TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :2024/
KARAR NO :2025/
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :Av.
DAVALILAR:1-
VEKİLİ :Av.
:2-
VEKİLİ :Av.
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 29.01.2024
KARAR TARİHİ : 12.02.2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14.02.2025
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mobilya sektöründe faaliyet gösteren müvekkili ile davalı ... Ambalaj Ltd. Şti. arasında uzun yıllardır süregelen ilişki bulunduğunu, müvekkilinin davalı şirkete daha önce vermiş olduğu hatır çeklerinin davalı şirket tarafından gününde ödenmiş olması nedeniyle müvekkilinin güvenini kazandığını, 2023 yılında da müvekkilinin davalıya hatır çekleri verdiğini ve buna ilişkin protokol düzenlendiğini, ancak davalının çekleri aldıktan sonra konkordato ilan ettiğini, çeklerin diğer davalıya bir borca dayanmaksızın ciro edilmesi nedeniyle haksız şekilde borçlu duruma geldiğini, bu nedenle işleri bozulan müvekkilinin de konkordato sürecine girdiğini, davalıların hatır çeklerini muvazaalı bir şekilde piyasaya sürdüklerini, kötüniyetli olduklarını, haksız icra takipleri başlattıklarını, davalı faktoring şirketinin gerçek ticari ilişkisini kontrol etmesi ve fatura ve benzeri belgelerle tevsik etmesi gerekirken bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini ileri sürerek müvekkilinin dava konusu çekler nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tasfiye halinde ... Ambalaj Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının avans çeki iddiasını yazılı delille ispat etmesi gerektiğini, davacı tarafça bir takım evraklar sunulmuş ise de çeklerin bu evraklara istinaden teslim edildiğinin ispat edilemediğini, ticari defter kayıtları ile de iddianın ispat edilemeyeceğini, dava dilekçesi ekindeki protokolü kabul etmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı faktoring şirketi kendisini vekille temsil ettirmiş, davaya yazılı cevap dilekçesi sunulmamış, duruşmada, davanın reddi istenmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, çeklerden dolayı menfi tespit istemine ilişkindir.Davacı, davalı ... Ambalaj Ltd. Şti. lehine keşide ettiği dava konusu çeklerin hatır çeki olduğunu, buna ilişkin protokol düzenlendiğini, ancak davalının bedelsiz çekleri diğer davalıya bir borca dayanmaksızın temlik ettiğini iddia etmiş, davalılar ise, davanın reddini savunmuşlardır.Öncelikli uyuşmazlık dava konusu çeklerin hatır çeki olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde, davacının iddiasına dayanak sunmuş olduğu protokolü inkar etmiş, duruşmadaki beyanında cezaevinde olan müvekkili ile irtibat sağlayamadığını protokol altındaki imzanın müvekkiline ait olup olmadığı noktasında beyanda bulunamayacağını belirtmesi üzerine, cezaevinde tutuklu olan davalı şirket yetkilisinin bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılarak davaya dayanak protokol altındaki imzanın kendisine ait olup olmadığı hususunda isticvabına karar verildiği, isticvap evrakının ikmalen döndüğü ve davalı şirket yetkisinin belgedeki imzanın kendisine ait olduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır.Davacı ile davalı ... Ambalaj Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti arasında imzalanan 20.10.2023 tarihli protokol (Hatır Çeki Protokolü) başlıklı belgede protokol kapsamında gösterilen çeklerin hatır çeki olarak düzenlendiği, dava konusu çeklerinde de bu çekler arasında gösterildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, dava konusu çeklerin hatır çeki olarak düzenlediğinin ve karşılıksız olduğunun kabulü gerekmiştir. İkinci uyuşmazlık ise, davalı faktoring şirketinin dava konusu çekleri usulüne uygun olarak temlik alıp almadığı ve çeklerin yetkili hamili olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketler Kanunu'nun 9/2. maddesine göre; "faktoring şirketi kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile kurulaca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz ve tahsilini üstlenemez." Aynı Yasanın 9/3.maddesine göre ise "Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun."04.02.2015 tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "faktoring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmelik" 8/1 madesinde ise; "faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi ve diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir. Fatura ile kambiyo senedi veya diğer senetteki tutarın uyumlu olmasına dikkat edilir" düzenlemesine yer verilmiştir.6361 sayılı Yasa'nın 9/2 maddesi hükmü ve yukarıda sözü edilen yönetmeliğin 8. maddesi, faktoring şirketlerine, kambiyo senetlerine dayalı olsa bile temlike konu alacağın bir mal veya hizmet satışından doğduğunu fatura ile tevsik etme ve kambiyo senedi ile faturanın uyumlu olduğunu araştırma yükümlülüğünü yüklemiş, 6102 sayılı T.T.K.'nun 790. maddesi ise ciro silsilinde dış görünüş itibari ile kopukluk olup olmadığını inceleme yükümlülüğünü yüklemiştir. Somut olayda; protokol kapsamında hatır çeki olarak düzenlendiği belirtilen davacının keşidecisi, davalı ... Ambalaj..Ltd Şti'nin lehtarı olduğu 31.11.2023 tarihli 500.000 TL; 30.11.2023 tarihli 650.000 TL; 30.11.2023 tarihli 750.000 TL ve 30.11.2023 tarihli 670.000 TL bedelli çeklerin her birinin arkasında sırasıyla davalı lehtar şirketin, ... Mukavva..Ltd Şti, ... Kağıtçılık Ambalaj..Ltd Şti ve davalı faktoring şirket cirolarının bulunduğu görülmüştür.Davalı faktorin şirketi tarafından, 6361 sayılı Yasanın 9/2 ve yukarıda sözü edilen yönetmeliğin 8. maddesi hükmüne uygun şekilde, dava konusu çekleri kendinden bir önceki ciranta ... Kağıtçılık..Ltd Şti'nden faktoring şirketine devredildiğine ilişkin faktoring işlemine dayanak herhangi bir bilgi ve belge dosyaya sunmadığından davalı faktoring şirketinin çekin yetkili ve meşru hamili olduğundan da söz edilemez Hal böyle olunca; dava konusu davacı ... Mobilya İnşaat..Ltd Şti tarafından davalı ... Ambalaj San.ve Tic.Ltd.Şti adına keşide edilen 30.11.2023 tarihli ... seri numaralı 500.000,00 TL bedelli; 30.11.2023 tarihli ... seri numaralı 650.000,00 TL bedelli; 30.11.2023 tarihli ... seri numaralı 750.000,00 TL bedelli; 30.11.2023 tarihli ... seri numaralı 670.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespine, kötü niyet tazminatı koşulları bulunmadığından kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, dava konusu davacı ... Mobilya İnşaat..Ltd Şti tarafından davalı ... Ambalaj San.ve Tic.Ltd.Şti adına keşide edilen 30.11.2023 tarihli ... seri numaralı 500.000,00 TL bedelli; 30.11.2023 tarihli ... seri numaralı 650.000,00 TL bedelli; 30.11.2023 tarihli ... seri numaralı 750.000,00 TL bedelli; 30.11.2023 tarihli ... seri numaralı 670.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespine, kötü niyet tazminatı koşulları bulunmadığından kötü niyet tazminatına HÜKMEDİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 175.556,70.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 43.889,18.-TL harcın mahsubu ile bakiye 131.667,52.-TL harcın davalılardan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 342.700,00.-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 44.377,58.-TL harç ile 366,00.-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 44.743,58.-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.600,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/02/2025
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza