TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2025/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/04/2023
KARAR TARİHİ : 25/09/2025
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin, ... Belediyesi tarafından 2022/... ... nolu ihale dosyası ile ihaleye çıkarılan “... Belediyesi Sınırları Dahilinde Mahallerlerde Taş İhata/istinat Duvarı ve Betonarme İmalat Yapım' işini aldığını, ihale ile aldığı 'Ocak Taşı İle 200 Dozlu Çimento Harçlı ... ... Yapım' (2.000 m3 duvar ve derz İşi) işini, "Taşeron Sözleşmesi ile karşı taraf ...'e verdiğini, davalı taraf ile bila tarihli sözleşme imzalandığını, İşin toplam bedeli 781.750,00-TL (730.000,00-TL451.750,00-TL) olduğunu, yapılacak iş karşılığı nakit ve çek karşılığı olarak toplam 731.000.00,-TL ödendiğini, davalı tarafın akdedilen sözleşmeye rağmen edimini yerine getirmediğini. Taraflar arasında akdedilen taşeronluk sözleşmesine rağmen; davalı tarafın süresinde işe başlamadığı ve halen sözleşme ile yüklendiği işi bitirmediğine ilişkin whatsapp yazışmaları yapıldığını, sözleşmeden kaynaklanan edimini yerine getirmeyince ... 17.Noterliği aracılığıyla 01.03.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini. Keşide edilen ihtarnameye rağmen eksik işlerin tamamlanmadığını, fazla yapılan ödemenin iade edilmediğini, davalı tarafça eksik bırakılan işlerin ..., ... ve ...'a yaptırıldığını, bu nedenle her üç taşerona davalı taraf ile yapılan anlaşmanın çok üzerinde ödeme yapıldığından, taraflar arasında akdedilen bila tarihli 'Eser Sözleşmesi'nin 6098 sayılı TBK'nın 125. Maddesi gereği 'Haklı Neden ile Fesihine, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... D.İş. sayılı dosyası ile tespit edilen, yapılan iş oranına göre fazla ödenen (731.000,00TL- 448.950,00 TL) 282.050,00,- TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalı taraftan tahsiline, davalı tarafça eksik bırakılan işlerin üçüncü kişilere yaptırılması nedeniyle uğranılan menfi zarar karşılığı olmak üzere şimdilik 5.000.00,-TL, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın bu talebini belirsiz alacak olarak talep etmesi mümkün olmadığını. Yüklenicinin inşaat yapıp teslim etme borcuna karşılık iş sahibinin de bedel ödeme borcu bulunduğunu, buna göre davacının malzeme bağlantısı olarak 4 adet 300.000,00TL tutarında çek vereceğini, 2 adedinin vadesinin 15.06.2022 tarihli, 2 adedinin vadesinin 15.08.2022 tarihli olacağının belirlendiğini, ancak davacı sözleşme ile belirlenen bu ödeme tarihlerine riayet etmediğini ve belirlenen şekilde ödeme yapmadığını. Bunun sonucu da iş sahibinin borçlu temerrüdüne düştüğünü, davacı tarafın davalı tarafa 731.000,00 TL ödediği iddiasında bulunduğunu, yapılan ödeme sözleşmedeki ödeme tarihlerine ve miktarına uygun olmadığını. Davacının bedel ödeme yükümlülüğünü sözleşmeye uygun olarak yerine getirmemesine rağmen davacının sözleşme konusu işin %50sinden fazlasını yaptığını. İşin tamamlanma oranının ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/ D.İş sayılı dosyasına göre %60 olduğunu. Davacının ödeme yükümlülüğünü zamanında yerine getirmemesinin yanında bir de enflasyon ve döviz kurundaki öngörülemeyen yükselme nedeni ile davalının zor durumda kaldığını. İşin tamamlanma süresinin dahi belirlenmediğini, kendi yükümlülüklerini süresinde yerine getirmemiş olan davacının, tek taraflı olarak çekmiş olduğu ihtarname ile 7 gün gibi makul olmayan bir süre ile müvekkili temerrüde düşürdüğü iddiasında bulunmasını kabul etmediklerini. Davacı taraf eksik kalan işleri üçüncü kişilere daha yüksek bedelle yaptırdıklarını ve bu nedenle de uğradıklarını iddia ettikleri menfi zararın karşılığını talep etmesinin haksız olduğunu. Bu nedenle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Mahkememizce dosya bir adet inşaat, bir adet SMMM bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenletilmiştir. Bilirkişi heyetinin 29/05/2025 tarihli raporunda özetle; "1-Davacının vekili aracılığıyla vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin ... Belediyesi tarafından 2022/... ... nolu ihale dosyası ile ihaleye çıkarılan "... Belediyesi Sınırları Dahilinde Mahallelerde Taş İhata/istinat Duvarı Ve Beton Arme İmalat Yapım "işini ihale ile aldığı”Ocak Taşı ile 200 Dozlu Çimento Harçlı ... ... Yapım(2.000 m2 duvar ve derz)işini, "Taşeron Sözleşmesi"”ile karşı taraf ...'e vermiş,fakat davalı taraf, sözleşme gereği yapması gereken işi yarıda(1230 m2 yaparak) bırakmış, sözleşmeden kaynaklanan edimini bütün uyarılara rağmen yerine getirmediği,kalan işleri başka taraflara yaptırıldığından dolayı oluşan menfi zarar neticesinde,taraflar arasında akdedilen “Eser Sözleşmesi'nin haklı neden ile fesihini, yapılan iş oranına göre fazla ödenen (731.000,00 TL- 448.950,00 TL)-282.050,00 TL.'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalı taraftan tahsilini,eksik bırakılan işlerin üçüncü kişilere yaptırılması nedeniyle uğranılan belirsiz alacağın işleyecek ticari faiz ile birlikte davalı taraftan tahsilini,davalı tarafın menkul ve gayrimenkul malvarlığına ihtiyati haciz konulmasını talep ettiği, 2-Davalının vekili aracılığıyla vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; “Müvekkil şirket ile davacı arasında "Ocak Taşı ile 200 Dozlu Çimento Harçlı ... ... Yapım (2.000 m2 duvar ve derz)işini, "Taşeron Sözleşmesi”ile imzalandığı,taşeronluk sözleşmesinin Eser Sözleşmesi niteliğinde olduğu,bu sözleşmede yüklenilen işin bedeli ve ödeme şekli açıkça belirlenmiş olduğu,davacının malzeme bağlantısı olarak 4 adet 300.000,00 TL.tutarında çek vereceği,2 adet çekin vadesinin 15.06.2022 tarihli,2 adet çekin vadesinin 15.08.2022 tarihli olacağı, ancak davacının bu ödeme tarihlerine riayet etmediği ve belirlenen şekilde ödeme yapmadığı, sözleşme konusu işin hangi adreste yapılacağına ilişkin yazılı bir düzenleme bulunmamakla birlikte; davacı tarafından müvekkile 2 ayrı adreste sözleşme konusu işin yapılacağı bildirilmiş,fakat işin ifası sırasında 7 farklı adres gösterilmiş ve bu durum işçilik, yakıt vs. maliyetlerin ekstra artmasına sebebiyet verdiği,imzalanan sözleşmede işin teslim süresinin belirtilmediği gibi davacının kendi yükümlülüklerini süresinde yerine getirmediği, işin tamamlanma oranının 9660 civarında olduğu,davacının eksik kalan işleri daha yüksek bedelle üçüncü kişilere yaptırdığından uğradıkları iddia ettikleri menfi zararın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usulden ve esastan reddini talep ettiği,”3-Sayın Mahkemenin 21.09.2023 tarihli duruşmasında; “...delil tespiti dosyasında yapılan hesaplamalar da denetlenmek sureti ile davalının eksik yapmış olduğu iş tutarının belirlenmesi ve davacının işin eksik yapılması sonrasında üçüncü kişilere daha yüksek bedelle işi yaptırması nedeniyle uğradığı zararın tespiti, icra takip tarihi itibari ile davacının var ise alacaklı olduğu miktar ve faizinin belirlenmesi hakkında ” karar verilerek dosvanın tarafımıza tevdi edildi 4-Davalı ...'nin İşletme Defterinin elektronik ortamda oluşturulması ve saklanması, vergi beyannamesi, bildirim ve dilekçelerin elektronik ortamda verilebilmesi ile elektronik ortamda belge düzenlenebilmesine imkan tanıyan Defter Beyan Sistemine ,davalı adına Mali Müşavir ... tarafından yasal süresinde giriş yaptırılmış olduğu ve kayıt olduğu,5-Tarafların Ba-Bs formlarında ya da cari hesap ekstreleri üzerinde mutabık olduklarına dair herhangi mutabakat mektubu olmadığı,6-Dava dosyasında yer alan taşeron sözleşmesine göre; işin toplam bedelinin 2.000,00m2*365 TL—730.000,00 TL.derz ve bütün giderler, KDV Dahil olarak hesaplandığı,7-Davalı ...'e Yapılan Ödemeler Toplamının 731.000,00 TL olduğu,8-Davalı ... Tarafından Yapılan İşin Toplam Bedelinin 448.727,35TL olduğu,9-Davalı ...'e Fazla Yapılan Ödemeler Toplamının 282.272,65 TL.olduğu,10- Davalının eksik yapmış olduğu iş tutarı : 847,800m? x 365,00TL/m2 —309.447,00.-TL olduğu,11-Davacının işin eksik yapılması sonrasında üçüncü kişilere daha yüksek bedelle işi yaptırması nedeni ile uğramış olduğu zararın 847,800m? x(758,16 TL-365,00 TL) - 333.321,05.-TL olduğu,12-Borçlu olan davalının gönderilen ihtarname ile temerrüde düşmesi neticesinde, dava dilekçesinde talep edilen 282.050,00 TL.tutar üzerinden dava tarihine kadar işlemiş faiz tutarının 4.449,05 TL.olarak hesaplandığı,yapılan hesaplamalar neticesinde davacının eksik yapılan işler sebebiyle uğramış olduğu zarar olan 333.321,05 TL.tutar üzerinden dava tarihine kadar işlemiş faiz tutarının 5.257,80 TL.olarak hesaplandığı, Davacı şirketin adresinin ... olması nedeniyle Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne 29.09.2023 tarihinde talimat evrakı ile SMMM Bilirkişi ...'a dosyanın tevdii edildiği,bilirkişi raporunun henüz düzenlenmediği ve dosyada yer almadığından cari hesap bakiyesi üzerinde mutabık olup olmadıklarına dair bir değerlendirme yapılamadığını" bildirdiği anlaşılmıştır. ... Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak davacı tarafın ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır, bilirkişinin 18/03/2025 tarihli raporunda özetle; "1-Davalı ..., davacı ... ... İnş.San.Tic.A.Ş.'ye düzenlediği faturaların toplamı KDV Dahil 510.019,10 TL'dir. Davacı şirket tarafından yapılacak iş karşılığında davalı tarafa nakit ve çek karşılığı olmak üzere toplam 731.000.00,-TL ödeme yapılmıştır. Davalının kendi kayıtlarına göre (731.000,00 TL — 510.019,10 TL) — 220.980,90 TL davacı tarafa borcunun olduğu,2-Davacı şirket 2022 yılı ticari defterlerini TTK.'ya udygun ve süresinde noter tasdiklerini yaptırmış, defterler kendi lehine delil olma niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. davacının ticari kayıtlarına göre; davacı şirket 2022 yılı içerisinde davalı taraftan 10 adet toplam 510.019,10 TL tutarında faturalı alış yapmıştır, Buna karşılık çek ve banka havalesi ile toplam 731.000,00 TL ödemeler yapmıştır. Davacı taraf kendi ticari defterlerinde davalıdan 220.980,90 TL alacak kavdının olduğu tespit, Davalı ile davacı ticari kayıtları birbirini doğrulmaktadır.3-Davacı şirket, Davalı tarafın sözleşmeden kaynaklanan edimini yerine getirmemesinden kaynaklı olarak ... 17.Noterliği aracılığıyla 01.03.2023 tarih ve yevmiye numaralı ihtarnamesi ile; eksik işler tamamlanmasını veya , fazla yapılan ödeme iade edilmesini talep etmiştir.4-Davalı tarafından yapılan işin miktarının tespitine ilişkin ... 1.AHM'nin 2023/ D.İş dosyasında keşif yapılmış ve keşif neticesinde alınan bilirkişi raporuna göre, taş duvarın keşfe göre gerçekleşme oranının % 61,50 olduğunun belirlen: yapılan işin toplam bedeli 448.950,00 TL.KDV Dahil olarak belirlenmiş, 731.000,00-TL - 448.950,00-TL = 282.050,00-TL fazla ödeme yapıldığı hesaplanmıştır. 5- Teknik bilirkişi raporunda, Davacının işin eksik yapılması sonrasında üçüncü kişilere daha yüksek bedelle işi yaptırması nedeni ile uğramış olduğu zararın 333.321,05 TL olduğu hesaplanmıştır.6-Faiz yönünden;a.-Borçlu olan davalının gönderilen ihtarname ile temerrüde düşmesi neticesinde, dava dilekçesinde talep edilen 282.050,00 TL .tutar üzerinden dava tarihine kadar işlemiş faiz tutarının 4.449,05 TL,b.eksik yapılan işler sebebiyle uğramış olduğu zarar olan 333.321,05 TL tutar üzerinden dava tarihine kadar işlemiş faiz tutarının 5.257,80 TL olarak hesaplanmıştır." bildirmiştir. şeklinde olduğu görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava eser sözleşmesinde davalının eksik iş yaptığı iddiası ile fazladan ödenen 282.050,00 TL'nin ve 5.000,00 TL menfi zarar olmak üzere toplamda 287.050,00 TL'nin tahsiline ilişkindir.Taraflar arasında duvar yapım işine ilişkin yazılı eser sözleşmesi mevcuttur. Bu sözleşmeye göre 1 m3 duvar yapım işi için 365 TL + KDV olarak anlaşılmış, ayrıca harpuşta yapımı için 1 m3 harpuşta bedeli 115 TL + KDV olarak belirlenmiştir.Harpuşta işi davalı tarafından hiç yapılmamış, delil tespiti raporuna göre ise, duvar işi davalı tarafça yalnızca duvarın davalı tarafça yapıldığı, buna göre de davalının toplamda 1.230 m3 duvarı bitirdiği, kalan duvar yapım işini ise hiç ifa etmediği tespit edilmiştir.Davalının bu hesaba göre hakediş alacağının 448.950 TL olarak hem delil tespiti raporunda, hem de mahkememizce yapılan keşif akabinde düzenlenen bilirkişi raporunda tespit edilmiştir.Fakat davalının kesmiş olduğu faturaların hepsi, davacı defterlerine kaydedilmiş, faturaya da itiraz edilmemiş olduğundan, davacının toplam alacağının 510.019,10 TL olduğu ve davacı tarafça toplamda 731.000,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Davacının ödemelerin bir kısmını çekler vasıtasıyla yaptığı gözetilmekle, davalı tarafça bu ödemeler deftere işlendiğinden ve itiraz bulunmadığından ödeme miktarı ihtilafsız kabul edilmiş, ayrıca bir araştırma yapılmamıştır.Yine davacı tarafça menfi zarar istemi ileri sürülmüş olup, davacının eksik işleri üçüncü kişiye yaptırması nedeniyle uğradığı zarar bilirkişi tarafından 333.321,05 TL olarak hesaplanmıştır.Bilirkişiler tarafından fazla yapılan ödeme 382.050,00 TL olarak hesaplanmış ise de, davacının defterlerine işlediği faturalar toplamının 510.019,10 TL olduğu ve faturalara itiraz edilmediği gözetildiğinde, fazla ödeme tutarının yalnızca 220.980,90 TL olduğu kabul edilmiştir. Dolayısıyla davacının fazla yaptığı ödeme tutarı 220.980,90 TL ve uğramış olduğu menfi zarar 333.321,05 TL olarak belirlendiğinden toplamı olan 554,301,95 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekmiş, açıklanan nedenlerle davanın davanın kısmen kabulü ile, 554.301,95TL’nin 10.03.2023 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile; 554.301,95TL’nin 10.03.2023 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 37.864,36-TL harçtan, 4.902,10-TL peşin harç, 5.700,00-TL ıslah harcı toplamı olan 10.602,10-TL'nin mahsubu ile bakiye 27.262,26-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 12.286,10-TL yargılama gideri, 1.912,35-TL keşif harcı toplamı olan 14.198,45-TL'nin kabul red oranına göre (kabul %90, red %10) 12.778,60-TL'si ile 4.902,10-TL peşin harç, 5.700,00-TL ıslah harcı, 179,90-TL başvurma harcı toplamı olan 23.560,60-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı vekili lehine takdir edilen karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan 87.145,29-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı vekili lehine takdir edilen karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/3. madde uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul red oranına göre (kabul %90, red %10) 2.808,00-TL'sinin davalıdan, 312,00-TL'lik kısmının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde ... açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/09/2025
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı