TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/
KARAR NO: 2024/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI : ... ORMAN ÜRÜNLERİ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALILAR: 1- ... İTHALAT İHRACAT ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -
2- ... - .../ ...
VEKİLLERİ: Av.
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 05/04/2022
KARAR TARİHİ: 28/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/04/2024
... 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10/01/2023 tarih 2022/... Esas 2023/... Karar sayılı görevsizlik kararı sonucu Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkil şirketin aracı olan ... plakalı araçla davalılardan ... İth. İhr. Şirketinin sahibi olduğu ve ... tarafından sevk ve idare edilen ... ... plakalı aracın 16/08/2021 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, bu kazada davalı yanın aracının müvekkili şirketin aracına arkadan çarptığını, taraflar arasında maddi hasarlı trafik kazası tutanağı tutulduğunu, işbu kazada davalının %100 kusurlu olduğunu, müvekkili şirketin aracının kasko ve sigorta poliçeleri kapsamında onarıma gönderildiğini, ancak bu onarım süresince şirkete ait aracın kullanılamadığını, bu nedenle müvekkili şirketin ikame araç kiralamak zorunda kaldığını, çünkü şirkete ait olduğunu ve iş için kullanıldığını, bu nedenle de iş gücü kaybı oluştuğunu, müvekkili şirketin kasko poliçesi kapsamında 14 günlük araç kiralama bedelinin sigorta tarafından karşılandığını, ancak müvekkili şirketin aracının servis kaldığı günler için toplam araç kiralama bedeli 18.875,82 TL bedelin ortaya çıktığını, bu bedelin 6.161,98 TL'sinin sigorta tarafından ödendiğini, kalan bedel 12.713,84 TL üzerinden araç ikame bedeli için takip başlatıldığını, işbu bedel kiralama şirketleri tarafından müvekkiline kiralanan araçların kiralama bedeli faturalarından kaynaklandığını, davalıların ayrı ayrı icra dosyasına itirazlarını sunduklarını, itirazlarında borca, faize, vekalet ücretine, takibin tüm ferilerine itiraz ettiklerini, müvekkilinin aracının kaza hasar dosyası açıldıktan sonra 14/09/2021 tarihinde onarıma alınabildiğini, daha sonra bu onarım bitene kadar araç onarımı yapan ... Motorlu Araçlar ve İnş. San. Tic. A.Ş servisinde yapıldığını, işbu onarım sırasınca müvekkilinin kullanılmayan aracı için ikame araç kirasını talep etme hakkının mevcut olduğunu, müvekkili şirketin aracının 2021 model ve kaza gerçekleştiği sırada sadece 9.000 km'de olan sıfıra yakın bir araç olduğunu, bu aracın ikame bedelinin de bu şartlara göre belirlenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin aracının kasko ve zorunlu trafik sigortası ile sigortalandığını, davalı yanın aracının da ... Sigorta tarafından ... nolu poliçe ile zorunlu trafik sigortasının mevcut olduğunu, anılan nedenlerle icra dosyasındaki vaki itirazın iptali ile takibin devamına, haksız olarak icra dosyasına itirazda bulunan davalının %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlıkta görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan bu nedenlerle öncelikle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacının, aracının kasko sigorta poliçesi olduğunu beyan ettiğini, ancak kasko sigortasının poliçe numarasını ve düzenleyen şirketi beyan etmediğini, bu nedenle davacıya bu hususun açıklattırılmasını, kasko poliçesini düzenleyen sigorta şirketini ve poliçe numarasını paylaşması halinde ilgili sigorta şirketine müzekkere yazılarak davacıya ne kadar süre ile ikame araç tahsis edildiğinin sorulmasını talep ettiklerini, aksi halde ise SBM' ye müzekkere yazılarak davacının kasko sigorta poliçe bilgilerinin celbine akabinde sigorta şirketine müzekkere yazılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, bunlarla beraber yine davacı tarafından servis çıkış formu, aracın hasarlı fotoğrafları, eksper raporu ve servis faturasının da ibraz edilemediğini, bu belgelerin de celbini talep ettiklerini, davacının aynı zamanda kazanın 16.08.2021 tarihinde gerçekleşmesine rağmen aracın 14.09.2021 tarihinde onarıma alınabildiğini beyan ettiğini, 16.08.2021-14.09.2021 tarihleri arasında davacıya ait aracın hasar onarımına başlamamasından ötürü müvekkili şirket ile diğer davalı müvekkili ...’in sorumlu tutulabilmesinin mümkün olmadığını, nitekim bu süreç davacıdan yahut davacının sigorta poliçelerini düzenleyen şirketten kaynaklandığını, yine davacının sunmuş olduğu araç kiralama sözleşmelerinin incelendiğinde, 24.08.2021 tarihli, ... nolu faturanın; 17.08.2021-24.08.2021 tarihleri arasına ilişkin olduğunu ve 3.234,90 TL bedelli olduğunun görüldüğünü, lakin 3.234,90 TL fatura bedelinin içerisinde araç kiralama bedeli dışında ihtiyari mali mesuliyet güvencesi için 153,30 TL, Süper Mini Hasar Güvencesi için 321,20 TL, Ek Sürücü için 138,70 TL bedellerinin olduğunun görüldüğünü, bu ek teminat ve bedellerin davacının keyfiyeti üzerine eklenmiş olduğundan bu ek bedellerin de dahil olduğu tüm fatura bedelinin talep edilmesinin mümkün olmadığını, 09.09.2021 tarihli, ... ve ... nolu her iki faturanın 27.08.2021-09.09.2021 tarihleri arasına ilişkin olduğunu, bu faturaların 6.161,98 TL ve 1.218,94 TL olarak düzenlendiğini, 09.09.2021 tarihli 1.218,94 TL bedelli ... nolu fatura incelendiğinde; bu faturanın 1.033,00 TL'lik HGS bedeline ilişkin düzenlendiğinin açık olduğunu, 09.09.2021 tarihli 6.161,98 TL bedelli ... no’lu faturanın içerisinde ise araç kiralama bedelinin dışında Ferdi kaza güvencesi için 208,00 TL, süper ihtiyari mesuliyet güvencesi için 273,00 TL, süper mini hasar güvencesi için 572,00 TL, HGS için 1.033,00 TL bedellerinin olduğunun görüldüğünü, yine ek teminat, bedeller ve HGS davacının keyfiyeti üzerine eklenmiş olduğundan bu ek bedellerin de dahil olduğu tüm fatura bedelinin talep edilmesinin mümkün olmadığını, 16.10.2021 tarihli, ... nolu faturanın 30 gün üzerinden düzenlendiğini, ancak hangi tarihleri kapsadığı belirtilmediği gibi kiralandığı iddia edilen aracın plakasının da belirtilmediğini, bu nedenle davacıya bu faturaya istinaden kiraladığı aracın plaka bilgilerinin ve kiralama tarihlerinin açıklattırılmasını, plaka bilgileri ve kiralama tarihleri paylaşıldığında ... İl Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak aracın kiralandığı tarihlere ilişkin KABİS kaydının celbini talep ettiklerini, aksi halde bu kiralama faturasının hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, bu hususa ilişkin şikayet haklarının saklı olduğunu, ayrıca şayet davacının araç kiralamasına istinaden müvekkillerinin bir tazminat ödemesine hükmedilmesi durumunda aracın serviste kaldığı sürenin değil aracın mevcut hasarının kaç günde tamir edileceğinin belirlenmesi gerektiğini(... 17.H.D. 03.02.2014 tarih, 2013/... E.-2014/... K.) hal böyle olunca arz ettikleri üzere davacının aracının kaza tarihi ile onarımına başlandığı tarihler arasında geçen süre ve aracın serviste kaldığı sürelere ilişkin araç kiralandığı iddiasına dayalı tazminat talep edilemeyecek, yalnızca tüm parçalar hazırmış gibi düşünülerek aracın kaç günde tamir edileceğinin belirlenmesini ve yalnızca bu süreye ilişkin varsa araç kiralama bedelinin talep edilmesi gerekeceğini, bir diğer hususun ise davacının aracını kullanamadığı zaman dilimi için yıpranma payı ve bakım masraflarının hesaplanarak müvekkilleri aleyhine bir tazminata hükmedilmesi halinde bu bedelden mahsup edilmesi gerektiğini ... 17. H.D. 2013/... E. - 2013/ K.) son olarak ise 24.08.2021 tarihli ..., 09.09.2021 tarihli, ... ve 09.09.2021 tarihli ... nolu kiralama faturalarına bakıldığında sürücü olarak ...'in göründüğünü, davacının şirketi adına kayıtlı ... plaka sayılı aracı ticari işletmesi için kullandığını, ticareti işletmesinde kullanılmak üzere de araç kiraladığını beyan ettiğini, bu nedenlerle kiralama faturalarında kullanıcı olarak görünen ...’in, davacı şirket çalışanı yahut ortağı olup olmadığının tespiti gerektiğini, bu minvalde ...’ ya müzekkere yazılarak ...’ in davacı şirket çalışanı olup olmadığının, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü’ ne müzekkere yazılarak ...’ in davacı şirket ortağı olup olmadığının sorulmasını talep ettiklerini, şayet sürücü ...'in davacı şirketin ortağı yahut çalışanı değilse davacı tarafından yapılan kiralamaların ticari işletmenin faaliyetlerinin sağlanmasına yönelik olmadığının, keyfi ve haksız kazanç sağlamaya yönelik olduğunun sabit olacağını, açılandığı şekli ile davacı tarafından talep edilen bedeller somut olay ile alakalı olmaması, iddia edilen maddi hasar ile örtüşmemesi sebebiyle müvekkili şirket ile diğer davalı müvekkili ...'ten talep edilemeyecek haksız ve fahiş bedeller olduğunu, bu sebeple davanın reddi gerektiğini, açıklanan ve re’sen gözetilecek sebepler doğrultusunda; öncelikle usule ilişkin itirazları doğrultusunda davanın reddine, şayet Mahkeme aksi kanaatte ise haksız ve dayanaksız davanın reddine, davacının %20' den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ... 16. İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, poliçe ve hasar dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları, Tüvtürk kayıtları, araç hasarı ve onarıma ilişkin kayıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; 16/08/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, araç mahrumiyetinden kaynaklı tazminat istemine yönelik takibe itirazın iptali davası olup yasal süresi içerisinde açılmıştır. Mahkememizce ... 16. İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine, 12.713,84-TL ikama araç bedelinden kaynaklı alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalıların itirazı üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür. Mahkememizce taraflarca dayanılan deliller toplandıktan sonra, dosyanın bilirkişiye tevdi ile, dava dosyası ibraz edilen deliller kapsamında kusur durumunun ve var ise davacının talep edebileceği ikame araç bedeline ilişkin zararının tespiti yönünden rapor düzenlenmesine karar verilerek bu kapsamda dosyanın makine mühendisi bilirkişi ile adli trafik uzmanı bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişilerin 09/03/2024 tarihli raporu dosyaya ibraz ettikleri görülmüştür.
09/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; meydana gelen yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasında, ... ... plakalı araç sürücüsü ... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı kanun madde 84- Araç sürücüleri trafik kazalarında… d) Arkadan çarpma Hallerinde asli kusurlu sayılırlar… ihlal ettiği ve buna sebep olarak ise aynı kanunun ilgili diğer 56.ncı maddesinin c bendindeki Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama başlıklı kanun madde 56-c) Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek … zorundadırlar İle Karayolları Trafik Kanununda yer alan Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak başlıklı kanun madde 52-…b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak,… zorundadırlar, kurallarına riayet etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda asli yönden ve %100 (yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu; ... plakalı araç sürücüsü ... için kazanın kaçınılmaz olarak gerçekleşmesi göz önüne alındığında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa aykırı bir fiili görülmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, davaya konu ... plakalı araç ; Renault marka , Megane Joy 1.3 TCE 140 BG tipi , 2021 model olduğu , davaya konu araçta arka bagaj kapağı hasarlı olduğu , yenisi ile değişimi müteakip boyandığı , arka etek sacı , arka tampon hasarlı olduğu , tamir ve onarım sonrası boyandığı , sol stop lambası , arka darbe emici hasarlı olduğu , yenisi ile değişimi yapıldığı dosya arasında bulunan ... Mot.Araç.ve İnş.San.ve Tic.A.Ş tarafından 25.08.2021 tarihinde 14.12 sıralarında düzenlenen ... sayılı iş emrinden anlaşılmakta olup , olayın oluş şekli ile uyumlu olduğu, davalı, davacının gerçek zararından sorumlu olup , araç mahrumiyet zararı hesap edilirken aracın serviste kalış süresi değil , aracın mevcut hasarının kaç günde tamir edileceğinin belirlenmesi ve buna göre hesaplamanın yapılması gerektiği, “ ... 17.Hukuk Dairesi , Esas: 2013/ , Karar: 2014/ , Karar Tarihi: 03.02.2014 hükmü gereğince aracın tamir ve onarımının kaç günde tamamlanabileceğinin tespiti gerekmekte olup ; dava konusu araçta arka bagaj kapağı , arka tampon , arka etek sacı , arka darbe emici ve sol arka stop hasarlı olduğu , kaporta , boya , elektrik işçiliklerinin yapıldığı gözetildiğinde tamir ve onarımının 20 günde tamamlanabileceği kanaatine varıldığı, emsal kiralama ilanından da görüleceği üzere Şubat 2024 tarihinde 30 günlük kiralama bedelinin 32.900,00 TL / 30 gün olmakla beraber ; Şubat 2024 tarihinde 1 € = 32,90 TL olduğu dikkate alındığında ; 32.900,00 TL / 32,90 TL = 1.000,00 € / 30 gün olup , 1.000,00 € / 30 gün = 33,33 € / gün maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği 16.08.2021 tarihinde 1 € = 10,06 TL , 33,33 € /gün * 10,06 TL = 335,30 TL KDV hariç & 396,00 TL KDV dahil / gün hesap edilmekle beraber ; 396,00 TL * 20 gün = 7.920,00 TL KDV dahil olduğu, dava konusu aracın işten kaldığı zaman diliminde çalışmayacağından , o zaman dilimi için hesaplanan yıpranma payı ve bakım masraflarının düşülmesi gerektiği, aracın 20 yılda ekonomik ömrünü doldurduğu dikkate alındığında ; yıllık % ... yıpranma payından günlük yıpranma payının hesap edilmesi gerektiği, 30 gün x % ... : 360 gün = % 0.416 olup ; 0.416 x 20 gün / 30 gün = 0. 138, 250 .000,00 TL ( araç piyasa rayiç değeri ) * x % 0.138 = 345,00 TL yıpranma payı hesap edildiği, dava konusu aracın yıllık bakım masraflarının ( yağ , filtre değişimi , yıkama , yağlama gibi bir takım giderleri ) 900,00 TL olabileceği ve 900.00 TL / 12 ay = 75.00 TL / ay , 75.00 TL x 20 gün : 30 gün = 50,00 TL hesap edildiği, buna göre genel masraf tutarının 50,00 TL ( bakım masrafları ) + 345,00 TL ( yıpranma payı ) = 395,00 TL olduğu, sonuç olarak
7.920,00 TL - 395,00 TL =7.525,00 TL hesap edilmekle beraber ; sigorta şirketince 6.161,98 TL ödeme yapıldığı ; 7.525,00 TL- 6.161,98 TL = 1.363,02 TL KDV dahil bakiye alacağı hesap edildiği yönünde rapor tanzim edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 16/08/2021 tarihinde, ... plakalı araç sürücüsünün ... meydanı istikametinden Bölünmüş iki şeritli ... yolu caddesi sağ şeridi takiben ... istikametine seyir halinde iken kaza yeri olarak belirtilen ... Bat-Çık olarak tabir edilen Köprülü kavşak içine girişi esnasında trafik akımından dolayı yavaşladığında aracının arka kısımlarına, aynı yön ve istikamette arka tarafında seyreden ... ... plakalı aracın ön kısımları ile çarpması sonucu sonucu meydana gelen trafik kazasında, mahkememizce alınan gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre, ... ... plakalı araç sürücüsü ...'in kazanın meydana gelmesinde asli yönden %100 oranında kusurlu olduğu,... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı, meydana gelen kaza nedeniyle davaya konu ... plaka sayılı araçta, yarleşik ... içtihatlarına göre aracın hasar durumuna göre onarımı için gereken makul sürenin 20 gün olduğunun tespit edildiği, emsal araç kiralama bedelinin günlük 396,00-TL olduğu belirlendiği, 20 x396,00-TL KDV dahil = 7.920,00 TL olduğu, dava konusu aracın işten kaldığı zaman diliminde çalışmayacağından , o zaman dilimi için
hesaplanan yıpranma payı ve bakım masraflarının düşülmesi sonucu 7.525,00-TL araç kiralamaya ilişkin zararın hesabı tespit edilmiş olup, söz konusu zarardan kusurlu araç sürücüsü ve araç malikinin sorumlu olduğu, ancak sigorta şirketi tarafından 6.161,98-TL ödendiğinden bakiye ikama araç bedelinden kaynaklı zararın 1.363,02 TL olduğu anlaşılmakla, dava ve takip talebi dikkate alınarak Mahkememizce davanın kısmen kabulü ile davalıların ... 16 İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile; takibin 1.363,02 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, ayrıca alacak likit olmayıp yasal şartlar oluşmamakla icra inkar tazminatı isteminin ve reddedilen kısım yönünden davacının takibinde kötü niyetli olduğuna dair delil bulunmadığından yasal şartlar oluşmamakla kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalıların ... 16 İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın KISMEN İPTALİ ile; takibin 1.363,02 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Yasal şartlar oluşmamakla icra inkar ve kötü niyet tazminatı isteminin REDDİNE,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 153,56-TL harcın mahsubu ile bakiye 274,04-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 1.363,02-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
...-Davacı tarafından yapılan 271,36-TL harç, ....000,00-TL bilirkişi ücreti ve 316,50-TL tebligat giderinden oluşan toplam ....587,86-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 599,06-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 11.350,82-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
7-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranına göre, 334,48-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen; 2.785,52-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
8-Davalılar tarafından yapılan 23,00-TL harç ve 20,00-TL tebligat giderinden oluşan toplam 43,00-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 38,39-TL'sinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davalılar üzerinde BIRAKILMASINA,
9-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/03/2024
Katip
e-imza
Hakim
e-imza