T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/688 Esas - 2023/724
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO: 2023/688
KARAR NO: 2023/724
HAKİM: ....
KATİP: ......
DAVACI: ... - ......
Şevketiye Mah. Bayramoğlu Sk. No:35 İç Kapı No:2 Mustafa K.Paşa/ BURSA
VEKİLLERİ: Av. .......... - [16232-32465-.....] UETS
Av. .... - [16069-60478-...] UETS
Av. ..... - [16353-53963-..] UETS
DAVALI: ... - ...
Hamzabey Mh. Şehit Mehmet Sok. No:5 Mustafa K.Paşa/ BURSA
VEKİLLERİ: Av. ..... -
Av. ....... - Züferbey Mah. İsmetpaşa Caddesi No:25 Daire:2 Mustafa K.Paşa/ BURSA
DAVA: Alacak (Ticari İşletme Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/07/2023
KARAR TARİHİ: 03/08/2023
Bursa Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kurulu'nun, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi, 4. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi istemine ilişkin talep üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairelerinin kesin kararları arasındaki görüş ve uygulama uyuşmazlıklarının giderilerek 5235 sayılı Kanun m.35/1-(3) bendi uyarınca, kesin olarak yargı yeri olarak belirlenmesine karar verildiğinden dosya incelendi.
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24/08/2010 tarih ve 5480 yevmiye nolu Mustafakemalpaşa 1. Noterliği'nde düzenlene taşıt kira sözleşmesi ile ... plakalı ticari aracını ...'ye kiraladığını, sözleşmede öngörülen 1.000 TL aylık kira dedeli peşin ve nakden ödenmesi gerekirken tarafına yıllardır kira bedelinin ödenmediği, sözleşmenin 7. Maddesinde belirtilen sözleşmenin fesih edildiğine dair tarafına ihtarname de gönderilmediğini ve sözleşme şarlarını hala devam ettirdiğini, ticari aracın sahip olduğu haklardan yarlanarak, terminalde çalışma sırası ... tarafından verildiğini ve kendisinin aracının yerine firma aracını çalıştırarak ticari kazanç elde ettiğini, kendisinin aracını çalıştırmadığından ve hakeret, tehdit ettiğinden dolayı davalı hakkında Mustafakemalpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2012/652 soruşturma numaralı dosyası ile soruşturma açıldığını, kovuşturmaya yapılmasına yer olmadığına karar verildiğini, ... ( eski ...) plakalı aracı ile M.Kemalpaşa- Bursa Küçük sanayi istasyonu arasında taşımacılık yapmak üzere 18.09.2015 tarihli ve 2015/494 sayılı UKOME kararı ile taşımacılık yapma izninin bulunduğunu, tarafına M.Kemalpaşa Belediye Başkanlığı'nın 17/02/2012 tarih ve 1710 sayılı yazıya verilen cevapta ... Seyahat bünyesinde günde karşılıklı 6 sefer yapma hakkına sahip olduğunu, 13/09/2013 tarihli sanayi ticaret il müdürlüğü yolcu taşıma tarifesinde de ... (... plakalı aracın ... sayılı plakadan da önceki numarası ) tarifeden yararlanacak araçlar arasında yer aldığını, ihtarlara rağmen halen aracına sıra verilmediğini, fiilen çalışmayan aracına boşuna trafik sigortası yaptırdığını bandrol ödemek zorunda kaldığını, kullanmadığı araç sebebiyle masraflar yaptığını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 20.000 TL kira ve ticari kazanç bedelinin Bursa 10. Noterliği'nin 17/03/2016 tarih ve 10052 yevmiye nolu ihtarnamenin tebliğinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle tarafına ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DOSYANIN KRONOLOJİK SEYRİ:
Davanın 01.05.2016 tarihinde Mustafakemalpaşa Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, mahkemesince Mustafakemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiği, Mustafakemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından davanın esastan görülerek sonuçlandırıldığı, istinaf incelemesi neticesinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nce kararın görevsizlik kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle kaldırıldığı, Mustafakemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından bu kaldırma kararına uygun olarak Mustafakemalpaşa Asliye Hukuk mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, Mustafakemalpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) "...Davacı tarafından alacağına yönelik açılan davanın ticaret mahkemesinin görev alanına giren davalardan olduğu, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereğince dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemesinin Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu..." gerekçesiyle dosyanın Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği görülmektedir.
GEREKÇE:
Mahkememize ait başkaca bir dosyada "07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararının yürürlük tarihi olan 01.09.2021 tarihinden sonra açılacak ticari davaların Bursa Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiği, öncesindeki davaların ise mahallerinde görülmeye devam etmesi gerektiği, aksi kabulün tabii yargıç ilkesine aykırı olarak geniş yorumlanması sonucu geçmişe etkili (makable şamil) uygulanması ve dosyanın mahkemelerine devredilmesinin hatalı olduğu, Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinin 4. fıkrasının da gözden kaçırılmaması gerektiği, eski tarihli dosyalarla ilgili söz konusu yerlerde bağımsız asliye ticaret mahkemesi bulunmadığından Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararının, 01.09.2021 yürürlük tarihinin olduğu" gerekçesiyle dosyada görevli mahkemenin belirlenmesi amacıyla dosyanın, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'ne gönderildiği,"
Bursa Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda; “ davanın açıldığı tarihte ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin, Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla davada görevli olduğu, bu görevinin, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun, Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Bursa ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin kararı nedeniyle sona erdiği, bu durumda, davanın açıldığı tarihte görevli olan ve sonradan görevi sona eren mahkemece verilen kararın esasen devir kararı olduğu, kararda aktarma, devretme, görevsizlik gibi farklı isimlendirmenin sonucu değiştirmeyeceği, bu nedenlerle, Hakimler Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı, Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi yargi çevresinin Bursa ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin kararı uyarınca, Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği, bu mahkemece verilen” görevsizlik kararının yerinde olmadığı” gerekçeleriyle Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin 17/11/2021 tarih 2021/1939 esas 2021/1732 K. sayılı kararı ile Bursa Bölge Mahkemesi'nin yukarıda zikredilen kararı arasındaki görüş farklılığının giderilmesi amacıyla mahkememizce içtihadı birleştirme yolunun işletildiği, bunun üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin kesin nitelikle kararları arasındaki uyuşmazlığı gideren Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 21/02/2022 tarihli 2022/1073 esas 2022/2686 karar sayılı kararı ile "Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı sonrası asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların devredilerek, asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğine ilişkin kararının usul ve yasaya uygun bulunmadığı, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı öncesinde asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest doşyaların görülmeye devam edilmesi gerektiği şeklinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairelerinin kesin kararları arasındaki görüş ve uygulama uyuşmazlıklarının bu şekilde giderilerek 5235 sayılı Kanun m.35/1-(3) bendi uyarınca Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı öncesinde bakmaya devam ettiği davaların görülmeye devam edilmesine" karar verilmiştir.
Yukarıda zikredilen kararlardan da anlaşılacağı üzere 01.09.2021 tarihinden önce açılan davalar yönünden görevsizlik kararı verilemeyecek, dosyaya Ticaret Mahkemesi Sıfatı ile bakılmaya devam edilecektir. 01.09.2021 tarihinden sonra açılan davalar yönünden ise görevli mahkeme Ticaret Mahkemesi ise, Bursa Ticaret Mahkemelerince görülecek ve sonuçlandırılacaktır. Açıklanan nedenlerle Mustafakemalpaşa Asliye Hukuk Mahkemesi'nce görevsizlik kararı verilmesi açıkça hukuka aykırıdır.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin mezkur kararı ile yargı yerinin 01.09.2021 tarihinden önce açılan davalar için mahal mahkemeleri olarak belirlendiği, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin kararının usul ve yasaya uygun bulunmadığı anlaşılmakla, dosyanın mahal mahkesine tekrar iadesine karar vermek gerekmiştir.
Yine Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin diğer kararlarında yargı yeri belirlenmesinin ön şartı olarak iki farklı mahkeme tarafından verilmesi gereken bir görevsizlik ya da yetkisizlik kararı olması gerektiği kabul edilmiştir. Bu husus HMK 21. Maddede de tahdidi (numerus clausus) olarak sayılmıştır. Bunun dışındaki durumlarda yargı yerinin belirlenmesi usulünün işletilmesi mümkün değildir.
Dolayısıyla Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin içtihatları birleştirme kararının Bursa 4. Hukuk Dairesi'ni bağlayacağı ve dosyaların bu süreçte yaşamış olduğu gecikmeler dikkate alındığında, usul ekonomisi gözetilerek, dosyanın, yargı yerinin belirlenmesi amacıyla Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine gerek olmaksızın mahal mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiş, bu sebeple aşağıdaki şekilde karar oluşturulmuştur.
KARAR:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Dosyanın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2022/1073 Esas 2022/2686 Karar sayılı kararı dikkate alınarak mahal mahkemesi olan Mustafakemalpaşa 1. Asliye Hukuk ( Ticaret Mahkemesi sıfatı ile) Mahkemesine gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına,
HMK'nun 23/2. Maddesi gereğince Yüksek Mahkeme Kararı ile göreve ilişkin belirleme yapıldığından bu karar tüm yargı mercii ile tarafları bağlayacağından dosyanın görevli ve yetkili Mustafakemalpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 03/08/2023
İş bu kararın gerekçesi 03/08/2023 tarihinde yazılmıştır.
Katip ......
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı