TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/06/2024
KARAR TARİHİ : 11/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirket ile davalı arasında 04.01.2022 tarihininde plastik atıkların bant aracılığıyla manuel seçme ve ayrıştırma işlemini yapacak olan makina siparişi ve üretimi ardından müvekkiline satımı konusunda sözleşme yapıldığını, ayrıca bu makinanın nakliyesi, çalışır vaziyette teslimi ve kurulumu konusunda da satıcının sorumlu olduğu hususunda anlaşıldığını, buna rağmen satıcı firma tarafından yükümlülüklerin yerine getirilmemiş olup konuya ilişkin taraflarınca dava yoluna başvurulduğunu, dava konusu sözleşmede de görüleceği üzere satılan makinenin teslim edildiğini, buna uygun olarak müvekkili tarafından toplamda 218.156 TL ödeme yapıldığını, bu ödemelerin banka kanalı üzerinden davalı şirket sahibi ...'nun talebi ile ...'nun hesabına gönderildiğini, buna rağmen davalı şirket sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve ağır kusurlu şekilde çalışmayan bir makine teslim ettiğini, daha sonra makinenin çalışır hale getirilmesi için taraflar arasında görüşmelere rağmen sonuca ulaşılamadığını, nihayetinde müvekkilinin onarım yapılacağı, eksikliklerin giderileceği gibi vaatler ile bekletildiğini, zaman içerisinde davalı şirketin çalıştığı bölgede gerçekleşen deprem, sel gibi olaylar nedeniyle uzun zamandır beklenmiş olsa da gelinen noktada uzun zaman geçmesine rağmen dava konusu ağır kusur derecesinde ayıplı mal sözleşmeye uygun hale getirilmediğini, dava konusu makine üzerinde ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/... esas numaralı tespit dosyası ile kusur tespiti yaptırıldığını, makinenin çalışmaz ve atıl vaziyette kalmasına neden olan eksikliklere bilirkişi raporunda yer verildiğini, davalıya karşı 15.09.2023 tarihinde arabulucuya başvurulduğunu ve 2023/... numaralı başvurunun anlaşamama ile sonuçlandığını, TBK gereğince; alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkının bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmayacağını, satıcının satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamayacağını, ayrıca eser sözleşmesi hükümlerine göre yüklenicinin ağır kusuru varsa bu sebeple açılacak davaların ayıplı eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yılın geçmesiyle zamanaşımına uğradığını, dava konusu eserin ayıplı ve ağır kusurlu olarak teslimi nedeniyle makinenin halen müvekkilinin .../... adresinde bulunan iş yerinde çalışmaz vaziyette beklemekte olup, seçimlik haklarını kullanma zorunluluğu doğduğunu, TTK hükümleri gereğince; dava konusu makinenin onarılması için bilirkişinin de belirtmiş olduğu işlemlerin maliyetinin uzman bilirkişi tarafından hesaplanmasının ardından bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını, Mahkemece bu talebin uygun görülmemesi halinde sözleşmeye aykırılık nedeniyle sözleşmeden dönme sonucunda ödenen bedelin iadesini, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin tespit giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafa usulüne uygun tebligata rağmen, cevap dilekçesi ibraz etmediği görülmüştür.
DELİLLER:sözleşme, ödeme dekontları, ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2023/... D.İş sayılı dosyası, keşif, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; eser sözleşmesine konu makinenin ayıplı olduğu iddiasıyla ücretsiz onarım, mümkün olmaması halinde ödenen bedelinin iadesi istemine ilişkindir.Davacı tarafça dosyaya ibraz edilen 14.01.2022 tarihli, plastik atıkların bant aracılığıyla manuel seçme ve ayrıştırma işlemini yapacak olan makina siparişi ve üretimine dair sözleşmesinde, genel toplam fiyat 200.000.00 TL olduğu, ödeme Şekli 07.01.2022 cuma 100.000.00 TL, 20.01.2022 perşembe 50.000.00 TL, diğer kalan mal tesliminde devreye aldıktan sonra alınacağı, teslimatın 30 iş günü ... teslim, nakliyenin üretici firmaya ait olduğunun düzenlendiği, sözleşmenin davacı tarafça imzalandığı, davalı tarafın sözleşmede imzasının bulunmadığı görülmüştür. Davacı taraf, satılan makinenin teslim edildiğini, buna uygun olarak tarafından toplamda 218.156 TL ödeme yapıldığını, bu ödemelerin banka kanalı üzerinden davalı şirket sahibi ...'nun talebi ile ...'nun hesabına gönderildiğini, buna rağmen davalı şirket sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve ağır kusurlu şekilde çalışmayan bir makine teslim ettiğini, daha sonra makinenin çalışır hale getirilmesi için taraflar arasında görüşmelere rağmen sonuca ulaşılamadığını, dava konusu makine üzerinde ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/... D.İş sayılı dosyası ile tespit raporu alındığını belirtmiştir. ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/... D.İş sayılı dosyasında alınan raporda özetle; dava konusu plastik atıkların bant aracılığıyla manuel seçme ve ayrıştırma işlemini yapacak olan ekipman eksiklikleri olduğundan dolayı çalışmaz vaziyette, atıl halde durmakta olduğu, üzerinde yapılan incelemeler sonucunda ekipman üzerinde sözleşmeye göre yapılanlar ve eksik yapılanlar tespit edilmiş olup,ekipmanın çalışır hale getirilmesi için yapılması gerekli malzeme ve işçilikler maddeler halinde tespit edildiği görülmüştür.Mahkememizce davaya konu makine üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak rapor tanzim edilmesine karar verilmiş, bu kapsamda yapılan keşif sonrası 14/05/2025 tarihli raporun düzenlendiği görülmüştür. 14/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; tespiti yapılan atık konveyörünün ayıplı olduğu ve montajında eksik ve uygunsuzluklar olduğu, davalı tarafından eksik bırakılan imalatların toplam tutarının 134.000,00TL olduğu yönünde rapor tanzim ediliği görülmüştür. Davacı vekili 18/06/2025 tarihli dilekçesi ile özetle; sözleşmeden dönme hakkını kullanılarak ödediği bedel olan 218.156 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan müvekkile iadesini talep ettiği görülmüştür. Davacı tarafça yemin deliline dayanılmakla; Mahkememizce davacı tarafa, taraflar arasında sözleşme ilişkisinin varlığının ispatı ve sözleşme kapsamında yapıldığı belirtilen ödemeler yönünden yemin delili hatırlatılmış olup, davacı tarafça yemin deliline dayanıldığı, bu kapsamda Mahkememizce davalı tarafa yeminin eda edilmesi yönünden talimat yazılmasına karar verilmiş, bu kapsamda ... 1 ATM'nin 2025/ talimat sayılı dosyasında davalı tarafa yapılan tebligata rağmen duruşmada hazır bulunmadığından talimatın bila ikmal iade edildiği görülmüştür. Eser sözleşmesi niteliği gereği tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme türü olup, iş sahibinin borcu bedelin yükleniciye ödenmesi, yüklenicinin borcu ise iş sahibinin amacına, fen ve sanata uygun imal ve teslim yükümlülüğüdür. İşin tam ve eksiksiz yapıldığının ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğinin ispat yükü iş sahibindedir. Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, TBK'nın 474-478 maddeleri arasında düzenlenmiştir. İmâl edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir. TBK'nın 475. maddesinde ayıp halinde iş sahibine üç seçimlik hak tanınmıştır. Bunlar eserin kullanılamayacak ve kabule zorlanamayacak ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aykırı olması halinde sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim isteme ve aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde onarımı isteme ya da onarım bedellerini talep etme hakkıdır. Eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olması veya hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenememesi veya eserin sözleşmede açıkça kararlaştırılan nitelikleri taşımaması halinde iş sahibi eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönebilir. Somut olayda gerek tespit raporu gerek Mahkememizce alınan raporda davaya konu seçme besleme konveyörü ve platform sehbasının çalışır durumda olmadığı montajının tamamlanmamış olduğu, atıl halde durmakta olduğu tespit edilmiş olup, taraflar arasındaki sözleşme kapsamına göre söz konusu makinede gereken lüzumlu vasıfların bulunmadığı, davalı yüklenici tarafından somut sözleşmedeki kullanım amacına elverişli bir eser teslim edilmediği, makinenin ayıplı olduğu, ayrıca söz konusu makinede davalı tarafından eksik bırakılan imalatların bilirkişi raporu ile tespit edilen bedeli ve mevcut hali karşısında davacının sözleşmeden dönme talebinin haklı olduğu kanaati ile ödenen bedelin davalıdan tahsiline karar verilmiş, her ne kadar davacı tarafından 218.156 TL ödendiği belirtilmişse de, dosyaya ibraz edilen ödeme belgelerine göre davalı tarafa toplam 213.156,00-TL ödendiği anlaşılmakla, bu nedenle Mahkememizce davanın kısmen kabulü ile 213.156,00 TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 213.156,00 TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 14.560,68-TL karar ve ilam harcından peşin ve tamamlama harcı olmak üzere toplam alınan 4.136,08-TL harcın mahsubu ile bakiye 10.424,60-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 8.985,98-TL harç, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti, 3.450,00-TL keşif araç gideri ve 550,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 17.985,98-TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 17.573,75-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A- 13 maddesi uyarınca 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 3.048,50-TL'sinin davalıdan; 71,50-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-... Sulh Hukuk Mahkemesi 2023/... D.İş sayılı dosyasında yapılan 123,60-TL başvuru harcı, 38,40-TL vekalet harcı, 444,60-TL peşin harç, 1.912,35-TL keşif harcı, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti, 350,00-TL keşif araç gideri ve 327,50-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 6.196,45-TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 6.054,43-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde .... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/12/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır