TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :2024/
KARAR NO :2025/
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :Av.
DAVALILAR:1-
VEKİLİ :Av.
:2-
VEKİLİ :Av.
İHBAR OLUNAN :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Rücuen Tazminat (Taşıma Sözleşmesinden kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/05/2024
KARAR TARİHİ : 15/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :21/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat (Taşıma Sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA: Davacı vekili, dava dışı ... ... Otomasyon Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin ... nolu ... Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, sigortalı tarafından ...’da yerleşik ... firmasından, ... fatura nolu, 1 adet / 6 kap /brüt 24.439,00 kg ... seri no.lu ... yatay işleme merkezi demonte halde teslim şekli ... olarak satın alındığını, emtianın ...’dan ...’ye kadar olan nakliyesinin ... ... firması tarafından temin edilen iki adet TIR ile ve sevk edilmek suretiyle gerçekleştirildiğini, makine ile ilgili gümrük işlemleri ... Gümrük Müdürlüğü nezdinde 15/05/2023 tarihinde taşıt üstü olarak tamamlanmış olup, sigortalının tesislerine kadar olan dahili nakliyesinin aynı araç ile gerçekleştirildiğini, nakliye aracının 16/05/2023 tarihinde sigortalının fabrika tesislerine varışını müteakip, davalı ... Teknik İnş. A.Ş. tarafından tedarik edilen, ... Vinç Liman İşl. Ltd. Şti. firmasına ait vinç ile gerçekleştirilecek olan tahliye işlemleri sırasında, makine ana gövdesi vinç bomuna bağlı olduğu halde vincin devrilmesi suretiyle hasar meydana geldiğini, makinenin belli bir mesafeden düşerek yere çarptığını, ardından da vincin bomunun makinenin üzerine düşerek makinenin operasyon/işleme bölümünün ağır şekilde ezilerek hasarlanmasına neden olduğunu, sigortalının ihbarı üzerine yapılan incelemelerde, 672.766,80 Euro zarar meydana geldiğinin tespit edildiğini ve bu zararın müvekkil sigorta şirketi tarafından karşılandığını, zararı karşılayan müvekkil sigorta şirketinin TTK’nın 1472. ve TBK’nın 183. maddeleri uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, ayrıca alacağın müvekkili şirkete devir ve temlik edildiğini, davalı şirketler tarafından gerçekleştirilen tahliye işlemleri sırasından en temel dikkat ve tedbir önlemlerinin alınmamış olması sebebi ile dava konusu hasarın meydana geldiğini, dolayısıyla hasarın tazmini hususunda her iki davalının da müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla; 05/10/2023 tarihinde ödenen 672.766,80 Euro sigorta tazminat bedelinin ödeme tarihinden itibaren, 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi uyarınca kamu Bankalarının bir yıl vadeli Euro hesabı için uyguladığı en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve mütelselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Teknik İnşaat A.Ş. vekili, dava konusu zararın meydana gelmesinde sigortalının da kusurlu olduğunu, saha sorumluluğu ve fabrikadaki gerekli güvenlik önlemlerini almadığını, diğer davalının ise asli ve tam kusurlu olduğunu, davalı tarafın kusurlu eylemi nedeniyle müvekkili şirket yetkilisinin oğlunun da vefat ettiğini, dava açılmadan önce alınan uzman görüşünde tarafların kusur durumlarının belirlendiğini ve buna göre asli kusurlunun diğer davalı olduğunu, ceza soruşturmasında alınan raporda da davalı firma çalışanının asli kusurlu bulunduğunu, davacının talep ettiği zararın gerçek olmadığını, makinenin pert olmadığını, aksi düşünülse dahi sovtaj bedelinin çok daha yüksek olduğunu, makinenin kısmen de olsa sigortalı tarafından kullanılmaya devam edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
CEVAP; Davalı ... Vinç Liman İşl. Ltd. Şti. vekili, davacı sigortalısı ... ... A. Ş. Firması ile diğer davalı ... A. Ş. Firması arasında yapılan bir iş anlaşması kapsamında ... A. Ş. tarafından taşeron olarak bir işte çalışmak için müvekkilinden talepte bulunulması üzerine müvekkilinin de kendisine ait vinç ile dava dışı sigortalı ... ... A. Ş. firmasının adresine gittiğini, asıl (üst) işveren sıfatına davacının sigortalısı ... ... A. Ş. sahipken alt işverenin de diğer davalı ... A. Ş. olduğunu, yapılan iş konusu makine müvekkiline ait olmadığı gibi, nakliye işini bütünüyle müvekkilince üstlenilmediğini, kendi faaliyet alanında, iş sahasının tam ortasında yapılan bir işte gerekli güvenlik önlemlerini almayan, yapılan iş ile ilgili olarak ön çalışma ve risk analizi yapmayan, işin bütününü idare etmekle mükellef olan, yapılacak işin başından sonuna kadar iş güvenlik uzmanı görevlendirmesi gereken doğrudan doğruya sigortalı ... ... A.Ş. olduğunu, sigortalının ve diğer davalının talimatları ile hareket eden müvekkilinin meydana gelen kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kazada bir kişinin hayatını kaybettiğini, ayrıca uzman raporu ile makinede davacı tarafın iddia ettiği gibi 812.000,00-Euro hasar onarım masrafı gibi bir masrafı bulunmadığının, makinenin pert yapılmasının dahi gerekli olmadığının tespit edildiğini, buna rağmen davacı şirket tarafından Heller firmasının servis uzmanı görüşü ile makinenin perte ayrılarak makinenin değerinin sadece %13'ü kadar tamir masrafı olan bir makine için makine bedelinin tamamının ödendiğini, bu ödemenin lütuf ödemesi olduğunu, makinenin pert olduğu düşünülse bile oldukça yüksek bir hurda sovtaj bedelinin bulunduğunu, ancak hiçbir sovtaj hesabı yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, nakliyat abonman sigortası kapsamında dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalılardan rücuen tazminine ilişkindir.Somut olayda; davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalı ... ... Otomasyon San. A.Ş’nin ...’da yerleşik ... firmasından satın aldığı 1 adet / 6 kap /brüt 24.439,00 kg ... seri no.lu ... yatay işleme makinesinin ...’dan ...’ye kadar olan nakliyesinin dava dışı ... ... firması tarafından temin edilen .../... plakalı iki adet tır ile gerçekleştirildiği, dava dışı sigortalı ... ile davalı ... Teknik İnş. Yapı AŞ arasındaki sözleşme gereğince, davalı ... Teknik İnş.AŞ’nin sigortalı alıcı şirketin işyeri sahasına gelen araçtan dava konusu makinenin tahliyesi ve taşınması işini üstlendiği, emtianın araç üzerinden vinç yardımıyla tahliyesi ve taşıma işini ise davalı ... Vinç Liman Ltd Şti’ne bıraktığı, dolayısıyla taşıma işinde davalı ... Teknik İnş.AŞ akdi; davalı ... Vinç Liman Ltd Şti ise fiili taşıyan olduğu, davalı ... Vinç Ltd.Şti firmasına ait vinç ile makinenin araçtan tahliyesi işlemi sırasında, vinç ayakları açık olmadığı için dengesi bozularak devrilmesi neticesinde, makinenin belli bir mesafeden yere düştüğü, akabinde vincin bomu makinenin üzerine düşerek makinenin hasarlandığı dosyadan anlaşılmaktadır.Öncelikle somut olaya ... mi yoksa TTK’nın yurt içi taşıma hükümlerinin mi uygulanacağının açıklığa kavuşturulması gerekir. Sigortalı alıcı ... firmasının ...’da mukim ... firmasından ithal ettiği yatay işleme makinesinin yurtdışından ...’ye taşınması ... hükümlerine tabi ise de, yurt dışından taşınan ve gümrük işlemleri tamamlanan dava konusu makinenin sigortalı işyerine tahliye ve taşıma işi için sigortalı alıcı ... firmasının davalılar ile anlaştığı ve ayrıca davalıların yurt dışından taşımayı yapan dava dışı ... ... firmasının ifa yardımcıları olmadığı da sabit olduğundan somut olaya TTK’nın 850 vd. hükümlerinin uygulaması sonucuna varılmıştır. Yurt içi taşıma hükümleri, TTK. m. 894-901'inci maddeleri arasında düzenlenmiştir. Taşıma hukukunda, taşıyıcının kendisine teslim edilen eşyayı hak sahibine tamamen veya kısmen teslim edememesi haline ziya, taşınan eşyada meydana gelen ve eşyanın değerinin düşmesine neden olan her türlü maddi kötüleşme haline ise hasar denir.Eşyanın ziyaı halinde maddi tazminatın hesaplanması; TTK m. 880'de tazminatta esas alınacak değer açıkça belirlenmiştir. Buna göre; taşıyıcı eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğu takdirde bu tazminat eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır.Zıya halinde tazminat hesabında önemli olan bir diğer husus m. 880 gereğince ödenecek tazminatın yanı sıra taşıyıcının zorunlu giderler olan bilirkişi masrafı, tartma ölçme masraflarını karşılaması ve taşıma ücretini de geri vermesi gerekir. Bu zarar saptama giderleri dışında diğer giderler olan vergi, resim gibi giderleri de taşıyıcının karşılaması gerekmektedir.Taşıyıcının sorumluluk sınırı m. 882'de çizilmiş olup taşınan eşyanın brüt ağırlığı üzerinden belirlenen miktarla sınırlıdır. Ancak bu sınır, taşıma ücretinin iadesi ve m. 883'te sayılan diğer giderle ilgili olarak uygulanmaz.Bu açıklamalar ışığında, davacı sigorta şirketi hükmen zayi kabul edilen dava konusu makinenin 05.05.2023 tarihli faturadaki 666.319 Euro bedeli yerine, sigortalı şirketin zayi kabul edilen makine yerine yenisini ikame etmesinin daha yüksek bedele mal olacağı ve sigortalı şirketin talebi üzerine, makinenin ana gövdesinin yeniden üretim bedeli 660.700 Euro; hasar tespit raporlama ücreti 7.125,08 Euro; navlun bedeli 20.400 Euro; müşavirlik hizmeti 287,12 Euro; 4,60 Euro vergiler olmak üzere toplam zarardan sovtaj bedeli 15.750 Euro tutarın tenzilinden sonra kalan bakiye 672.766,80 Euro tutarı 05.10.2023 tarihinde banka kanalıyla sigortalı şirketine ödediği karşılığında temlikname ve ibraname aldığı anlaşılmakla; ödediği bu bedeli davalılardan talep etmektedir.Dosyada makine mühendisi bilirkişisinin de bulunduğu heyetten alınan kök ve ek raporda, dava konusu makine/tezgah özelleştirilmiş bir tezgah olduğundan aynı üreticiye ait bu sınıfta bir makinenin fiyatının piyasa rayiçlerine göre belirlenemeyeceği belirtilmiş olmakla; dava konusu makinenin cari fiyatı yani tedarik değeri olan 05.05.2023 tarihli 666.319 Euro tutarı gerçek zarar olarak kabul edilmiştir (TTK m.880/3). TTK' m 883’te, taşıyıcının, zıya veya hasardan sorumlu olduğu hâllerde, 880 ilâ 882 nci maddelere göre ödenmesi gereken tazminatı ödedikten başka, taşıma ücretini geri vereceği ve taşıma ile ilgili vergileri, resimleri ve taşıma işi nedeniyle doğan diğer giderleri de karşılayacağı hükme bağlandığından hasar tespit raporlama ücreti 7.125,08 Euro; navlun bedeli 20.400 Euro; müşavirlik hizmeti 287,12 Euro; 4,60 Euro vergiler olmak üzere toplam 27.816,80 Euro zararın da ilavesi suretiyle 694.135,80 Euro zarardan sovtaj bedeli 15.750 Euro tutarın tenzili sonucunda kalan bakiye 678.385,80 Euro gerçek zarar tespit edilmiştir. Dosyaya sunulan eksper ve bilirkişi raporlarından, dava konusu makinenin tahliyesi esnasında düşme nedeniyle makinenin ana gövdesinin ve çeşitli mekanik akşamların hasar gördüğü, hasarlı ana gövdenin yeniden üretim bedelinin nerdeyse makinenin bedeli kadar olduğu, bu haliyle makinenin ziya olduğu anlaşılmaktadır.Yine dosyada alınan ekspertiz raporunda, taşımaya konu makinenin ahşap sandık şeklinde ambalajlı olmadığı, bu şekilde ambalajın hasarın meydana gelmesini engellememekle birlikte hasar seviyesini azaltabileceği ve fakat sandık tipi bir ambalajın düşme, devrilme vb. ağır bir olaya karşı koruma sağlamayacağı belirtilmiştir.Dava konusu emtiadaki hasarın düşmeye bağlı olup doğrudan ambalajdan kaynaklanmadığı ve fakat zararın artmasına neden olduğu gözetildiğinde, dava dışı sigortalı/taşıtan ... firmasının somut olayda müterafik kusurunun bulunduğu sonucuna varılmakla; takdiren %25 oranında kusur atfedilmiştir ( TTK m.875/2). Dava konusu emtianın taşıma sırasında zayi olmasında, davalı taşıyıcının kasten veya pervasızca veyahut bu yönde bilinçli bir eylemi mevcut olmadığından, dava dışı sigortalı taşıtan ... firmasına atfedilen %25 kusur oranına göre, davacının talep edebileceği zararın 508.789,35 Euro olduğu, bu zararın davalı taşıyıcıların sınırlı sorumluluk üst sınırı ( 24.439 kg x 8,33 SDR) 203.576,87 SDR olup karar tarihine en yakın SDR/Euro karşılığı (15.10.2025 tarihi itibariyle SDR/Euro =1,23 Euro =) 250.399,55 Euro olarak belirlenmekle 508.789,35 Euro sınırlı sorumluluk tutarının üstünde kaldığından 250.399,55 Euro tutarına hükmedilmiştir. Davadan önce, davacı tarafça davalıların temerrüde düşürüldüğü her iki davalıya da 09.11.2023 tarihli ihtarın 22.11.2023 tarihinde tebliğ edildiği ve 7 günlük mehil sonunda her iki davalının da 30.11.2023 tarihi itibariyle temerrüde düştüğünden bu tarihten itibaren faiz yürütülmüştür.Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne, 250.399,55 Euro tazminatın temerrüt tarihi olan 30.11.2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi uyarınca kamu Bankalarının bir yıl vadeli Euro hesabı için uyguladığı en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve mütelselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 250.399,55 Euro tazminatın temerrüt tarihi olan 30.11.2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi uyarınca kamu bankalarının bir yıl vadeli Euro hesabı için uyguladığı en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve mütelselsilen tahsiline, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 598.341,06.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 401.901,69.-TL harcın mahsubu ile bakiye 196.439,37.-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 666.776,05.-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT m.13/3 uyarınca, 666.776,05.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 402.390,09.-TL harç, 18.000,00.-TL bilirkişi ücreti ve 808,00.-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 421.198,09.-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 15.676,99.-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.800,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/10/2025
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza