T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR
ESAS NO :2024
KARAR NO :2025
BAŞKAN :... ...
ÜYE :... ...
ÜYE :... ...
KATİP :... ...
DAVACI :
VEKİLİ :Av. ...
DAVALI :
...
VEKİLİ :Av. ..
DAVA : İtirazın İptali (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/07/2024
KARAR TARİHİ : 15/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan iirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile asıl borçlu ve davalı arasında 10/03/2023 tarihli kefalet taahhütnamesi yapıldığını, müvekkilinin yapılan sözleşme şartlarına dayanarak kefil durumunda bulunan ...'a karşı, Bursa 1. Genel İcra Dairesi'nde icra takibi başlattığını, davalı tarafından, ... dosya numaralı takibe süresi içinde itiraz edilmiş olup, haksız ve kötü niyetli olarak takibin durdurulduğunu, kefalet sözleşmesinde asıl borçlu olarak bulunan şirketin müflis durumunda olduğunu, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/480 esas sayılı dosyasında verdiği 27.05.2021 tarihli karar ile ... İnşaat Emlak Mimarlık Mühendislik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin konkordato sürecine girdiğini, konkordato sürecinde, müvekkil firma ile ... İnşaat Emlak Mimarlık Mühendislik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasında SYNDY GARDEN, MİLANO, NAPOLİ CİTY projeleri hakkında 10/03/2023 tarihinde eser sözleşmesi imzalandığını, müvekkil firma yapılan sözleşmeye göre tüm edimlerini tamamlamış olmasına rağmen, karşı tarafın sözleşme edimlerini gereği gibi ifa etmediğini, konkordato süreci sonunda ise mahkemece, 20/03/2024 tarihinde ... İnşaat Emlak Mimarlık Mühendislik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. hakkında iflas kararı verildiğini, bahsi geçen eser sözleşmesindeki iş sahibinin karşı edimlerine teminat olarak müvekkili ile davalı taraf arasında kefalet sözleşmesi imzalandığını, 10/03/2024 tarihinde müvekkili ile davalı ... arasında kefalet sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmede bahsi geçen eser sözleşmesinin 7. Maddesine atıf yapılarak kefalet sözleşmesi metnine "Yine aynı madde içerisinde, yüklenicinin yapmış olduğu işlere ve devralmış olduğu borçlara karşılık işverenin sahip olduğu taşınmazlar yeterli olmadığından yüklenicinin, işverenden 2.984.020 TL alacaklı duruma düşeceği, bu 2.984.020 TL fark bedelin ise yüklenici tarafından projelerdeki tüm taşınmaz sahiplerinden adil ve hakkaniyete uygun bir şekilde tahsil edileceği, kararlaştırılmışsa da; yüklenici ... İNŞAAT KUYUMCULUK PETROL SANAYİ TİCARET LTD. ŞTİ. tarafından sözleşmede gösterildiği şekilde bu 2.984.020 TL fark bedelinin tahsil edilememesi durumunda ... İNŞAAT EMLAK MİMARLIK MÜHENDİSLİK SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. Yüklenici ... İNŞAAT KUYUMCULUK PETROL SANAYİ TİCARET LTD. ŞTİ.'ne 2..984.020 TL borçlanacağından, ... bu 2.984.020 TL'yi de ödeyeceği hususunda müteselsil kefil olarak sorumlu olacaktır...'' ibaresinin eklendiğini, dava dışı müflis şirketin dava konusu alacağın dayanağı olan kefalet taahhütnamesinin yapıldığı dönem konkordato sürecinde olduğunu, bu sebeple sözleşmede müvekkil şirket, müflis şirket, davalı ... ve Konkordato Komiseri Engin DİNÇELİ'nin imzası mevcut olduğunu, asıl borçlu şirket ... İnşaat Emlak Mimarlık Mühendislik San. Ve Tic. Ltd. Şti. Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/480 esas numaralı dosyasıyla 20.03.2024 tarihli kararıyla iflas ettiğinden borçlarını ödemesinin mümkün olmadığını, yine Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/480 esas numaralı dosyasından da anlaşılacağı üzere bahsi geçen projedeki taşınmaz sahiplerinin de borcu ödemediğini, taraflarınca ...'a kefalet sözleşmesine dayanarak alacaklı oldukları ve borcun ifa edilmesi taleplerinin ihtarname ile bildirildiğini, eser sözleşmesinin asıl borçlusu olan dava dışı 3. kişi müflis şirketin iflasının akabinde 19/04/2024 tarihinde taraflarınca ...'a Bursa 21.Noterliği 12891 yevmiye numarası ile ihtarname gönderildiğini, sözleşmenin asıl borçlusu ... İnşaat Emlak Mimarlık Mühendislik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. iflas etmiş olup, borçlarını ödeyemeyecek halde olduğundan TBK md. 586 ve taraflarca imzalanan kefalet sözleşmesine binaen icra takibi başlatıldığını belirterek Bursa 1. Genel İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine yapılan haksız itirazın iptaliyle, davalı borçlunun İ.İ.K. Md. 67/2 hükmü uyarınca dosya borcunun %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Ltd. Şti. ile ... İnşaat Ltd. Şti. arasında 10.03.2023 tarihli sözleşmenin konusu, ... İnşaat Ltd. Şti'nin başladığı ancak tamamlayamadığı, Milano City projesi anahtar teslim yapılması (havuz hariç), Sydney Garden projesi A ve C bloklar anahtar teslim, B blok kısmi imalat şeklinde yapılması ve Napoli City projesi anahtar teslim yapılması ve ... İnşaat Ltd. Şti.' ne ait banka borçlarının ödenmesi olduğunu, davacı tarafın taleplerinin kabulü anlamına gelmemesi kaydıyla, 10.03.2023 tarihli ... İnşaat Ltd. Şti. ile davacı şirket arasında akdedilen sözleşmeden de görüleceği üzere, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren en geç 8 ay içinde sözleşme konusu işlerin yapılması kararlaştırıldığını, yapılması gereken işlerin belirlenen bu süre içinde yapılmaması halinde, ihtara gerek kalmaksızın sözleşmenin kendiliğinden fesh olacağının kararlaştırıldığını, sözleşmede belirlenen hususların bu zaman zarfında yapılmadığı sabit olmasına rağmen, müvekkil ... aleyhinde icra takibi başlatılması ve söz konusu takibe yönelik itirazın iptali için dava ikame edilmesinin kabulünün mümkün olmadığını, yine 10.03.2023 tarihli sözleşmenin 5.14 maddesinde "Yüklenici Sydney Garden, Milanı, Napoli City projelerin eksiksiz bir şekilde, anahtar teslim usulüne göre tamamlayacak, yüklenicinin tamamlamış olduğu işler, işverenin yazılı onay ve denetimine tabi olacaktır." hususu taraflar arasında belirlenmiş olmasına rağmen, davacı ... İnş. Kuy. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. bu yükümlülüğünü de yerine getirmediğini, davacı tarafın; sözleşmede belirlenen süreye riayet etmiş olması ayrıca; sözleşme konusu işleri gerektiği gibi tamamlamamış olması ve eksik yapılmış iş ve imalatlar yönünden de işverenin onayına sunulmadığını dolayısıyla işveren tarafından onaylanmadığını, davacı ... Ltd. Şti.'nin işi geciktirdiğini, enflasyon farkına ve faiz işlemesine sebebiyet verdiğini, üstlendiği işi, sözleşmede belirtilen sürede yapmadığını, daire sahiplerine ait olan dairelerin işlerini yapmadığını, bu nedenle de daire sahiplerinden eksik işler nedeniyle tahsil edilmesi gereken bedellerin talep dahi edilmediğini, arsa sahibi ve kendilerine barter olarak bırakılan daireler dışındaki dairelere herhangi bir harcama yapmamış olmasına rağmen, sanki harcanmış ve tahsil edilememiş gibi müvekkilinden talepte bulunulmasının yersiz ve kötü niyetli olduğunu belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, kefalet sözleşmesine dayalı olarak başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı, konkordato sürecinde olan dava dışı ... İnşaat Emlak..Ltd Şti’nin yüklenicisi olduğu Syndy Garden, Milano, Napoli City projeleri hakkında aralarında 10/03/2023 tarihinde eser sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin sözleşmeye göre tüm edimlerini yerine getirmiş olmasına rağmen, karşı taraf sözleşme edimlerini gereği gibi ifa etmediği gibi konkordato süreci sonunda ise Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ............E- .................... K. sayılı kararıyla 20/03/2024 tarihinde iflasın karar verildiğini, eser sözleşmesindeki iş sahibinin borcunun teminatı olarak davalı ile aralarında kefalet sözleşmesi imzalandığını, asıl borçlu şirketin iflas ettiğini, dolayısıyla davalı kefilin kefalete dayalı olarak sorumlu olduğunu, borcun ifa edilmesi hususunda keşide edilen ihtarnamenin semeresiz kaldığını, alacağın tahsili için davalı hakkında başlatılan icra takibinin itiraz üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptalini istemiş, davalı ise, davacının sözleşmeden kaynaklı edimlerini süresinde tamamlamadığını, edimini gereği gibi ifa etmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Öncelikle davalı borçlunun icra takibine yönelik yetki itirazının karşılanması gereklidir. Davacı alacaklı şirketin ikametgahı Bursa, davalının ise Yerköy/Yozgat olduğu, dava konusu alacağın kefalet sözleşmesinden kaynaklı alacak isteminden kaynaklandığı, TBK m.89 ve HMK m.10 hükümleri uyarınca, davacı alacaklının bulunduğu yer icra dairesi de yetkili bulunduğundan icra dairesinin yetkisine yönelik itiraz yerinde değildir.
Dava dışı asıl borçlu ... İnşaat..Ltd Şti, davacı alacaklı ... İnşaat..Ltd Şti, davalı ... ve konkordato komiseri tarafından imzalanan 10/03/2023 tarihli “Kefalet Sözleşmesi” başlıklı sözleşemde; “..yüklenicinin yapmış olduğu işlere ve devralmış olduğu borçlara karşılık işverenin sahip olduğu taşınmazlar yeterli olmadığından yüklenicinin, işverenden 2.984.020 TL alacaklı duruma düşeceği, bu 2.984.020 TL fark bedelin ise yüklenici tarafından projelerdeki tüm taşınmaz sahiplerinden adil ve hakkaniyete uygun bir şekilde tahsil edileceği, kararlaştırılmışsa da; yüklenici ... İnşaat Kuyumculuk Petrol Sanayi Ticaret Ltd. Şti. tarafından sözleşmede gösterildiği şekilde bu 2.984.020 TL fark bedelinin tahsil edilememesi durumunda ... İnşaat Emlak Mimarlık Mühendislik Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. Yüklenici ... İnşaat Kuyumculuk Petrol Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'ne 2..984.020 TL borçlanacağından, ... bu 2.984.020 TL'yi de ödeyeceği hususunda müteselsil kefil olarak sorumlu olacaktır...'' denilmiştir.
Kefalet sözleşmelerinin düzenlendiği ve dava tarihinde yürürlükte olan Türk Borçlar Kanunu 583. Maddesi ;"Kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azamî miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin, sorumlu olduğu azamî miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır." hükmünü havidir. Buna göre, kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin, sorumlu olduğu azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır. Kefilin sorumlu olduğu azami miktarın ve kefalet tarihinin el yazısı ile belirtilmemesi, kefalet sözleşmesini kesin hükümsüz kılacaktır.
Aynı yasanın "eşin rızası" başlıklı 584 üncü maddesi:“Eşlerden biri mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yasama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir; bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olması şarttır. Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumlu olacağı miktarın artmasına veya adi kefaletin müteselsil kefalete dönüşmesine ya da kefil yararına olan güvencelerin önemli ölçüde azalmasına sebep olmayan değişiklikler için eşin rızası gerekmez” şeklindedir. 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunun 77 nci maddesi ile 584 üncü maddeye üçüncü fıkra olarak:“Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ticaret şirketinin ortak ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili olarak verilecek kefaletler, mesleki faaliyetleri ile ilgili olarak esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı esnaf veya sanatkârlar tarafından verilecek kefaletler, 27/12/2006 tarihli ve 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi Kullandırılmasına Dair Kanun kapsamında kullanılacak kredilerde verilecek kefaletler ile tarım kredi, tarım satış ve esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca kooperatif ortaklarına kullandırılacak kredilerde verilecek kefaletler için eşin rızası aranmaz” hükmü eklenmiştir.
Yukarıda yer alan emredici hükümler karşısında, ileri sürülmese bile kefaletin zorunlu şekil şartlarını haiz olup olmadığının mahkememizce incelenmesi zorunludur. Somut olayda, davalının imzasının bulunduğu davaya dayanak olan sözleşmenin anılan yasa maddesindeki şekil şartlarından kefilin sorumlu olduğu azami miktarın ve kefalet tarihinin kendi el yazısı ile belirtilmemesi şeklindeki hususları taşımadığı gibi dava dışı asıl borçlu şirketin yetkilisi ve/veya ortağı olmadığı anlaşılan ve sözleşmenin tanzim tarihinde evli olan davalının eş muvafakatının alınmadığı dosya kapsamından anlaşılmakla; dava konusu kefalet sözleşmesi zorunlu şekli unsurları taşımadığından geçersiz olup, davalının kefil ve/veya müteselsil kefil olarak sorumlu tutulması mümkün bulunmamaktadır. Söz konusu “Kefalet Taahütnamesi” başlığı altında düzenlenen ve kanunda aranan şekli geçerlilik şartlarını haiz olmayan kefalet sözleşmesinin şeklen geçersizliği davalı tarafça ileri sürülmese bile kamu düzeni ve resen araştırma ilkesi gereği ve davacının tacir sıfatı ve basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü çerçevesinde dürüstlük kuralına aykırılıktan ve hakkın kötüye kullanılmasından da söz edilemez.
Yukarıda açıklanan bu gerekçeler doğrultusunda, davanın reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 615,40.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 36.039,51.-TL harcın mahsubu ile fazla alınan 35.424,11.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre belirlenen 382.721,60.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
4-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.600,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzünde, davalı vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/01/2025
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza