TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/
KARAR NO: 2024/
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ...
VEKİLLERİ: Av.
Av.
DAVALI: ...
VEKİLİ: Av.
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/04/2023
KARAR TARİHİ: 04/07/2024
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı ... müvekkil ... Merkez Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Ltd. Şti'de iş güvenliği uzmanı olarak çalıştığı, iş akdini istifa ederek Ekim 2022 tarihinde sonlandırdığını, İş sözleşmesinin 13/m maddesinde "İşçinin işten ayrılması durumunda işverenin hizmet verdiği kişi ve kurumlarla aynı sektördeki başka bir işletme adı altında ( sigortalı ya da kendi adına veya 1. Derece yakınları adına açılmış olsa dahi) hizmet veremez, hizmete aracı olamaz. Bu hizmetten maddi çıkar gözetemez. Aksi bir tutum ve davranışın tespiti halinde işverene o işletmenin 5 yıllık hizmet tutarı kadar tazminat ödemeyi kabul etmiş olur." şeklinde düzenleme bulunduğunu, davalının iş sözleşmesindeki taahhüdüne aykırı olarak müvekkilinin hizmet verdiği kurumla çalışmaya başladığı, müvekkili şirket ile aynı faaliyet alanında hizmet veren başka bir işyeri adına hareket ettiği, müvekkili şirketin müşterilerine müvekkili şirketin çalışma şartlarını bilmesinin sağladığı fayda ile teklifler sunduğu, müvekkili şirket ile ticari ilişkiyi bitirmeye sebep oldukları, davalı yanın lehine faaliyet gösterdiği işyeri ile çalışmaya başladıkları gerekçesiyle 1000,00 TL kısmen tazminat talep ettiği, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline; karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak olarak açılamayacağını, rekabet yasağı sözleşmesinin yer zaman ve konu yönünden sınırlamalar içermediğini ve bu sebeple geçersiz olduğunu, davanın görevsiz mahkemede ikame edildiğini, müvekkilinin rekabet yasağına aykırı bir davranışının olmadığını, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde cezai şarttan indirim yapılması gerektiği savunmalarını ileri sürerek davanın reddine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, arz ve talep etmiştir.
GEREKÇE;
Dava, davacı bünyesinde çalışan davalının iş akdinin feshinden sonra haksız rekabete konu eylemlerde bulunduğu iddiası ile belirsiz alacak olarak 1.000,00-TL haksız rekabet tazminatının davalıdan tahsiline ilişkindir.Davalının iş akdinin sona ermesinden sonra çalıştığı şirketin sözleşmede öngörüldüğü şekli ile cezai şart doğmasına sebebiyet verip vermeyeceği hususunun değerlendirilmesi amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, 29.03.2024 tarihli bilirkişi raporunda ise:
"Davacı şirketin haksız rekabetten kaynaklı işbu davaya konu vakıayı davacı şirket müşterisi olan ... Tarım şirketine davalı yan tarafından dava dışı ... ... üzerinden hizmet verilmeye başlanması olarak ifade ettiği, Davalı ... ...’nın davacı şirkette ... uzmanı olarak 01.06.2020-31.10.2021 tarihleri arasında 1 yıl 5 ay asgari ücretle çalıştığı, işten çıkışının istifa ile gerçekleştiği, Davalının daha sonra dava dışı ... Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Ltd. Şti’ne ait numaralı işyerinde ... uzmanı olarak 03.11.2021 tarihinde işe başladığı, 15.02.2023 tarihine kadar 1 yıl 3 ay 12 gün çalıştığı, iş akdinin istifa ile sona erdiği, kaydı doğrultusunda, davalının işe girdiği dava dışı ... Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Ltd. Şti’nin davacı şirket ile aynı alanda aynı ilde faaliyet gösterdiği, Defter kayıtlarına göre, dava dışı ... Tarım Ürünleri San. Ve Tic. A.Ş.’nin davacı şirket ile ticari ilişkisinin 30.06.2020 tarihinde başladığı, 05.06.2022 tarihinde bittiği, ... sistemi kayıtlarından dava dışı ... Tarım Ürünleri San. Ve Tic. A.Ş.’nin 03.06.2022 onay tarihli sözleşme ile dava dışı ... ... ile ilk olarak ticari ilişkisinin kurulduğu, Davalının dava dışı ... Tarım Ürünleri San. Ve Tic. A.Ş.’ne gerek davacı şirkette gerekse dava dışı ... ... şirketinde hizmet verdiği, Davalının, davacı şirket bünyesinde 01.06.2020-02.11.2021 tarihleri arasında dava dışı ... Tarım şirketine hizmet verdiği, 10.11.2021-25.03.2022 ile 28.03.2022-03.06.2022 tarihleri arasında dava dışı ... Tarım şirketine davacı şirket çalışanı ...’nun hizmet verdiği, Dava dışı ... Tarım şirketi’ne 03.06.2022-13.11.2022 ile 23.11.2022-15.02.2023 tarihleri arasında verilen hizmet için dava dışı ... ... tarafından davalının görevlendirildiği,
Davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinin 13/m hükmünün "İşçinin işten ayrılması durumunda, işverenin hizmet verdiği kişi ve kurumlarla aynı sektördeki başka bir işletme adı altında (Sigortalı olarak ya da kendi adına veya 1. derece yakınları adına açılmış olsa dahi) hizmet veremez, hizmete aracı olamaz. Bu hizmetten maddi çıkar gözetemez. Aksi bir tutum ve davranışın tespiti halinde işverene o işletmenin 5 yıllık hizmet tutarı kadar tazminat ödemeyi kabul etmiş olur.” şeklinde düzenlendiği, Dosyada dinlenen tanıkların davalının ... uzmanı olarak çalıştığını, teklif verme yetkisinin bulunmadığını beyan ettikleri, Davalının iş tanımı, yetki alanı ve görevlendirme yazısı vb. mahiyette belge ve kayıtların bulunmadığı, davacı şirketin sunduğu ihtarname başlıklı yazının davalıya gönderildiği ve tebliğ edildiğine dair belge ve kaydın sunulmadığı, Dosya kapsamındaki bilgi, belge, beyan ve kayıtlar doğrultusunda, söz konusu sözleşme hükmünün geçerli olup olmadığı, davalının haksız rekabet yasağına aykırı davranıp davranmadığı, yasa ve içtihatlarla belirlenen tüm koşulların oluşup oluşmadığı hususunda nihai karar sayın mahkemeye ait olup, davanın kabulü ihtimaline binaen hesaplama yapılacağı, Taraflarca imzalanan iş sözleşmesinin 13/m hükmünde yer alan cezai şartın hesaba esas nitelikte açık ve net şekilde ifadeleri içermediği görülmekle, davalı işçinin davacı şirket ile
aynı faaliyet gösteren dava dışı ... ... şirketinde çalıştığı dönem için aylık net ve/veya aylık brüt ücreti üzerinden seçenekli olarak ele alınmak üzere cezai şart hesabının yapılacağı, Davalı ... ...’nın dava dışı ... ... şirketinde 5 yıllık hizmetinin bulunmadığı, yalnızca 1 yıl 3 ay 12 gün hizmetinin bulunduğu, dolayısıyla 5 yıllık kıdemi bulunmayan davalının 5 yıllık hizmet tutarının hesabının yapılmasının mümkün olmadığı, kaldı ki yasa gereği rekabet yasağı için 2 yıllık azami süre koşulunu aşan düzenleme olduğu, bu nedenle davalının hizmet süresi içinde elde ettiği tutarın hesaplanması yoluna gidileceği, Eldeki bilgiler ışığında, davacı şirketin davalı işçi ile akdedilen iş sözleşmesinin 13/m hükmünde yer alan rekabet yasağı düzenlemesi uyarınca talep edebileceği cezai şart tutarı olarak davalının dava dışı ... ... şirketindeki hizmet tutarı olarak ... prim hizmet bildirgeleri esas alınmak suretiyle aşağıdaki miktarların elde edileceği; A-Aylık net ücret üzerinden ilgili dönemlerdeki vergi dilimleri dikkate alınarak; 2021/11 dönemi: 2245,17 TL net 2021/12 dönemi: 2485,74 TL net 2022/01 dönemi: 4396,50 TL net 2022/02-06 arası dönem: 4253,40 TL x 5 ay = 21267 TL net 2022/07-10 arası dönem: 5600 TL x 4 ay = 22400 TL net 2022/11-12 arası dönem: 5611,14 TL x 2 ay = 11222,28 TL net 2023/01 dönemi: 8606,01 TL net 2023/02 dönemi: 4295,11 TL net Toplam : 76917,81 TL B-Aylık brüt ücret üzerinden;
2021/11 dönemi: 3339 TL brüt 2021/12 dönemi: 3696,75 TL brüt 2022/01 dönemi: 5204,16 TL brüt 2022/02-06 arası dönem: 5004 TL x 5 ay = 25020 TL brüt 2022/07-10 arası dönem: 6610,38 TL+ 6640,66 TL + 6619,19TL x 2 ay= 26489,42TL brüt 2022/11-12 arası dönem: 6635,77 TL x 2 ay = 13271,54 TL brüt 2023/01 dönemi: 10146,76 TL brüt 2023/02 dönemi: 5062,35 TL brüt Toplam : 92229,98 TL TBK 445. maddesinin uygulayıp uygulanmayacağı hususunda nihai kararın sayın mahkemeye ait olacağı" görüş ve kanaatini bildirmiştir.Türk Borçlar Kanunu'nun 445. Maddesi "Rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz" şeklinde olup, bu hüküm emredici niteliktedir. Buna göre rekabet yasağının, işçinin ekonomik geleceğinin ölçüsüz ve hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye girmesini önleyecek şekilde süre, yer ve konu (işin türü) bakımından uygun sınırlar içinde kararlaştırılmış olması gerekir; aksi takdirde rekabet yasağı sözleşmesi geçersizdir. Dolayısıyla taraflar arasındaki sözleşmede yer alan kaydın bu madde hükmüne uygun olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.Davacı taraflar arasındaki iş sözleşmesinin 13/m maddesinde "İşçinin işten ayrılması durumunda işverenin hizmet verdiği kişi ve kurumlarla aynı sektördeki başka bir işletme adı altında ( sigortalı ya da kendi adına veya 1. Derece yakınları adına açılmış olsa dahi) hizmet veremez, hizmete aracı olamaz. Bu hizmetten maddi çıkar gözetemez. Aksi bir tutum ve davranışın tespiti halinde işverene o işletmenin 5 yıllık hizmet tutarı kadar tazminat ödemeyi kabul etmiş olur." şeklinde düzenleme ile rekabet yasağı sözleşmesinin mevcudiyeti iddiası ile bu davayı açmış ise de; ilgili madde incelendiğinde TBK 445. Madde hükmüne aykırı olacak şekilde, yer ve zaman yönünden bir sınırlama içermediği görülmektedir. Yalnızca zaman yönünden bir sınırlama olmasa idi aynı maddenin 2. Fıkrasına dayalı olarak mahkemece bir sınırlandırma yapılmak suretiyle sözleşmenin ayakta tutulması hususu mümkün ise de; yer bakımından hiç öngörülmeyen sınırlamaya hakimin müdahale etmesine kanun cevaz vermemiştir. Dolayısıyla emredici nitelikteki kanun hükmüne aykırı nitelikteki rekabet yasağı sözleşmesinin geçerli olmadığı anlaşılmaktadır. Bu gerekçe ile davanın reddi gerekmiştir.Nitekim ... Hukuk Genel Kurulu'nun 15.03.2022 Tarih, 2019/- Esas ve 2022/ Karar sayılı kararında bu husus "...taraflar arasındaki sözleşmenin 10. maddesinde rekabet yasağına ilişkin olarak zaman ve konu (işin türü) sınırlaması öngörülmesine rağmen yer sınırlaması öngörülmemiştir. Bu itibarla sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 818 sayılı BK’nın 349. maddesi gereğince taraflar arasında düzenlenen rekabet yasağı sözleşmesi yapıldığı an geçersizdir. Dolayısıyla davalı ...’in diğer davalı şirkette işe başladığı tarihte yürürlükte olan 6098 sayılı TBK hükümlerinin daha başlangıçta geçersiz olan bir sözleşmeye uygulanması mümkün değildir. Başka bir deyişle 6101 sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun gereğince 818 sayılı BK döneminde imzalanan rekabet yasağı sözleşmelerine 6098 sayılı TBK hükümlerinin uygulanabilmesi için; yer, zaman ve konu (işin türü) bakımından sınırları belirli olan geçerli bir sözleşmenin olması gerekir..." şeklinde karara bağlanmıştır. Bu karar da kararımızı destekler mahiyettedir.
Açıklanan nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin alınan 179,90-TL'nin mahsubu ile bakiye 247,70-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansının, kullanılmayan kısmının HMK 333.Md. Uyarınca, karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı elektronik ortamda açıkça okundu, usulen anlatıldı. 04/07/2024
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı