TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :2023/
KARAR NO :2025/
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :Av.
DAVALILAR:1-
2-
3-
4-
VEKİLİ :Av.
DAVALI :5-
DAVA : Tapu İptali ve Tescil
DAVA TARİHİ : 09.01.2023
KARAR TARİHİ : 03.12.2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11.12.2025
Mahkememizde görülmekte olan tapu iptali ve tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA: Davacı vekili, müvekkilin müteahhitlik mesleğini kendi adına ve aile şirketi ... Ltd.Şti. nam ve hesabına icra etmekteyken; 2010 yılında, ... ilinde faaliyet gösteren dava dışı ... Malz.İnş. Ltd.Şti.’nden kendisi, yakın akrabası ... ve şirketi ... Ltd.Şti. nam ve hesabına muhtelif inşaat malzemeleri satın aldığını, ancak borcunu ödeyemerek temerrüde düştüğünü, borcunun ödenmesinin "teminatı" mahiyetinde, yakın akrabası ... adına kayıtlı "... ili, ... İlçesi, ... Mahallesinde kain 248 ada 1 parselinde" kayıtlı arsa vasfındaki taşınmazın alacaklı firmaya tapuda "satış" suretiyle devredildiğini, dava dışı firmaya "emanete" verilen taşınmazı kullanmak ve borcunun bir kısmını ödenmek üzere "ifrazı" konusunda firma ile anlaşmaya varıldığını, bu sayede taşınmazın 248 ada 2 parsel ve 248 ada 3 parsel olmak üzere, iki müstakil arsaya bölündüğünü, 248 ada 3 parsel sayılı taşınmaz, 3. bir şahsa satılıp, elde edilen satış kazancı, .......Ltd.Şti'nin borcuna mahsup edildikten sonra; ifraz edilen parselden "türeyen" 248 ada 2 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olarak ise, kendini gerçek "arsa sahibi" olarak addeden davacı ... ile davalı kooperatifi yönetimi arasında 14/07/2010 tarihinde yazılı sözleşme imzalandığını, sözleşme resmi şekilde olmasa da sözleşmede ... ili, ... İlçesi ... Köyü 248 ada 2 parsel sayılı "arsa" vasıflı taşınmaz, hali hazırda alacağına karşılık emanette duran firma tarafından, kooperatif tüzel kişiliğine bilabedel tapuda devredilecek ve böylece kooperatif arsanın maliki olacağı kararlaştırıldığını, yine sözleşmede kooperatif tarafından inşa edilecek 8 (sekiz) adet bağımsız bölümün, arsa sahibi olarak hareket eden davacı ...'ya teslim edilmesi, bunun yanında da denkleştirme için kendisine "40.000,00.-TL" verilmesini kabul edip, açık olarak imza altına alındığını, davalı kooperatif genel kurulunda, herhangi bir "giriş bedeli" alınmaksızın, davacının kooperatife üye yapılmasına karar verildiğini, arsanın devrine karşılık davacının kendisine 6 adedi aynı blokta olmak kaydıyla 8 adet kooperatif üyeliği verildiği ve "resmi şekilde" olmasa da, tarafların 14/07/2010 tarihli yazılı gayrimenkul devri borcu doğuran sözleşmeyi, "aynen" fiiliyata geçirdiğini, davacının üyelik kapsamında davalı Kooperatifin .../05/2011, 11/02/2011, 27/01/2013, 15/02/2014, 07/02/2015 ve 06/02/2016 tarihlerinde gerçekleşen genel kurullara katıldığının sabit olduğunu, buna karşın davacının kooperatif üyeliklerinin varlığını inkar edildiğini, oysa ki davacının 8 adet bağımsız bölüm kooperatif üyeliğinden sadece 2 adedini dava dışı ...’a satıp devrettiğini, kalan 6 adet bakımından kooperatif üyeliğinin devam ettiğini, buna rağmen davalı kooperatifin E Blok'ta yer alan 6 adet bağımsız bölüme ait ferdileştirme yapmak suretiyle ve davacıyı sözleşme ve kooperatif üyeliği ile birlikte elde ettiği haktan mağdur ettiğini, davalılardan ...’ın; gerçekte davacıya tahsisli E Blok 2 numaralı dairede; ...'un; E Blok 1 ve 3 numaralı dairelerde mal sahibi olduklarını, davalı ...’nin sonrasında "E3" numaralı bağımsız bölümü, dava dışı ...' a; "E1" numaralı bağımsız bölümü ise dava dışı ...' e satıp devretmiş olduğunu, davalılardan ...'nın; E Blok 5 ve 6 numaralı dairelerde "mal sahibi olduğunu; sonrasında "E5" numaralı bağımsız bölümü, dava dışı ...'na; "E6" numaralı bağımsız bölümü ise dava dışı ...' a satıp devretmiş olduğunu, davalılardan ...'un; E Blok 8 numaralı dairede "mal sahibi" olduğunu, sonrasında "E8" numaralı bağımsız bölümü, dava dışı ... ...' e satıp devretmiş olduğunu, böylece davalı kooperatif üyesi olan davacıya tahsis edilen 6 (altı) adet bağımsız bölümün usulsüz yollarla davacının elinden alındığını ileri sürerek davalılardan ... adına tapuda tescilli ... ili, ... İçesi, ... (...) Mahallesinde kain ve tapunun 248 ada 2 parsel sayılı arsa üzerinde kurulan E Blok 2 Numaralı bağımsız bölümün tapu kaydınının iptali ile davacı adına tesciline; 2-Diğer davalılar ve davalı Kooperatif Tüzel Kişiliği hakkında ise; birlikte hareket ederek, ferdileştirme sonrasında haksız elde ettikleri bağımsız bölüm daire tapularını devretmiş oldukları dikkate alınarak, davalıların ferdileştirme sonrasında haksız elde ettikleri 5 (beş) adet konut bedelinin dava tarihindeki "sürüm değerinden" az olmamak üzere, satışından elden edilen ve mülkiyet yerine geçen tazminat bedelinin ve yasal faizinin; (yargılama sırasında yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile tamamlanmak üzere belirsiz alacak davası mahiyetinde) şimdilik kaydıyla 10.000,00.-TL'sinin davalılardan müştekeren ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar ... ve ... vekili, müvekkil ... esnaf olup pimapen kapı ve pencere işi yaptığını, kooperatif nezdinde yaptığı işler karşılığı bağımsız bölüm verildiğini, müvekkilin eşi diğer müvekkil ... ise söz konusu kooperatif üyeliğinin yine eşi ...'un yaptığı işler karşılığı yapıldığını, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının kooperatif üyelik bedelini ödenmediğinden ihraç edildiğini, kooperatif üyesi olmadığını, müvekkillerinin kooperatif ile davacı taraf arasında yapılan sözleşmeye taraf olmadıklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili, müvekkilin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatif nezdinde yaptığı işler ve davalı kooperatife üyeliği nedeniyle yaptığı ödemeler sonucu bağımsız bölüm kendisine verildiğini, kooperatif ile davacı taraf arasında yapılan sözleşmede müvekkilin taraf olmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, ayrıca davacının davalı kooperatif üyeliğinin sona erdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP:Davalı kooperatif vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının iddia ettiği kooperatif ile arsa satışına ilişkin sözleşmede kooperatif yönetim kurulunun imzasının mevcut olmadığını, kaldı ki, taşınmaz için davalı kooperatif tarafından taşınmaz satın alımına ilişkin olarak arasa maliki ... isimli şirkete taşınmazın bedelinin ödendiğini, davacı ve yakınlarının kooperatif üyelik bedeli ödenmediğinden 18.05.2016 tarihinde kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini, iddiaların ispata muhtaç olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.01.2023 tarih ve 2023/ Esas-2023/ Karar sayılı kararıyla; davanın, davacının kooperatif üyeliği iddiasına dayalı tapu iptali ve tescili istemine ilişkin olduğu ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu kapsamında kaldığı, Kooperatifler Kanunu 99/1. maddesinde, bu yasada düzenlenen hususlardan doğan hukuk davalarının tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılacağı, davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkememize görevsizlik kararı verilmiş, bu karar istinaf edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.Görev hususu dava şartlarından olup, mahkemece resen davanın her aşamasında incelenmesi gereken dava şartıdır. TTK nun 5. maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5. maddesine göre; Asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere asliye ticaret mahkemesinde bakmakla görevlidir. Somut olaya gelince; davacı davalı kooperatif yönetimi aralarında 14/07/2010 tarihinde imzalanan yazılı sözleşme gereğince, ... ili, ... İlçesi ... Köyü 248 ada 2 parsel sayılı arsa vasıflı taşınmazın arsa maliki dava dışı şirket tarafından, kooperatif tüzel kişiliğine bilabedel tapuda devredilmesi karşılığında, kooperatif tarafından inşa edilecek 8 (sekiz) adet bağımsız bölümün, arsa sahibi olarak hareket eden davacıya teslim edilmesinin kararlaştırıldığını, aynı zamanda davalı kooperatife üye yapıldığını, ancak davalı kooperatifin edindiği taşınmaz üzerine inşa ettiği taşınmazlardan davacı adına tahsis edilen bağımsız bölümleri diğer davalı üyelerine tapuda devrettiğini iddia ederek eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Eldeki davada davacı tarafça kooperatif üyeliği yanında davalı kooperatif arasındaki adi yazılı gayrimenkul satış sözleşmesine dayalı olarak talepte bulunmuş olmasına göre, davacının davalı kooperatif üyesi olup olmadığı davanın esasına etkili olup ve bu kapsamda gerek mahkememiz dosyasından alınan ve gerekse ... 2. ASHM'nin 2017/... Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporlarında davacının davalı kooperatife üyeliği hakkında kesin ve net tespitte bulunulmadığı gözetildiğinden davacının dava tarihi itibari ile davalı kooperatif üyesi olup olmadığının tespiti yönünden dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek ayrıntılı gerekçeli ve dayanakları gösterilmek sureti ile ek rapor tanzim edilmesi istenmiştir. Davalı kooperatif kayıtları üzerine inceleme yapılmak suretiyle dosyaya sunulan 12.11.2025 tarihli ek raporda; davalı kooperatif tarafından 18.05.2016 tarihli yönetim kurulu kararı ile davacının davalı kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına karar verilmiş olduğu ve ticari defter kayıtlarında davacı ile ilgili alacak veya borç bakiyesinin olmadığı ve dava dosyasına sunulan daha sonraki yıllara ait genel kurula çağrı listelerinde ve genel kurul hazirun listelerinde davacı ...’nın isminin yer almadığı belirtilmiştir.Hal böyle olunca, davacının dava tarihi itibariyle kooperatif üyesi olmadığı gibi işbu davada kooperatif üyeliğinin tespiti veya üyelikten ihraç kararının iptali de istenmemiş olmasına ve bu haliyle tacir araştırmasına ilişkin diğer kayıtların incelenmesinde tacir olduğu tespit edilemeyen davacının davalı kooperatif ile arasındaki 14/07/2010 tarihli adi yazılı sözleşmeye dayalı talep bakımından nisbi ticari dava koşulları da bulunmamasına göre mahkememiz görevli değildir. Açıklanan bu nedenle; iş bu davada görevsizlik kararı veren Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu değerlendirilerek karşı görevsizliğe karar verilerek olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Davaya bakmaya görevli mahkemenin ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan davanın görev yönünden usulden reddine,
HMK m.21 ve 22 maddesi gereğince hükmün istinaf kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde, mahkememiz ile yine istinaf edilmeksizin görevsizlik kararı kesinleşen ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi arasında göre uyuşmazlığı çıktığından olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi için dosyanın ilgili ... Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili Dairesine gönderilmesine ve görevli mahkemenin belirlenmesini istenmesine,
Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına,
Dair, davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/12/2025
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza