TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 08/05/2024
KARAR TARİHİ : 20/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde numaralı Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalandığını, 01.09.2022 tarihinde söz konusu sigortalı aracın trafik kazasına karıştığını, hadise dolayısıyla tanzim edilen tutanakta davalının sahibi bulunduğu ... plakalı vasıta sürücüsünün kaza anında yasal sınırın çok üzerinde alkollü olduğunun (1.90 promil) ve olay yerini terk ettiğinin tespit edildiğini, meydana gelen kaza dolayısıyla müvekkili sigorta şirketine başvuran mağdura değer kaybı için 16.955,47 TL; maddi hasarı için 12.000,00 TL sigorta poliçesi kapsamında 02.01.2023 tarihinde ödendiğini, Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları’nın Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı başlıklı B.4 maddesi gereği sigorta poliçesi nezdinde ödenmiş olan 12.000,00 TL tazminat bedelinin tahsili amacı ile ... 5. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/ E. Sayılı dosyası ile başlatıldığını, borçlu şirketin ödemesi ile söz konusu maddi hasar borcunun kapatıldığını, ancak 16.955,47 TL değer kaybı tazminat bedelinin tahsili amacıyla başlatılan ... 4. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2024/... E. Sayılı dosyası ile icra takibine borçlu tarafından itiraz edildiğini, davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini, arabuluculuk görüşmelerinden de olumlu sonuç çıkmaması üzerine uzlaşmazlık tutanağı düzenlendiğini, olay sonrası kollukça tutulan kaza tespit tutağında kaza yapan araç sürücüsü ...'ın kaza anında yasal sınırın çok üzerinde (1.90 promil) alkollü olduğu ve kaza sonrasında olay yerini terk ettiğinin tespit edildiğini, kaza anında sigortalı araç sürücüsünün hem yasal sınırın üzerinde alkollü olması hem de olay yerini terk etmesi sebebiyle mağdura ödenen miktarların rücuen tahsilini talep etme hakkı bulunduğunu, yine müvekkili şirketçe bağımsız ekspere yaptırılan raporda da "Yapılan ekspertiz sırasında araç üzerindeki hasar, tarafımıza verilen belgeler incelenmiş ve yanı sıra yapılan sorgulama kayıtları da göz önünde bulundurularak hasarın zabıtta belirtildiği gibi olabileceği kanaatine varılmıştır." şeklinde tespitte bulunulduğunu, ZMMS Genel Şartlarının B.4. maddesi 2015 yılında değiştirildiğini, olay yerini terk halinin başlı başına rücu kapsamına alındığını, izah etmiş oldukları sebeplerle; davanın kabulü ile; davalının ... 4. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2024/... E. sayılı takip dosyasına karşı kötü niyetle yaptığı itirazın iptaline ve duran icra takibinin devamına, davalının %20 icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, davalı adına kayıtlı araç ve/veya gayrımenkul tespit edilmesi halinde üzerine 3. şahıslara devrinin önlenmesini teminen ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yasaya, usule ve hukuka aykırı kötü niyetli açılan davanın reddi gerektiğini, işbu talebin muhatabının müvekkili davalı şirket olmadığını, motorlu aracı uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiralayan kiracının işleten sayıldığını, kazaya karışan aracın uzun süreli olarak kiraya verildiğini ve kiracı tarafından kullanılırken kazanın meydana gelmiş olmasına göre kiracının “işleten” olarak sorumlu tutulmasının ve araç maliki hakkındaki davanın reddi gerektiğini, kazaya karışan aracın 27.08.2022 tarihli sözleşme ile aracın teslim yani dönüş tarihi boş bırakılmak suretiyle Alican Güzelay isimli şahsa süresiz olarak kiraya verildiğini, kazanın gerçekleştiği anda sürücü ...'ın ise Alican Güzelay' ın abisi olduğunu, 28.10.2022 tarihinde kadar müvekkili şirket sahibi ... ve yetkilisi ...'ya kira sözleşmesine binaen ödemeler yapıldığını, davacı taraf ile dava öncesi yapılan görüşmelerde uzun süreli kiralayanın muhatap olduğunun bildirildiğini, nitekim aracın maddi hasarı için belirlenen bedel olan 12.0000 TL nin ... tarafından ödendiğini, ancak aracın değer kaybı olan 16.955,47 TL nin uzun süreli kiralama sözleşmesinin taraflarınca ödenmeyeceğini anlayan davacı tarafın kötü niyetli olarak işbu davayı ikame ettiğini, müvekkilinin davanın tarafı olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafça dosyaya sunulan evraklardaki bedellerde anlaşılırlık bulunmadığını, kaza tarihindeki rayiç bedeller göz önüne alındığında ve kaza fotoğraflarında yer alan hasar görüntüleri de incelendiğinde belirlenen miktarların fahiş olduğunu, bu miktarların taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, dosyanın ... ihbar edilmesini talep ettiklerini, tüm bu arz ve izah ettikleri sebepler ve mahkemenin resen gözeteceği nedenlerle husumet itirazları sebebiyle öncelikle usuli itirazların kabulü ve davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Kaza tespit tutanağı, ... 4. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas sayılı dosyası, trafik tescil kayıtları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları, Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi poliçe ve hasar dosyası, ödemeye ilişkin kayıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; 01/09/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, Karayolları Zorunlu Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı aracın üçüncü kişiye verdiği zarar nedeniyle yapılan ödemenin, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre sigortalıdan rücuen tahsili istemine yönelik takibe itirazın iptali istemine ilişkin olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır. Mahkememizce ... 4. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas sayılı dosyasının celp edilip incelenmesinde, davacı vekili tarafından davalı aleyhine,17/01/2024 tarihinde, 16.955,00-TL asıl alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalı vekilinin 25/01/2024 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durdurulduğu görülmüştür. Davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç için ... no.lu 10/06/2022-10/06/2023 vadeli zorunlu trafik sigortası poliçesi tanzim edildiği, sigortalının davalı olduğu görülmektedir. Davaya konu kaza nedeniyle hasara uğrayan dava dışı ... plaka sayılı araç için davacı şirket tarafından değer kaybına yönelik 16.955,47-TL'nin 02.01.2023 tarihinde ödendiği görülmüştür.Her ne kadar davalı tarafça sigortalı aracın 27.08.2022 tarihli sözleşme ile kiraya verildiği, aracın işleteni olmadığından davanın husumet yokluğundan reddini talep etmişse de, davacı ZMM sigorta şirketi ile davalı sigortalı arasında kaza tarihini kapsayan geçerli bir ZMM sigorta akti mevcuttur. Sigorta sözleşmesinin tarafı; kira sözleşmesi ile aracı tasarrufunda bulunduran değil, davalı maliktir. KTK'nın 95/2.maddesine ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na göre davacı sigorta şirketinin; ödediği tazminata ilişkin rücu talebini ancak akidine yani ZMM sigorta poliçesinin tarafı davalıya yöneltebilecek olması, rücuda işletenlik sıfatının değil, ZMM sigorta sözleşmesine taraf olmanın belirleyici olması karşısında; davalının işletenin değişmesi nedeniyle husumet yöneltilemeyeceği yönündeki iddiası yerinde olmadığı, kaldı ki dosyaya ibraz edilen araç kiralama sözleşmesine göre, davaya konu aracın uzun süreli ve 3.kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi bulunmayı ekonomik yararlanmanın davalı ait olduğu, davalının işleten sıfatının devam ettiği kanaati ile husumet itirazı yerinde görülmemiştir. Mahkememizce taraflarca dayanılan deliller toplandıktan sonra, dosyanın bir adli trafik bilirkişi ile bir nörolog bilirkişiye tevdi ile, dava dosyası ibra ve celp edilen deliller kapsamında kazanın münhasıran alkolün etkisi altında gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti ile kusur durumunun belirlenmesine ilişkin rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda bilirkişilerin 02/12/2024 tarihli raporu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür. 02/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... plakalı otomobilin sürücüsü ... yol dışı olup çarpma açısı dikkate alındığında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı kanun madde 84- "Araç sürücüleri trafik kazalarında f) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma,… l) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun
olarak park edilmiş araçlara çarpma, Hallerinde asli kusurlu sayılırlar…" ihlal ettiği ve buna sebep olarak ise aynı kanunun;Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu başlıklı 47.nci maddesinin D- bendindeki kanun madde 47- d) "Trafik
güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere,(Dikkatsiz-Tedbirsiz) Uymak zorundadırlar." İle Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak başlıklı 52.nci maddesinin B bendinde kanun madde 52-"…b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak,…zorundadırlar" kurallarına riayet etmediğinden ötürü asli yönden ve %100 (yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu; ... plakalı aracın (park halinde ), kaza krokisine göre yolun dışında park halinde olduğu esnada çarpmanın gerçekleştiğinden ötürü, kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, kazanın salt alkol ve benzeri maddelerin etkisi ile meydana geldiği yönünde rapor tanzim edilmiştir. Mahkememizce, dosyanın bilirkişiye tevdi ile davacının değer kaybından kaynaklı gerçek zararının tespiti yönünden rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda 31/01/2025 tarihli raporun dosyaya ibraz edildiği görülmüştür.31/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Davaya konu kaza nedeniyle hasara uğrayan dava dışı ... plaka sayılı araçta 25.000,00-TL değer kaybı oluşacağı yönünde rapor tanzim edildiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı sigorta şirketi, davalı sigortalı adına kayıtlı araç sürücüsünün meydana gelen kaza sonrasında olay yerini terk etmesi ve alkollü araç kullanması sonucunda meydana geldiği iddiasına dayalı olarak, üçüncü kişiye ödediği değer kaybına ilişkin tazminat bedelini rücuen tahsiline yönelik takibe itirazın iptalini istemiştir.Kaza sonrasında davalı araç sürücüsünün kaza tespit tutanağına göre kaza mahallini terk ettiğine ilişkin kayıt bulunmaktadır. Ayrıca davalı sigortalıya ait araç sürücüsünün alkollü araç kullandığı tutanak içeriği ve alınan raporla sabittir. Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı " B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebileceği düzenlenmiş olup, ayrıca sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan ödemenin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.Sigorta hukukunda asıl olan, sigorta poliçesi kapsamında kalan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın sigortacı tarafından karşılanmasıdır. Ancak bazı durumlara ilişkin kanuna veya poliçe genel şartlarına hükümler konularak, zarar teminat dışına çıkarılabilmektedir. ZMMS genel şartlarının B.4 maddesinde de teminat harici olan hususlar düzenlenmiş olup, kazadan sonra olay yerinin terk edilmesi ile aracın alkollü içki almak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar bu kapsamda düzenlenen teminat harici hususlardandır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Genel Şartlarının " zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı" başlıklı B.4/f bendinde düzenlenen "f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," hükmü yer almaktadır.Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.f. maddesi gereği, sigortalı, sürücünün olay yerine terk etmiş olması durumda ancak; bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi; bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur. Olay yerini terkin zorunlu nedenlerden kaynaklanmamış olması halinde davacı, zarar görene yapmış olduğu ödemeyi, sorumlu olduğu gerçek zarar ile sınırlı olarak, sigortalısından talep edebilir. Olay yerini terk etmenin zorunlu hal nedeniyle olduğunu somut şekilde ispat külfeti, sigorta şirketine değil, sigortalıya aittir.Dava konusu somut olayda, meydana gelen kazada davalı sigortalı araç sürücünün kaza yerini terk ettiğinin trafik kazası tespit tutanağı ile sabit olup, dosya kapsamından olay yerini terkinin yukarıda sayılan tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller nedeni ile olduğu ispat edemediği anlaşılmakla, bu halde olay yerini terk nedeni ile rücu şartlarının oluşmuştur. ...'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkememizce nöroloji uzmanı, trafik konusunda uzman bilirkişilerden aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanmasına yönelik alınan gerekçeli ve denetime elverişli rapora göre, davalı sigortalı araç sürücüsünün söz konusu trafik kazasının meydana gelmesinde % 100 oranında kusurlu olduğu ve olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiği, bu nedenle de oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağı tespit edilmiştir.Davacı sigorta şirketi tarafından değer kaybı nedeniyle yapılan ödemenin gerçek zarara uygunluğu yönünden alınan bilirkişi raporuna göre davacı tarafça yapılan ödemenin hasara uğrayan dava dışı ... plaka sayılı aracın tespit edilen değer kaybı zararını aşmadığı tespit edilmiştir.Sonuç olarak, davacı tarafça, ödememin tamamı için davalı sigorta ettirene Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ’nın B.4. maddesi uyarınca rücu edebileceği anlaşılmakla, Mahkememizce dava ve takip talebi dikkate alınarak davanın kabulü ile davalının ... 4. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas sayılı dosyasına itirazının iptali ile, takibin talepnamedeki miktar ve koşullar ile birlikte devamına karar verilmiş, ayrıca alacak likit olmayıp, yasal şartlar oluşmamakla icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, davalının ... 4. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas sayılı dosyasına itirazının İPTALİ ile, takibin talepnamedeki miktar ve koşullar ile birlikte DEVAMINA,
2-Alacak likit olmayıp, yasal şartlar oluşmamakla icra inkar tazminatı isteminin REDDİNE,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 1.158,19-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 730,59-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 16.955,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 916,00-TL harç, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 86,00-TL tebligat, posta gideri ve dosya giderinden oluşan toplam 9.002,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/03/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır