uğranılan zararın ödenmesi için Mahkemenize başvurulması zorunluluğu hasıl olduğunu beyanla, bedel arttırım hakları saklı kalmak kaydıyla; "Alacağın miktarının yahut değerinin tam ve kesin olarak tarafımızca belirlenebilmesi mümkün olmadığından HMK 107. Maddesi doğrultusunda belirsiz alacak davası olarak;müvekkiline ait araçta, davaya konu edilen kazadan ötürü meydana gelen değer kaybı zararı için, ileride arttırılmak üzere, şimdilik 50,00 TL'lik tutarın, (davalılardan sigorta şirketi bakımından zorunlu trafik sigortası poliçesi gereği teminatlarla sınırlı olmak üzere), her bir davalı bakımından kaza tarihinden itibaren işletilecek, davalı sigorta şirketi bakımından reeskont avans faizi ile diğer davalılar bakımından ise yasal faizi ile müteselsilen alınıp müvekkiline verilmesine, aracın 1 aylık tamir süresince kullanılamaması nedeniyle, ileride arttırılmak üzere, ikame araç bedelinin şimdilik 50,00 TL'lik tutarının, davalılar ... ve ... yönünden, kaza tarihinden itibaren işletilecek, yasal faizi ile müteselsilen alınıp davacı müvekkile verilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalı taraflara müteselsilen alınıp müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin cevap dilekçesinde özetle;işbu davanın hasar onarım bedeli ve değer kaybının tazminine ilişkin bir dava olduğunu, araçta oluşan hasar bedelinin belirlenebilir bir bedel olduğunu, davacının da ekspertiz raporu aldığını, dilekçesinde KDV dahil 30.000 TL'lik değer kaybı geldiğini iddia ettiğini, buna rağmen işbu davayı belirsiz alacak davası olarak açtığını, bu sebeple davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılmasında HMK107. Madde uyarınca hukuki yarar bulunmadığını, dava konusu talebin muaccel olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, poliçe tanzim tarihi olan 20.07.2022 tarihi göz önünde bulundurulduğunda değer kaybı hesaplamasında genel şartlar göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından değer kaybı hesaplaması yapılırken ZMMS Genel Şartlar Değer Kaybı Hesaplama Formülü kullanılmış olup bu doğrultuda davacı tarafa ödeme yapıldığını, bilirkişi tarafından hesaplama yapılırken TSB tarafından açıklanan kasko değer listesinde belirlenen araç rayiç bedeli dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, bu hususun değer kaybı hesaplamasının doğru yapılabilmesi için zaruri olduğunu, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili şirketin sorumluluğunun yalnızca poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, mevcut poliçede limit maddi(Araç başına) 100.000,00 ve maddi (kaza başına) 200.000,00' olduğunu, müvekkili şirketten poliçe limitini aşan veya sigortalısının kusuru ile paralel olmayan bir bedel istenemeyeceğini, müvekkili şirket sigortalısının kusuru oranında gerçek hasar bedelini ödeyerek borcunu ifa etmiş sayılacağını, sigortanın bir zenginleşme aracı olmayıp sigorta şirketinin, sigortalı aracın sebep olduğu kadar riziko sebebiyle üçüncü kişilere ait mal veya bedeni zarardan ötürü poliçede gösterilen limit meblağın tamamını değil üçüncü kişilerin maruz kaldığı gerçek zarar miktarını araştırıp ödeme yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin üzerine düşen mali sorumlulukları davacıya ;13.03.2023 tarihinde dava dışı yana 26.237,05 TL değer kaybı ödemesi, yine 20.01.2023 tarihinde davacı yana 16,281.49 TL değer kaybı ve ayıca 20,000.00-TL hasar ödemesi, 07.02.2023 tarihinde dava dışı üçüncü kişiye 12,900.00 TL maddi zarar ödemesi, 07.02.2023 Tarihinde ... OTOMOTİV ANONİM ŞİRKETİ'ne 295.00 TL Mini Onarım ödemesi, Tedarikçi Otomotiv Firmalarına yapılan tedarik ödemeleri; 07.02.2023 tarihinde 38,557.00 TL, 07.02.2023 tarihinde 6,724.76 TL ,17.01.2023 tarihinde 24,907.39 TL, 17.01.2023 tarihinde 2,930.55 TL., 17.01.2023 tarihinde 12,848.77 TL olduğunu, poliçe kapsamında olmamasına karşılık ekspere 12.01.2023 tarihinde tarihinde 786.78 TL ve 12.01.2023 tarihinde 831.91 TL ödemek suretiyle yerine getirildiğini, toplamda müvekkili şirketin yapmış olduğu ödemenin 161.682,01 TL tutarında olduğunu, müvekkili şirketin üzerine düşen sorumluluğu ifa etmesine rağmen işbu haksız ve mesnetsiz dava ikamet edilmesinin sebebi haksız kazanç sağlamak olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere; talep edilen hasar bedelinin davacı tarafından ispatlanması gerekmekte olup davacının talebinin hukuka aykırı ve fahiş olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile; davanın öncelikle görevsizlik itirazımızın kabul edilerek görevli mahkemeye gönderilmesine, yetki itirazları kabul edilerek yetkili mahkemeye gönderilmesine, usule yönelik cevapları dikkate alınarak davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise esasa yönelik cevapları dikkate alınarak esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle;davacının yasal koşulları sağlamadığı halde taleplerini belirsiz alacak davası ile ileri sürmesi durumunda, mahkeme tarafından davaya kısmi dava olarak devam edilmesi dahi olanaklı olmadığını, davacının ise hem maddi zararının toplam 42.000,00 TL olduğunu belirttiğini, hem de davayı 6100 sayılı HMK.’nın 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini ifade etttiğini, bu şartlar altında davacının ileri sürdüğü maddi tazminat kalemlerinin belirsiz nitelik arz etmemesi sebebiyle, davanın öncelikle hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, davayı ve davacının ileri sürdüğü araç mahrumiyet bedeli (ikame araç bedeli) ve değer kaybı taleplerini kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile; dava kapsamında zamanaşımı itirazlarının söz konusu olduğunu, davacının ikame ettiği işbu dava konusu taleplerin haksız olup, ayrıca zamanaşımına uğradığını, kazanın meydana gelmesinde müvekkiline ve diğer davalı ...'ye atfı kabil herhangi bir kusur bulunmadığını, davacının maddi tazminat talebi ile ilgili beyanlarından önce ve bu beyanlara dayanak teşkil etmek üzere, kazanın meydana geldiği koşulların ve kusur durumunun incelenmesi gerektiğini, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 27.11.2022 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında her ne kadar diğer davalı ...'nin asli kusurlu olduğu ileri sürülmekte ise de; kaza aslen kazaya karışan ...ve ... plakalı aracın sürücülerinin dikkatsizliği ve tedbirsizliği sonucunda gerçekleştiğini, bu çerçevede davacı tarafından dosyaya ibraz edilen 27.11.2022 tarihli kaza tutanağı uyarınca, diğer davalı ...'ye atfedilen kusurun tarafımızca kabulü mümkün olmadığını, davacıya ait aracın sürücüsü ...'in ve ...plakalı aracın sürücüsü ...'nun tam ve ağır kusuru ile meydana gelen kazada oluşan zarar ile, diğer davalı ...'nin herhangi bir eylemi arasında illiyet bağı bulunmadığını, müvekkilinin 27.11.2022 tarihli trafik kazasından dolayı ... plakalı aracın bir ay süre ile serviste kaldığını ve değer kaybına uğradığını ileri sürerek toplam 50,00 TL ikame araç bedeli (araç mahrumiyet bedeli) ve 50,00 TL değer kaybı talebinde bulunduğunu, davacının 27.11.2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda herhangi bir maddi zararının doğduğunu kesinlikle kabul anlamına gelmemek koşulu ile belirtmek isteriz ki; zararın kanıtlanması yükünün davacı yana düştüğünü,bununla beraber davacının kazanın ardından ... plakalı araçtaki değer kaybı için ... Sigorta A.Ş. tarafından 20.01.2023 tarihinde 16.281,49 TL ödeme yapıldığını açıkça bildirmiş olmakla birlikte, davacının ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ödeme tutarını aşan hangi ad altında olursa olsun zararı bulunmadığını, her halükarda zarar ile diğer davalı ...'nin herhangi bir eylemi arasındaki illiyet bağının bulunmadığının açık bir şekilde tespit edilemeyeceği, kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı ilkesi de gözetilerek davacının aracında meydana geldiği ileri sürülen zararların davacı üzerinde bırakılması gerektiğini beyanla, fazlaya dair her türlü talep, dava, itiraz ve şikayet hakları saklı kalmak kaydı ile; davanın öncelikle esasa girilmeksizin hukuki yarar yokluğu ve zamanaşımı itirazlarımız doğrultusunda reddine, her halükarda haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın esas yönünden de reddi ile tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Mahkememizin 10/10/2023 tarihli duruşmasında dosyanın kusur konusunda da uzman bir makine mühendisi bilirkişi ile SMMM bilirkişiye tevdi edilerek dava konusu araçtaki değer kaybı miktarı konusunda rapor düzenlenmesi kararlaştırıldığından, bilirkişi heyetince düzenlenen 08/01/2024 tarihli raporda sonuç olarak; meydana gelen trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü
...’in ‘ 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47/b,c maddesinde yer alan kuralı ihlal ettiği
ve madde 84. Asli Kusurlarından sayılan “h” bendi (kavşaklarda geçiş önceliğine uymama)
hükümlerine göre,... plakalı araç sürücüsü ...’in, oluşan kazada asli %100 kusurlu olduğu; ... plakalı araç sürücüsü ...’in, kazanın önlenmesi yönünde başvurabileceği tedbir olmaması nedeniyle atfı kabil kusurunun olmadığı, ...plakalı araç sürücüsü ...’nun, kazanın önlenmesi yönünde
başvurabileceği tedbir olmaması nedeniyle, atfı kabil kusurunun olmadığı, Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin değer kaybı olarak, 16.281,49.-TL ödediği,
... Plakalı araç değer kaybının: 30.000,00.-TL olduğu, ...Plakalı araç kalan değer kaybının:30.000 – 16.281,48=13.718,52.-TL olduğu, ... Plakalı araç mahrumiyet bedelinin : 12.000,00.-TL olduğu,
... plakalı araç sürücüsü ...’in, kazada %100 kusurlu olması nedeniyle toplam 25.718,52.-TL'nin, tamamından davalıların sorumlu olduğu görüşü açıklanmıştır.
Davacı vekili 05/03/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; toplam 13.718,52 TL.değer kaybı tazminatı alacağının (davalılardan sigorta şirketi bakımından zorunlu trafik sigortası poliçesi gereği teminatlarla sınırlı olmak üzere), her bir davalı bakımından kaza tarihinden itibaren işletilecek, davalı sigorta şirketi bakımından reeskont avans faizi ile diğer davalılar bakımından ise yasal faizi ile müteselsilen tahsiline, toplam 12.000,00 TL.araç mahrumiyet bedeli alacağının, davalılar ... ve ... yönünden, kaza tarihinden (27.11.2022) itibaren işletilecek, yasal faizi ile müteselsilen tahsiline, diğer taraftan dava açılış değeri olan 100,00 TL, ıslah talebizin toplam değer alacağından mahsup edilerek ıslah ettiklerini beyanla, fazlaya ilişkin diğer hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, 27/11/2022 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç, davalılardan ...’e ait davalı sigorta şirketince ZMMS ile sigortalı ... plaka sayılı araç ve dava dışı ...plaka sayılı araç arasında meydana gelen kaza sebebiyle davacının davalılardan değer kaybı tazminatı ve ikame araç değer tahsiline ilişkin alacak davasıdır. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda belirtildiği ve mahkememizce kanaat edildiği üzere davalıya ait aracını sürücüsü ...’in, kazada %100 kusurlu olduğu, araçtaki değer kaybının 13.718,52 TL olduğu, araç mahrumiyet bedelinin ise 12.000,00 TL olduğu anlaşılmakla değer kaybından sigorta şirketi ile tüm davalılar sorumlu olmakla birlikte, mahrumiyet bedelinden sadece davalıların sorumlu oldukları anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ ile;
a)13.718,52 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketi açısından 20/01/2023 tarihinden, diğer davalılar açısından 27/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
b)12.000 TL mahrumiyet bedelinin 27/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 1.756,83 TL karar harcının, peşin ve ıslah harcı olarak alınan 616,90-TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.139,93 -TL.harcın davalılardan (sigorta şirketinin 937,11 TL'den sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 2.151,25 TL.yargılama giderinin ve davacı tarafından başta yatırılan 616,90 TL.peşin ve ıslah harcı olmak üzere toplam 2.768,15 TL.yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı vekili lehine takdir edilen 17.900 TL'nin (13.718,52 TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiyesinin ... ve ...'den) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A-11-12-13 maddeleri uyarınca 3.200,00-TL.zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin, davanın sigorta şirketi açısından dava şartı arabulculuğa tabi olduğu için davalı sigorta şirketinden alınarak Hazineye irat KAYDINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar davacı vekili ve bir kısım davalılar vekilinin yüzüne karşı, sigorta vekilinin yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/04/2024
Katip
E-Imzalıdır.
Hakim
E-Imzalıdır.