T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/241
KARAR NO: 2024/317
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [16223-22376-....] UETS
DAVALILAR : 1- ... -(TC No:...)- ...
2- ... (TC No:...)-...
VEKİLLERİ: Av. ... - [16287-82338-78801] UETS
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 10/07/2023
KARAR TARİHİ: 13/03/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/03/2024
İnegöl 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 08/02/2024 tarih, 2023/287 Esas 2024/66 Karar sayılı dosyasında verilen görevsizlik kararı sonucu, Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili İnegöl 1.Asliye Hukuk Mah'ne vermiş olduğu 10/07/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket, alacağı nedeniyle davalı/borçlular aleyhine İnegöl İcra Müdürlüğü’ nün 2023/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı/borçlular borcu ödemedikleri gibi söz konusu yasal takibe haksız ve kötü niyetli olarak ayrı ayrı itiraz ettiğini ve takip her iki borçlu yönünden durdurulduğunu, müvekkili şirket sigortalısı olan dava dışı İrgeler Tarım Ürünleri Üretim Tic. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu ... plakalı araçta, 09.07.2022 tarihinde maliki ... olan, ...’ın sevk ve idaresinde olan ... plakalı aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek sigortalı araca çarpması sonucunda hasar meydana geldiğini, müvekkili şirket, sigortalısına uğradığı zarara karşılık 105267467 numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi kapmasında 02.12.2022 tarihinde toplam 229.573,68-TL hasar tazminat bedeli ödediğini, müvekkil sigorta şirketi, yapılan söz konusu ödeme ve zararın tespiti amacıyla, alanında uzman ekspertizlere inceleme yaptırıldığını, müvekkili şirket sigortalısının aracında meydana gelen hasarın, ... plakalı aracın çarpması sonucunda meydana geldiğini ve ... plakalı aracın kazada %100 kusurlu olduğu tespit edildiğini, Karayolları Tarfik Kanunu trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller 84. maddesinde sayıldığını, İş bu huzurda görülmekte olan davada davalı/borçlu aracın sürücüsü araç direksiyon hakimiyetini kaybederek müvekkili şirket sigortalının aracına çarptığını ve asli kusurlu olduğunu, müvekkili şirketin söz konusu alacak talebi Kanundan kaynaklama “Halefiyet” ilkesine dayandığını, davalı/borçluların tarafın hiçbir dayanak ve gerekçe göstermeden kanundan kaynaklanan halefiyet hakkını kabul etmemesi ve müvekkili şirkete borcu olmadığını ileri sürerek takibe konu borcu ödememek ve tahsilatı geciktirmek amacıyla yetkiye, ödeme emrine ve borca itiraz etmeleri kötü niyetli olduklarını, davalı/borçluların İnegöl İcra Müdürlüğü’nün 2023/... E. sayılı dosyasında icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa 02.12.2022 ödeme tarihinden itibaren adi kanuni faizi işletilmesine, davalı/borçlu kötü niyetli itirazı nedeniyle %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 04/09/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; 09.07.2022 tarihinde, maliki müvekkillerinden ... olan ve müvekkili ... sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç ile davacı şirket sigortalısı olan dava dışı İrgeler Tarım Ürünleri Üretim Tic. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu ... plakalı aracın çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, işbu kaza sonucu dava dışı İrgeler Tarım Ürünleri Üretim Tic. Ltd. Şti. aracında meydana gelen hasar sebebi ile davacı ... şirketine başvurduğunu, davacı şirket ise dava dışı üçüncü kişiye ödediği bedel bakımından davalı müvekkillerine rücu ettiğini, davacı şirket, müvekkilleri aleyhine İnegöl İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, hasız ve kötüniyetli takibe karşılık müvekkilleri ayrı ayrı yaptıkları itiraz neticesinde takip her iki müvekkili için de durduğunu, davacı yan söz konusu haksız takibi devam ettirmek amacıyla iş bu davayı ikame ettiğini, dava haksız ve kötüniyetli olduğundan reddi gerektiğini, davacının rucü hakkı bulunmadığını, sigorta tarafından ödenen bedellerin hangi şartlarda rücu edebileceği Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B4. Maddesinde tek tek sayıldığını, dava dilekçesinde müvekkilleri hangi sebeple rucü edildiğini, rücu şartları gerçekleşmediğinden ortada bir alacak bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte kaza tespit tutanağında asli kusurlu davalı müvekkili ... olarak belirtilse de bu durum tek başına rücu şartlarının oluşmasını sağladığını, iş bu nedenle ikame edilen davada rücu şartı oluşmadığından dolayı davanın husumet yokluğundan sebeple reddi gerektiğini, davalı müvekkilleri zararın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte dava da kusur oranların tam olarak belirlenmesi gerektiğini, davacı tarafından beyan edilen kusur oranı tarafınca kabul edilmediğini, davacı şirket zararı belirlemek amacıyla kendisi ekspertizlere inceleme yaptırmış ve sonuçta davalı müvekkili ...'ın kazada asli kusurlu olduğunu, dava konusu olayda rücu sebeplerinin oluşmaması ve kusur oranlarının bilinmemesi sebepleriyle alacak belirsiz alacak davası olduğunu, belirsiz alacak sebebiyle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, haksız ve kötü niyetli olarak, hukuka ve usule aykırı olarak açılan öncelikle usulden, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
İnegöl 1.Asliye Hukuk Mahkemesince; mahkemece "davacılar tarafından, haksız fiil teşkil eden trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak, araç işleteni ve araç sürücüsü olan davalılar ile ZMMS sigortacısı olan sigorta şirketine karşı birlikte açılmıştır. Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme, genel hukuk mahkemesi olan asliye hukuk mahkemesi ise de dava, gerçek kişiler ile birlikte karşı tarafın ZMMS yaptırdığı sigorta şirketine karşı da açılmıştır. Davalı ... şirketi, sigorta poliçesi nedeniyle sorumlu tutulmuş olup, zorunlu sigortalar, TTK'nın 1483 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nın 4/1-(a) ve 5. maddeleri gereğince mutlak ticari nitelikteki bu davada asliye ticaret mahkemesi görevli bulunmaktadır." SAMSUN BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2023/1677 KARAR NO: 2023/1616" olduğu gerekçesiyle Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülüp sonuçlandırılması gerektiği yönünde görevsizlik kararı verilmiştir.
Dava, davacı ... şirketinin trafik kazası sonucu meydana gelen hasar sebebi ile ortaya çıkan zararın sigortalısına ödenmesinin ardından kusurlu olduğu iddia edilen araç sürücüsüne ve aracın malikine karşı rücu ilişkisi kapsamında başlatılan takibe itirazın iptali davasıdır.
TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472. maddesinde; “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.” hükmüne yer verilmiştir. Davacı ... şirketi, eldeki davayı sigortalısının halefi olarak açmış olmasına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınması gerekir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22/03/1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı ilamında bu husus "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmaktadır.
Görev hususu HMK'nun 114/1-c'ye göre dava şartlarındandır. Dava şartları HMK 115/1 ve 2.maddelerine göre davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılır. Davacının haksız fiil sorumlularına karşı dava açtığı gözetildiğinde yukarıda izah edildiği üzere sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyetinin nazara alınması gerekmektedir. Dava sigorta hukukundan kaynaklanmadığı, mutlak ticari dava olmadığı, aracın ticari araç olup olmaması davayı ticari dava haline getirmediği, aksinin kabulü halinde dahi sigortalı araç ve sigortalı araca çarpan aracın gayri ticari olduğu, mevcut davanın nispi ticari dava da olmadığı gözetildiğinde uyuşmazlığın genel mahkeme sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği kanaatine varılmış, davanın HMK 114. ve 115. Maddesine göre usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın görev dava görev şartı eksikliği yönünden USULDEN REDDİNE,
HMK'nın 20.madesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili İNEGÖL 1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE;
Her iki mahkemece verilen görevsizlik kararı bulunduğundan yargı yeri belirlenmesi amacı ile dosyanın BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
Yargılama, harç ve giderlerinin 6100 sayılı HMK'nun 331/2. Maddesi uyarınca görevli mahkemece DİKKATE ALINMASINA,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemeleri Nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi.13/03/2024
Katip ...
E-Imzalıdır.
Hakim ...
E-Imzalıdır.