TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/03/2023
KARAR TARİHİ : 16/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile dava dışı “... Ltd.” ile ... şirketleri arasında 2020 yılından itibaren ticari ilişkinin kurulması dahil; ... Ltd. ile ... Ltd’nin davalı şirkete verdiği siparişlerinde sipariş, üretim, sevkiyat, teslimat süreçlerinde aracı faaliyetleri yürüten müvekkili ... Gıda Endüstri İthalat İhracat Anonim Şirketinin bu ilişkiden haksız ve hukuka aykırı olarak çıkarılması ve ilişkinin dışında bırakılması nedeniyle haksız rekabetten kaynaklanan maddi tazminat istemi ile sözleşmeye aykırılık nedeniyle müvekkil şirketin uğramış olduğu zararların bilirkişi marifetiyle belirlenerek davalıdan tazmini ile davalı yanın müvekkili şirkete cari hesap uyarınca borçlu olduğu tutarın tahsili ile müvekkili şirketin defter/kayıt ve cari hesaptan kaynaklanan davalıdan alacaklı olduğu 17.355,29-USD (TL Cinsinden Dava Değeri-330.979,26-TL) ve bununla birlikte, davacının sözleşmeye aykırı eylemleri nedeniyle müvekkil şirketin fazlaya dair faizden ve kanundan doğan hakları saklı kalmak kaydıyla; (HMK. M.107 uyarınca müvekkilinin zararının değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere) müvekkil şirketin, davalının sözleşmeye aykırı davranışları ve haksız rekabet hükümlerine aykırı fiilleri nedeniyle uğramış olduğu maddi zarar –1.000,00-USD (TL Cinsinden Dava Değeri- 19.070,00-TL (şimdilik) fiili ödeme tarihine kadar mevduata uygulanacak dolar cinsinden en yüksek faizi ile birlikte tazminine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın talep ve iddialarının fiili gerçeklere ve yasaya aykırı bulunduğunu, davacı ile davalı arasında, davacının iddia ettiği türden "aracılık" veya "komisyonculuk" gibi bir ilişki sözkonusu olmadığını, haksız rekabet hükümlerine aykırı bir durum olmadığı gibi siparişin tamamlanmasıyla da davacının herhangi bir zararının doğmadığı, müvekkili şirket ile dava dışı WilliFood arasında ikili veya üçlü herhangi bir ticari ilişki veya yükümlülük bulunmadığını, müvekkilinin ticari ilişki ve yükümlülük bakımından tek muhatabının davacı şirket olduğunu, davacının aksi istikametteki iddialarının kötüniyetli ve haksız menfaat teminine yönelik bulunduğunu, müvekkil firmanın, hiçbir zaman tek satıcılık, münhasır satıcılık, bölgesel satıcılık, aracılık, komisyonculuk, acentelik ve benzeri herhangi bir ticari münasebetin tarafı olmadığı gibi davacı ile arasındaki ticari ilişki de de, yalnızca 21 konteynırlık ürünlerin ... kapsamında üretilmesi ve ihraç kayıtlı olarak satışına dayalı bir alım satımdan ibaret olduğunu, müvekkili şirketin, davacı şirketi herhangi bir bölgede münhasır satıcı, komisyoncu, aracı ve benzeri bir kapsamda yetkilendirmediğini, müvekkil şirketin, tüm pazarlarda olduğu gibi İsrail pazarında da faaliyet göstermekte serbest olduğunu belirterek usul, yasa ve hakkaniyete aykırı olarak ikame edilen davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline, haksız dava ve alacak iddiası sebebiyle kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
E-postalar, faturalar, ihtarnameler,gümrük kayıtları, arabuluculuk dosyası, bilirkişi raporları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının davalıdan 17.355,29-USD cari hesap alacağının bulunup bulunmadığı, davacının tarafları arasındaki sözleşmeye aykırı davrandığı iddiasının yerinde olup olmadığı, haksız rekabette bulunulup bulunmadığı, bulunuyorsa miktarı noktasında toplandığı görülmüştür.Dava dosyası, ibraz edilen deliller, taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde davalının var ise alacaklı olduğu miktar ve faizinin tespiti amacıyla Mali Müşavir Bilirkişisinden rapor talep edildiği, 01/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı ... Gıda Endüstri İthalat İhracat Anonim Şirketinin davalı ... Süt Ürünleri Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden alacak talebiyle ilgili, davacı şirketin adına delil olma niteliğini taşıyan ve yerinde incelenen 2021 ve 2022 yılları ticari işlemlerine ait yasal e-defter kayıt ve belgelerine göre, taraflar arasında ticari ilişkileri 2021-2022 yıllarında gerçekleştiği, taraflar cari hesap olarak çalıştıkları, yazılı sözleşme bulunmadığı, davacı şirketin davalı şirketten 17.354,72 USD alacaklı olduğu sonuç ve kanaati varıldığı, 25/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı şirketin defterlerinde dava tarihinde Davacı şirketten 17.624,52 USD alacaklı gözüktüğü, sonuç ve kanaati varıldığı, Davacı ve davalı şirket defterlerinin ayrı bilirkişilerce incelenmiş olduğu dikkate alınarak, dosya kapsamında alınan mali müşavir bilirkişi raporlarındaki çelişkilerin giderilmesi ile taraf vekillerinin raporlara karşı bildirmiş oldukları itirazların irdelenmesi için farklı bir mali müşavir bilirkişisinden rapor alınmasına karar verilmiş olup;10/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı ve davalı şirketin, 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerinin, ... Bakanlığınca yapılan düzenlemeler sonucunda elektronik ortamda tutulan defterler için 1 ve 2 seri nolu elektronik defter genel tebliğinde yapılan açıklamalar çerçevesinde noter tasdikinin gerekmediği yerine
geçecek berat oluşturma işleminin yapılmış olduğunu, 2023 ve 2024 yılı defterlerinin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil olabilecek özellikte olduğunu, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu davacı şirketin dava tarihi itibariyle davalı şirkete 3.124,52 USD borçlu olduğu sonuç ve kanaati varıldığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dosyaya sunulan mali müşavir bilirkişi raporlarına göre davacı şirket ile davalı şirket arasında cari hesap ilişkisinin mevcut olduğu, davacı taraf mahkememizde açmış olduğu iş bu dava ile, davalı ... Süt Ürünleri Gıda San. Tic. AŞ ile dava dışı ... Ltd. arasında gerçekleşen ticarete aracılık ettiğini,ticaretin bir süre devam ettiğini ancak sonrasında davalı ...'in tek taraflı fiyat artış kararı sonrasında davacı şirketin bu ticari ilişkide aracılık faaliyetinden dolayı ciddi zarara uğradığını,sonrasında da davalı ... Süt Ürünleri Gıda San. Tic. AŞ'nin davacı şirketi saf dışı bırakarak bizzat ... Ltd. İle ticarete devam ettiğini belirterek,öncelikle davacı şirketin davalı ... Süt Ürünleri Gıda San. Tic. AŞ ile dava dışı ... Ltd. arasında gerçekleşen ticarete aracılık faaliyeti kapsamında ... Süt'e ödenen 33.000,00-USD ambalaj ücretinden,ticaretin kesilmesi nedeniyle kullanılmayacak ambalajların bedeli olarak 17.624,52 USD'nin iadesine,başlangıçtaki 3'lü ticari ilişkiden davacı ... Gıda'nın saf dışı bırakılarak, davalı ... Süt Ürünleri Gıda San. Tic. AŞ ile dava dışı ... Ltd'nin bizzat ticari faaliyete geçmesinden kaynaklı haksız rekabet hükümleri doğrultusunda1.000,00-USD 'nin davalı ... Süt'ten alınarak davacıya verilmesini talep etmiş,davalı ... Süt Ürünleri Gıda San. Tic. AŞ vekili dosyaya sunmuş olduğu cevap dilekçesinde,davacı şirketin iddia ettiği aracılık faaliyetini kabul etmeyerek, ticaretin 21 konteynır ile sınırlı olduğunu, ancak davacı şirketin sipariş ettiği kadar ürün almadığını ,ticaretin başında davacı şirketçe ambalaj ücreti olarak ödenen bedelden ,ticaretin yarıda kesilmesiyle kullanılmayan ambalajların bedeli olarak 17.624,52 USD lik davalı şirkete fatura kesildiğini,davalı şirketinde de, siparişe konu ürünlerin özel markalı/etiketli Private Label ürünler olması ve başka bir ticari ilişkide kullanılamayacak olması nedeniyle aynı tutarda iade faturası keserek, kullanılmayacak ambalajların iade alınmasını ihtar ettiklerini, davacı şirket ile haksız rekabet sözleşmesi de imzalamadıklarını belirterek davanın reddi savunulmuştur.
6098 sayılı kanunun ''Alım veya satım komisyonculuğu'' başlığı adı altında düzenlenen 532. maddesinde''Alım veya satım komisyonculuğu, komisyoncunun ücret karşılığında, kendi adına ve vekâlet verenin hesabına kıymetli evrak ve taşınırların alım veya satımını üstlendiği sözleşmedir.Bu bölümdeki hükümler saklı kalmak üzere, komisyon sözleşmelerine vekâlet hükümleri uygulanır.'' şeklinde tanımlanmaktadır. Haksız rekabet ise 6102 sayılı kanunun 54. maddesinde ''Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.'' şeklinde tanımlanarak aynı kanunun 55. Maddesinde hangi fiillerin haksız rekabet sayılacağı belirtilmiştir. Davacı taraf davalı ... Süt Ürünleri Gıda San. Tic. AŞ ile dava dışı ... Ltd. arasında gerçekleşen ticarete aracılık faaliyetinde bulunduğunu ancak sonrasında her iki şirketin davacı şirketi saf dışı bırakarak bizzat ticarete başladıklarını iddia ederek, davalı şirketten cari hesap alacağı ve haksız rekabet kapsamında tazminat talep etmektedir.Dosya kapsamında toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacı ... Gıda ile davalı ... Süt arasında 21 konteynırlık ticari anlaşma yapıldığı ancak buna ilişkin resmi yazılı sözleşme olmasa da her iki tarafın kabulünde olduğu için bu husususun itilaf konusu olmadığı, uyuşmazlığın yapılan sözlü anlaşmada davacı şirketin pozisyonunun aracılık yapan bir şirket mi yoksa bizzat ticaretin tarafı mı olup olmadığı noktasında toplandığı görülmektedir. Mahkememizce her iki şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede, davacı ... Gıda ile davalı ... Süt arasında cari hesap ilişkisinin olduğu davacının defterlerine göre ... Süt'ün ... Gıda'ya17.354,72 USD borçlu olduğu, ... Süt'ün ticari defterlerine göre ... Gıda'nın 17.624,52 USD borçlu olduğu görülmektedir. Her iki ticari defterler arasındaki uyumsuzluğun sebebinin nedenini tespit etmek için farklı bir mali müşavirden alınan raporda, defterler arasındaki farklılığın, davacı ... Gıda'nın ticari ilişkinin başında davalı ... Süt'e göndermiş olduğu 33.000,00-USD ambalaj ücretinden ticaretin yarıda kesilmiş olmasından dolayı 17.624,52 USD tutarında ambalaj ücreti faturasının kesildiğini, davalı ... Süt'ün ise ticaretin yarıda kesilmesinin davacıdan kaynaklı olması ve toplam 21 konteynırlık sipariş için 33.000,00-USD ambalaj gideri yapıldığını kullanılmayacak ambalajların özel üretim olması nedeniyle başka bir ticari faaliyette kullanılamayacak olması nedeniyle aynı tutarlı iade faturası düzenlemesinden kaynaklandığı belirtilmiştir.Davacı ... Gıda her ne kadar davalı ... Süt Ürünleri Gıda San. Tic. AŞ ile dava dışı ... Ltd. arasında gerçekleşen ticarete aracılık faaliyetinde bulunduğunu iddia etmiş ise de,6098 sayılı kanunun 532. Maddesi kapsamında bu faaliyetin uygun delillerle ispat edilmediği, kaldı ki incelenen ticari defter ve kayıtlarda davacı ve davalı şirket arasında cari hesap ilişkisinin mevcut olduğu görülmektedir.Taraflar arasında 21 konteynırlık özel sipariş ilişkisi kurularak siparişlerde kullanılacak ambalajlar için davacı tarafından davalı şirkete 33.000,00-USD ambalaj gideri ödendiği noktasında itilaf yoktur, uyuşmazlık ticaretin yarıda kesilmesinden kaynaklı kullanılmayan ambalaj giderlerine kimin katlanacağı noktasında toplanmaktadır. Davacı şirket davalı şirketten 21 konteynırlık özel üretim mal alacağını taahhüt ederek bu sipariş için başlangıçta 33.000,00-USD ambalaj gideri davalıya göndererek tüm riskleri bizzat kendisi almış olup,basiretli bir tacir olmanın sonucu olarak taahhüt ettiği siparişin tamamını ürettirmeyerek başlangıçta peşin ödediği ambalaj ücretini geri istemesinin hukuka uygun olmadığı kanaatine varılmıştır.Çözümlenmesi gereken bir diğer husus ise,davacı şirketin saf dışı bırakıldığı iddiası kapsamında, davalı ... Süt Ürünleri Gıda San. Tic. AŞ ile dava dışı ... Ltd.'nin ikili ticarete başlamasının davacı açısından haksız rekabet teşkil edip etmeyeceği hususudur.Davacı şirket, ... Süt Ürünleri Gıda San. Tic. AŞ ile dava dışı ... Ltd arasında gerçekleşen ticarete aracılık faaliyetinde bulunduğunu iddia etmiş ise de,bu iddia dosya kapsamında uygun delillerle ispat edilememiştir.Bunun yanında davacı ile davalı şirket arasında gerçekleşen ticari ilişkide herhangi bir haksız rekabet sözleşmesi düzenlenmediğinden, iddialar soyut kaldığından, mahkememizce haksız rekabet hususunda ayrıca tazminat hesaplama yoluna gidilmeyerek davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 5.977,97 TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.362,57 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre belirlenen 56.007,88 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde ... açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okundu, usulen anlatıldı.16/06/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır