TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2025/
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ : 07/08/2023
KARAR TARİHİ : 09/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA : Davacı vekili, müvekkilinin, davalı kooperatifin ... nolu üyesi olduğunu, davalı tarafça, müvekkiline keşide edilen 21.10.2022 tarihli noter ihtarnamesinde, 90.450,00 TL anapara, 256.030,00 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 346.480,00 TL tutarındaki parasal yükümlülüğün 10 (On) gün içinde yerine getirilmesi istendiğini, ihtarnamenin müvekkiline 16.11.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, bu kez ikinci kez keşide edilen 01.12.2022 tarihli ihtarnamede ise, 91.200,00 TL anapara ve 261.227,00 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 352.427,00 TL tutarındaki parasal yükümlülüğün 1 (Bir) ay içinde yerine getirmesi istenildiğini, ihtarın müvekkiline 07.12.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkilinin bu ihtara 23.12.2022 tarihli ihtarnamesi ile cevap verdiğini, ancak davalı kooperatif tarafından, ihtarnamelere karşı gönderdiğimiz cevabi ihtarname dikkate alınmaksızın müvekkilin kooperatif üyeliğine ilişkin Yönetim Kurulu'nun 08.01.2023 tarihli 2023/2 sayılı ihraç kararı verildiğini, bu kararın 11.01.2023 tarihli noter ihtarnamesi ile müvekkiline 14.01.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, ihraç kararına karşı süresi içinde gerekçeli olarak 13.03.2023 tarihli noter ihtarnamesi ile itiraz edilmiş ve ihraç kararının kooperatif genel kurulunda görüşülmesinin talep edildiğini, itiraz üzerine, müvekkilin kooperatif üyeliğinden ihracı kararı 13.06.2023 tarihinde yapılan 2022 yılı olağan genel kurul toplantısında görüşüldüğünü, müvekkilin üyelikten çıkarılma kararırının genel kurulda itirazlar değerlendirilmeksizin ve gerekçesiz şekilde onaylandığını, müvekkilin kooperatif ortaklığından çıkarılması kararına dayanak yapılan birinci ve ikinci ihtarnamelerin usul ve yasaya aykırı düzenlendiğini, ihtarnamelerde müvekkilinin üye numarasının hatalı, ana para ve faiz tutarlarının farklı gösterildiğini, borcun ve faizinin denetlenebilir olmadığını, ihtarlarda belirtilen borç tutarların, gerçek borcu yansıtmadığını ileri sürerek davacının kooperatif ortaklığından çıkarılmasına ilişkin kooperatif genel kurul kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili, davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davacıya gönderilen ihtarnamelerin usulüne uygun olduğunu, üyelik aidatlarını ödemek istemeyen davacıya gönderilen ihtarnamelerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, davacının üyelikten ihracına ilişkin yönetim kurulu kararının ve bu kararın onanmasına dair genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16/3-4 ile 4. maddeleri ile davalı kooperatif anasözleşmesinin 14/2. ve 3. maddelerinde "Ortak çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir. Tebliğ edilen karar yönetim kurulunca verilmiş ise ortak üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir." hükmüne yer verilmiştir. Bir üyenin yönetimin ihraç kararına bir itirazı olmasa da yönetimin gündeme almasıyla genel kurul esasen yetkisinde olan konuyu görüşerek karara bağladığına göre, artık davacının genel kurula itiraz yolunu kullanıp kullanmadığına ya da süresinde kullanıp kullanmadığına bakılmaksızın davanın genel kurul kararına karşı açılmış olduğunun kabulü gerekir. Ortakların tümünü ilgilendiren konularda alınan genel kurul kararları tebliğe ihtiyaç göstermeden genel kurula katılan, katılmayan bütün ortakları bağlar. Ortaklardan bir kısmı hakkındaki şahsi nitelik taşıyan kararların ise bağlayıcı olabilmesi için tebliği gerekmektedir. Dava açma süresi, bu tebliğden itibaren başlar. İhraca ilişkin genel kurul kararına karşı tebliğden itibaren üç ay içinde dava açılması gerekli olup, dava konusu genel kurul kararı tarihinden itibaren üç aylık süre geçmediği gibi, genel kurul kararının davacıya tebliğ edildiği de savunulmadığına göre, davanın hak düşürücü süre içinde açıldığının kabulü gerekmiştir (... 23. Hukuk Dairesinin 11.04.2016 tarih ve 2015/ E., 2016/ K., 19.11.2015 tarih ve 2014/ E., 2015/ K., 19.01.2015 tarih ve 2014/ E., 2015/ K., 02.06.2014 tarih ve E., K. sayılı ilamları da bu yöndedir). Davacının davalı kooperatiften ihracına dayanak ihtarnamelerde gösterilen borç tutarının gerçek borcu yansıtmadığı, borcun dayanağının bulunmadığına yönelik itirazları bakımından davalı kooperatif kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış dosyaya sunulan gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporunda özetle; davalı kooperatif karar defterinde hisseyi devir eden ...’ün talebi ile davacı .... kooperatif üyeliğinin kabul edildiği, kooperatif ticari defter kayıtlarında hisse devrini yapan ...'e ait toplam 79.850,00 TL'lik aidat borcunun da Mayıs/2013 tarihinde yeni üye davacının cari hesabına devir ettiği, davacı ile ilgili cari kayıtlarında söz konusu devir bakiyesinin kapatılmış olduğu yani defter kayıtlarına göre devir bedeli bakiye borcunun olmadığının tespit edildiği, davalı kooperatif defter kayıtlarının incelenmesi sonucunda ihtarname tarihi olan 21.10.2022 tarihi itibari ile davacı ...'in aidat borç bakiyesinin 7.000,00 TL olduğu, davacının ödemesi gereken gecikme faizi 3.300,99 TL olduğu, TBK m. 120/2’de öngörülmüş olan sınırlamanın dikkate alınması halinde davacının ödemesi gereken gecikme faizinin 1.800,00 TL olduğu belirtilmiştir.Parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen bir ortağın ihracına karar verilebilmesi için ödemede temerrüde düşen ortağa, KK’nın 27. maddesinde belirtilen süreler verilmesi şartıyla geçerli iki ihtar yapılması ve buna karşın ortağın borcunu ödememesi gerekir. ortağa gönderilen ihtarlarda ana para ve varsa faiz ile gecikme cezasının ayrı ayrı ve anlaşılır biçimde doğru olarak gösterilmesi gerekir. Bir başka ifadeyle, kooperatif ortağının borç miktarı hiçbir ilgisi olmayacak bir şekilde çok yüksek ve gerçek dışı borç gösterilerek istenilmiş ise, bu istemin yasal dayanaktan yoksun olması nedeniyle bu ihtarlar ortağın çıkarılmasına esas alınamaz..Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; davacıya keşide edilen birinci ihtarnamede ana para 90.450,00 TL, işlemiş faiz 256.030,00 TL ; ikinci ihtarnamede, ana para 91.200,00 TL, işlemiş faiz 261.227,00 TL olarak gösterilmiştir. Davalı kooperatif kayıtlarında ise, davacıya hissesini devreden ...'e ait toplam 79.850,00 TL'lik aidat borcunun, davacının cari hesap kayıtlarına virman yapıldığı ve sonrasında bakiyesinin kapatılmış olduğu, dolayısıyla ihtarname tarihinde, davacının aidat borç bakiyesinin 7.000,00 TL, işlemiş faizin de 1.800,00 TL olduğu, davalı tarafça kendi kayıtlarındaki hisse devir borç bakiyesinin kapatılmasına ilişkin herhangi bir ödeme belgesinin veya dayanağının bulunmadığını savunmuşsa da, kendi ticari defter ve kayıtlarında hususların kendi aleyhine karine teşkil ettiği, bu karinenin aksinin yazılı delille ispatlanamadığı anlaşılmakla; anılan yasal düzenleme dikkate alındığında, ihraç kararına dayanak alınan ihtarnamelerde belirtilen ana para ve faiz borcu yönünden, gerçek borçtan daha fazla bir borcun ödenmesinin istendiği, ihtarnamelerde ödenmesi istenen borç miktarı ile gerçek borç miktarı arasında fahiş bir fark olduğu, bir başka anlatımla ihraç kararının gerçek borcu yansıtan ihtarnamelere dayanmadığı dosya kapsamından sabit olmakla davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE; davacının davalı kooperatif üyeliğinden ihracına dair kooperatif yönetim kurulunun 11.01.2023 tarihli ve 2023/2 sayılı kararı ile ihracına dair yönetim kurulu kararının 13.06.2023 tarihinde yapılan 2022 yılı olağan genel kurulunun onanmasına ilişkin 10 nolu kararın İPTALİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 615,40.-TL harçtan peşin yatırılan 269,85.-TL harcın mahsubu ile bakiye mahsubu ile bakiye 345,55.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 578,10.-TL harç, 2.700,00.-TL bilirkişi ücreti ve 291,25.-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 3.569,35.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/07/2025
Başkan
✍e-imzalı
Üye
✍e-imzalı
Üye
✍e-imzalı
Katip
✍e-imzalı