TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 20/04/2023
KARAR TARİHİ : 05/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirketin, ... Mahallesinde 2 şube halinde ekmek fırını işlettiğini, müvekkili şirket sahibi ... ve kendisinden aldığı vekalet uyarınca oğlu ...'ın şirketin yönetimi ve faaliyetlerinin yürütülmesi ile ilgilendiğini, davalı şirketin ise; ...'da fırın makineleri imalatı, pazarlaması ve kurulumu işleriyle ilgilendiğini, ...'ın, müvekkili şirket yetkilisi olarak şirket adına 9 Temmuz 2022 tarihinde başlayacak olan ... ile bayram öncesinde oluşacak yoğun ekmek talebine yetişebilmek ve devamında şirketin açılacak şubelerinin ekmek ihtiyaçlarını karşılamak suretiyle işlerini büyütmek amacıyla davalı şirkete ait internet adresi üzerinden edindiği ve şirket yetkilisinin kullanımında olan ... hattı ile hem sesli olarak görüşerek hem de ... isimli mesajlaşma uygulaması üzerinden mesajlaşma, fotoğraf-video gönderme şeklinde haberleşmek suretiyle 08.06.2022 tarihinde davalı şirket ile 238 taslı hamur dinlendirme makinesi ve baston işleme makinesi alım-satım, teslimat ve kurulumuna ilişkin anlaşma yaptığını, mesaj içerikleri ve ekinde yer alan görüntülerden de açıkça anlaşılacağı üzere; müvekkili firma yetkilisi tarafından uyuşmazlığa konu makinelerin üretim alanına getirilmesi, kurulumu ve çalışma alanına sığıp sığmayacağı ile ilgili endişe edilmesi üzerine davalı firma yetkilisi tarafından kurulum yapılacak alana girişin ve çalışma alanının ölçüleri ile görüntülerin talep edildiğini, müvekkili firma yetkilisinin de tüm bilgileri açıkça davalı firma yetkilisi ile paylaştığını, müvekkili firma yetkilisi tarafından çalışma alanına girişte yer alan asansör de dahil olmak üzere tüm ölçü ve bilgilerin davalı firma ile paylaşılmış olduğu mesaj içerikleri incelendiğinde ve tanıkların beyanları neticesinde anlaşılacağını, bu bilgiler neticesinde davalı firma yetkilisi tarafından makinelerin alana girişi ve kurulumu ile ilgili herhangi bir sıkıntı yaşanmayacağı, makinelerin parçalara ayrılarak içeriye alınacağı, alanın yeterli olduğu ve içeride montaj yapılabileceği ifade edildiğini, bunun üzerine müvekkili firma yetkilisi tarafından 08.06.2022 tarihinde sipariş verildiğini, yine mesaj içeriklerinden anlaşılacağı üzere dava konusu makinelerin müvekkili firmaya teslimi ve kurulumu için peşinat olarak önce anlaşma bedeli olan 75.000,00-TL'nin yarısı peşinat olarak talep edildiğini, daha sonra piyasa şartları gerekçe gösterilerek peşinat tutarının 50.000,00-TL'ye çıkarıldığını, söz konusu makinelerin kurulumundan sonra sorun çıkmaması halinde 25.000,00-TL daha elden ödenmek suretiyle toplam 75.000,00-TL bedel karşılığı anlaşma sağlandığını, davalı firma yetkilisi tarafından kararlaştırılan peşinatın ödenmesi akabinde 3-4 gün içerisinde teslimat yapılacağı ve kurulumun gerçekleştirileceğinin ifade edildiğini, bu anlaşmaya güvenen müvekkili firmanın, peşinat olarak kararlaştırılan 50.000,00-TL'yi ödemek için bankadan 11.507,00-TL faiziyle birlikte geri ödemek üzere kredi çektiğini ve 08.06.2022 tarihinde davalı firmaya ödemeyi yaptığını, müvekkili şirketin, anlaşma gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen davalı firma tarafından makinelerin teslimatı ve kurulumu bir türlü gerçekleştirilmediğini, müvekkili firma yetkilisi ... tarafından teslimat ve kurulumun ne zaman yapılacağı sorulduğunda sürekli olarak farklı bahaneler ileri sürülerek teslimat tarihi ertelendiğini, en sonunda kurban bayramına az bir süre kalması ve bayram öncesinde de oluşacak talep yoğunluğuna yetişmek istenmesi nedeniyle müvekkili firma yetkilisi tarafından bayrama kadar teslimat yapılması için süre verildiğini, aksi takdirde sözleşmeden vazgeçileceğinin şifahen ifade edildiğini, 09.07.2022 tarihinde başlayan Kurban Bayramında da davalı firma tarafından teslimat yapılmaması nedeniyle müvekkili firma yetkilisinin, davalı firma yetkilisini arayarak ödemiş oldukları peşinatı geri istediklerini, müvekkili firmanın sözleşmeden haklı nedenle çekildiğini ifade etmesi nedeniyle hukuken zor duruma düştüğünü anlayan davalı firma yetkilisinin, Kurban Bayramının son günü olan 12.07.2022 tarihinde müvekkili firma yetkilisine ... üzerinden mesaj gönderdiğini, bu mesajda sanki daha önce müvekkili firmanın çalışma alanına girişte yer alan asansör konusunda bilgi verilmemiş olduğu algısını yaratarak makinelerin asansöre sığmadığı için teslimat yapılamadığını, makinelerin üretimi bittikten sonra asansörden bahsedildiği gibi bahaneler ileri sürerek makinelerin güncel bedeli olan 120.000,00-TL'yi ödeyerek makineleri gelip alması gerektiğini ifade ettiğini, davalı firma yetkilisi ile müvekkili firma yetkilisi arasında 06.06.2022 tarihinde ... üzerinden gerçekleşen görüşme içeriklerinde açıkça görüleceği üzere; müvekkili firma yetkilisi tarafından çalışma alanının, girişte yer alan asansör dahil, her köşesini gösterir fotoğraflar ve videolar davalı taraf yetkilisine gönderildiğini, ayrıca video izlenecek olursa ölçülerin de davalı firmaya iletildiği anlaşıldığını, kanaatlerince huzurdaki açık delillere rağmen davalı firmanın sözleşmeye aykırı davranışının sebebinin; kur ve ham madde fiyatlarındaki ani yükseliş ve değişimlerden kaynaklanan zamlar nedeniyle makine fiyatlarındaki artışın müvekkili firmaya yansıtılmak istenmesi ve daha fazla kâr elde etme niyeti olduğunu, müvekkili firmanın bayram sonrasında da teslimatın gerçekleşmemesi nedeniyle peşinatını geri istemesi üzerine davalı firma yetkilisinin 12.07.2022 tarihinde gönderdiği mesajlarda önce "kalan parayı getirin makineyi gönderelim" şeklindeki ifade kullanırken daha sonra "sizi araştırdım ben kardeşim kusura bakmayın normalde siz bana peşinat gönderdiğinizde ben size dedim ki 10 ile 15 gün içinde kurulum yaparız sizden ölçü istedim girecek olan yerin ölçüsünü bize video çekip attınız asansör falan demediniz" şeklinde ve en sonunda da "şuanki piyasa ne ise o paramızı getirip ürünü alıp gideceksiniz bu kadar" şeklinde hitapta bulunmasının gerçek niyetlerini ortaya çıkardığını, davalı firmanın anlaşmayı gerçekleştirirken müvekkili firmaya ait çalışma alanının makinelerin kurulumu için yeterli olduğunu, makine parçalarının rahatlıkla demonte olarak içeriye alınıp birleştirilebileceğine yönelik sözleşme yapmaya ikna edici davranışları, makine fiyatları artmaya başladıktan sonra yerini çeşitli bahanelerle sürekli teslimatı ertelemeye, müvekkili firmanın kusurlu olduğuna yönelik gerçek dışı bahanelere ve daha fazla para istemeye yönelik davranışlara bıraktığını, oysa davalı firma tarafından anlaşmanın sağlandığı ve peşinatın ödendiği tarihten itibaren 1 aydan uzun süre geçmiş olmasına rağmen asansörden bahsedilmediğini, ölçü verilmediği gibi bir bahane ileri sürülmediğini, ancak müvekkili firma tarafından peşinat geri istendikten sonra ileri sürülmeye başlandığını, dolayısıyla davalı firmanın hukuken düştüğü haksız durumdan gerçek dışı beyanlarla kurtulmak istediğini, davalı firmanın özetlenen kusurlu davranışları nedeniyle sözleşmeden vazgeçen müvekkili firmanın, ödediği peşinatın iade edilmemesi sebebiyle ... 24. Noterliğinin 27.07.2022 Tarih ve Yevmiye no'lu ihtarnamesini göndererek özetlenen haklı gerekçelerle 6098 Sayılı TBK m.125 uyarınca makinaların teslimi ve kurulumu ile gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçerek anlaşmadan dönme hakkını kullandığını, peşinat olarak gönderilmiş olan 50.000,00-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont/avans faiziyle birlikte iadesi ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla menfi zarar kalemi olarak peşinat olarak gönderilen para için çekilen kredinin faizi olan 11.507,00-TL'nin ödenmesini talep ettiğini, gönderilen ihtarnamenin 30.07.2022 tarihinde tebliğ edilmiş ise de davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını ya da cevap verilmediğini, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle müvekkili firma tarafından ticari dava şartı arabuluculuk kapsamında başvuru yapılmış ise de yine bu süreçten de sonuç alınadığını, arabuluculuk sürecininde görüşme sonunda anlaşamama ile sona erdiğini, davalı tarafından taslı hamur dinlendirme makinesi ve baston işleme makinesinin anlaşma uyarınca teslimat ve kurulumunun yapılmaması sebebiyle kusurlu davranıldığının açık olduğunu, bu nedenle müvekkili firmanın menfi, müspet ve munzam zarara uğradığını, söz konusu ihtarname için ... 24. Noterliğine 366,69TL ödeme yapıldığını, davalı tarafından bu ihtarname uyarınca ödeme yapılmaması sebebiyle müvekkili firmanın iş bu davayı açmak zorunda kaldığını, ayrıca müvekkili firmanın, iş bu davayı açmak için taraflarından hukuki yardım aldığını, bunun karşılığında da 10.000,00-TL vekalet ücreti ödemesi yaptığını, vekalet ücreti ödemesine ilişkin makbuzun dilekçe ekinde yer aldığını, davalının anlaşma uyarınca yüklendiği edimleri gereği gibi ifa etmemesi sebebiyle feshedilen sözleşme nedeniyle müvekkilinin katlanmış olduğu izah edilen dava masraflarının da reeskont/avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini, arz ve izah ettikleri sebepler ve resen nazara alınacak sair nedenlerle davanın kabulü ile; müvekkili firmanın davalı firma ile yapmış olduğu sözleşmeden haklı nedenle döndüğünün tespitine, müvekkili firmanın davalı firmaya ödediği peşinat olan 50.000,00-TL ve bu paranın kredi olarak çekilmiş olması nedeniyle bankaya ödenecek olan 11.507,00-TL'nin ödeme tarihi olan 08/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek reeskont/avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili firmaya ödenmesine, dava konusu makinelerin dava tarihi itibarıyla güncel piyasa fiyatlarının araştırılması ve tespit edilecek bedel ile davalı tarafından sözleşme gereği gibi yerine getirilmiş olsaydı müvekkili tarafından ödenecek olan toplam 75.000,00-TL arasındaki farkın HMK 107.madde uyarınca yargılama sırasında toplanacak deliller ve alınacak bilirkişi raporuna göre eksik harcı ikmal edilmek üzere şimdilik 1.000,00 TL'sinin menfi zarar kalemi olarak dava tarihinden itibaren işletilecek reeskont/avans faizi ile birlikte müvekkili firmaya ödenmesine, dava konusu makinelerin teslimat kurulumları için yapılan anlaşmanın feshi nedeniyle müvekkili tarafından yapılan toplam 10.366,39TL dava masrafının ödeme tarihinden itibaren işletilecek reeskont/avans faizi ile birlikte müvekkili firmaya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen, cevap dilekçesi ibraz etmediği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; taraflar arasındaki eser sözleşmenin haklı olarak feshedildiğinden bahisle ödenen bedelin iadesi ile uğranılan zararların tazmini istemine ilişkindir.Dosya kapsamına sunulan taraflar arasındaki yazışmalar ve tanık beyanları ile taraflar arasında hamur dinlendirme makinesi ve baston işleme makinesi imalatı ve montajı konusunda sözlü anlaşma yapılmış olduğu, davacı tarafından da bu kapsamda 08.06.2022 tarihinde 50.000,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı iş sahibi, eser sözleşmesine konu ürünün zamanında teslim edilmediği ve sözleşmeye uygun olarak teslim edilemeyeceği gerekçesiyle ... 24.Noterliğinin 27.07.2022 tarih ve yevmiye sayılı ihtarnamesi ile feshederek davalı yükleniciye ödediği bedelin iadesi ve uğranılan zararın tahsili istemiyle eldeki davayı açmıştır. Yüklenicinin eseri teslim borcunu zamanında yerine getirmemesi halinde, yüklenicinin borçlu temerrüdüne düşmesine bağlı olarak Türk Borçlar Kanunu kapsamında düzenlenen borçlu temerrüdüne ilişkin genel hükümler uygulanır. TBK 125. madde hükümlerine göre; temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahip ise de alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebileceği, sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilecekleri, bu durumda borçlu temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebileceği düzenlenmiştir.Dosyaya ibraz edilen taraflar arasındaki yazışmalardan davalı tarafça makinelerin asansöre sığmadığından tekrar parçalanıp demonteye çevrildiği belirtilerek daha fazla bedel talep edilerek makinenin teslimden kaçınıldığı anlaşılmaktadır. Ancak yine taraflar arasındaki yazışmalardan ve tanık beyanlarından; davalı şirket ile hamur dinlendirme makinesi ve baston işleme makinesi ilişkin anlaşma gereğince, davacı tarafça kurulum yapılacak alana ilişkin görüntüler paylaşılmış olup, davalı tarafça makinelerin parçalı girip içerde toplanacağı, alana rahat olacağı, yerin uygun olduğu ifade edilmiştir. Taraflar arasındaki sözlü anlaşma ile kesin vade kararlaştırılmadığı ancak davalının davranışlarından da kendisine teslim için süre verilmesinin etkisiz olacağı anlaşıldığından TBK.m.124/1 uyarınca davalıya süre verilmesine gerek olmadığı kanaatine ulaşılmaktadır. Bu itibarla davacı iş sahibine yüklenebilecek bir sebep bulunmadığının anlaşılmasına ve davalı yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitirmediğine göre davacı işsahibinin sözleşmeden dönmekte haklı olduğu, sözleşmeden dönme halinde tarafların karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulduğu ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilecekleri, bu nedenle davacı tarafından yükleniciye sözleşme kapsamında yapılan 50.000,00-TL ödemenin iade edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. İfadan vazgeçerek sözleşmeden dönme hakkını kullanan davacının sözleşmenin hükümsüzlüğünden doğan zarar (menfi zarar), kapsamında, sözleşmenin uygulanacağına güvenilerek yapılan ve malvarlığını eksilten harcama ve giderler, sözleşmenin hükümsüz kalması nedeniyle iş sahibinin yapmak zorunda kalacağı giderler, özellikle ilk yüklenici ile sözleşme yapması nedeniyle başka bir yüklenici ile daha elverişli sözleşme yapma fırsatının kaçırılması ya da işin tamamlanması için ilk yükleniciye ödenmesi gerekenden daha fazla ödenecek bedel nedeniyle ortaya çıkan zararları isteyebilir. Mahkememizce davacının zararının tespiti yönünden bu kapsamda alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından davalı tarafa peşin ödemenin yapılması amacı ile çekilen kredi nedeniyle uğranılan zarara ilişkin 11.507,00 TL ile davacı tarafça davalı tarafa gönderilen ihtarname noter masrafı 366,69 TL ve avukatlık masrafı 10.000,00 TL menfi zararın davalıdan tahsili gerektiği kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar davacı tarafça menfi zarar kapsamında sözleşmenin ifa ile bitirileceğine güvenilerek başka bir yüklenici ile sözleşme yapma fırsatının kaçırılmasından doğan zarar da talep edilebileceği ve bu kapsamda bilirkişi raporunda ... ... Odası yazı cevabı ile 13.10.2023 tarihi itibari ile makineleri rayiç bedelinin 220.000,00 TL olduğu bildirilmekle; (220.000/1749,11x1.001,03) 125.907,80 TL olduğu, bu itibarla davacının kaçırılan fırsat nedeni ile zararı (125.907,80 - 75.000) 50.907,80 TL olarak hesaplanmışsa da; dosya kapsamından taraflar arasındaki hamur dinlendirme makinesi ve baston işleme makinesi ilişkin anlaşma bedelinin 75.000,00-TL olduğuna dair yazılı bir delil ya da bu bedel doğrultusunda davalı tarafın kabulüne dair bir yazışma bulunmadığından, Mahkememizce sübut bulmayan söz konusu zarar talebinin reddine karar verilmiştir.Sonuç olarak; Mahkememizce, davanın kısmen kabulü ile, hamur dinlendirme ve baston işleme makinesi imalatı ve montajı konusundaki sözleşmeden haklı nedenle dönüldüğünün tespiti ile ürün bedeli olarak ödenen 50.000,00-TL ve bu paranın kredi olarak çekilmiş olması nedeniyle bankaya ödenecek olan 11.507,00-TL menfi zararın 08/06/2022 tarihinden itibaren; avukatlık ücretine ilişkin 10.000,00-TL menfi zararın 20/04/2023 dava tarihinden itibaren; 366,39-TL ihtarname masrafına ilişkin menfi zararın 27/07/2022 ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,hamur dinlendirme ve baston işleme makinesi imalatı ve montajı konusundaki sözleşmeden haklı nedenle dönüldüğünün tespiti ile ürün bedeli olarak ödenen 50.000,00-TL ve bu paranın kredi olarak çekilmiş olması nedeniyle bankaya ödenecek olan 11.507,00-TL menfi zararın 08/06/2022 tarihinden itibaren; avukatlık ücretine ilişkin 10.000,00-TL menfi zararın 20/04/2023 dava tarihinden itibaren; 366,39-TL ihtarname masrafına ilişkin menfi zararın 27/07/2022 ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 4.909,67-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.097,50-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.812,17-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 2.303,00-TL harç, 12.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 1.218,25-TL tebligat giderinden oluşan toplam 16.021,25-TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 9.378,48-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.560,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 913,18-TL'sinin davalıdan; 646,82-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/12/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır