TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024
KARAR NO : 2025
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ :Av. ..
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ :Av. ...
DAVA : 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 08/11/2023
KARAR TARİHİ : 06/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'ın Bursa 1. Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında borçlu olan ... Otomotiv Gıda İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Ambalaj Ticaret Limited Şirketi 'ne herhangi borcunun bulunmadığını, ilgili şirketler ile herhangi bir ticari faaliyet, alım satım vb. faaliyeti olmadığını, müvekkilinin söz konusu şirketler ile herhangi bir borç ilişkisi söz konusu olmadığını, müvekkilinin herhangi bir borcu bulunmadığını, borcun bulunduğunun ispatında davalı taraf olan ve alacaklı olduğunu iddia eden Bursa 1. Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında alacaklı görünenin davalılar olduğunu, bu kapsamda dava konusu olay ile bire bir aynı olan Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/3963 Esas ve 2021/3584 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere müvekkili ile borçlu görünen kimse arasında alacak - borç ilişkisinin varlığının bulunduğunu ve bu ilişkinin neya dayandığının ispatının da davalı alacaklı görünen kimse üzerinde olduğunu, vekil eden ile borçlu görünen kimse arasında da herhangi bir alacak ticari ilişki ve alacak-borç ilişkisi de bulunamadığından bahisle Bursa 1. Genel İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ...'a Bursa Genel İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra dosyasından dosya borçlusu ... Ambalaj Ticaret Limited Şirketi için gönderilen haciz ihbarnamelerinin 1.si davacının Teomanpaşa Mah. 2228 Sokak Aksu No:10 İçkapı No:3 Kepez/ Antalya resmi adresine 05.09.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, 2.haciz ihbarnamesinin ise 05.10.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, İİK 89/3.maddesi gereğince gönderilen 3.haciz ihbarnamesininde davacının resmi adresi olan aynı adrese 27.10.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, iş bu tebligatları borçlu adına bizzat alan davacının 1.dereceden akrabası olan Elif Dilmaç tarafından tebliğ alındığını, davacı tarafından iş bu tebligatlara hiçbir şekilde itiraz edilmediğini, davacı taraf İİK 89'a göre gönderilen 1. ve 2. haciz ihbarnamelerine cevap vermeyerek işbu davanın açılmasına kendisinin sebebiyet verdiğini, İİK 89.maddesi gereğince borç zimmetinde sayılan davacı/borçlu tarafından, iyiniyetli takip alacaklısına karşı menfi tespit davası açılmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin iyiniyetli olduğunu, sadece alacağına kavuşmaya çalıştığını, huzurdaki davayı ikame eden davacı vekili tarafından davacının borçlu şirkete borcu olduğuna yönelik iddianın ispat külfetinin davalı alacaklıda olduğu iddia edilmişse de durumun böyle olmadığı , davacının borçlu ... Ambalaj Tic. Ltd. Şti ile ticari ilişki içerisinde olduğu müvekkilden alınan duyumlara göre tespit edildiğini, mahkemeden özellikle davacının ve icra dosyası borçlusu ... Ambalaj Tic. Ltd. Şti nin ba-bs kayıtlarının ilgili vergi dairelerinden celbini ve karşılaştırılmak suretiyle taraflar arasında ticari ilişli olup olmadığının tespiti talep ettiklerini belirterek davanın reddi ile, davacının %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkumiyetini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bursa 1. Genel İcra Dairesi'nin ... Esas ( Eski Bursa 19. İcra Dairesi'nin ... Esas) sayılı dosyası, ticaret sicil kayıtları, vergi kayıtları, tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; Bursa 1. Genel İcra Dairesi'nin ... Esas ( Eski Bursa 19. İcra Dairesi'nin ... Esas) sayılı dosyasından gönderilen haciz ihbarnamesi gereğince borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Dava ilk olarak Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmış, Bursa 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce 05/01/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı görevsizlik kararı verilmiştir.
Görevsizlik kararına karşı davacı vekilinin istinaf talebine istinaden, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin 13/05/2024 tarih ve 2024/453 Esas, 2024/492 Karar sayılı ilamı ile özetle; ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği(Yargıtay 19.HD.'nin 16.10.2019 tarih 2019/1500 Esas 2019/4799 Karar, 17.HD.'nin 21.10.2019 tarih 2017/1429 Esas 2019/9707 Karar sayılı ilamları, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1.HD.'nin 09.01.2020 tarih 2018/1318 Esas 2020/3 Karar, 05.11.2020 tarih 2019/12 Esas 2020/1106 Karar sayılı kararları) belirtilerek istinaf başvurusunun kesin olmak üzere esastan reddine karar verilmesi sonucu dosyanın Mahkememizce gönderildiği görülmüştür.
Somut olayda, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca açılan iş bu menfi tespit davasında, Bölge Adliye Mahkemesi dairelerinin görev konusundaki görüş ayrılıklarının giderilmesi amacıyla Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06.11.2023 tarih 2023/5228 Esas 2023/6468 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararı verilmiş ve bu karar uyarınca tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile açılacak bu davalarda görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu hususu benimsenmiş olup, açıklanan nedenlerle, mahkememizin görevsiz ise de, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin kanun yolu incelemesi sonucunda kesinleşen göreve ilişkin kararı Mahkememizi bağladığından yargılamaya Mahkememizde devam olunmuş, ayrıca her ne kadar davacı yanca arabuluculuk yoluna başvurulmaksızın iş bu davanın açılmışsa da, 6102 Sayılı TTK'nun madde 5/A- (1) gereğince; bu kanunun 4.maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan konusu bir miktar para olan menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olup dava ticari davalardan olmadığından Mahkememizce davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmemiştir.
Mahkememizce; Bursa 1. Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davalı vekili tarafından dava dışı ... Ambalaj Ticaret Limited Şirketi ve ... Otomotiv Gıda İnşaat Tekstil Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine, 15.11.2022 keşide tarihli, 2757136 seri numaralı, 187.000,00-TL bedelli çekten kaynaklı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı, takibin kesinleştiği ve dosyadan borçlu ... Ambalaj Ticaret Limited Şirketi'nin davacı nezdindeki hak ve alacakları yönünden davacıya haciz ihbarnamelerinin gönderildiği, ihbarnamelerin usulüne uygun tebliğ edildiği, davacının 1., 2. ve 3. haciz ihbarnamelerine itiraz etmediği görülmüştür.
Dava, İİK'nın 89/3. maddesine dayalı olarak borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. İİK'nın 89/3. fıkrasına göre, icra dairesi tarafından gönderilen haciz ihbarnamelerine süresinde itiraz etmeyen ve menfi tespit davası açan üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Genel kural bu olmakla birlikte, alacaklı tarafından takip borçlusunun alacaklı olduğunu belirten borç doğuran bir ilişkinin alacaklı tarafından ileri sürülmesi gerekir. Böyle bir ilişkiye dayanmadan soyut olarak borçlunun davacıdan alacaklı olduğu ileri sürülemez ve bu ilişkinin neye dayalı olduğu açıklanmadan davacıdan borçlu olmadığını ispat etmesi beklenemez. Davacı üçüncü kişi iddiasını ispat ederken ileri sürdüğü vakıaların aydınlatılması için davalı alacaklının doğruluk ödevine (HMK m.29) uygun hareket ederek takip borçlusunun üçüncü kişiden neden alacaklı olduğunu açıklaması gerekir, (Yargıtay 19.HD 23.01.2013 T,2012/15204 E, 2013/1182 K. ; Yargıtay 4.HD.nin 11.07.2011 tarih, 2011/6945 E. 2011/8205 K.sayılı kararları).
Somut olayda, her ne kadar takip alacaklısı olan davalı tarafından icra dosyasında herhangi bir dayanak gösterilmeksizin, borçlu ... Ambalaj Ticaret Limited Şirketi yönünden davacıya 89/1, 2 ve 3 haciz ihbarnameleri gönderilmişse de, davalı tarafından verilen cevapta, davacı ile borçlu arasında ticari ilişkiden kaynaklı borcu doğuran bir hukuki ilişkiden söz edilmiş olup, bu durumda takip borçlusunun davacıdan alacaklı olduğunu belirten, borç doğuran bir hukuki ilişki davalı (alacaklı) tarafından ileri sürülmüş olup davacı üçüncü kişinin takip borçlusu ... Ambalaj Ticaret Limited Şirketi'ne borcu bulunmadığını ispat etmesi gerekir.
Mahkememizce, dava dosyası, ibraz edilen deliller ve davacı ve dava dışı takip borçlusu ... Ambalaj Ticaret Limited Şirketi'ne ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak varsa alacağın tespitine yönelik rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda, dava dışı takip borçlusu ... Ambalaj Ticaret Ltd. Şti.'ye ait ticari defter ve dayanağı kayıtların incelenmesi yönünden görevlendirilen bilirkişinin 16/12/2024 tarihli raporu ile, dava dışı şirketin ticaret sicilde kayıtlı adreste bulunmaması sebebiyle inceleme yapılamadığını belirttiği görülmüştür.
Davacıya ait ticari defter ve dayanağı kayıtların incelenmesi yönünden Mahkememizce Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, ... Talimat sayılı dosyada, bilirkişinin 25/01/2025 tarihli raporu ile davacı tarafın usulüne uygun tebligata rağmen ticari defterleri ibraz etmemesi sebebiyle inceleme yapılamadığını belirttiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, İİK'nın 89/3. maddesine dayalı olarak borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. İİK'nın 89/3. fıkrasına göre, icra dairesi tarafından gönderilen haciz ihbarnamelerine süresinde itiraz etmeyen ve menfi tespit davası açan üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Bu bağlamda, davacı takip borçlusuna borcu bulunmadığını belirtmiş, davalı tarafından verilen cevapta, davacı ile borçlu arasında borcu doğuran ticari ilişki olduğu belirtilerek Ba/Bs formalarının incelenmesi sonucunda davacının takip borçlusuna borcu olacağının tespit edileceği ileri sürülmüştür.
Mahkememizce davacı ve dava dışı ... Ambalaj Ticaret Limited Şirketi'ne ait BA/BS formlarının celp edilmiş, Gelir İdaresi Başkanlığı Kocaeli Defterdarlığı İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından
gönderilen BA-BS analiz formlarında dava dışı ... Ambalaj Ticaret Limited
Şirketi’nin davacıya 2023 yılında 6 adet belge ile toplam KDV hariç 930.380,00.-TL mal veya hizmet satışı yapıldığına dair kaydının bulunduğu; yine Gelir İdaresi Başkanlığı Antalya Defterdarlığı Düden Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından
gönderilen BA-BS analiz formlarında davacının ... Ambalaj Ticaret Limited
Şirketi’nden 2023 yılında 6 adet belge ile toplam KDV hariç 930.380,00.-TL mal veya hizmet
alındığına dair kaydının bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce davacı ve dava dışı takip borçlusu ... Ambalaj Ticaret Limited Şirketi'ne ait ticari defterlerin incelenmesine karar verilmiş, bu kapsamda dava dışı ... Ambalaj Ticaret Limited Şirketi'ne ticaret sicilde kayıtlı adresinde bulunmaması, davacı tarafın da ticari defterlerini ibraz etmemesi sebebiyle ticari defter kayıtlarının incelenemediği görülmüştür.
Sonuç olarak, dosya kapsamına göre, takip borçlusu ... Ambalaj Ticaret Limited Şirketi ile aralarında ticari ilişki bulunan davacı tarafça , takip borçlusu ... Ambalaj Ticaret Limited Şirketi'ne borcu bulunmadığını ispat edilemediği anlaşılmakla, Mahkememizce sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiş, ayrıca İİK 89/3 gereği yasal şartlar oluşmakla davacı aleyhine asıl alacağın %20 oranında tazminata hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20 oranında hesap edilen 37.400,00-TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
3-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunana A.A.Ü.T. göre belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/02/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır