TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
Av.
Av.
Av.
DAVALILAR:1-
2-
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/09/2023
KARAR TARİHİ : 11/09/2025
Öncesinde ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07/03/2024 tarih ve 2023/ Esas sayılı görevsizlik kararı gereğince mahkememize tevzi olan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25/10/2022 tarihli kaza neticesinde müvekkili adına kayıtlı ... plakalı aracın onarımda geçtiği süre için fazlaya ilişkin dava ıslah hakkı saklı kalmak kaydı ile 100,00 TL kazanç kaybı bedelinin kısmi alacak olarak 25/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini ve alacağı teminat altına alınması bakımından ... plaka sayılı aracın aynına ve kaydına, alacağın teminat altına alınması bakımından ... plaka sayılı aracın aynına ve kaydına davalının taşınır ve taşınmaz mallarına ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafça iş bu dosya kapsamındaki uyuşmazlığı hususunda arabulucuya başvurulmadığını, usulden reddi gerektiğini, dava açılırken davacı tarafın dayandıkları vakıaların hangi delillerle ispat edileceğini de belirtmek zorunda olduğunu, söz konusu tutanağın sonrasında yapılan kusur değerlendirilmesinde hatalı ve taraflı olduğunu, gerçeği yansıtmadığını, dava konusu aracın serviste 168 gün hatta ve hatta 45 gün kalmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı nedenleri ile davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle davacının aracından mahrum kaldığı süre boyunca uğramış olduğu kazanç kaybının kısmen 100,00TL olarak davalıdan tahsiline ilişkindir.Mahkememizce dosya ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak hasar durumu açısından makine mühendisi ile muhasebe konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyetinin 26/12/2024 tarihli raporunda; "Davaya konu ... plakalı aracın makul onarım süresinin 20 gün olacağı Davaya konu aracın 20 günlük kazanç kaybının 4.559.40 TL olarak tespit edildiğini" bildirmiştir.Dosya bir trafik konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek kusur durumu hakkında rapor düzenletilmiştir, bilirkişinin 18/02/2025 tarihli raporunda özetle;"A aracı ... plakalı kamyonetin sürücüsü ... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ASLİ KUSUR maddesi olan Kanun Madde 84/1-F-J “Araç sürücüleri trafik kazalarında;.... /) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma...j) Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar.” Maddesi kapsamında (Karayollarında trafiğin akışı : Madde 46 - Karayollarında trafik sağdan akar. Aksine bil ret bulunmadıkça sürücüler... b) Şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek,,...Zorundadırlar.), Kanun Madde 53/1-B (Dönüş kuralları: Madde 53 -Sağa ve sola dönecek olan sürücüler aşağıdaki kurallara uyarlar....b) Sola dönüşlerde sürücüler; 1. Sola dönüş işareti vermeye, 2. Yolun gidişe ayrılmış olan kısmının soluna yaklaşmaya, ...Zorunludurlar.) altı çizilerek bi ilen hükümlerine riayet etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda Asli Yönden %75 (yüzdeyetmişbeş) Oranında Kusurlu olduğu;Diğer A aracı ... Plakalı Kamyonun sürücüsü ...'in ise 2918 sayılı K.Y.Tef, Kanunun 52.nci maddesinin A bendindeki (Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak KANUN MADDE 52 - Sürücüler; a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, Zorundadırlar...)Tali Yönden %25 (yüzdeyirmibeş) Oranında Kusurlu olduğu, " bildirmiştir.Dosya daha önce rapor düzenleyen bilirkişilere tevdi edilerek ek rapor düzenletilmiştir. Bilirkişi heyetinin 28/03/2025 tarihli raporunda özetle;1. Vergi dairesi kayıtlarının kabulü halinde; Davacının vergi dairesine bildirdiği resmi kayıtlarına göre kazanç kaybının (227,97X20) - 4.559,40 TL olacağı, 2. Davacının satış faturalarının kabul edilmesi halinde; Kazanç kaybının; 1.454 x 20 gün- 29.080.-TL,3.Seçenek: Davaya konu aracın 20 günlük araç mahrumiyet bedelinin KDV dahil 29.000,00 TL olacağı 4.Teknik açıdan dava konusu aracın kullanılamadığı günler için aynı anda hem araç mahrumiyet bedelinin hem de kazanç kaybı bedelinin talep edilemeyeceği ancak konu ile hukuki değerlendirme yetkisinin Sayın Mahkeme'ye ait olacağını" bildirmiştir.Tanık ... beyanında; Ben kaza sırasında aracın içinde ve yan koltukta oturuyordum kazayı bizzat gördüm, biz suryapı istikametinden mihraplı parkı yönüne doğru ilerlerken solumuzda kalan mihraplı camiine doğru dönecektik, sabah erken saatlerdi ve trafik yoktu, davalı sola sinyal verdi, dönüş yapacakken soldan gelen araç bize çarptı, araba bize çarptıktan sonra kaldırıma çarptı, biz camiinin içine gireceğimiz için hızımız neredeyse sıfıra yakındı çünkü gireceğimiz yer otopark gibi bir yerdi, yolun en sağındaydık, gelen araç arkamızdan sol şeritten geliyordu, çok hızlı idi, zaten kaza biz döndükten sonra sol şeritte oldu, dedi, beyanında bulunmuştur.Kusura yönelik alınan ikinci bilirkişi raporu denetime elverişli ve hukuka uygun düzenlenmiş olup, davacının mahrumiyet zararı hesaplanırken salt vergi dairesi kayıtlarından yararlanılması gerçek zararın tespitinde gerçeklikten uzak sonuçlar vermektedir. Zira kişilerin vergisel yükümlülüklerini tam ve eksiksiz yerine getirip getirmediğinin tespiti mahkememizin görev ve sorumluluğunda olmadığından, bunlara göre ortaya çıkan zarar miktarının esas alınması zorunluluğu bulunmamakta olup, bu veriler hakim için bağlayıcı değildir. Bu veriler doğru zararı ortaya koyuyor ise karar verilebilir ise de açıkça hayatın olağan akışına aykırılık mevcut ise bunu denetleme ve gerçek zararı tespit etme yükümlülüğü hakime aittir. Dolayısıyla Türk Borçlar Kanunu 50. Maddesi "Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklinde olup, somut olayda davacının uğramış olduğu araç mahrumiyet zararının tespitinde vergi kayıtları gerçek zarar miktarını ortaya koymadığından, piyasa rayiçlerine göre hesaplama yapılması daha hakkaniyete uygun olduğundan bu verilere göre yapılan hesaplamanın hükme esas alınması gerekliliği doğmuştur. Davalı araç sürücüsü, kazanın meydana gelmesinde %75 kusurlu kabul edilmiştir. Dolayısıyla araçta meydana gelen araç mahrumiyet zararından bu kusur nisbetinde sorumludur.Benzer bir olayda ... 4. Hukuk Dairesi 11.11.2020 Tarih, 2020/ Esas ve 2020/ Karar sayılı kararında "....Mahkeme bozma ilamına uyulmuş olmakla birlikte gereğinin tam olarak yapılmadığı anlaşılmaktadır. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 42. maddesi (6098 sayılı TBK m. 50) hükmüne göre: “Zararı ispat etmek müddeiye düşer, zararın hakiki miktarını ispat etmek mümkün olmadığı takdirde hakim, halin mutat cereyanını ve mutazarrır olan tarafın yaptığı tedbirleri nazara alarak onu adalete ... eder.” hükmü düzenlenmiştir. Somut olayda, davacı şirkete ait aracın tamir süresi boyunca kullanılamadığı ve kâr mahrumiyetine uğranıldığı konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Ancak mahrum kalınan kâr tam olarak belirlenememiştir. Şu durumda mahkemece, olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 42. maddesi uyarınca tazminat miktarı hakkaniyete göre belirlenerek sonuca gidilmesi gerekirken bu hususun gözetilmemiş olması doğru değildir..." şeklinde değerlendirme yapmıştır.
Dolayısıyla bilirkişi raporlarının da dikkate alınması suretiyle, davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %75 kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta 25/10/2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda maddi hasar oluştuğu, meydana gelen trafik kazası sonucu ... plakalı aracın 21.810,00-TL araç mahrumiyet kaybı zararına uğradığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenler ile davanın kabulü ile, 21.810,00-TL araç mahrumiyet bedeline 25/10/2022 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 21.810,00-TL araç mahrumiyet bedeline 25/10/2022 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 1.489,84-TL harçtan, 269,85-TL peşin harç, 373,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplamda 642,85-TL'nin mahsubu ile bakiye 846,99-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.800,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 12.358,75-TL muhakeme masrafı, 269,85-TL peşin harç, 373,00-TL ıslah harcı, 269,85-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 13.271,45-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 21.810,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avanslarının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı elektronik ortamda okundu anlatıldı. 11/09/2025
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı