TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2025/
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA :Tespit
DAVA TARİHİ : 08.09.2023
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZ 2024/... E.SAYILI DOSYASINDA
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA :Tespit
DAVA TARİHİ :19.07.2024
BİRLEŞEN ... 1.ATM 2024/... E.SAYILI DOSYASINDA
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA :Tespit
DAVA TARİHİ :05.11.2024
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZ 2025/... E.SAYILI DOSYASINDA
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tespit
DAVA TARİHİ : 22.01.2025
KARAR TARİHİ : 17.09.2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24.09.2025
Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleşen genel kurul kararının yoklukla ve/veya butlanla malul olduğunun tespiti dosyalarının davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA: Davacı vekili, müvekkilinin davalı konut yapı kooperatifinin ortağı olduğunu, davalı kooperatifin 12.08.2023 günlü, 30.06.2022 günlü, 25.06.2021 günlü, 13.09.2020 günlü, 10.06.2018 günlü kararlarının, yasaya, ana sözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırılık teşkil ettiğini, dava konusu 12.08.2023 tarihli genel kurul toplantısının 24.06.2023 tarihinde yapılacağı kararlaştırıldığını, ancak toplantı nisabı sağlanamadığından ileri herhangi bir tarihe ertelendiğini, ancak üyelere söz konusu ertelemenin bildirilmediğini, 12.08.2023 günlü toplantıya ise tüm üyelerin çağrılmadığı gibi, bazı üyelere yapılan bildirimin usulsüz olduğunu, Yönetim Kurulu'nun 24.05.2023 gün ve ... no.lu kararıyla ..., ... isimli üyeler ortaklıktan usule aykırı şekilde çıkarıldığını, yoklukla malul dava konusu 12.08.2023 günlü genel kurul kararı ile de bu hususun onaylandığını, söz konusu üyelere usulüne uygun tebligat yapılmadan ihtar keşide edilmeden gerçekleşen ihraç kararları nedeniyle, eksik üye belirlemesi ile genel kurul toplantısı yapıldığını, dava konusu 30.06.2022 tarihli genel kurul toplantısında 46 üyenin ortaklar pay defterinde yer aldığı ve genel kurula katılım hakkı bulunduğu belirtilmekte iken, 12.08.2023 günlü toplantı için ortakların 7 üyeden ibaret olduğunun izahata muhtaç olduğunu, 39 üyenin nasıl ne şekilde ortaklıktan çıktığının ya da çıkarıldığının belirsiz olduğunu, ortada ortakları gösterir pay defteri de bulunmadığını, davalı kooperatifin herhangi bir kişi ya da kuruma borca karşılık belirtmesiyle arsa satışı yapmasının hukuki temelinin bulunmadığını, davalı kooperatifin halihazır parsellerinin oluştuğu ana taşınmaz, ...'dan zorunlu göçe tabi tutularak ...'ye gelen ve sonradan ... alınanların ... sıra sayılı ... Tebliği'ne göre, ev sahibi olmaları için kurdukları kooperatiflere, Hazine tarafından satışı yapılanlardan olduğunu, Hazine ile davalı Kooperatif arasında düzenlenen Geri Alım Hakkı Sözleşmesi'nin Amaç Dışı Kullanım Başlıklı 6. maddesinde "Bu amaçla yapılan satışlarda, taşınmaz mallar amaç dışında kullanılamaz." denildiğini, ayrıca taşınmazlar için gayrimenkul değerleme uzmanlarından alınan bir rapor mevcut olmadığı gibi, gerçekçi olmayan fiyatlar oluşturularak, yine usule aykırı şekilde ortaklar dışı kişilere ortak dışı işlem sonucu taşınmazların kooperatif ve üyeler zararına elden çıkarılmasının sözkonusu olduğunu, davalı kooperatif yöneticileri olan ... ile ... damat-kayın peder olup, hukuka uygun bir şekilde seçilmediklerini, dava konusu 12.08.2023 günlü toplantıda her ne kadar denetim kurulu raporunun ve diğer raporların okunduğu ve oy çokluğuyla kabul edildiği belirtilmekte ise de davalı Kooperatifte yasaya uygun bir faaliyet olmadığı gibi, denetim raporu da düzenlemiş olmadığını, dava konusu 13.09.2020 tarihli yoklukla malul genel kurul toplantısında, denetici olarak seçildiği belirtilen denetçiler tarafından ana sözleşme ile kendilerine verilen görev ve incelemeler hiç yapılamadığını, davalı kooperatif yöneticisi ...’in kooperatif evraklarında sahtecilik nedeniyle ... 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2022/... E. Sayılı dosyasında resmi evrakta sahtecilik suçuyla yargılandığını, ancak yönetici hakkındaki bu duruma rağmen, genel kurul gündemine azli için madde konulmadığı gibi, genel kurulca karar alınmasına imkan verilmediğini, ... yoklukla malul genel kurulda yeniden yönetici olarak seçildiğini, denetim ve yönetim kurulu üyeleri, yoklukla malul 13.09.2020 tarihli genel kurul toplantısında belirlenmiş ve üç yıllığına seçildiğini, bu sürenin sonunda her iki kurul üyelerinin görevleri sona ermiş olmasına rağmen, yeni yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin belirlenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu edilen 30.06.2022 - 25.06.2021 - 13.09.2020 - 10.06.2018 günlü kararlar yönünden ise, öncelikle usule uygun tebliğ ve davet olmadan genel kurulların toplandığını, 30.06.2022 tarihli hazirun listesindeki katılım sahibi olarak gösterilen kişilerden bilinen ... atfen atılan imzaların sahte olduğunu, 30.06.2022 tarihinde toplantının fiilen yapılmadığını, hazirun cetveline bir kısım üyelerin imzalarının alınması sonrası yeterli çoğunluk oluşmadığı belirtilerek üyelerin yönetici ... tarafından evlerine gönderildiğini, divan başkanlığına seçildiği belirtilen ... böyle bir toplantı yönetmediğini, ...'in (yöneticiler ...'in eşi ...'ın kızı olduğu halde) toplantı için o tarihte toplantıya hiç gelmediğini, katipliğe seçilme gibi bir olayın kesinlikle olmadığını belirttiğini, bütün genel kurul kararlarında; ... İnşaat firmasına ve taşınmaz satışına dair yönetim kuruluna yetki verilmesine dair hususlar tamamen hukuk dışı olduğunu, 25.06.2021 tarihli genel kurul toplantısında denetim kurulu üyesi ... tarafından denetleme hak ve görevini yerine getiremediği, denetleme raporu düzenlemesine izin verilmediği, kooperatifteki birçok usulsüzlük yapıldığı hususları dillendirilmiş olmasına rağmen, bu hususlarda hiçbir karar alınmadığını, genel kurul tutanağına şerh düşmesi önemsenmesi gerekmekte iken tüm hukuka aykırılıklara rağmen yönetimin ibrasına gidilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, 13.09.2020 günlü genel kurul davet bildirisinde toplantının başlangıç saati 14.00 yazılmış olmasına rağmen, toplantı 11.00'da başlatıldığını, her ne kadar yönetim ve denetim kurulu üyelerinin seçiminin yapıldığı karar metninde yer almakta ise de, fiilen bu toplantının yapılmadığını, 13.09.2020 tarihli genel kurul toplantısı hazurun listesinde 42 üye olması gerekirken 43 üye yazıldığını, bu husus ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/ Hazırlık sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda da vurgulandığını, 13.09.2020 tarihli genel kurul toplantı tutanağının 5 numaralı maddesinde kooperatif üyesi olmayanlara 33.000 TL bedelle satılmasına karar verildiği yazdığı halde, genel kurulda bu hususun görüşülmediğini, fiilen bu yönde bir karar alınmadığını, 10.06.2018 günlü genel kurul toplantısında vekaleten katılanlara ilişkin temsil belgelerin olmadığını, bunların hiç istenmediğini, hazirun cetvellerindeki imza tespitlerinin hiç yapılmadığını, kooperatif yöneticilerinin olağan genel kurul toplantılarını yasal süre içinde yapmadığını, toplantı yeter sayısı olmadığı halde sahte imzalar ile gelmeyenlerin yerine imza atılarak, sonradan imza toplanarak genel kurul yeter sayısı sağlanmış gibi gösterildiğini, müvekkilinin dahi imzasının 10.06.2018 yılı genel kurul toplantısında sahte şekilde atıldığını, kooperatif yöneticisi ... hakkında, kooperatif evraklarında sahtecilik nedeniyle ... 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2022/... E. Sayılı dosyasında resmi evrakta sahtecilik suçuyla yargılandığını, söz konusu dava konusu genel kurulda sahtecilik bununla da sınırlı olmadığını, üyeler ... ..., ..., ... toplantıya hiç katılmadıkları halde bunların da yerine imza atıldığını, 10.06.2018 tarihli genel kurul toplantısına üyelerden ... hiç katılmadığı halde ve herhangi bir adaylığı bulunmamasına rağmen yönetim kurulu üyeliğine üç yıllığına seçildiğini, yine üyelerden ..., 10.06.2018 tarihli toplantıya hiç katılmadığı halde, varmış gibi hazirun listesinde yerine başkası tarafından imza atılmak suretiyle bu kişi üç yıllığına yönetime seçildiğini, savcılık dosyasından alınan bilirkişi raporunda kooperatifin aktif ve pasif hesabındaki usulsüzlük net şekilde ortaya konulduğunu, 335.397,28 TL Altaş İnşaat’a, 554.329,04 TL üyelerden toplanmış olması hasebiyle üyelere olmak üzere toplam 889.726,32 TL hesaptan söz edildiğini, 649.824,65 TL’si için tam bir alt yapı ortaya konulmadığını, denetim raporlarında hiç temas edilmeyerek, genel kurulda ele alınmamış bu hususta dahi basit bir hesapla en az 239.901,67 TL paranın hesabının ortada olmadığını, hesabı verilememiş hususlar ibra konusu edilmiştir ki yoklukla malul genel kurul toplantılarındaki bu ibraların hiçbir hükmünün bulunmadığını, üyelerden bazılarının (örneğin ...) yaptığı ödeme belgeleriyle kooperatifteki kayıtlı ödemelerden daha yüksek iken kooperatif buna cevap veremediğini, denetim raporlarına bu husus yansımamış ve genel kurul gündemine alınmadığını, kooperatife yeni üye alımı için yönetim kuruluna verilen bir yetki bulunmamasına rağmen, daha önceki yönetici ...’ın damadı mevcut yönetici ...'in kooperatife üye yapıldığını, aynı zamanda ... seçilmediği halde kayınpeder damat kendilerini maaşlı yönetici durumuna geçirdiklerini, yöneticilerden ..., ... ve ... usulsüz yollarla üye olduklarını, davalı kooperatifin 13.09.2020 tarihli olağan genel kurul toplantısında 34 arsanın tahsis edilmediğinin, bunlardan 5 arsanın kayıtlarda olmadığının ve kayıp olduğunun, toplantı tutanağına da geçmediğinin görüldüğünü, kayıp arsalardan; 109 ada 1-2-3 parsellerin ise hiç tahsislerinin olmadığı savcılık tarafından alınan bilirkişi raporunda belirtildiğini, ancak 136 ada 1- ve 2 parseller kayıp iken, 2 parsel sayılı arsanın tahsisi olmadığı halde ...’a bu arsanın tahsislendiğinin aynı bilirkişi raporunda belirtildiğini, tahsis olmayan arsaların ise; 237 ada 1-2-3-4-5-6-7-8 parsel,138 ada 1parsel, 109 ada 4-5-6-7-8-9-10 parsel, 110 ada 1-2-3-4-5-6-7-8 parsel, 111 ada 14-15-16-17-18 parsel olmak üzere toplam 29 adet olduğunu, 5 arsa da kayıp olup toplam 34 arsa bulunduğunu, ancak ciddi bir zarar oluşturan bu hususlar hem denetim ve gündem dışı bırakılmış, hem de genel kurulda üyelerce temas edilmiş ise de tutanaklara geçirilmediğini, bir kısım arsa tahsislerinin usulsüz olduğunu, ...’in üyeliğine dair yönetim kuruluna yetki verilmediğini, bazı kooperatif yönetim ve denetim kurulu üyelerinin yatırdıkları aidatları geri çektikleri vaki iken halen üyeliklerinin devam ettirilmesinin dava konusu konusu kararların hukuka aykırılığını net şekilde ortaya koyduğunu ileri sürerek davalı kooperatif genel kurulunun 12.08.2023 günlü, 30.06.2022 günlü, 25.06.2021 günlü, 13.09.2020 günlü, 10.06.2018 günlü kararlarının, yoklukla (mutlak butlan) malul olduklarının tespitine, dava konusu konu kararların sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Mahkememiz 2024/... Esas sayılı dosyasında; davacı dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatif ortağı olduğunu, kooperatifin 12.08.2023, 30.06.2022, 25.06.2021, 13.09.2020 ve 10.06.2018 tarihli kararların yoklukla malul olduğunun tespitine yönelik ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/ E. sayılı dosyasında dava açıldığını, davanın halen derdest olduğunu, dava konusu 22.06.2024 tarihli genel kurul toplantısında, toplantıya katılım ve söz hakkının engellendiğini, bununla ilgili adli makamlara şikayetçi olduğunu, kooperatifin üyesi olan bir çok kişinin usulsüz şekilde üyelikten çıkarıldığını, dava konusu genel kurulun usul ve yasaya, ana sözleşmeye aykırı toplandığını, toplantı nisabının sağlanmadığını, toplantıya tüm üyelerin çağrılmadığı gibi, bazı üyelere yapılan bildirimin usulsüz olduğunu ileri sürerek dava konusu genel kurulun yoklukla ve/veya butlanla malul olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyasında; davacı dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin hukuka aykırı şekilde 05.10.2024 tarihinde olağanüstü genel kurul toplantısı alınan tasfiye kararı ile kooperatif varlıklarına ve üyelerine geri dönülmez zarar verilmesinin amaçlandığını, kooperatif üyelerinin usulsüz ihraç edilmek suretiyle kooperatif üye sayısının düşürüldüğünü, üyelerin kurula hukuka uygun usuller ile çağrılmadığını, olağanüstü toplantı usul ve kurallarına riayet edilmediğini, toplantı nisabı sağlanmadığını, toplantıya tüm üyeler çağrılmadığı gibi, bazı üyelere yapılan bildirim yasanın belirlediği usulde ve zamanda yapılmadığını, gerçekleşen ihraç kararları nedeniyle, eksik üye belirlemesi ile belirtilen genel kurul toplantısı yapıldığını, devam eden genel kurul iptal davaları mevcut iken alınan olağanüstü genel kurul ve tasfiye kararının alınmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek davalı kooperatifin olağanüstü genel kurulunun 05.10.2024 günlü kararlarının yoklukla (mutlak butlan) malul olmaları nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Mahkememiz 2025/... Esas sayılı dosyasında; davacı dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin 05.10.2024 günlü, 22.06.2024 günlü, 12.08.2023 günlü, 30.06,2022 günlü, 25.06.2021 günlü, 13.09.2020 günlü, 10.06.2018 günlü kararlarının yoklukla malul olduğunun tespiti hususunda ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E. sayılı dosyasının derdest olduğunu, önceki davadaki iddialarının yenileyerek davalı kooperatifin olağanüstü toplantı usul ve kurallarına uymadan 28.12.2024 tarihinde olağanüstü genel kurul toplantısı yaparak geçmişte alınan ve dava konusu yapılan kararları tekrar eden anlaşılmaz kararlar alındığını ileri sürerek davalı kooperatifin olağanüstü genel kurulunun 28.12.2024 günlü kararlarının yoklukla (mutlak butlan) malul olmaları nedenleriyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Asıl ve birleşen davalı vekili, davanın hak düşürücü süre ve zamanaşımından dolayı reddi gerektiğini, dava konusu 18.08.2023 tarihli genel kurul yönünden, genel kurula davet yönteminin usul ve yasaya uygun yapıldığını, kaldı ki çağrının usulsüz olması iptal sebebi olup yokluk veya butlan sebebi olmadığını, üyelikten çıkarılmasına karar verilen üyelerle ilgili iddia bakımından davacının, hukuki yararının bulunmadığını, ihraç koşullarının bulunduğunu ve bu işlemlerin usul ve yasaya uygun yapıldığını, ortaklıktan çıkarma işlemleri için ilgilileri tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığını, herhangi bir dava da açılmadığını, müvekkili kooperatif ile yüklenici arasında yapılan sözleşmeye dayalı olarak kooperatife ait arsalar üzerine yüklenici ... inşaat San ve Tic Ltd.Şti. tarafından yapılan imalatların bedeli, üyelerin aidat ödemelerini yapmaması sebebi ile ödenemediğini, icra takibi ve davalar ile mağdur olmamak amacı ile, boşalan üyelikler bulunması sebebi ile fazla kalan arsaların borcun kapatılmasında kullanılması ve her bir arsanın bedeli 33.524,70 TL olarak kabul edilmek sureti ile kooperatif tarafından belirlenen 10 adet arsanın satış suret ile yükleniciye devredilmesi konusunda mutabık kalındığını, bu hususta 13.09.2020 tarihli genel kurul toplantısında karar alındığını, 13.09.2020 tarihli genel kurulun bu yöndeki kararının yerine getirilmesi için 12.08.2023 tarihli genel kurulda da bu hususta karar alınmasına gerek duyulmuşsa da, ancak karar metni tutanağa yanlış geçmiş olduğu için icra edilebilecek bir karar ortaya çıkmadığını, ... ile davalı kooperatif arasındaki sözleşme ilişkisi 10 yıl süre ile sınırlandırılmış olup, 2014 yılında açılan davanın kooperatif lehine davanın reddi ile sonuçlanması üzerine davacının iddia ettiği genel tebliğin kooperatif üzerindeki bağlayıcılığının ortadan kalktığını, müvekkil kooperatifin üyeler menfaati için borçların ödenmesi veya üyelikten ayrılmak isteyen üyelere arsalarının verilmesine yönelik iddia dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu diğer 30.06.2022; 25.06.2021; 13.09.2020; 10.06.2018 tarihli genel kurul kararları yönünden ise, usulüne uygun çağrı yapıldığını, 25.06.2021 tarihli genel kurul toplantısında denetim kurulu üyesi hakkında herhangi bir usulsüzlük iddiası söz konusu olmadığını, 13.09.2020 tarihli genel kurulun saatinden önce başladığı ve toplantıya katılmayan üyenin hazirun cetvelini ...'de imzaladığı iddialarının gerçek dışı olduğunu, ... temsilcisinin hazır bulunduğu ve onun gözetiminde yapılan toplantı için ileri sürülen iddiaların inandırıcılığının bulunmadığını, 13.09.2020 tarihli genel kurul ile ilgili Hazirun listesinde üye sayısına ilişkin maddi hataya dayalı hususların iptal sebebi gibi ileri sürülmesi iyi niyetten yoksun olduğunu, dava konusu 10.06.2018 tarihli genel kuruldaki hazirun cetvelinde kendi imzasının o tarihte yönetici olmayan ... tarafından atılmış olduğu iddiasına yönelik olarak devam eden yargılamanın sürdüğünü, savcılıkça mali usulsüzlük iddiası yönünden kooperatif mali kayıtlarında herhangi bir usulsüzlük olmadığından takipsizlik kararı verildiğini, davacının kötü niyetli olarak dava açtığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Asıl ve birleşen davalar, davalı kooperatifin genel kurulunun 12.08.2023; 30.06.2022; 25.06.2021; 13.09.2020 ; 10.06.2018; 22.06.2024; 05.10.2024 ve 28.12.2024 tarihli kararlarının yokluğunun ve/veya butlanının tespiti istemine ilişkindir.Asıl ve birleşen davalarda davacı, ...'dan zorunlu göçe tabi tutularak ...'ye gelen ve sonradan ... alınanların ev sahibi olmaları için davalı kooperatifin kurulduğunu, Hazine tarafından kooperatife taşınmaz tahsis edildiğini, davalı kooperatifin başlangıçta kayıtlı üyelerin usulsüz ihraç edilmek suretiyle eksik üye ile genel kurul toplantılarının yapıldığını, usule aykırı şekilde ortaklar dışı kişilere ortak dışı işlem sonucu taşınmazların elden çıkarıldığını, kooperatif yöneticilerinin yakın akraba olduklarını, yönetici ...’in kooperatif evraklarında sahtecilik nedeniyle ... 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2022/... E. Sayılı dosyasında resmi evrakta sahtecilik suçundan yargılandığını toplantı yeter sayısı olmadığı halde sahte imzalar ile gelmeyenlerin yerine imza atılarak, sonradan imza toplanarak genel kurul yeter sayısı sağlanmış gibi gösterildiğini, 10.06.2018 tarihli genel kurul toplantısındaki imzasının sahte olduğunu iddia ederek davalı kooperatif genel kurulunun 12.08.2023; 30.06.202; 25.06.2021; 13.09.2020 ; 10.06.2018; 22.06.2024; 05.10.2024 ve 28.12.2024 tarihli kararlarının yokluğunun ve/veya butlanının tespitine karar verilmesini istemiş, davalı kooperatif ise, dava konusu toplantıların usul ve yasaya uygun olarak yapıldığını, iddiaların doğru olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.Dava konusu davalı kooperatifin 10.06.2018 tarihli genel kurulunda, yönetim kurulu faaliyet raporu, bilanço, denetim raporu oylanarak oy birliği ile kabul edildiği, yönetim kurulu ibra edilerek yeni yönetim kurulu seçimi yapıldığı, ödenecek aidatların ve yönetim kurulu üyelerine verilecek ücretin oylandığı, diğer dava konusu genel kurullarda kooperatif taşınmazların üye harici satışı ve/veya yüklenici ... İnş.Ltd Şti olan borca karşılık devrine ilişkin kararların verildiği, mahkememizce, davaya konu 13.09.2020 tarihli genel kurulun 5 nolu; 30.06.2022 tarihli genel kurulun 6 nolu; 12.08.2023 tarihli genel kurulun 7, 13 ve 14 nolu gündem maddelerinde alınan kararlarının yürütmesinin TTK'nın 449/1. maddesi uyarınca icrasının tedbiren geri bırakılmasına karar verildiği dosyadan anlaşılmaktadır.
Genel kurulun toplanma yetersayısının oluşmadığı iddiası yönünden; davalı kooperatif defter ve kayıtları üzerinde ve kuruluşundan buyana önceki ve dava konusu genel kurul kurullarına ilişkin hazirun cetvelindeki ortak sayısının tespiti ile dava konusu genel kurulların yasaya uygun toplanıp toplanmadığının saptanması; davalı kooperatif ortaklığından ihracına karar verilen ortaklara yapılan ihtar ve tebliğlerin usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı ve buna göre ihraç kararların dava konusu her bir genel kurul karar tarihleri itibariyle kesinleşip kesinleşmediği hususlarında; davalı kooperatifin amacının (konut yapımının ) imkansızlaşması durumunun söz konusu olup olmadığı ve bu durumda dava konusu 12.08.2023 tarihli genel kurulda 7 nolu gündem maddesinde alınan kararın ... sıra sayılı ... Tebliğ hükümleri de dikkate alınarak usul ve yasaya uygun olup olmadığı hususlarında davalı kooperatif kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmıştır.
Dosyaya sunulan gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporunda özetle; 10.06.2018 tarihli genel kurul yönünden incelemede, 10.06.2018 tarihli genel kurul hazirun cetvelinde kooperatifin toplam 57 üyesinin olduğu ve toplantıya katılan üye sayısının 17 olduğu, toplantı üye yeter sayısının (57/4=14,25) sağlandığının görüldüğü, Genel Kurula hükumet komiseri olarak ... ve ...’ın katıldığı, bir önceki 18.06.2017 tarihli genel kurul ile 10.06.2018 tarihli genel kurul tarihleri arasında üye çıkarma kararının bulunmadığı, dolayısıyla toplantıya katılım yeter sayısı açısından yasal gerekliliklere uygun olduğu; 13.09.2020 tarihli genel kurul yönünden inceleme; 15 üyenin Ana Sözleşmenin Madde 14-1.2 maddesine dayanarak çıkartıldığı, ancak burada yazılı yöntemlerin uygulanmadığı, dosyasına ana sözleşmede yazılı olduğu üzere noter kanalıyla tebligatların yapıldığında dair belgelerin sunulmadığı, süre olarak da söz konusu 15 üyenin ortaklıktan çıkartılma işleminin henüz kesinleşmemiş olmasına rağmen hazirun cetveline eklenmediği, ...’ün üyelikten çıkış tarihinin 01.11.2022 olduğu, dolayısıyla 13.09.2020 tarihli genel kurulda henüz üye olmasına rağmen genel kurul hazirun cetveline eklenmediği, söz konusu 16 üyenin hazirun cetveline eklenmesi halinde 13.09.2020 tarihli genel kurul hazirun cetvelinin (43 + 16) 59 kişi olacağı, kararların 1 red oyuna karşılık 15 kabul oyuyla alındığı, söz konusu 16 kişinin genel kurula katılması ve red oyu vermesi durumunda genel kurulda alınan kararların değişebileceği; 25.06.2021 Tarihli Genel Kurul yönünden inceleme; genel kurulun geçerli bir yönetim kurulu tarafından çağırılabileceği, bir önceki 13.09.2020 tarihli genel kurulun geçerli olmadığı yönünde olması halinde 25.06.2021 tarihli olağan genel kurul çağrısının, geçerli bir genel kurulla seçilmeyen yönetim kurulunca yapılmış olacağı, ortaklıktan çıkarılma işleminin ana sözleşme ve mevzuata uygun olmayan 16 kişinin ve bu toplantıya çağırılması gerekirken çağırılmayan 2 üye (Genel Kurul tarihinde henüz hissesini devretmeyen ... ve ...) ve genel kurul tarihinde henüz üye olmadıkları için genel kurula katılmamaları gerekirken toplantıya katılan 2 üye (... ve ...) durumları, kararların 2 red oyuna karşı 15 kabul oyuyla alındığı; 30.06.2022 Tarihli genel kurulun incelenmesi; önceki genel kurullarda olduğu gibi usule aykırı yöntemlerle üyelikten çıkartılan üyelerin işbu toplantıya katılmaları halinde oylama sonuçlarının değişebileceği, düşünüldüğünde toplantıya katılması gerekirken hazirun cetveline yazılmayan ve genel kurula çağırılmayan 16 + 2 = 18 kişinin katılması halinde ve genel kurula katılmamaları gerekirken toplantıya katılan 2 kişinin kabul oyu kullandığı düşünüldüğünde alınan kararların değişme ihtimali olduğu; 12.08.2023 Tarihli genel kurulun incelenmesi; 12.08.2023 Tarihli genel kurulun incelenmesi; hazirun cetvelinde toplam üye sayısının 7 olduğu, bir önceki listede görülen üyelerden ...’ün bir önceki genel kurul tarihinden bu genel kurul tarihine kadar üyelikten çıkartıldığı yönünde bir karara rastlanmamış olup ismi 12.08.2023 tarihli genel kurul hazirun cetveline yazılı olması gerekirken yazılı olmadığı, diğer üyelerin farklı nedenlerle üyelikten çıkartıldığı, söz konusu üyelerin bir kısmının devirle ortaklıktan çıkartıldığı devirlere ilişkin noter devir senetlerinin dosyasında olmadığı, bir kısmının ise Olay Gazetesine ilan verilerek çıkarıldığı, söz konusu bu durumun ana sözleşmeye ve mevzuata uygun olmadığı, sadece gazete ilanına dayanarak ortaklıktan çıkartılan üye sayısının 7 olduğu, kararların 7 üyenin oybirliği ile alındığı, söz konusu üyelikten usulsüz çıkartılan bu üyelerin genel kurula katılıp aksi yönde oy kullanmaları halinde oylama sonucunun değişeceği; 22.06.2024 tarihli genel kurulun incelenmesi; Hazirun cetvelinin bir önceki 12.08.2023 tarihli genel kuruldaki hazirun cetveliyle aynı olduğu, bir önceki genel kurul için geçerlilik hususunun bu genel kurul için de söz konusu olacağı, üyelerin çıkartılmasına dayanak belgelerin dosyasında rastlanmadığı;, ... Bakanlığı’nca yayınlanan 07.02.2002 Tarihli ve ... sıra sayılı ... Tebliği incelendiğinde; Tebliğin ...’dan zorunlu göç edip ... geçenlerin arsa veya konut sahibi olabilmeleri için hazırlandığının anlaşıldığı, tebliğin 3-Satışa İlişkin Esas ve Usuller başlığı altında bulunan Madde 3.1 paragraf 5’te ; “kooperatife satışı görülen taşınmaz malların üzerinde kooperatif üye sayısından fazla oluşacak bağımsız bölümlerin mülkiyeti kat karşılığı paylaşım esasına göre %50 oranında hazineye kalacaktır.” diye yazılı olduğu, bu durumda kooperatifin, fazladan oluşan bağımsız bölümleri yeni ortaklara satmayacağı, bazı üyelere 3’er 5’er adet veremeyeceğinin anlaşıldığı belirtilmiştir.Kooperatif ana sözleşmesinin Ortaklıktan Çıkarılma Madde 14: “Durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır. 1.1- 10. Madde de yazılı ortaklık şartlarını kaybedenler. 1.2- Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığıyla yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden otuz gün içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler. 1.3- Kura çekimi sonunda kendilerine düşen konutları kabul etmeyenler. 1.4- Tapuda kendi adlarına tescilinden önce konutlarında yaptıkları tahribat veya tadilatı yazılı ihtara rağmen düzeltmeyenler. 1.5- Kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı mahkum olanlar. Çıkarma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere 10 gün içinde notere tevdi edilir. Ortak çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir veya genel kurula itiraz edebilir. Bu itiraz ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığıyla tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel Kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine iptal davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı iptal davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarma kararları kesinleşir. Ortaklar bu maddede gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.” Şeklindedir. 1163 Sayılı Kooperatifler kanunu 16. Maddesinde de, ortakların ana sözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılmaları yasaklanmıştır.
Somut olayda, davalı kooperatif konut yapı kooperatifi olup, ...'dan zorunlu göçe tabi tutularak ...'ye gelen ve sonradan ... alınanların ... sıra sayılı ... Tebliği'ne göre, ev sahibi olmaları için kurdukları kooperatiflere ... tarafından konut yapımı için taşınmaz tahsis edildiği, 2000 yılında kurulan kooperatifin kuruluşunda 157 ortağının bulunduğu, kuruluşta yer alan 157 ortaktan 152’sinin yönetim kurulu kararıyla ihraç edildiği, ihraç sebepleri arasında gösterilen “ödenen aidatlar iade”, “adresine ulaşılamadığından” gibi sebeplerin ana sözleşmede gösterilen sebepler arasında yer almadığı, “madde 14/2 bendi gereği” ihraç usulünde kanunda aranan yöntemlerin uygulanmadığı, dosyasına ana sözleşmede yazılı olduğu üzere noter kanalıyla tebligatların yapıldığında dair belgelerin sunulmadığı, “tapuları verildiğinden” sebebine dayalı ihraç kararında, devirle ortaklıktan çıkartıldığı devirlere ilişkin noter devir senetlerinin dosyasında olmadığı, bir kısmının ise gazetede ilan verilerek çıkarıldığı, söz konusu bu durumun ana sözleşmeye ve mevzuata uygun olmadığı, bu haliyle üyelikten usulsüz çıkartılan bu üyelerin ortaklık hak ve yükümlülükleri devam ettiği gözetildiğinde, dava konusu edilen tüm genel kurullara katılma hakkı bulunan üyelere çağrı yapılmadığı, genel kurul toplantısının hukuken geçerli olabilmesi için bütün pay sahiplerinin kanunda ve ana sözleşmede belirtildiği şekilde toplantıya çağrılması gerektiği, diğer bir anlatımla çağrının yapılmamış olması toplanan genel kurulun ve dolayısıyla o kurulda alınmış olan kararların hukuken varlığı için şart olduğu, bu şartın somut olayda gerçekleşmediğinden ortada hukuken geçerli genel kurul ve o kurullarda alınmış kararlardan söz edilemeyeceği, davalı kooperatif yöneticisinin resmi evrakta sahtecilik suçuyla yargılandığı, yönetici ... hakkında verilen mahkumiyet kararı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmişse de, ceza dosyasında alınan raporda da kooperatif kayıtları üzerinde sahtecilik yapıldığının tespitine yer verildiği, ... Bakanlığı’nca yayınlanan 07.02.2002 Tarihli ve ... sıra sayılı ... Tebliğinde, kooperatife satışı görülen taşınmaz malların üzerinde kooperatif üye sayısından fazla oluşacak bağımsız bölümlerin mülkiyeti kat karşılığı paylaşım esasına göre %50 oranında hazineye kalacağı belirtildiği, bu durumda kooperatifin, fazladan oluşan bağımsız bölümleri yeni ortaklara satamayacağı gibi bazı üyelere 3’er 5’er adet veremeyeceği, böylece amacına aykırı olarak arsa satışı yapılmasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu anlaşılmakla; asıl ve birleşen davalara konu davalı kooperatif genel kurullarının ve o kurullarda alınmış tüm kararların yoklukla malul olduğu sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl ve birleşen davaların KABULÜNE, davalı kooperatifin 12.08.2023; 30.06.2022; 25.06.2021; 13.09.2020 ; 10.06.2018; 22.06.2024; 05.10.2024 ve 28.12.2024 tarihli genel kurul kararlarının yoklukla malul olduğunun tespitine,
ASIL DAVADA HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN;
2-Alınması gereken 615,40.-TL harçtan peşin yatırılan 269,85.-TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 3.734,37.-TL harç, 8.000,00.-TL bilirkişi ücreti ve 3.735,00.-TL tebligat posta ücreti olmak üzere toplam 20.814,15.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
-BİRLEŞEN (MAHKEMEMİZİN 2024/... ESAS SAYILI) DAVADA HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN;
7-Alınması gereken 615,40.-TL harçtan peşin yatırılan 427,60.-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
9-Davacı tarafından yapılan 1.559,70.-TL harç, 702,00.-TL tebligat posta ücreti olmak üzere toplam 2.261,70.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
10-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
-BİRLEŞEN (... 1. ATM 2024/... ESAS SAYILI) DAVADA HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN;
7-Alınması gereken 615,40.-TL harçtan peşin yatırılan 427,60.-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
9-Davacı tarafından yapılan 1.559,70.-TL harç masrafı olan yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
10-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
-BİRLEŞEN (MAHKEMEMİZİN 2025/... ESAS SAYILI) DAVADA HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN;
11-Alınması gereken 615,40.-TL harç peşin yatırıldığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
12-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
13-Davacı tarafından yapılan 2.332,20.-TL harç, 546,00.-TL tebligat posta ücreti olmak üzere toplam 2.878,20.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
14-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/09/2025
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza