TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/07/2023
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı tarafın sipariş ettiği ürünleri tam, eksiksiz ve her türlü ayıptan ari olarak teslim ettiğini. Davalı tarafça satın alınan ürünlerin kullanıldığını ve satış sonucunda üretilmiş olan olan ürünlerin de satışının yapıldığını. Satışın üzerinden uzunca bir süre geçmesine rağmen davalı tarafça satılan ürünlerin karşılığı olan tutarın müvekkiline ödenmediğini. Bunun üzerine icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ederek takibi durdurduğunu, bu nedenle itirazın iptali ile icra takibinin devamına, davalı tarafın %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE KARŞI DAVA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin iplik tedarik eden yahut üreten firmalardan satın almakta olduğunu iplikleri tekstil fabrikasında dokuyarak ham kumaş haline getirdiğini. Bu kumaşların da daha sonra işlenmek, boyanmak ve çeşitli alanlarda kullanılmak üzere müvekkili şirket tarafından üçüncü şahıs firmalara satıldığını. Müvekkili ile davacı arasında kurulan satış sözleşmesine istinaden karşı taraftan bu sebeple davaya konu hazır çözgü olarak düz boya garantili 180/60 dny 1200 t/m pes iplik satın alındığını. Müvekkili tarafından dava konusu ipliklerin kullanılmaya başladıktan sonra ipliklerin gizli ayıplı olduğunun anlaşıldığını, söz konusu gizli ayıbın müvekkili tarafından tespit edilmesinin hemen akabinde davacı şirkete ipliklerin ayıplı olduğuna dair mail gönderildiğini. Davacı şirketin ayıbı kabul etmediğini, ipliklerin ayıplı olduğuna yönelik delil tespiti yaptırdıklarını, delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporu ile ürünlerin gizli ayıplı olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle davanın reddine, davacı taraf kötü niyetli olduğundan %20 den az olmamak kaydı ile inca inkar tazminatının davacıdan alınarak müvekkile ödenmesine, davacının davasının kısmen yahut tam kabulü halinde takas - mahsup talebi doğrultusunda karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Asıl davanın taraflar arasındaki iplik satımına ilişkin sözleşme kaynaklı ödenmediği iddia olunan faturalara dayanarak ... 4. İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı takip dosyasında başlatılan 37.474,76-USD tutarlı takibe yapılan itirazın iptaline ilişkindir, Karşı davanın ise davalının ayıplı olduğunu iddia ettiği iplikler nedeni ile uğramış olduğu müspet zararın kısmen 10.000,00 USD olarak davacıdan tahsiline ilişkindir. Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür. Mahkememizce refakate bir adet tekstil mühendisi, bir adet SMMM bilirkişisi alınarak mahallinde keşif icra edilmiştir. Keşif mahalinde mahkememiz heyeti önünde kumaşlar özel bir ışıklı plaka üzerinde incelenmiş, hem de stok karşılaştırması yapılmak suretiyle kumaşlar üzerindeki barkodlar bilgisayar sistemine girilerek karşılaştırma yapılmış ve incelenen kumaşların davacının vermiş olduğu ipliklerden yapıldığı görülmüştür. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 11/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Davalının ödemesi gereken bakiye miktar:Toplam Bakiye — (Ayıptan Dolayı İade Edilmesi Gereken Ham Kumaşların Bedeli - Kumaş Hurda bedeli )37473,32-((21.738,2341.204,4248.498,16))-(0.70X(13.029,934-1.003,684(1458,70/0,904-3213,20/0,85)37.4473,32 - (31.440,81-13.604,24)37.473,32 - 17.836,57
=19.636,75 USD Davalının Davacıya ödemesi gereken bakiye miktar olduğu tespit ve kanaatine varıldığını" bildirmiştir.Tarafların rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda dosya ek rapor aldırılmak üzere aynı bilirkişilere tevdi edilmiştir, 02/09/2024 tarihli ek bilirkişi heyet raporunda özetle;"F.l: İHTİLAFA KONU KUMAŞLARIN VE İPLİĞİN MEVCUT FİİLİ DURUMDA OLDUĞU ÜZERE DAVALIDA KALDIĞI, DAVALININ YOKSUN KALINAN KARININ DA HESAP EDİLDİĞİ DURUM:
Davalının ödemesi gereken bakiye miktar:— Toplam Bakiye — (Ayıptan Dolayı İade Edilmesi Gereken Ham Kumaşların Bedeli - Kumaş Hurda bedeli ) 37473,32 - ((21.738,23 * 1.204,42 * 8.498,16) -(0.70 x (13.029,93 * 1.003,68 * (1458,70 / 0,90 43213,20 / 0,85) 7.473,32 — (31.440,81 - 13.604,24) 7.473,32 — 17.836,57 = 9.636,75 USD Davalının Davacıya ödemesi gereken bakiye miktar olduğu tespit ve kanaatine varılmıştır.Bu ihtimalde Davalının 3. Kişi ...'e satış fiyatı dikkate alınarak hesap yapıldığı için maliyet artı kar bulunmakta olup yoksun kalınan kar hesaba katılmıştır.F.2: KUMAŞLARIN DAVALIDA KALDIĞI, DAVALININ YOKSUN KALINAN KARININ DA HESAP EDİLDİĞİ DURUM VE Depoda unutulmuş Andria kumaşın ayıplı olduğu ile hesaba eklendiğinde:Davalının Davacıya ödemesi gereken bakiye miktar;— Toplam Bakiye — (Ayıptan Dolayı İade Edilmesi Gereken Ham Kumaşların Bedeli - Kumaş Hurda edeli )
— 37.473,32 - ((21.738,23 * 1.204,42 * 8.498,16 * 8442,72)) -(0.70 x (13.029,93 4 1.003,68 *4.264,00 * (1458,70 / 0,90 * 3213,20 / 0,85) -37473,32 - (39.883,53) - (0,70 x (18.297,61 * 5.401,02) 7.473,32 - (39.88 16.589,04) 7.473,32 - 23.294,49 -14.178,83 USD olarak hesaplanmıştır.F.3: HAM VE PFD KUMAŞLARIN DAVACIYA İADE EDİLDİĞİ VE DEPODA UNUTULAN KUMAŞLARIN HESABA DAHİL EDİLDİĞİ DURUM:Sayın Mahkemenin ayıplı iplik ve kumaşların ticari örfe uygun olarak ayıba sebep olan tarafa iade edilmesi hükmünü vermesi durumunda bu malların iadesinden sonraki taraflar arası alacak verecek durumunda boyalı malların ham halleri boyalı mallar için illiyet bağı açısından kusur Davacıya ait olmadığı için düşülerek hesap şu şekilde yapılacaktır;- 712 Kg ipliğin x 4,1667 usd — 2.966,69 usd - Helsinki ham kumaş: 6.249,58 mt x 0,70 usd — 4.374,71 usd - Helsinki pfd kumaş: 1.003,68 mt x 0,70 usd — 702,58 usd
- Andrea ham kumaş: 6.780,35 mt x 0,70 usd — 4.746,25 usd - Depoda unutulmuş Andrea ham kumaş: 4.264,00 mt x 0,70 usd — 2.984,80 usd 2.966,69 usd * 12.809,34 usd < 15.776,03 USD Davalının davacıya yukarıda belirtilen malları aynen iadesi durumunda yapılacak hesap olup bu durumda:Davalı Davacıdan 15.776,03 - 14.178,83 = 1.597,20-USD alacaklı duruma geçecektir," görüş ve kanaatini bildirmiştir.Bir kumaşın dokunabilmesi için, atkı ve çözgü olarak isimlendirilen ipliklerin makinelerde belirli sayı ve şekillerde bir araya getirilmesi gerekmektedir. Davacı, davalı ile iplik satışı ve bu ipliklerin çözgü haline getirilerek davalıya teslimi hususunda anlaşmıştır. Dolayısıyla ortada satış ve eser sözleşmesinden müteşekkil bir birleşik sözleşme mevcuttur. Davalı, davacıdan aldığı 19.241,52 Kg çözgü halinde ipliği, Andria ve Helsinki olarak adlandırılan iki tip kumaş haline getirmiş ve bir kısmını ... isimli üçüncü bir şirkete satmış, bir kısmını ise deposunda tutmuştur.Dava dışı ... şirketi tarafından kumaşlarda işlem yapıldıktan sonra hatalı olduğu anlaşılmış ve davalıya iade edildiği dosyaya yansımıştır.Davacı teslim etmiş olduğu ürünlerin bedelini talep etmekte, davalı ise ayıp iddiası ödeme yapmaktan kaçınmaktadır. Karşı davada ise davalı tarafça ayıp nedeniyle satılamayan kumaşlar ve iade edilen kumaşlar nedeniyle uğranılan zarar talep edilmektedir.Bilirkişiler tarafından yapılan tespitte çözgüye dizilen iplik lotlarının farklı olması sebebiyle çekme oranlarının farklı olmasından kaynaklı olarak, kumaş haline geldikten sonra boyaya hazırlandığı sırada yıkanması üzerine, çözgüdeki kimi ipliklerin fazla, kiminin az çekmesi sebebiyle kumaş üzerinde buruşukluk yaratmasından kaynaklı ayıplı oldukları , bu ayıbın ise dokuma sırasında farkedilemeyeceği, ancak pfd haline getirildiği sırada farkedilebileceği gözetilerek gizli ayıp niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.Hem mahkememizce alınan raporda, hem de delil tespiti raporunda aynı tespitler yapılmış olup, mahkememizce de ayıbın niteliği gizli ayıp olarak kabul edilmiştir.Davalı kumaşları ham olarak sattığından ayıbı farkedememiş, ayıp üçüncü kişi olan ...'in kumaşları boyamasından sonra ortaya çıkmıştır. Ayıp ipliklerden değil, ipliklerin çözgüye yanlış dizilmesinden kaynaklandığından, eser sözleşmesine ilişkin hükümlerin olaya tatbiki gerekecektir. Davalı tarafından , ayıbın üçüncü kişi ... tarafından bildirilmesi akabinde makul süre içerisinde davacıya ayıbı bildirir nitelikte mail gönderildiğinden, bu duruma davacı tarafça da itiraz edilmediğinden ayıp ihbarının süresinde yapıldığı kabul edilmiştir. Taraflar arasında mail yolu ile cari hesap mutabakati yapıldığı iddiası mevcut olup, ayıp iddiasının dinlenemeyeceği ileri sürülmüş ise de, taraflar arasındaki mutabakat maili mayıs ayındadır. Oysa kumaşların iade edilmesi üzerine davalı tarafça davacıya gönderilen ihtarname temmuz ayındadır. Dolayısıyla ayıplar sonradan ortaya çıktığından ve gizli ayıp niteliğinde olduğundan, cari hesap mutabakati ise tacirler arasındaki rutin işlerden olduğundan ve kayıtsız şartsız bir ibra anlamına gelmeyeceğinden ayıp iddiası dinlenebilir nitelikte olduğundan bu yöndeki savunmaya itibar edilmemiştir.Ayıplı hale gelen kumaş bedellerinin ödenmesi gereken tutardan düşülmesi suretiyle hesaplama yapılarak bakiye alacağın hesaplanması gerekmiş, bilirkişiler tarafından terditli hesaplama yapılmıştır.Davalının davacıdan çözgü iplik aldığı, dolayısıyla bunları kumaşa çevirdiği, kumaş olarak davacıya iadesinin mümkün olmadığı, tekrar çözgü haline getirilmesinin ise işgücü ve emek sarfiyatı olduğu, ürünlerin ayıplı haliyle piyasada davalı tarafından daha kolay satılabileceği, bu sebeple bir sovtaj bedeli belirlenerek bunun da bedelden düşülmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı gözetilerek ve mahkememizce koşullu hüküm kurulamayacağı da gözetilerek ve yine depoda unutulan Andria kumaşların da ayıplı olduğu kabulü ile, kumaşların sovtaj bedelinin ve mahrum kalınan kârın da hesaplandığı bilirkişi raporunun F.2. Bölümündeki hesabına itibar edilmiştir. Bu hesaplamaya davalının ödemesi gereken tutar 14.178,83 USD olarak tespit edilmiş olduğundan asıl davanın bu bedel yönünden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Bilirkişi tarafından dosyaya sunulan ... kararı bir ticari teamül niteliğinde olup, kanunda aksine bir hüküm yoksa, ticari örf ve âdet olarak kabul edildiği belirlenmedikçe, teamül, mahkemenin yargısına esas olamaz. Dolayısıyla, ilgili karar ticari örf adet siciline, ticari örf adet olarak kaydedilmediğinden, bu teamül yargılamaya esas alınmamıştır. Fakat; dava dışı ... şirketinin, top başı yaparak önce bunları boyayıp, ayıpsız olduğunu kontrol ettikten sonra kumaşların tamamını boyaması gerekeceğinden, bu hususu gözardı ederek tüm kumaşları boyadıktan sonra ayıbı farketmiş olması kendi kusurundan kaynaklanmış olup, ham kumaş olarak aldığı ürünleri pfd haline getirdikten sonraki sorumluluk kendisine aittir. Nitekim davamız davalısı yönünden gizli ayıp niteliğinde olan ayıp, dava dışı ... yönünden açık ayıp niteliğindedir. Dolayısıyla davalının bu kumaşların iadesini kabul etmemesi gerekirken etmesi kendi sorumluluğunda olup, dava dışı ...'den elde edemediği kârı talep etmesi mümkün görülmemiş, yine davalının elinde kalan ürünlerden elde edemediği kâr nedeniyle uğradığı zararı talep etmiş ise de, yine bilirkişi hesabında ...'e yapılan satış fiyatlarına göre hesaplama yapıldığından ve sovtaj bedeli satılan kısım yönünden bu fiyatlara göre belirlendiğinden yoksun kalınan kar hesaba katıldığından ve bu kalem asıl davada takas mahsup olarak zaten ileri sürüldüğünden ve mahkememizce de dikkate alındığından, ayrıca bir zarar bulunmadığından karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle asıl dava yönünden, davanın kısmen kabulü ile, ... 4. İcra Müdürlüğü’nün (2. Genel İcra Müdürlüğü) 2023/... Esas sayılı takibine yapılan itirazın kısmen iptali ile; takibin 14.178,83 USD üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, karşı dava yönünden, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Asıl dava yönünden, Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... 4. İcra Müdürlüğü’nün (2. Genel İcra Müdürlüğü) 2023/... Esas sayılı takibine yapılan itirazın kısmen iptali ile; takibin 14.178,83 USD üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 25.298,67-TL harçtan, 12.845,54-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 12.453,13-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 5.485,50-TL yargılama gideri ile 3.030,30-TL keşif harcı toplamı olan 8.515,80-TL'nin kabul red oranı dikkate alınarak ( kabul %40, red %60 ) 3.406,32-TL'si ile 12.845,54-TL peşin harç, 269,80-TL başvurma harcı toplamı olan 16.521,66-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan 59.256,16-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan 94.813,15-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul red oranı dikkate alınarak ( kabul %40, red %60 ) 1.248,00-TL'sinin davalıdan, 1.872,00-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
7-Davalı tarafından yapılan 6.642,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak ( kabul %40, red %60 ) 3.985,50-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
Karşı dava yönünden;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 615,40-TL harcın peşin alınan 269,85-TL'nin mahsubu ile bakiye 345,55-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
2-Davalı asıl dava davacısı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan 41.792,00-TL ücreti vekaletin karşı dava davacısı ... Otomotiv İnş. Teks. San. Ve Tic. A.Ş'den alınarak karşı dava davalısı ... İplik Tekstil San. Ve Tic. A.Ş.'ye verilmesine,
3-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md. uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde ... açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/07/2025
Katip
✍e-imzalı
Hakim
✍e-imzalı