TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :2023/
KARAR NO :2024/
BAŞKAN :
ÜYE
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :Av.
DAVALI :
DAVA :Menfi Tespit
DAVA TARİHİ :31/08/2023
KARAR TARİHİ :04/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :09/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalı şirket adına hatır çekleri düzenlendiğini, bu hususta taraflar arasında ibraname adı altında belgenin imzalandığını, söz konusu belgeden de görüleceği üzere müvekkilin çekler bakımından davalı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, hatır senedi olarak tabir edilen bu senetlerin baştan itibaren bedelsiz ve geçersiz olduğunu, müvekkilin davalı tarafa karşı iyiniyetli davranmış ve mutabakatnamede görüldüğü üzere tüm hatır çekleri davalı tarafa ödemiş ve çekler bedelsiz hale geldiğini, buna karşın davalı şirket uhdesinde bulunan çeklerin iade edilmediğini ileri sürerek davanın kabulü ile, ... ... seri nolu 2.250.000-TL bedelli; ... seri nolu 1.150.000TL bedelli; toplam 3.400.000,00 TL bedelli 2 adet çekten dolayı borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı, davaya cevap vermemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, çeklerden dolayı menfi tespit istemine ilişkindir.Davacı, davalı adına dava konusu hatır çeklerinin düzenlendiğini, bu hususun taraflar arasında imzalanan ibraname ile de hüküm altına alındığını, dava konusu hatır çeklerin bedelsiz olduğunu, çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığını iddia etmiş, davalı ise, davaya cevap vermemiştir.Dosyaya sunulan dava konusu 31.08.2023 tarihli 2.250.000 TL bedelli çekin keşidecisi davacı ..., lehtarı davalı ... Ltd Şti olup, çekin arkasında davalı şirket, ... ve ... cirolarının bulunduğu, çekin hamili ... tarafından bankaya ibraz edildiği, karşılıksız şerhinin bulunduğu; diğer dava konusu 31.08.2023 tarihli 1.150.000 TL bedelli çekin keşidecisi davacı ..., lehtarı davalı ... Ltd Şti olup çekin arkasında davalı şirket ve ... cirolarının olduğu görülmüştür. Dava konusu çekler hakkında “İbraname” isimli belgelerde; “... diğer taraf olan ... Ltd. Şti. için 1 adet çek keşide etmiştir. Bu çeklerin bilgileri aşağıda dökümü yapılmıştır. Bu çeklerin keşidecisi ... tarafından ödemeleri ... Ltd. Şti.ne yapılmış ve çekler bedelsiz hale gelmiştir. İş bu çeklerden dolayı ...’in hiçbir borcu bulunmamaktadır. Söz konusu çekler keşide tarihinden önce olacak şekilde bankaya ibraz edilmeksizin keşideci ...'e teslim edilecektir,ayrıca bu çeklere karşı çıkacak uyuşmazlıklar yönünden taraflar iş bu ibraname ile ayrıca bir delil sözleşmesi yapmış olup, çeklerin bedelsizliği hususunda tarafların hür iradesi ile imzalanmış olan iş bu ibraname dışından başkaca bir delil ile ispat olunmayacaktır.” denilmiş olup belgelerin davalı şirket tarafından imzalandığı görülmüştür.Kural olarak, çek bir ödeme vasıtası olup, mevcut bir borcun tediyesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerekir. Dolayısıyla somut olayda; ispat yükü üzerinde olan davacının dava konusu çeklerin hatır çeki olarak davalıya verildiğini ve çekin bedelsiz kaldığını yazılı delillerle ispatlaması gerektiği, davacının iddiasına dayanak sunmuş olduğu ibraname isimli sözleşmedeki davalı şirket adına atfen atılı imza yönünden davalı şirket yetkilisi isticvap edildiği, usulüne uygun ihtarlı davete rağmen isticvaba icabet etmeyen davalının belgedeki imzanın kendisine ait olduğunun kabulü gerekmiş olmakla; dava konusu çeklerin bedelsiz olduğundan davacının dava konusu çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafça, tedbir nedeniyle dosyaya yatırılan teminatın iadesinin istendiği anlaşılmakla; ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.08.2023 tarihli 2023/... D.iş sayılı kararıyla; davacının tedbir talebinin kısmen kabulü ile dava konusu çeklerin davalı şirket tarafından bankaya ibrazı halinde ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesine yönelik teminat karşılığında ihtiyati tedbire hükmedildiği, teminatın yatırılarak tedbir infaz edildiği yargılama sırasında dava konusu çeklerden 2.250.000 TL bedelli çekin dava dışı 3. kişi ... tarafından bankaya ibraz edildiği, diğer 1.150.000 TL bedelli çekin ise bankaya ibraz edilmesine karşın muamelesiz olarak iade alındığı bankadan gelen yazı cevaplarından anlaşılmakla; HMK m.392/2 uyarınca mahkememiz hükmünün kesinleşmesinden itibaren 1 ay içinde tazminat davası açıldığına dair dosyaya herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı takdirde davacı tarafça yatırılan teminatın talep halinde kendisine iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüne, dava konusu ... ... seri nolu 31.08.2023 tarihli 2.250.000,00.-TL bedelli ve ... seri nolu 31.08.2023 tarihli 1.150.000,00.-TL bedelli 2 adet çekten dolayı davacının davalıya borçlu olunmadığının TESPİTİNE,
HMK m.392/2 uyarınca mahkememiz hükmünün kesinleşmesinden itibaren 1 ay içinde tazminat davası açıldığına dair dosyaya herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı takdirde davacı tarafça yatırılan teminatın talep halinde kendisine İADESİNE
2-Alınması gereken 232.254,00.-TL nispi harçtan peşin alınan 58.063,50.-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 174.190,50.-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 416.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 58.747,60.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzünde, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/12/2024
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza