T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas - Karar No: 2023/616 Esas - 2024/225
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2023/616 Esas
KARAR NO: 2024/225
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI:... -
VEKİLİ: Av. ... - ....
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... -...
Av. ... -...
DAVALI : 2- ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ... -...
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/09/2023
KARAR TARİHİ: 27/03/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 25/04/2024
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket adına kayıtlı olup diğer davalı ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 31/03/2023 tarihinde müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı araca çarparak maddi hasara neden olduğunu, müvekkil şirketin aracında meydana gelen değer kaybının karşılanması için ... plakalı aracın ZMMS poliçesi limitlerinde dava dışı ... A.Ş.'ye başvurulduğunu, dava dışı şirket tarafından müvekkiline 56.565,01 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını ve ZMMS limitinin tüketildiğini, ZMMS limitlerinin üzerinden kalan bakiye değer kaybı zararının ve tamir süresince aracın kullanılamamasından doğan araç mahrumiyeti zararının tazmini gerektiğini ileri sürüp fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL değer kaybı tazminatı ve 100 TL araç mahrumiyet tazminatının kaza tarihi olan 31/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili isteğini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında talep artırım dilekçesi vererek 18.434,99-TL değer kaybı tazminatı, 25.000,00-TL araç mahrumiyet bedelinin tazminini istemiştir.
CEVAP:
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, zaman aşımı itirazında bulunduğunu, dava şartı noksanlığından davanın reddi gerektiğini, müvekkil şirketine ve araç sürücüsüne kusur atfedilemeyeceğini, dava dışı ...'nın yaptığı ödeme ile beraber müvekkillerin bir sorumluluğu kalmadığını, araç mahrumiyeti talep edilen aracın ticari araç olmadığından bu talebin de reddi gerektiğini, müvekkillerin sorumluluğunun makul süre ve kusuru oranıyla sınırlı olduğunu, kasko poliçesi kapsamında ikame araç tahsis edildi ise araç mahrumiyetinden söz edilemeyeceğini bildirip davanın reddini savunmuşlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir.
Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; .... 'ne yazılan müzekkere cevabı, ... plakalı sayılı araca ait poliçe ve hasar bilgisi, kasko Sigortası poliçe ve hasar bilgisi, Kaza Tespit Tutanağı bilgisine dair istenilen evrakların geldiği, ... plakalı araca ait tmaret kayıtlarının geldiği, ...'ya yazılan müzekkere ile dava konusu araca ilişkin ekspertiz raporunun geldiği ve aracın kısmi hasarlı olduğu, dava dışı ...'ya yazılan müzekkere ile ... Sigorta'ya ödeme yapıldığını gösteren belgelerin dosyamız içerine alındığı, ... Sigorta'ya yazılan müzekkere ile dava konusu araçta meydana gelen hasar nedeniyle kaza sonarsında ikame araç temin edilmediğine dair yazının geldiği görülmüştür.
Dava dışı sigorta şirketi tarafından, davacının ... plakalı aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren ... plakalı aracın ... ...Ltd.Şt. Adına kayıtlı iken 16/04/2022 ilâ 16/04/2023 tarihlerini kapsar şekilde ZMMS poliçesi düzenlendiği, poliçenin araç başına 50.000,00 TL maddi teminat sağladığı, 31/03/2023 olay tarihinde ... plakalı aracın davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı vekilinin, dava dışı sigorta şirketinin tazmin ettiği 56.565,01-TLyı aşan davacının uğradığı değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.
.... Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve .... sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, işleten ve sürücü meydana gelen değer azalmasından sorumludur (.... Dairesinin 01/04/2010 tarih ve .... , 05/04/2010 tarih ve.... sayılı kararları).
Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki ...uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. ... dairesinin 25/03/2022 tarih ve .... sayılı ilamı).
Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik ...uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur.
Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'ten aldırılan 03/01/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; "1-... plakalı araç/otomobil sürücü ...'nun 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 56/a, 84/f madde bentleri ile Trafik Yönetmeliğinin 157/a-6 madde bentlerine aykırı hareketleri ve trafik kazasına neden olmakla OLAYDA TAM ETKEN %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
2- ... plakalı araç/otomobil sürücüsü ...'ın kural ihlalinin bulunmaması nedeniyle OLAYDA ETKEN OLMADIĞI ve kusursuz olduğu,
3- Araç değer kaybının olay tarihi itibariyle 75.000,00 TL olduğu,
4- Araç mahrumiyet bedelinin olay tarihi itibariyle 25.000,00 TL olduğu, yönündeki görüş ve kanaatlerimi içeren bilirkişi raporu düzenlenmiştir" şeklinde rapor hazırlanmıştır.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 03/01/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 31/03/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nun %100 oranında kusurlu olduğu,
... plakalı araç sürücüsünün olayda kusurunun bulunmadığı, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının 75.000,00-TL olarak belirlendiği, bunun 56.565,01-TL'sının dava dışı sigorta şirketi tarafından karşılandığı gözetildiğinde kalan bakiye 18.434,99-TL'dan işleten ve sürücü davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, araç mahrumiyet zararının ise 25.000,00 TL olduğu ve araç mahrumiyet bedelinden de her iki davalının müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, işletenin şirket olması nedeniyle talep gibi kaza tarihinden itibaren avans faizi uygulanması gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde davanın kabulüne ilişkin olarak hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜNE,
18.434,99 TL değer kaybı tazminatının,
25.000,00 TL araç mahrumiyeti tazminatının kaza tarihi olan 31.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 2.967,04 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL ve 740,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.957,19 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç ve 740,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.279,7 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği .... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 269,25 TL tebligat ve müzekkere gideri, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.269,25 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 27/03/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı