TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ :Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ : 18/08/2023
KARAR TARİHİ : 30/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ... ... Yapı Kooperatifi üyesi olduğunu ve kooperatifin Yönetim Kurulu Başkanlığını ...'ın yapmakta olduğunu, müvekkilinin söz konusu hisseyi 15.10.1991 senesinde 2.500.000,00.-TL ödeyerek ...'tan satın aldığını, daha sonra 07.06.2000 yılında söz konusu yer ... ... ... Yapı Kooperatifi'ne satıldığını, kooperatifin, satın aldıktan sonra müvekkili ile ortaklık senedi düzenlediğini, müvekkilinin de o tarihten itibaren kooperatifin hissedarı ve üyesi olduğunu, 2000 yılı Kooperatif karar defteri incelendiğinde de bu durumun açıkça görüleceğini, daha sonra 26.01.2004 tarihinde söz konusu yerin müvekkili adına tapuya tescil edilerek, müvekkiline tapu verildiğini, 2000 yılı Haziran ayından 2013 yılı sonuna kadar üyelik yükümlülüklerini gerektiği şekilde yerine getirdiğini, müvekkilinin Kooperatif Yönetim Kunulunca ödemelerini yerine getirmediği gerekçesiyle 17.03.2019 tarihinde kooperatiften usule uygun olmadan haksız bir şekilde ihraç edildiğini, müvekkilinin gerek ekonomik durumunun kötü olması ve gerekse kooperatifin kötü yönetilmesinden dolayı; (1994 yılında başlayan ve halen bitirilemeyen kooperatifin ... 2.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 05/11/2000 tarih, 2000/... Diş sayılı tespit dosyası ile 68 ve ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/12/2001 tarih, 2001/... Esas sayılı dosyası ile de Y.70 seyiyesinde olduğunu düşünecek olursa yaklaşık 13 ayda %2 oranında imalat gözükmektedir) üyelik yükümlülüklerini gereği gibi yerine getiremediğini, müvekkilinin Kooperatif Yönetim Kurulunca 17.03.2019 tarihinde kooperatiften usüle uygun olmadan haksız bir şekilde ihraç edildiğini, ancak Kooperatiften ihracından sonra kooperatiften herhangi bir ödemede almadığını, kooperatif tarafından üyeliğine son verilen müvekkilinin kooperatifteki sermaye payı, ayrıca kooperatif hissesini devir aldığı tarihten sonraki dönemde kooperatife kendisinin ödediği şimdilik yaklaşık 150.000,00.-TL'nin fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla, Kooperatif bilançosunun genel kurulca kabulünden itibaren işleyecek ticari işlerdeki avans faizi ile birlikte talep etme gereği hasıl olduğunu, ihraç kararı verilebilmesi için yasada düzenlenen hükümlere ve ana sözleşmedeki belirlenen şekilde iki ayrı ihtarın bulunması gerektiğini, birinci ihtarda 10 günlük süre ikinci ihtarda da 30 günlük süre tanınması gerektiğini, bu ihtarnamelerde usulüne uygun biçimde muhatabına tebliğ edilmesi gerektiğini, ihraç kararma ilişkin ihtarnamelerin müvekkiline gönderilmediğini ve yasaya uygun şekilde süre tanınarak, usulüne uygun biçimde müvekkilime tebliğ edilmediğini belirterek kooperatif yönetim kurulunca 17.03.2019 tarihinde kooperatiften usule uygun olmadan haksız bir şekilde ihraç edilen müvekkilinin ihraç kararının iptali, bu mümkün olmadığı takdirde; kooperatifteki sermaye payı, kooperatif hissesini devir aldığı tarihten önceki dönemde eski üye tarafından ödenen ve ayrıca kooperatif hissesini devir aldığı tarihten sonraki dönemde kooperatife kendisinin ödediği şimdilik yaklaşık 150.000,00.-TL'sinin fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla, Kooperatif bilançosunun genel kurulca kabulünden itibaren işleyecek ticari işlerdeki avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, kooperatif üyeliğinden ihraç kararından sonra kooperatifin 2021 ve 2022 senelerinde yapılan toplantılarına katıldığını, üyelikten ihraç kararına toplantılarda itiraz ettiğini, davacıların toplantılara katıldığına ve üyelikten ihraç kararını bildiğine ilişkin tanıkları mevcut olduğunu, dolayısıyla ihraç kararının iptaline ilişkin davanın 3 ay içinde açılması zorunluluğu olması ve bu sürenin hak düşürücü süre olması sebebiyle 2021 ve 2022 yıllarında toplantıya gelmesi bu sürenin dolduğunu göstermekte olduğunu, davacının en kötü ihtimalle 2021 ve 2022 yıllarındaki toplantılara katılarak üyelikten çıkarılma kararını öğrendiği halde üzerinden çok uzun süre geçmesine rağmen sanki yeni öğrenmiş gibi kötü niyetli olarak dava ikame ettiğini, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın kendi de beyan ettiği üzere 2013 senesinden sonra yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu yükümlülüklerin yerine getirilmesini talep amacıyla 17/03/2019 tarihli karar ile kendisine 1.ihtar gönderilmesine karar verildiğini, kendisine bu yükümlülükleri yerine getirmesi amacıyla ... 18.Noterliği'nin 04/04/2019 tarihli ve yevmiye sayılı 1.ihtarnamesi ile 20/05/2019 tarihli ve yevmiye sayılı 2.ihtarnamesi gönderildiğini, müvekkilinin davacının kendisine bildiği en son adresine tebligatları göndererek kendisine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, ayrıca davacının halen tebligat gönderilen adreste ikamet etmekte olduğunu, dolayısıyla gönderilen ihtarnamelerin usulüne uygun olduğunu, davacının bu ihtarnamelerden sonra 2021 ve 2022 senelerindeki toplantılara da katılarak üyelikten ihracına ilişkin olarak itirazlarda bulunduğunu, ancak dava açmadığını, ihtarnamelerin keşidesinden sonra 30/06/2019 tarihinde alınan karar ile üyelikten ihracına karar verildiğini, yani davacının dava dilekçesinde belirttiği üyelikten ihraç kararının 17/03/2019 tarihinde değil, 30/06/2019 tarihinde alınan kararla olduğunu, davacının dava dilekçesinde belirttiği 17/03/2019 tarihli kararın iptaline yönelik talebin reddi yani davanın reddi gerekmekte olduğunu, davacının talep ettiği sermaye payının, kooperatif tarafından her sene alınan kararlarla güncellenmiş olup, 11/06/2023 tarihli karar ile 12.240.TL. olarak belirlendiğini, ayrıca davanın iddia ettiğinin aksine, müvekkil kooperatife bugüne kadar ödediği tüm bedellerin toplamı 18.630.TL. olduğunu, davacının iptalini istediği 17/03/2019 tarihli karar sadece yükümlülüklerini yerine getirmesi amacıyla 1.ihtar gönderilmesine ilişkin olup, iptali mümkün olmadığını, gönderilen ihtarnamelerin davacının halen de ikamet ettiği adrese gönderilmiş olup, usulüne uygun olduğunu, ihtarnamelerin keşidesinden sonra 30/06/2019 tarihinde üyelikten ihraç kararı verildiğini, davacının, üyelikten ihraç kararından sonraki toplantılara katıldığını ve bu karara sözlü olarak itiraz ettiğini, ihtarnameler usulüne uygun olmasa bile, 3 aylık hak düşürücü süre geçmiş olup davanın reddi gerekmektedir. Ayrıca yine davacının iddialarının aksine ödediği tüm bedel 18.630.TL. olup, güncellenen sermaye payı ise 12.240.TL olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, davacı kooperatif üyesi hakkında verilen ihraç kararının yerinde olup olmadığı, davanın yasal süresinde açılıp açılmadığı ve varsa davacı alacağının tespiti istemine ilişkindir.Davacı, davalı kooperatif ortağı olup yükümlülüklerini yerine getirdiğiini, ancak davalı kooperatif ortaklığından haklı neden olmaksızın iharç edildiğini, ihraç kararının usulsüz olduğunu belirterek ihraç kararının iptalini olmadığı takdirde ortaklıktan kaynaklı alacağın tahsilini istemiş, davalı ise, ihraç işlemlerinin usul ve yasaya uygun yapıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.Davalı kooperatifin 30.06.2019 tarihli genel kurulunda, ortaklıktan kaynaklı yasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve noter yoluyla yapılan ihtarnamelere karşın borcunu ödemeyen davacı ortağın ihraç edilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.1163 sayılı Koop.K.nun 16/III maddesine göre, "Çıkarma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği.çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir..." şeklindedir. Bu durumda, çıkarma kararının ortağa tebliğ edilmek üzere notere tevdi edilmesi veya ... yerleşik içtihatları gereği ortağa posta yoluyla usulen tebliği gerekir ( ... 11 HD. 13.03.1978 gün ve ... sayılı kararı). Çıkarılan ortak üç içinde itiraz davası açabilir. Somut olayda ise, çıkarma kararı davacı ortağa tebliğ edilmediği ihtilafsızdır. Tebliğ edilmeyen bir karara karşı itiraz davasında hak düşürücü sürenin işlediğinden söz edilemeyeceğinden davalı tarafın davacının ihraç kararına sonradan katıldığı genel kurullar dolayısıyla muttali olduğundan ve süresi içinde itiraz davası açılmadığı şeklindeki savunması yerinde değildir.Az yukarıda belirlen yasa hükmünden anlaşıldığı üzere, çıkarma kararı, çıkarılan ortağa usulüne uygun tebliğ edilmek suretiyle sonuç doğurur. Dolayısıyla ortada geçerli veya kesinleşmiş bir ihraç kararının varlığından söz edilemeyeceğinden davacının kooperatife ilk girdiği tarihten itibaren ortaklık haklarını muhafaza ettiğinin kabulü gerekir ( ... 11 HD, 12.06.1987 gün ve E.- K. Sayılı ilamı). Bu durumda, dava konusu 30.06.2019 tarihli genel kurulun 5 nolu gündem maddesinde, davacı hakkındaki ihraç kararının geçersiz olduğunun tespitine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, Davalı kooperatifin 30.06.2019 tarihli genel kurulunun 5 nolu gündem maddesinde, davacı ... hakkındaki kooperatif ortaklığından ihraç kararının geçersiz olduğunun TESPİTİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 427,60.-TL harçtan peşin yatırılan 269,85.-TL harcın mahsubu ile bakiye mahsubu ile bakiye 157,75.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 967,95.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/10/2024
Başkan
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza