T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO: 2023/539
KARAR NO: 2024/103
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [16944-49786-....] UETS
DAVALI: ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - [16598-95372-...] UETS
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 06/06/2023
KARAR TARİHİ: 26/01/2024
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle özetle; Takip alacaklısı, takip borçlusu ile müvekkili 3. Şahıs arasında herhangi bir borç ilişkisinin ileri sürmediğini ve borcun varlığı inkar edildiğinden ispat yükünün davalıya düştüğünü, takip alacaklısının borcun varlığını ispat etmesinin gerektiğini. Takip alacaklısının müvekkili ile takip borçlusu arasında borç doğuran bir ilişki ileri sürmediğini, yalnızca soyut bir borç iddiasında bulunduğunu. Müvekkilinin yalnızca takip borçlusunun babası olmasının da bir borç ilişkisinin varlığını göstermediğini. Müvekkilinin takip borçlusuna herhangi bir borcunun bulunmadığını, aksine takip borçlusunun müvekkiline borcunun bulunduğunu. Müvekkili tarafından oğlundan alacakları için Bursa 1. İcra Dairesi 2021/... E. Sayılı dosyada icra takibi başlatıldığını, itiraz üzerine Bursa 12. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/167 E. Sayılı dosyasında itirazın iptali davası açıldığını ve mahkemece .... .....'ın davacı müvekkiline borçlu olduğunun tespit edildiğini. Bu nedenle davanın kabulü ile müvekkili ...'ın takip borçlusu .... .....'a borçlu olmadığının tespitine ve dolayısıyla Bursa 10. İcra Dairesi 2023/1067 Esas sayılı dosyada takip alacaklısı ...'ya borçlu olmadığının tespitine, müvekkili ...'ın Bursa 10. İcra Dairesi 2023/1067 Esas sayılı dosyadaki borçlu sıfatının kaldırılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, üçüncü kişi olan davacının takip borçlusu olan dava dışı oğluna kendisine gönderilen 89 ihbarnamesi uyarınca dosyaya borçlu eklenmesi üzerine borçlu olmadığının tespiti istemli menfi tespit davasıdır.
Yargıtay'ın müstakar uygulamasında, İ.İ.K. 89. Madde uyarınca üçüncü kişinin açacağı menfi tespit davalarında görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu belirlenmiştir. Lakin Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin, 2019 tarihli bir adet münferit kararında çeke yönelik başlatılan takip dosyasından gönderilen haciz ihbarnamesi uyarınca üçüncü kişinin açacağı menfi tespit davasının takibin dayanağının çek olduğu gerekçesiyle Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği yönünde görüş ileri sürülmüştür. Bu görüş Bursa Bam 4. Hukuk Dairesi kararlarında da kabul edilmiştir. Fakat; 89. Madde uyarınca açılacak menfi tespit davasında ihbarnamenin yollandığı takibin bir önemi olmadığı gibi, bu davanın görüleceği mahkeme özel olarak belirlenmediğinden Asliye Hukuk Mahkemesi olmalıdır. Aksinin düşünüldüğü durumda örneğin; nafaka alacağına ilişkin başlatılan ilamlı icra takibinde nafaka borçlusu eşin alacaklısına yollanan haciz ihbarnamesi akabinde açılacak davaların Aile Mahkemelerinde görülmesi gerektiği sonucu çıkar. Yine aynı şekilde işçinin başlattığı işçi alacağına ilişkin takipten gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılacak davaların da iş mahkemesinde görülmesi gerekir. Bu durum görev kurallarına ve mahkemelerin uzmanlaştığı işe bakmaları gerekliliğine aykırıdır.
Nitekim Bölge Adliye Mahkemeleri'nin görev yönünden verdiği kararların kesin nitelikte olduğu gözetilmiş ve Bursa BAM 4. Hukuk Dairesi'nin bu yöndeki kararları mahkememizce benimsenmemiş ise de yargılamalara devam edilmiştir. Akabinde, Bölge Adliye Mahkemesi dairelerinin bu konudaki görüş ayrılıklarının giderilmesi amacıyla Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nce içtihadı birleştirme kararı verilmiş ve bu karar uyarınca tarafların arasındaki ilişkiye bakılmaksızın açılacak bu davalarda görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu hususu benimsenmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06.11.2023 tarih 2023/5228 Esas 2023/6468 Karar sayılı mezkur kararı "Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır. 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda Kanun'da özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar vermek gerekmiştir." şeklindedir.
Bu kararın Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde bağlayıcı olduğu da gözetilerek, usul ekonomisi gereği duruşma günü beklenilmeksizin dosya üzerinden görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın görev dava görev şartı eksikliği yönünden USULDEN REDDİNE,
HMK'nın 20.madesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili BURSA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE;
Yargılama, harç ve giderlerinin 6100 sayılı HMK'nun 331/2. Maddesi uyarınca görevli mahkemece DİKKATE ALINMASINA,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 26/01/2024
İş bu kararın gerekçesi 29/01/2024 tarihinde yazılmıştır.
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı