TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ :Av.
DAVALI : 2-
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 09/12/2022
KARAR TARİHİ : 24/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/11/2024
... 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 17/01/2023 tarih 2022/ Esas 2023/ Karar sayılı dosyasında verilen görevsizlik kararı sonucu, Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili banka ile ... isimli şahıs arasında 25.12.2015 ve 10.01.2019 tarihli kredi sözleşmeleri akdedildiğini ve iş bu sözleşmelerden doğan kredi borçlarına teminat olması amacıyla ... plakalı 2014 model Wolkswagen Golf Marka araç üzerine rehin konulduğunu, ...'in borcunu ödeyememesi üzerine kendisi hakkında ... İcra Dairesi 2019/... E. Sayılı dosyası üzerinden taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, iş bu dosyada borcun tahsili amacıyla ... plakalı araç hakkında yakalama emri çıkartıldığını ve ...'da yakalanan aracın 08.04.2021 tarihinde davalı ...'ün çalıştığı ... ... Otopark Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti'de kendisi adına ... sıfatı ile teslim edilmiş olduğunu, borcun tahsili amacıyla ...'da bulunan aracın satışına ilişkin olarak ... 7. İcra Dairesi'nin 2021/... Talimat sayılı dosyasına yazılan satış talimatına binaen 08.03.2022 tarihinde saat 15:00 - 15:05 de satışı yapılmasına karar verilen aracın ekspertiz incelemelerinin yapılması için ... şirketine gidildiğinde aracın şirket uhdesinde olmadığı anlaşılmış olduğunu, müvekkili banka yedieminlik görevini kötüye kullanan davalıdan şikayetçi olduğunu ve bunun üzerine hakkında yürütülen ... 12. Asliye Ceza Mahkemesi 2022/... E. 2022/... K. Sayılı dosyada bahse konu aracı 15.09.2021 tarihinde ... isimli şahsa, ... Trafik Denetleme Büro Amirliği'nin ve polis memuru ...'nın kaşesinin ve imzasının bulunduğu evraka istinaden teslim ettiğini, daha sonra bu evrakla ... Trafik Denetleme Büro Amirliği'ne gittiklerinde evrakın sahte olduğunu öğrendiklerini, aracı teslim alan şahsı tanımadığını beyan etmiş olduğunu, yapılan yargılama neticesinde ... 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/... E. 2022/... K. ve 26.10. 2022 tarihli ilamı ile davalı hakkında muhafaza görevinin kötüye kullanılması suçundan 5 ay 15 gün hapis ve 37 gün asli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğini, bahse konu icra dosyasının taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takibe ilişkin olduğundan ve araç davalı yedieminin kusurlu eylemi neticesinde ortadan kaybolduğundan dosyanın tahsil imkanı kalmadığını, zira bahse konu araca ilişkin satışın ... 7. İcra Dairesi'nin 2021/... Talimat sayılı dosyasında verilen 16.02.2022 tarihli karar ile düşürüldüğünü, şüphesiz ki müvekkilinin alacağını teminat altına almasına ve bu teminatın paraya çevrilmesi yoluyla alacağını karşılama imkanı olmasına karşın meydana gelen olay neticesinde bu imkanını kaybetmiş olduğunu, yedieminlik müessesi özü itibariyle güvene dayalı bir ilişki ihtiva etmekte olduğunu, hal böyle iken yedieminin kusurlu eylemi neticesinde alacağını alamayan ve teminat hakkını kaybeden müvekkilinin zararının tazmininin davalılar tarafından karşılanmasını mahkemeden talep etme gereği hasıl olduğunu, bu nedenlerle fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 250.000,00-TL maddi tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı ... ... Otopark Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; usul ve esas yönünden hukuki dayanağı bulunmayan işbu davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket açısından davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davalı müvekkili şirketin uzun süredir ... ilinde ... otoparkı işletmeciliği yaptığını, diğer davalı ...'ün de uzun süredir binlerce aracın bulunduğu ... otoparkında görevini eksiksiz yerine getirdiğini, davacı tarafından davalı ... hakkında muhafaza görevini kötüye kullanma suçundan şikayetçi olunduğunu ve hakkında yürütülen ... 12.Asliye Ceza Mahkemesi 2022/... E. 2022/... K. Sayılı dosya tarafından cezalandırıldığını, ancak dosya incelendiğinde görüleceği üzere bahse konu aracı 15.09.2021 tarihinde ... kimlik numaralı ... isimli şahsa, ... Trafik Denetleme Büro Amirliği'nin ve polis memuru ...'nın kaşesinin ve imzasının bulunduğu evraka istinaden teslim ettiğini, daha sonra daha sonra bu evrakla ... Trafik Denetleme Büro Amirliği'ne gittiğinde evrakın sahte olduğunu öğrendiğinin belirtildiğini, bahse konu ceza yargılaması eksik ve hatalı olduğunu, sahte belgenin niteliği, kimin tarafından düzenlendiği, kimin tarafından kullanıldığı araştırılmamış olduğunu, bahse konu polis memurunun imza ve kaşesi bulunan evrakın sahte olduğu ilk bakışta çalışandan beklenen dikkat ve özenin gösterilmesine rağmen fark edilmesi mümkün olmadığını, sahte evrakı düzenleyen üçüncü şahısların ağır kusuru bulunmakta olduğunu, diğer davalı ... muhafaza görevini kötüye kullanmaktan her ne kadar ceza almış ise de ceza mahkemesinin kararı hukuk mahkemesini bağlamamakta olduğunu, işveren müvekkilinin yedieminlik gibi işin doğası gereği önemli ve hukuki ve cezai sorumluluğu bulunan muhafaza görevini yerine getirirken çalışanlarının tamamını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini, davalı çalışan ...'in uzun süredir ... otoparklarında çalışmakta olduğunu, İşin gerektirdiği hukuki ve cezai sorumluluk gereği bilgi ve tecrübeye sahip olduğunu, adam çalıştıran, yapılacak iş için uygun fikri, mesleki bilgi ve yeteneklere sahip bir kişi seçmekle yükümlü olduğunu, seçeceği yardımcı kişinin yapacağı iş için vasıflı, yeterli eğitim görmüş, yeni bilgi, yöntem ve tekniği özümsemiş ve izlemiş olmasını aradığını ve üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmiş olduğunu, sorumluluğun doğması için objektif özen yükümlülüğünün ihlâliyle meydana gelen zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerektiğini, müvekkilinin davalı objektif özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini, bu nedenle bahse konu olayla illiyet bağı kurulabilecek bir olgu mevcut olmadığını, bahse konu icra dosyası nedeniyle takip hakkı devam etmekte olduğunu, aracın kaybolduğu iddiası yersiz olduğunu, maddi zarar oluşmadığını, aracın yakalanma yoluna gidilmeden tahsil imkanı kalmaması iddiası ile davalılardan tazmin edilmek üzere başvurulması kötü niyetin göstergesi olduğunu, davalı çalışanın kusur incelemesi yapılması gerekmekte olduğunu, eğer kusuru bulunmakta ise nispetince dosya borcuna yönelik değil kusuru oranınca bir tazminat talep edilmesi gerektiğini, gerçekleştiği iddia edilen kusurlu eylem ile icra dosya borcu arasında da illiyet bağı olmadığını, diğer davalı çalışanın kusuru incelenmesi gerektiğini, bahse konu olayda sahte belgenin aldatma yeteneğine sahip olup olmaması kusurun değerlendirilmesinde en önemli faktör olduğunu, ... aldatma yeteneği bulunan belgelerin kullanılmasını üçüncü kişinin ağır kusuru olarak nitelendirdiğini, üçüncü kişinin ağır kusuru nedeniyle işverenin sorumluluğu bakımından illiyet bağını kestiğini kabul ettiğini, zarar doğuran işlem veya eylemde aldatma kabiliyetine sahip bir belgenin kullanılması hâlinde adam çalıştıranın sorumluluğunun doğmayacağının kabul edilmesi gerektiğini, ancak detaylı bir incelemeyle ortaya çıkacak sahteliğin fark edilmesinin müvekkili şirket veya çalışanından beklenemeyecek bir durum olduğunu, çalışan davalının sahte belgeyi fark etmesi tüm dikkat ve özeni göstermesine rağmen mümkün olmadığını, bu bahse konu belgenin sahte olup olmadığının sadece konusunda uzman olan görevliler tarafından veya kayıtların tetkikinden anlaşılabileceğini, herhangi bir vatandaş veya görevliler tarafından ilk bakışta anlaşılması mümkün olmadığından aldatmaya yönelik iğfal kabiliyetinin mevcut olduğu konusunda bilirkişi incelemesi yapılması sonucunda maddi gerçek ortaya çıkacağını, bu nedenlerle davacının alacağını karşılama imkanını kaybetmesine müvekkilinin sebep olduğunun ileri sürülmesi TMK m.2'de de anıldığı üzerine dürüstlük kuralına da aykırı olduğunu, hakkın bu şekilde kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumayacağını bu sebeple müvekkiline sorumluluk yüklenemeyeceğinden davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP; Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; görev itirazlarının bulunduğunu, dava konusu aracın 18.03.2021 tarihinde yakalamalı olarak otoparka getirildiğini, müvekkilinin davalı adına ... olarak teslim edildiğini, ancak otoparklar arası iletişimsizlik nedeniyle yandaki otoparka indirildiğini, İcra dairesinden aracın satışına ilişkin tebligat gelmesi üzerine incelendiğinde davalı müvekkilinin dahli olmadan aracın otoparktan çıkışı yapıldığının anlaşıldığını, yapılan araştırma sonucu çıkış evrakı bulunduğunu, evrakın ... Emniyet Müdürlüğü adına ve ... Emniyet Müdürlüğü kaşeli olarak düzenlendiğinin görüldüğünü, bunun üzerine davalı müvekkilinin ... Emniyet Müdürlüğü'nü arayıp durumu izah ettiğini, müdürlük aracın hala otoparkta olduğu görüldüğü bilgisi vermesi üzerine davalı müvekkilinin evrakları alıp ... Emniyet Müdürlüğüne gittiğini, ... Emniyet Müdürlüğünde evrakların incelenmesi üzerine sahte olduğunun memurlarca söylenmesi üzerine davalı müvekkilinin de ... Karakoluna giderek şikayette bulunduğunu, her ne kadar ... 12. Asliye Ceza Mahkemesi 2022/... E. Sayılı dosya ile müvekkili aleyhine ceza takdir edilmiş ise de dosya basit yargılama usulüne göre görüldüğünü, müvekkilinin savunmalarını yazılı olarak vermesine rağmen dosya esası incelenmediğini, kararın davalı müvekkilinin mernis adresine gönderildiği için itiraz hakkını kullanamadığını ve dosyanın kesinleştiğini, bu nedenle hak kaybına neden olunduğunu, dolandırıcılık sonucu aracın otoparktan çıkarıldığını, bahse konu evrakın kandırma vasfına haiz olduğunu, bu nedenle davalı müvekkiline atfedilecek haksız fiili bulunmadığını, davalı müvekkilinin bahse konu olayda kusuru bulunmadığını, dava dilekçesinde yedieminin kusurlu eylemi neticesinde aracın ortadan kaybolduğundan bahisle dosyanın tahsil imkanı kalmadığı iddia olunmuş ise de alacağını hala tahsil etme imkanı bulunduğunu, bu nedenle bu iddianın kabulünün mümkün olmadığını, zararın doğmadığını, iş bu dava ile icra dosya alacağının tazmini istemi iyi niyet kurallarına uymadığını, açıklanan bu nedenlerle öncelikle mahkemenin görevsizliği nedeniyle usulden reddine, dolandırıcılık sonucu otoparktan çıkartılan araç nedeniyle davalı müvekkiline kusur atfedilemeyeceği ve dosya borcunu tahsil etme imkanı bulunmasına rağmen davacının kötü niyetli olarak dosya borcunu talep etmesi nedeniyle iş bu haksız davanın esastan reddinine karar verilmesini talep etme zorunluluğu doğduğunu, açıklamış oldukları ve re'sen dikkate alınacak sebeplerle usul ve yasaya aykırı işbu davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Trafik tescil kayıtları, ... İcra Dairesi 2019/... E. Sayılı dosyası, ... 7. İcra Dairesi'nin 2021/... Talimat sayılı dosyası, ... 12. Asliye Ceza Mahkemesi 2022/... E. 2022/... K. Sayılı dosyası, davacı banka kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davacı banka tarafından akdedilen kredi sözleşmelerinin teminatı olarak verilen ve ... İcra Dairesi'nin 2019/... E. sayılı dosyası üzerinden taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takibe konu edilen ... plaka sayılı aracın ... sıfatı ile muhafaza altındayken çalınmasından kaynaklı oluşan zararın tazmini talebine ilişkindir. Dava dışı ... Otomotiv-... ile davacı .... ... Bankası A.Ş. .../... Şubesi arasında 12.09.2018 tarihinde Taşıt Rehni Sözleşmesi imzalanmış olup, rehin konusu ... plaka sayılı aracın açılan kredinin teminatı olarak, 104.566.00 TL üzerinden rehin edildiği görülmüştür. ... plaka sayılı araç, 08/04/2021 tarihinde haczedilerek davalı ...'ün çalıştığı ... ... Otopark Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti'ye ait otoparka teslim edildiği, aracın 15.09.2021 tarihinde kimliği tespit edilemeyen bir şahsa teslim edilerek otoparktan çıkışının yapıldığı görülmüştür. Davacı banka, yedieminlik yapan davalı ...'den şikayetçi olmuş ve bunun üzerine davalı hakkında yürütülen ... 12. Asliye Ceza Mahkemesi 2022/... E. 2022/... K. Sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda, muhafaza görevinin kötüye kullanılması suçundan cezalandırılmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği görülmüştür.
..., istenildiğinde kendisine teslim edilen eşyaları iade etmekle yükümlüdür. Lisanslı ... Depoları Yönetmeliği m.16 ile yedieminin kendisine teslim edilen malı özenle koruma, kollama ve icra müdürlüğünün talimatına uygun şekilde hareket etme yükümlülüğü bulunmakla birlikte m.17 ile, meydana gelen zarar nedeni ile hukuki sorumluluğu düzenlenmiştir. Lisanslı ... Depoları Yönetmeliği m.23 ile, “(1) Depolarda muhafaza edilen mal, ilgili icra ve iflas dairesi veya adli birimin yazılı talimatı ya da kararı olmadıkça depodan çıkarılamaz. (2) Yazıda veya kararda belirtilen şahsın kimliği tam olarak tespit edildikten sonra ve malın giriş makbuzundaki nitelik ve vasıfları taşıyıp taşımadığı belirlendikten sonra çıkış makbuzu düzenlenmek suretiyle mal teslim edilir. (3) Çıkış makbuzunun bir sureti icra dairesine gönderilir. (4) Muhafaza altına alınan malın icra dairesi tarafından bizzat teslimi gereken hallerde teslimat, icra memuru tarafından yerine getirilir.” Anılan Yönetmelik Geçici 1/1 maddesi uyarınca Lisanslı ... Depoları açılana kadar mevcut depo ve garajlarda Mahcuz Malların Muhafaza Edileceği Adalet Bakanlığı Depo ve Garajlarının Çalıştırılmasına Dair Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir. Anılan Yönetmelik m.8 ile, “Mahcuz mal, muhafaza hitamında ilgili icra dairesinin yazısında belirtilen şahsa kimliğini ispata yarayan belge mukabilinde ve 23 üncü maddede belirtilen çıkış makbuzu düzenlenerek memur tarafından teslim edilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.Uygulanması gereken Mahcuz Malların Muhafaza Edileceği Adalet Bakanlığı Depo ve Garajlarının Çalıştırılmasına Dair Yönetmelik m.8 uyarınca ... olarak bırakılan malların depodan çıkarılabilmesi için ilgili icra dairesinin yazısı ile alacak kişinin kimlik kontrolü yapılarak teslimin gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.Her ne kadar davalı tarafça, dolandırıcılık sonucu aracın otoparktan çıkarıldığı, çıkış evrakının ... Emniyet Müdürlüğü adına ve ... Emniyet Müdürlüğü kaşeli olarak düzenlendiği belirtilerek kusurun bulunmadığı savunulmuşsa da, ... olarak hizmet veren davalıların haczi uygulayan icra dairesinden aracın teslimine dair yazı getirilmeden, kimliği tespit edilemeyen şahsa aracın teslimi sonucu aracın garajdan çıkışının yapılmış olup, ... olarak hizmet veren davalıların haczi uygulayan icra dairesinden malın teslimine dair yazı getirilmeden malın garajdan çıkışının
yapılmaması gerektiği bilinmesi gerekmekte olup anılan ihlal nedeni ile kusurlu oldukları, davalı ... ... Otopark Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti'de 6098 sayılı TBK.m.66 gereğince, yedieminlik gibi işin doğası gereği önemli ve hukuki ve cezai sorumluluğu bulunan muhafaza görevini yerine getirirken çalışanlarının tamamını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekmekte olup, haczedilerek muhafaza altına alınan aracın Lisanslı ... Depoları Yönetmeliği m. 23 ile Mülga Mahcuz Malların Muhafaza Edileceği Adalet Bakanlığı Depo ve Garajlarının Çalıştırılmasına Dair m. 8 hilafına teslim edilmesi sonucu meydana gelen zararda, davalıların eylemlerinin ve kusurlarının TBK.m.66 kapsamında adam çalıştıralan sorumluluğunu kaldıracak mahiyette kabul edilemeyeceği, davalıların meydana gelen zarardan sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Mahkememizce alınan 05.01.2024 tarihli kök ve 04.04.2024 ek rapora göre, dava konusu aracın haciz ve muhafaza tarihindeki değerinin 140.000.00 TL olduğu ve ilk satış günü olan 08.03.2022 tarihinde icra dosya borcunun 219.845.98 TL, ikinci satış iş günü olan 25.03.2022 tarihinde 221.397.14 TL olduğu, dava konusu aracın dava tarihindeki kasko değerinin 351.098.00 TL olduğu ve emsal araç rayiç değerinin 360.000.00 TL olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce, ... İcra Dairesi'nin 2019/... Esas sayılı dosyasının dava tarihi itibariyle celp edilen kapak hesabına göre, davacı banka alacağının 248.811,28-TL olduğu, banka alacağının rehine konu aracın dava tarihindeki değerinin altında olduğu görülmüştür.Sonuç olarak dava tarihi itibariyle davacı banka alacağına ilişkin zarardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan, Mahkememizce davanın kısmen kabulü ile, 248.811,28-TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 248.811,28-TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 16.996,30-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 4.269,38-TL harcın mahsubu ile bakiye 12.726,92-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 39.809,80-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 4.361,58-TL harç, 4.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 309,25-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 9.170,83-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 9.127,22-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.200,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranına göre; 3.184,78-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen; 15,22-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 1.188,72-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/10/2024
Katip
e-imzalı
Hakim
e-imzalı