TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
KISMEN KABUL
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR:1-
VEKİLLERİ : Av.
Av.
Av.
: 2-
VEKİLİ : Av.
: 3-
VEKİLLERİ : Av.
Av.
: 4-
5-
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/02/2023
KARAR TARİHİ : 20/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı ... Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü İdari ve Sosyal İşler Şefliği bünyesinde, davalı yüklenici şirketlerin hizmet alım personeli olarak çalışan dava dışı işçi ...'ın 15.05.2019 tarihinde emeklilik gerekçesi ile iş akdini sonlandırdığını ve emeklilik sebebiyle davacı tarafından ... isimli dava dışı işçiye 01.01.2015-15.05.2019 tarihleri arasında çalıştığı sürelere ait kıdem tazminatı olarak 16.620,77 TL bedelin davacı tarafından ödendiğini, dava dışı işçi ...'ın ... 14. İş Mahkemesi'nin 2020/ E. sayılı dosyasından davacı ve davalılardan ... Tem. Hiz. Bilg. Elekt. Doğal Gaz Teks. Hayv. Gıda Yemek San.Tic. A.Ş.'ye karşı işçi alacağı sebebiyle dava açtığını, ... 14. İş Mahkemesi'nin 2020/ E. 2022/ K. sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verildiğini, iş bu ilamın ... 20. İcra Dairesinin 2022/... E. sayılı icra dosyası üzerinden icra takibine konu edilmesi sebebiyle davacının icra tehdidi altında 108.917,57 TL bedeli dava dışı ...'a ödemek zorunda kaldığını belirterek öncelikle davalı şirketlerin müvekkilinin teşekkülü nezdindeki istihkaklarına, yanı sıra kamu kurum ve kuruluşlarındaki istihkaklarına, bu mümkün olmadığı takdirde menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına,fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 108.917,57 TL’nin ödeme tarihinden itibaren, değişen oranlardaki avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava edilmiştir.
Davalı ... Personel Hizmetleri A.Ş vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacının ödeme yapmış olduğu dava dışı işçinin davalı şirket bünyesinde çalışma döneminin yalnızca yaklaşık 4 aylık bir dönemi kapsadığını, dava dışı işçi ...'ın davalı şirket çatısı altında çalışmış olduğu dönem için oluşan bütün hak ve alacaklarının bizzat dava dışı işçiye ödendiğini, mahkemenin aksi kanaate olması halinde dahi asıl işveren şirket ile alt işveren şirketin işçiye karşı sair alacaklarına karşı sorumluluğun yarı yarıya olduğunun sabit olduğunu, dava dışı işçinin alacağının davalı şirkette çalışmasının bulunduğu 4 aylık dönemi kapsaması gerektiğini, dava dışı işçinin davalı şirkette ki çalışma süresinin 4 ay olması nedeni ile kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamadığını, asıl işveren tarafından ödenen bahse konu kıdem tazminatı ve ihbar tazminatının davalı şirkete karşı yükletilecek hiçbir kıdem tazminatı ve/veya ihbar tazminatı rücu kapsamında bulunmadığını, aynı şekilde yasal yıllık izin hak kazanma süresine ulaşamadığından davalının yıllık izin ödemesinden de sorumlu olmadığını belirterek açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Turizm Araç Kiralama Temizlik Yönetim Danışmanlığı Gıda Nakliye İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden itirazlarının bulunduğunu, 4-6552 Sayılı Kanun 8. Maddesinde “4857 sayılı Kanunun 112 nci maddesine eklenen maddeler gereğince dava dışı işçinin işçilik alacaklarından davacı tarafın sorumlu olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda rücu miktarının tespit edilirken öncelikle taraflar arasındaki sözleşmelerin ve buna bağlı şartnamelerin incelenmesini talep ettiklerini, taraflar arasında akdedilen sözleşme de çalışan işçilerin işçilik alacaklarından alt işveren olan davalı firmanın sorumlu olduğu şeklinde maddelerin bulunmadığını, üst işveren konumundaki davacı kurumun İş Kanunu'na göre müteselsil sorumluluğunun bulunduğunu, aksi düşünüldüğünde dahi dava dışı işçilerin davalının sigortalısı olarak çalıştığı döneme tekabül eden işçilik alacaklarından müteselsil sorumluluk gereğince davacı/üst işverenin yarı yarıya sorumlu olduğunu, ...'ın genel görüşü gereğince rücu edilecek miktarın belirlenirken öncelikle sözleşme hükümlerinin incelenmesi ve sözleşmede hüküm yoksa genel prensipler ile alt-üst işveren ilişkisi gereğince yarı yarıya sorumluluğun esas alınması gerektiğini, davalı ile davacı idare arasında yapılan sözleşme ve yaklaşık maliyet tespitlerinde kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin ücretleri ve sair kalemlere yer verilmediğini, bu nedenle kıdem tazminatı kaleminin davalı şirketten talep edilmesinin ve tahsili yoluna gidilmesinin yerinde olmayacağını, ihaleye teklif verirken tüm gider kalemlerini hesap ederek teklif veren davalı şirketin kısa süreli çalıştıracağı bir işçi için kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer kalemleri ödeyeceğinin öngörmediğini ve davalı şirketin konu tutarı ödemesine karar verilmesi halinde bu durumun açıkça hakkaniyet prensibine de aykırılık teşkil edeceği ve davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açacağını, davacı kurumun davalı şirkete ödemediği kalemler dolayısıyla davalı şirketin sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olacağını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkemenin aksi kanaate olması durumunda rücu miktarının belirlenirken dava dışı işçinin son ücreti üzerinden değil davalı firmada çalıştığı dönemdeki ücreti üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, alt işverenler işçileri çalıştırdıkları dönem ve ücretleri oranında sorumlu olduğunu, davacı kurumdan alınmayan bir alacak kaleminin tamamının davalıdan talep edilmesinin açıkça hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı kurumun ödeme tarihinden itibaren faiz talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalının temerrüde düşürülmediğinden ancak dava tarihi itibariyle faiz talep edilebileceğinin mümkün olduğunu, bu sebeple faiz başlangıç tarihini kabul etmediklerini belirterek davanın davalı firma açısından esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Temizlik Hizmetleri Bilgisayar Elektronik Doğalgaz Isı Sistemleri Tekstil-Hayvancılık Gıda Yemek Sanayi ve Ticaret AŞ vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı itirazlarının bulunduğu, davacı şirket ile davalı şirket arasında muvazaalı bir alt-üst işverenlik ilişkisi olduğunu, davalı şirketin sadece işçinin ücret bordrolarını düzenlediğini, her ihale döneminde çalışacak işçileri belirleyen tarafın, asıl işveren olduğu, ihale dönemi bittikten sonra yeni dönemde ihaleyi kazanan firmalarda aynı işçilerin çalışıp çalışmayacaklarının kararını da yine asıl işverenin inisiyatifinde olduğunu, 4857 sayılı yasanın alt-üst işverenlik ilişkisini muvazaalı olarak kabul ettiği durum ortaya çıktığından işçinin emsal içtihatlar da dikkate alınarak en başından itibaren asıl işveren kurum işçisi olarak kabul edilmesi gerekmekte olduğundan huzurdaki davanın davalı şirket açısından husumet yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı ihale kurumunun varsa rücu talebine konu olan işçinin işçilik alacaklarından davalı şirketle dava dışı işçiyi kendi dönemlerinde çalıştırdıkları süre ve ücret üzerinden sorumlu tutulması gerektiğini, 4857 sayılı yasanın 112'inci maddesi gereği davalının kıdem tazminatından sorumluluğu bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davanın kabulü halinde mahkemece TBK madde 167 vd. hükümlerinin göz önünde bulundurulmasının da gerektiği, gerek yerleşik ... kararları gerekse de güncel yargı kararlarında Borçlar Kanunun 167. Maddesi gereğince yarı yarıya sorumluluğa gidilmesi gerektiğini, ödeme tarihinden itibaren faizin talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ... Temizlik Madencilik İnşaat Turizm Makina Otomotiv ve Ulaştırma Sanayi Ticaret Ltd Şti ile Tasfiye Halinde ... Rezidans Hizmetleri Site Yönetimi Personel Temini Danışmanlık Temizlik Turizm Tekstil Fikir ve Sanat Eserleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi cevap dilekçesi sunmamışlardır.
DELİLLER :
Davalı şirketler ile ... arasında imzalanan Sözleşmeler, Şartnameler, ... 14. İş Mahkemesi'nin 2020/ E. 2022/ K. Sayılı dosyası, ... 20. İcra Dairesinin 2022/... E. Sayılı icra dosyası, ... kayıtları, Bilirkişi raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Dava dışı işçi ...’ın davacı asıl işveren tarafından hizmet alım sözleşmesi kapsamında ... 14.İş Mahkemesi’nin vermiş olduğu karar kapsamında ödediği tazminatın rücuen alt işveren davalılardan tahsilinin gerekip gerekmediği, alt işveren davalıların sorumlulukları, ödenen tazminattan davalının ne oranda sorumlu olacaklarının uyuşmazlık konusu olduğu anlaşıldı. ... kararlarında da belirtildiği üzere hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmeler olup, bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin ediminin ise sözleşme bedelinin ödenmesi olarak tanımlanmaktadır.Davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşme kapsamında yapılması gereken işin yüklenici işçisi tarafından yerine getirildiği, iş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı olmayıp, ... kayıtları da bu durumu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu bulunmamaktadır.İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları asıl işveren tarafından ödendiği durumda; işçinin yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde,asıl işverenin işçiye ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden talep etme hakkının kabulü gerekmektedir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesiyle, davalı şirketlerin kamu ihale kanunu uyarınca davacı teşekkülden hizmet alım ihalesi kapsamında üstlendikleri işin yerine getirilmesi sırasında dava dışı işçi ...'ı bünyelerinde istihdam ettirdiklerini, işçinin emeklilik nedeniyle işten ayrılmasından ötürü kendisine,108.917,57 TL ödendiğini, yapılan bu ödemenin davalıların sorumlu olduğu miktar ölçüsünde rücuen tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.Somut olayda davacı tarafından düzenlenen ihale kapsamında imzalanan hizmet sözleşmelerinde işçilere ödenecek işçilik alacaklarından dolayı tüm sorumluluğun yükleniciye ait olduğu, idarenin bu ödemeler nedeni ile sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından, dava dışı işçinin, iş akdinin feshinden kaynaklı davacı tarafından ödenen bedelden davalıların sorumlu oldukları miktarların tespiti için bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, dosyaya sunulan 09/12/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda davalıların sorumlu oldukları miktarlar hesap edilmiş, yapılan hesaplamalar mahkememizce de uygun bulunduğundan davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
A-) 40.176,70 TL'nin 26/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Turizm Araç Kiralama Temizlik Yönetim Danışmanlığı Gıda Nakliye İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacı ... Elektrik İletim Anonim Şirketi'ne ÖDENMESİNE,
B-) 1.778,45 TL'nin 26/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Personel Hizmetleri Anonim Şirketi'nden alınarak davacı ... Elektrik İletim Anonim Şirketi'ne ÖDENMESİNE,
C-) 17.703,62 TL'nin 26/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Temizlik Madencilik İnşaat Turizm Makina Otomotiv Ve Ulaştırma Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacı ... Elektrik İletim Anonim Şirketi'ne ÖDENMESİNE,
D-) 6.046,72 TL'nin 26/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı Tasfiye Halinde ... Rezidans Hizmetleri Site Yönetimi Personel Temini Danışmanlık Temizlik Turizm Tekstil Fikir Ve Sanat Eserleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacı ... Elektrik İletim Anonim Şirketi'ne ÖDENMESİNE,
E-) 20.415,65 TL'nin 26/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Temizlik Hizmetleri Bilgisayar Elektronik Doğalgaz Isı Sistemleri Tekstil-hayvancılık Gıda Yemek Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacı ... Elektrik İletim Anonim Şirketi'ne ÖDENMESİNE,
2-Fazlaya ilişkin 22.796,44 TL'lik talebin REDDİNE,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 5.882,93 TL harçtan, peşin alınan 1.860,04 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.022,89 TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsil tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA,bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine, davacı tarafından başlangıçta ödenen 179,90 TL başvurma harcı ile 1.860,04 TL peşin harç toplamı olan 2.039,94 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.280,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
5-Dosya kapsamında yatırılan 2.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 1.652,50 TL posta masrafı olmak üzere toplamda 3.652,50 TL yargılama giderinin,davanın kabul ve red oranına göre hesap edilen (%80 kabul) 2.922,00 TL'lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı ... Personel Hizmetleri A.Ş,Davalı ... Turizm Araç Kiralama Temizlik Yönetim Danışmanlığı Gıda Nakliye İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Davalı ... Temizlik Hizmetleri Bilgisayar Elektronik Doğalgaz Isı Sistemleri Tekstil-Hayvancılık Gıda Yemek Sanayi ve Ticaret AŞ davanın reddedilen kısmı yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 22.796,44 TL TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak Davalı ... Personel Hizmetleri A.Ş,Davalı ... Turizm Araç Kiralama Temizlik Yönetim Danışmanlığı Gıda Nakliye İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Davalı ... Temizlik Hizmetleri Bilgisayar Elektronik Doğalgaz Isı Sistemleri Tekstil-Hayvancılık Gıda Yemek Sanayi ve Ticaret AŞ 'ye VERİLMESİNE,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair,taraf vekillerinin yüzüne karşı, her bir taraf yönünden 2025 yılı istinaf parasal sınır itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/01/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır