TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :2023/
KARAR NO :2024/
BAŞKAN
ÜYE :
ÜYE
KATİP
DAVACI :
VEKİLİ :Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 06/07/2023
KARAR TARİHİ : 30/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :08/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalı aleyhine girişilen icra takibinin itiraz sonucu durduğunu, takibinin konusunun, müvekkili ile davalı arasındaki açık hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağın oluşturduğunu ileri sürerek davalı borçlunun takibe itirazının 10.000,00-TL yönünden iptali ile bu tutar üzerinden takibin devamına ve davalının %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiş, sonradan davasını ıslah ederek 2.524.593,80 TL alacağa hükmedilmesini istemiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ile davacı arasında ticari ilişkisi bulunduğunu, bu ilişki kapsamında; 23.06.2021 tarihli Fason Üretim Sözleşmesi ve yine 23.06.2021 tarihli Satın Alma Anlaşma Formu tanzim olunarak imzalandığını, sözleşmede "Piyasa koşulları göz önüne alındığında sözleşme süresi içinde oluşabilecek olağandışı durumlarda taraflar sözleşmede yazılı fiyatları ve ödeme şartlarını karşılıklı olarak tekrar gözden geçirme hakkına sahiptir." hükmü; yaşanan pandemi ve ekonomik koşullardaki olağanüstü değişikliğe rağmen, davacı tarafından dikkate alınmadığını, bu yöndeki haklı talebin davacı tarafça geri çevrildiğini, ilk sözleşme tarihindeki fiyatlar üzerinden ürün talep edildiğini, ancak bunun müvekkili için imkansız bir hal aldığını, mali açıdan zarar etmesine sebebiyet verdiğini, davalının davacı tarafa vadesi gelmiş herhangi bir borcu bulunmadığını, zaten taraflar arasındaki ilişkide; vekil eden davalı davacı tarafa nakit ödeme yapma külfeti altına girmediğini, vekil edenin sözleşme gereği borcu; fason ürün üretimi olduğunu belirterek davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davacı, davalı ile olan aralarındaki ticari ilişkiye dayalı cari hesap alacağın tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın kısmi itirazını talep etmiş, yargılama sırasında yapmış olduğu ıslah doğrultusunda, davalıdan olan 2.524.593,80 TL'nin temerrüt tarihi olan 31.05.2023 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilini istemiştir.Mahkememizce dava dosyası, ibraz edilen deliller ve taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacının varsa alacağının tespiti yönünden taraf iddia ve savunmaları kapsamında rapor düzenlenmesinin istenmesine, bir mali müşavir bilirkişi ve bir nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişinin mahkememizce resen seçilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi kurulunun 24/03/2024 tarihli raporunda; davacının ticari defterlerinde, 31.12.2022 tarihi itibariyle davalı şirketten 2.811.822,68 TL alacaklı gözüktüğü, davacı şirketin 2021 yılı defterlerine göre; 01.07.2021 tarihinde (Hesap virmanı) açıklaması adı davalı şirkete 478.106,00 TL borç kaydı; 10.08.2021 tarihinde (kumaş ödemesi yapıldı) açıklaması altında davalı şirkete 2.600,00 TL borç kaydı; 31.12.2021 (mutabakat) virmanı açıklaması adı altında davalı şirkete 1.754,55 TL alacak kaydı yaptığı ancak bu işlemlerin dayanaklarının bulunmadığı, davalı ticari defter kayıtlarında da yer almadığı, ayrıca 10.03.2022 tarihinde ... nolu (Fiyat Farkı) açıklaması adı altında davalı şirkete 208.277,43 TL e arşiv fatura düzenlediğini, faturanın davalı şirket kayıtlarında olmadığı, davalı şirketin 31.12.2022 defterlerine göre; davalı şirketin, davacı şirkete 2.512.033,88 TL borçlu gözüktüğü, davalı şirketin 2021 yılı defterlerine göre; davalı şirketin, davacı şirketten 17.02.2021 tarihinde 7 adet 50.000 TL bedelli toplam 350.000 TL vadeli çek aldığı ve davacı şirkete alacak yazdığı, davacı şirket defterlerinde bu kayıtların olmadığı, davalı şirketin, davacı şirketten 10.03.2021 tarihinde 1 adet 50.000 TL vadeli çek almış olduğu ve davacı şirkete 50.000 TL alacak yazmış olduğu, davacı şirket defterlerinde bu kaydın olmadığı, taraflar arasında 23.06.2021 tarihinde Fason Üretim Sözleşmesi ve Satınalma Anlaşma Formu
imzalanmış olduğu, davalı tarafından, davacı şirketten 22.06.2021 tarihinde toplam 2.480.000,00 TL vadeli çekler alınmış olduğu, davalı şirketin defterlerine göre 22.06.2021 tarihinde; davalı şirketin, davacı şirkete 3.166.989,28 TL borçlu duruma geçmiş olduğu, 2.524.593,80.-TL bakiye alacak bulunduğu, davacı tarafından davalıya yönelik temerrüde esas ihtarnamesi bulunmadığı üzere takip öncesi faiz isteminin haklı olmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.Davacı alıcı ile davalı satıcı arasında fason üretim ve satım sözleşmesi akdedildiği, sözleşme kapsamında davacının davalıya vereceği siparişleri karşılığında, çeklerle avans mahiyetinde davalıya ödemeler yaptığı, davalının da davacıdan almış olduğu avans çekleri karşılığında siparişi verilen ürünleri davacıya satıp teslim ederek davacıya faturalar düzenlediği, sözleşmenin devamında davalı satıcının pandemi ve ekonomik koşullardaki olağanüstü değişikliği gerekçe göstererek sözleşmede yer alan "Piyasa koşulları göz önüne alındığında sözleşme süresi içinde oluşabilecek olağandışı durumlarda taraflar sözleşmede yazılı fiyatları ve ödeme şartlarını karşılıklı olarak tekrar gözden geçirme hakkına sahiptir." hükmüne dayalı olarak fiyatların güncellenmesinin talep edildiği ve fakat bu talebin davacı tarafça uygun görülmediği, sözleşmede "sözleşme süresince mal fiyatlarında değişiklik yapılamaz" hükmü yer aldığı, bu hükmün istisnasının sözleşmede yazılı fiyatları ve ödeme şartlarının karşılıklı olarak tarafların anlaşmalarına bağlı olduğu, tarafların bu hususta anlaşmaya vardıkları ispat edilemediğinden davalının sözleşme fiyatları doğrultusunda edimini ifa yükümlü olduğu, her iki tarafın ticari defterlerin karşılıklı olarak karşılaştırılması sonucunda, davacının davalıya vermiş avans çekleri ve karşılığı teslim alınan mal faturalar birlikte dikkate alındığında, davacının davalıdan 2.524.595,80 TL alacaklı olduğu, davalının davacıya olan borcunun avans olarak yapılan ödemelerden kaynaklandığı, karşılığı mal teslimi ya da davacıya ödeme yapıldığı ileri sürülmediğinden davalının yemin deliline dayanamayacağı, bu nedenle davalıya yemin hakkını kullanmasına yönelik ara karardan rücu edildiği, dava konusu icra takip tarihi itibariyle davalı temerrüde düşmüşse de, davacı alacaklı ödeme emrinin davalıya tebliği tarihi olan 31.05.2023 tarihinden itibaren faize hükmedilmesini talep ettiğinden taleple bağlı kalınarak bu tarihten itibaren tarafları tacir olduğunda avans faizine hükmedilmek suretiyle aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 2.524.593,80 TL’nin 31/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 172.455,00.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90.-TL peşin harç ile 42.942,97.-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 129.332,13.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 337.705,32.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yapılan toplam 49.645,77.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/10/2024
Başkan
✍e-imzalı
Üye
✍e-imzalı
Üye
✍e-imzalı
Katip
✍e-imzalı