TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/
KARAR NO: 2024/
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACILAR:1-
2-
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
VEKİLİ: Av.
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/11/2023
KARAR TARİHİ: 11/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :13/09/2024
... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01/04/2024 tarihli 2024/... esas 2024/ sayılı gerekçeli kararı ile görevsizlik kararı verilerek mahkememize tevzi olunan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ve davalının yetkilisi olduğu dava dışı .... Koltuk Malz. Tic. ve San. Ltd. Şti. arasında gerçekleştirilen bir takım ticari ilişkiler nedeniyle müvekkili şirket tarafından davalının yetkilisi ve tek ortağı olduğu şirket lehine toplam 10.400.000,00 TL bedelli 12 adet çek keşide edildiğini, çeklerden 2 tanesinin 2 ayrı icra takibine konu edildiğini ve davalının henüz muaccel olmamış çekler de dahil tüm çeklerin bedelinin ödenmesi için baskı yaptığını, bunun üzerine taraflar arasında imzalanan 08/03/2023 tarihli belge ile icra dosyası borçlarının teminatı olarak 08/03/2023 keşide 10/03/2023 vade tarihli 2.000.000,00 TL bedelli bono verildiğini, 10/03/2023 tarihinde tarafların yine bir araya geldiklerini ve henüz muaccel olmamış 8 adet 800.000,00’er TL bedelli çek borcunun yapılandırıldığını ve bu çeklere karşılık 6.400.000,00 TL bedelli bono verildiğini, 16/03/2023 tarihinde ise tarafların yeni bir sözleşme düzenleyerek borçlara karşılık 2 adet taşınmazın davalıya devri ve borcun tasfiyesinin kararlaştırıldığını, bu sözleşme ile 2 adet taşınmazın davalıya devir ve tescili, taşınmazın değerinin borçtan daha fazla olması nedeniyle müvekkili şirketin finansal kiralama şirketine olan borcunun davalı tarafça ödenmesi, müvekkili ...’a 900.000,00 TL ödenmesi, başlatılan 2 icra takibinin harçlar da dahil olmak üzere kapatılması ve bu icra dosyalarıyla ilgili iki ayrı icra ceza mahkemesi dosyasında çek şikayetlerinden feragat edilmesi, sonrasında kalan meblağın 30/03/2023 keşide tarihli 1.000.000,00 TL bedelli çekten mahsubu ile kalan miktarın ...’a ödenmesi hususlarında anlaştıklarını, akabinde davalı tarafın teminat amaçlı icra taahhüdü verilmediği takdirde tapuyu kabul etmeyeceklerini ve bu sebeple haciz ve muhafaza işlemi yapacaklarını beyan etmesi üzerine aynı tarihli bir protokol daha imzalandığını, 17/03/2023 tarihinde taşınmazın davalı adına devir ve tescil edildiğini, ancak devirden sonra davalının bedelsiz kalan ve müvekkiline iadesi gereken evrakları iade etmediğini, ayrıca üzerine yeni icra takipleri başlatıp icra ceza mahkemesinde çek şikayetlerinde bulunduğunu, davalı tarafın gönderdiği mesajlarda da müvekkillerinin borcunun olmadığını ifade ettiğini, davalıya gönderilen ihtarnameye herhangi bir cevap verilmediğini, davalının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkili şirketin iflasın eşiğine geldiğini, davalının aslında taşınmazları bedelsiz olarak ele geçirme düşüncesinde olduğunun sonradan anlaşıldığını, baskı ve hile ile taşınmazların devrini sağladığını, davalı ve yetkilisi olduğu şirket hakkında dolandırıcılık ve bedelsiz senedi kullanma suçlarından suç duyurusunda bulunulduğunu, taşınmaz devrine ilişkin sözleşmesinin TBK 36, 37 ve 38.m. uyarınca iptali gerektiğini ileri sürerek dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili ... adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin yetkilisi olduğu dava dışı .... Koltuk Malz. Tic. Ve San. Ltd. Şti.'den mobilya malzemeleri satın alan davacı şirketin, almış olduğu bu malzemelerin bedelini ise ileri tarihli çekler keşide ederek ödediğini, Taraflar arasında gerçekleşen ticaret sebebiyle davacı şirket tarafından aşağıda bilgileri yazılı çekler verildiğini, toplam 2.000.000,00 TL bedelli 2 adet çekin karşılıksız çıkması üzerine icra takiplerine konu edildiğini, şirket yetkilileri arasında yapılan görüşmeler neticesinde karşılıksız çıkan ve icra takibine konu edilen iki adet çek için 08/03/2023 tarihli belgenin düzenlendiğini, muaccel olmayan çekler için davacı tarafa baskı yapılmasının ise söz konusu olmadığını, 08/03/2023 keşide tarihli, 10/03/2023 vade tarihli ve 2.000.000,00 TL bedelli bononun çekişmesiz ve muaccel olan ve icra takibine konu edilen çekler için alındığını, icra takiplerine konu borç ödenmemesine rağmen müvekkilinin bono ile ilgili herhangi bir işlem yapmadığını ve bonoyu iptal ettiğini, haber verildiği halde bono ve çekin şirket yetkilileri tarafından teslim alınmadığını, ayrıca davacı şirketin ticari faaliyetine devam edebilmesi için icra dosyalarında herhangi bir muhafaza işlemi de yapılmadığını, yapılan görüşmeler neticesinde taraflar arasında 10/03/2023 tarihli belgenin düzenlendiğini, icra dosyaları için taraflar arasında yapılan görüşmeler neticesinde 16/03/2023 tarihinde yeni bir sözleşme düzenlendiğini, taraflarınca icra ceza dosyalarında şikayetten vazgeçildiğini, müvekkili tarafından davacı ...'a da sözleşmede belirtilen 900.000,00 TL’nin 16/03/2023 tarihinde 650.000,00 TL, 17/03/2023 tarihinde 250.000,00 TL olarak ödendiğini, bunun haricinde davacı ...'a 06/04/2023 tarihinde de 500.000,00 TL ödendiğini, dava dilekçesi ek 4 olarak sunulan 16/03/2023 tarihli protokolün ise dava konusu taşınmazların devri ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını, 800.000,00’er TL bedelli 8 adet çekle ilgili olduğunu, anılan protokolde çeklerin gününde ödenmesi halinde 6.400.000,00 TL bedelli bononun konu edildiği ... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı dosyasına konu asıl alacak, kambiyo komisyonu, işlemiş/işleyecek faizin ödenmiş sayılacağı ve borçludan sadece vekalet ücreti, icra takibinin açılış masrafları ile haciz işlemi için yapılan masrafların talep edileceği ve tahsil harcının borçluya ait olduğu, çek bedellerinin ödenmemesi halinde ödenmeyen her bir çekin alacaklı tarafından takibe konulabileceği hususlarının açıkça belirtildiğini, dava konusu taşınmazların devrini içeren aynı tarihli ve ek 3 olarak sunulan sözleşmenin ise toplam 2.000.000,00 TL bedelli 2 adet çeke ilişkin icra dosyaları ile ilgili olduğunu, müvekkilince gönderilen mesajlarda davacı tarafın borcu olmadığının kabul edilmesinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin hileli hareketlerde bulunduğu ve taşınmazların devrinin ikrah sebebiyle yapıldığı yönündeki iddiaların soyut ve gerçek dışı olduğunu, davacıların işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, ayrıca davacı ... adına kayıtlı olan taşınmazlar müvekkiline devredilmiş olup davacı tüzel kişi tarafından müvekkiline herhangi bir taşınmaz devredilmediğini, dolayısıyla davacı şirketin aktif husumetinin bulunmadığını, müvekkilinin sözleşme şartlarını yerine getirdiğini, müvekkilince toplam 900.000,00 TL ödemenin yapıldığını, sözleşmede belirtilen diğer şartların taşınmazın devrinden sonra yerine getirileceğinin belirtildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
CEVABA CEVAP: Davacılar vekili cevaba cevap dilekçesinde, taraflarına iade edilen yada iptal edildiği bildirilen herhangi bir bono bulunmadığını, bu bononun zaten devam eden icra takiplerine teminat olarak verilmiş olduğunu, davalının, güncel değeri ortalama 20.000.000,00 TL olan taşınmaz için 1.400.000,00 TL ödedikten sonra icra dosyalarından vazgeçmemesinin ve çekleri iade etmemesinin de kötüniyetini göstermekte olduğunu, öte yandan dava dilekçesinde yer alan talepleri doğrultusunda, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte tapu iptal ve tescil taleplerinin reddine karar verilmesi halinde terditli talepleri olan menfi tespit taleplerinin kabulünün gerektiğini, aslında ticaret ve çekler şirketler arasında iken davalı ...'in baskısı sonucunda taşınmazların şahsı üzerine devredildiğini, dolayısıyla borç konusu alışveriş karşılığı verilen çeklerin, devredilen taşınmazın ve taraflar arasındaki tüm uyuşmazlıkların aynı maddi sebepten doğduğunu, tapu iptal ve tescil taleplerinin reddi yada kabulünün taraflar arasındaki borç miktarını doğrudan etkileyeceğini, iddianın genişletilmesi yasağının söz konusu olmadığını, cevaba cevap dilekçesi ile dava dilekçesindeki iddia ve taleplerin değiştirilip genişletilebileceğini, devir sonrasında müvekkili şirketin hiçbir borcu kalmadığından (aksine alacaklı konuma geçtiğinden), kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte, tehdit ve hilenin mahkemece sabit görülmemesi halinde protokoller kapsamında müvekkilinin, işbu dilekçenin netice ve talep kısmında açıklanan kambiyo senetleri ve icra dosyalarının tamamında borçlu olmadığına karar verilmesi gerektiğini, ayrıca davalı ...'in şirket alacaklarını kendi uhdesine geçirerek şirketin tüzel kişiliği olduğu gerçeğini göz ardı ettiğini, bu sebeple hem mezkur şirketin hem de davalı ...'in kötüniyetli olduğunu, davalının .... Ltd. Şti.'nin tüzel kişiliğini adeta bir perde olarak kullanmakta ve kötüniyetle hareket etmekte olduğunu, menfi tespit talep ettikleri çekler ile icra dosyalarında alacaklı konumda bulunan, davalı ...'in tek ortak ve yetkilisi olduğu .... Koltuk Malzemeleri Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin terditli talepleri olan menfi tespit taleplerine yönelik olarak davaya dahil edilmesi gerektiğini, HMK 124/3 maddesi uyarınca maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edileceğini, davalı taraf ve dava dışı şirketin kötüniyetli davrandığına ve borç ile devrin aynı maddi sebebe dayandığına ilişkin açıklamaları ile alıntılanan kanun hükmü birlikte değerlendirildiğinde, mezkur şirketin davaya dahil edilmesine yönelik taleplerinin dürüstlük kurallarına aykırı olmayan bir talep olduğunu ve taraf eklemenin davanın mahiyeti itibari ile zorunlu olduğunu ileri sürerek terditli menfi tespit taleplerinin muhatabı olan .... Koltuk Malzemeleri Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin davaya dahil edilmesine, öncelikle, tapu iptal ve tescil taleplerinin kabulü ile dava konusu taşınmazlara ilişkin tapu kayıtlarının iptali ile müvekkil ... adına tesciline, bu talepleri kabul edilmediği takdirde ise terditli talepleri olan menfi tespit taleplerinin kabulü ile müvekkil şirketin; 17.02.2023 keşide tarihli ... seri numaralı ve 1.000.000,00.-TL bedelli çekin takibe konduğu ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı icra dosyası, 28.02.2023 keşide tarihli ... seri numaralı ve 1.000.000,00.-TL bedelli çekin takibe konduğu ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı icra dosyası,1 ve 2 numaralı çeklere istinaden teminat amacıyla verilen 08.03.2023 keşide tarihli 10.03.2023 vade tarihli ve 2.000.000,00 TL bedelli bono 30.03.2023 keşide tarihli ... seri numaralı ve 1.000.000,00 TL bedelli çek. Aşağıda bilgileri verilen 8 adet çeke istinaden teminat amacıyla verilen 10.03.2023 keşide tarihli, 14.03.2023 vade tarihli ve 6.400.000,00 TL bedelli bononun takibe konduğu ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı icra dosyası, 31.05.2023 keşide tarihli ... seri numaralı ve 800.000,00 TL bedelli çekin takibe konduğu ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı icra dosyası, 30.06.2023 keşide tarihli ... seri numaralı ve 800.000,00 TL bedelli çekin takibe konduğu ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı icra dosyası, 30.07.2023 keşide tarihli ... seri numaralı ve 800.000,00 TL bedelli çekin takibe konduğu ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı icra dosyası, 31.08.2023 keşide tarihli seri numaralı ve 800.000,00 TL bedelli çek, 30.09.2023 keşide tarihli ... seri numaralı ve 800.000,00 TL bedelli çek, 31.10.2023 keşide tarihli ... seri numaralı ve 800.000,00 TL bedelli çek, 30.11.2023 keşide tarihli seri numaralı ve 800.000,00 TL bedelli çekin takibe konduğu ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/ E. sayılı icra dosyası, 31.12.2023 keşide tarihli ... seri numaralı ve 800.000,00 TL bedelli çek sebebiyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2023/... E. 01/04/2024 tarihli ara kararı ile, menfi tespit talebi yönünden dosyanın tefrikine ve ayrı bir esasa kaydına, ... Koltuk Malz. Tic. Ve San. Ltd. Şti.’nin davaya dahil edilmesi talebinin reddine karar verilmiştir. ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 01/04/2024 tarih 2024/ E., 2024/ K. sayılı kararı ile, bu davada Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine, dosyanın yasal sürede talep halinde görevli Bursa Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve mahkemenin iş bu esasına kaydedilmiştir.İşbu tefrik edilen davada, davacı şirketin dava dışı ... Koltuk Malzemeleri Ltd Şti'ne vermiş olduğu dava konusu kambiyo senetlerinin bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup, buna göre, davalı olan ... hakkındaki tapu iptali ve tescili davası bakımından terditli talep olarak kabul edilemez. Dolayısıyla davalı ... hakkındaki ... Asliye Hukuk Mahkemesinde derdest tapu iptali tescil davasının sonucu iş bu dava bakınından bekletici mesele yapılamaz. Davacıların ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açmış oldukları davada, davalı taraf olarak ... gösterilmiş, tefrik edilen menfi tespit davasının davalı tarafı da ...'dır.İradi taraf değişikliğine ilişkin düzenleme Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 124. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür (m.124/1). Ancak kanun koyucu bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümleri saklı tutarak (m.124/2) hâkimin izni ile taraf değişikliği yapılabilecek hâllere de yer vermiştir. Anılan iki fıkra çerçevesinde maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edileceği gibi, tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması durumunda da hâkimin izniyle taraf değişikliği yapılabilecektir (HMK m.124/3,4). İradi taraf değişikliğine ilişkin hükme istinaden gerek davacı gerekse davalı tarafta, iradi taraf değişikliği yapılması mümkündür (..., H.: Medenî Usûl Hukukunda İradî Taraf Değişikliği, ... 2014, s.169; ..., M.: Medenî Usûl Hukuku, 14.b., ... 2013, s.310; Saldırım, M.: Açıklamalı ve İçtihatlı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve İlgili Mevzuat, ... 2011, s.103). ... uygulaması da bu yöndedir (Bkz. HGK, 19.09.2012 tarih ve 2012/- E., 2012/ K.).HMK'nın 124. maddesi kapsamında davacı tarafça kambiyo senetlerine dayalı menfi tespit talebini, kambiyo senetlerinin tarafı olduğunu bildiği ... Koltuk Malzemeleri Ltd Şti' yerine ...'a yöneltmesinde, az yukarıda anılan iradi taraf değişikliği koşulları bulunmadığı, iradi taraf değişikliğine davalı tarafça açıkça muvafakat edilmediği gibi dahili davalı müessesesi usul hukukunda öngörülmediği de göz önüne alındığında, davalı hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının Pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60.-TL harç alınmadığından davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE,
4-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.800,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/09/2024
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza